Không chỉ hoàn thành và vượt nhiều mục tiêu đề ra, DEP-ECO còn ghi dấu một bước tiến quan trọng hơn: hình thành và đưa vào vận hành thực tế một hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp thực phẩm minh bạch, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của ngành thực phẩm Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.
Dự án DEP-ECO được triển khai với sự tài trợ của Cơ quan Hợp tác và phát triển kinh tế Thụy Sĩ (SECO) thông qua Trung tâm Thương mại quốc tế (ITC), dưới sự quản lý của Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công thương), với mục tiêu hỗ trợ các doanh nghiệp thực phẩm, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs), nâng cao năng lực cạnh tranh, phát triển thị trường và xây dựng giá trị minh bạch trong toàn chuỗi cung ứng.
Từ những chỉ số vượt kế hoạch đến một hệ sinh thái đang vận hành
Một năm trước, DEP-ECO được khởi động với mong muốn giải quyết một thực tế tồn tại lâu nay của ngành thực phẩm: nhiều doanh nghiệp sản xuất tử tế, làm thật và theo đuổi các tiêu chuẩn chất lượng vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận thị trường, kết nối đối tác, xây dựng thương hiệu và tận dụng các công cụ công nghệ để phát triển.
Sau một năm triển khai, các chỉ số của dự án đều ghi nhận kết quả tích cực.
Nổi bật nhất là sự ra đời của AFT Connect - nền tảng số kết nối nhà mua, nhà bán, nhà đầu tư, đơn vị chuyển giao công nghệ và các tổ chức hỗ trợ trong hệ sinh thái thực phẩm minh bạch. Chỉ trong giai đoạn đầu vận hành, AFT Connect đã thu hút hơn 30 doanh nghiệp tham gia với 65 sản phẩm được đưa lên hệ thống.
Nền tảng được tích hợp các công nghệ như AI Matching, chatbot đa ngôn ngữ và các công cụ hỗ trợ giao thương số, giúp doanh nghiệp chủ động tìm kiếm cơ hội hợp tác, kết nối cung cầu và mở rộng thị trường.
Đồng thời, 19 lớp đào tạo chuyên sâu về các tiêu chuẩn HACCP, ISO 22000, GlobalG.A.P, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và truyền thông đã được tổ chức với khoảng 600 lượt học viên đến từ hơn 50 doanh nghiệp. Dự án cũng triển khai 7 chương trình khảo sát thực địa tại hơn 20 doanh nghiệp, kết hợp tư vấn và coaching trực tiếp nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nhận diện lợi thế cạnh tranh, tối ưu mô hình phát triển và nâng cao năng lực thị trường.
Các hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối cung cầu và tham gia những triển lãm quốc tế như Vietnam International Sourcing Expo, Vietnam FoodExpo hay VinaFIS Expo cũng giúp nhiều doanh nghiệp có thêm cơ hội tiếp cận đối tác trong nước và quốc tế.
Khi những mảnh ghép rời rạc trở thành một hệ sinh thái niềm tin
Nếu chỉ nhìn vào các con số, DEP-ECO là một dự án hoàn thành vượt mức nhiều chỉ tiêu. Tuy nhiên, điều có ý nghĩa hơn nằm ở việc các hoạt động này không tồn tại riêng lẻ.
AFT Connect, các chương trình đào tạo, hoạt động tư vấn doanh nghiệp, kết nối giao thương, truyền thông cộng đồng và bộ tiêu chuẩn minh bạch của AFT đã được liên kết thành một hệ sinh thái hỗ trợ xuyên suốt dành cho doanh nghiệp thực phẩm.
Trong hệ sinh thái đó, doanh nghiệp không chỉ được đào tạo mà còn được tư vấn; không chỉ được kết nối mà còn được hỗ trợ tiếp cận thị trường; không chỉ được truyền thông mà còn được tạo điều kiện để chứng minh năng lực và giá trị minh bạch của mình.
Đặc biệt, hệ sinh thái đã bước đầu kết nối hiệu quả bốn nhóm chủ thể quan trọng gồm: Nhà mua-Nhà bán - Nhà đầu tư - Nhà chuyển giao công nghệ, tạo nên một mạng lưới hỗ trợ thực chất cho cộng đồng doanh nghiệp thực phẩm.
Chia sẻ về kết quả sau một năm triển khai, bà Nguyễn Thị Hồng Minh - Chủ tịch Hiệp hội Thực phẩm minh bạch (AFT) cho biết: "Ngay từ đầu, chúng tôi xác định DEP-ECO không phải là một dự án hỗ trợ đơn lẻ, mà là bước khởi đầu cho việc xây dựng một hệ sinh thái phát triển thị trường dành cho các doanh nghiệp thực phẩm minh bạch tại Việt Nam. Điều khiến chúng tôi vui nhất sau một năm không phải là các chỉ số vượt kế hoạch, mà là việc những doanh nghiệp cùng chung giá trị đã bắt đầu tìm thấy nhau, kết nối với nhau và cùng phát triển trong một mạng lưới hỗ trợ thực chất. Một doanh nghiệp có thể thiếu nguồn lực về công nghệ, truyền thông hay thị trường, nhưng khi trở thành một phần của hệ sinh thái, họ không còn phải phát triển một mình".
Giá trị được đo bằng những thay đổi tại doanh nghiệp
Hiệu quả của một hệ sinh thái không chỉ được phản ánh qua các báo cáo tổng kết mà còn thể hiện ở những thay đổi cụ thể tại doanh nghiệp.
Trong hành trình DEP-ECO, nhiều doanh nghiệp đã tận dụng các hoạt động đào tạo, tư vấn thực địa, kết nối giao thương và truyền thông để củng cố năng lực cạnh tranh và chuẩn bị cho những bước phát triển mới.
Công ty TNHH Nông nghiệp Tuần hoàn Kim Sơn, doanh nghiệp nông nghiệp theo đuổi mô hình sản xuất tuần hoàn và phát triển bền vững tại Đông Anh, Hà Nội, đã có cơ hội rà soát lại chiến lược thương hiệu và mô hình phát triển thông qua các chương trình khảo sát thực địa và tư vấn chuyên sâu từ dự án. Những góc nhìn từ chuyên gia giúp doanh nghiệp nhận diện rõ hơn các lợi thế khác biệt để chuẩn bị cho giai đoạn mở rộng thị trường.
Công ty TNHH Thời trang Hestia Việt Nam được kết nối với mạng lưới chuyên gia và đối tác trong hệ sinh thái, từ đó có thêm cơ hội tiếp cận các chương trình xúc tiến thương mại và mở rộng hợp tác xuất khảu.
Hợp tác xã Tài Thịnh Phát Farm đã tham gia nhiều hoạt động đào tạo, kết nối cung cầu và khảo sát thực địa của dự án, qua đó từng bước nâng cao năng lực truyền thông thương hiệu.
Trong khi đó Công ty TNHH Sản xuất Thương mại Dịch vụ V.E.V được tiếp cận các tiêu chuẩn sản xuất và tìm kiếm cơ hội hợp tác mới trong chuỗi giá trị thực phẩm.
Bên cạnh công nghệ và hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp, truyền thông cũng là một trong những trụ cột quan trọng của DEP-ECO.
Các chiến dịch truyền thông của dự án ghi nhận kết quả vượt từ 130% đến 250% so với kế hoạch ban đầu. Tuy nhiên, giá trị lớn nhất không nằm ở độ phủ, mà ở việc tạo ra một kênh kết nối giữa doanh nghiệp, cơ quan quản lý, đối tác chiến lược và người tiêu dùng.
Thông qua các câu chuyện thực tiễn từ doanh nghiệp, những mô hình sản xuất có trách nhiệm và các giá trị minh bạch đã được lan tỏa rộng rãi hơn đến cộng đồng. Đồng thời, các hoạt động truyền thông cũng góp phần hình thành tiếng nói chung cho cộng đồng doanh nghiệp thực phẩm minh bạch tại Việt Nam.
Khép lại giai đoạn đầu, DEP-ECO không chỉ hoàn thành một dự án hỗ trợ phát triển thị trường. Quan trọng hơn, dự án đã đặt những viên gạch đầu tiên cho một hạ tầng hỗ trợ doanh nghiệp thực phẩm minh bạch tại Việt Nam, nơi công nghệ, tri thức, kết nối thị trường và các giá trị minh bạch được tập hợp trong cùng một hệ sinh thái.
Trong giai đoạn tiếp theo, AFT đặt mục tiêu đến năm 2027 sẽ có ít nhất 200 doanh nghiệp tham gia AFT Connect, đồng thời tiếp tục nâng cấp nền tảng với các tính năng dữ liệu thị trường, AI Matching nâng cao, logistics và các công cụ hỗ trợ giao thương số.
Hành trình phía trước vẫn còn nhiều việc phải làm. Nhưng khi một hệ sinh thái đã được hình thành, những doanh nghiệp làm thật, làm tốt và làm có trách nhiệm sẽ không còn phải bước đi một mình.
Bởi cuối cùng, mục tiêu của một nền thực phẩm minh bạch không chỉ là giúp doanh nghiệp phát triển thị trường, mà còn là góp phần tạo ra một thị trường an toàn hơn cho người tiêu dùng và một tương lai bền vững hơn cho ngành thực phẩm Việt Nam.
