Hạ nhiệt căng thẳng ở Gaza

Sau những lời kêu gọi khẩn thiết từ cộng đồng quốc tế và nỗ lực trung gian không mệt mỏi của Ai Cập, Israel và lực lượng Thánh chiến Hồi giáo Palestine (PIJ) đã đạt thỏa thuận ngừng bắn. Hai bên cam kết chấm dứt nhắm mục tiêu vào dân thường, phá hủy nhà cửa. Thỏa thuận giúp tạm thời hạ nhiệt căng thẳng, song xung đột Israel-Palestine vẫn cần một giải pháp toàn diện.

Giao tranh ác liệt giữa Israel và PIJ ở dải Gaza bùng lên từ hôm 9/5. Theo cơ quan y tế Palestine có trụ sở tại Gaza, các cuộc không kích của Israel khiến ít nhất 33 người Palestine thiệt mạng và 150 người bị thương. Trong khi đó, quân đội Israel cho biết, trong tổng số 1.469 tên lửa được phóng từ dải Gaza có 1.139 quả trúng lãnh thổ Israel. Cơ quan cứu thương Magen của Israel xác nhận có hai người Israel thiệt mạng. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (B.Nê-ta-ni-a-hu) từng khẳng định, quân đội nước này sẵn sàng mở rộng chiến dịch quân sự mang tên “Tấm khiên và Mũi tên” nhằm vào Gaza.

Lo ngại tình hình xung đột leo thang nguy hiểm tại dải Gaza, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres (A.Gu-tê-rét) tuyên bố tình trạng dân thường thương vong tại dải Gaza là điều không thể chấp nhận được, đồng thời kêu gọi tất cả các bên liên quan kiềm chế. Tổng Thư ký Liên hợp quốc lên án việc phóng rocket bừa bãi từ dải Gaza vào Israel, vốn vi phạm luật nhân đạo quốc tế và gây nguy hiểm cho người dân cả Palestine và Israel. Tổng Thư ký Liên hợp quốc cũng kêu gọi Israel tuân thủ các nghĩa vụ theo luật nhân đạo quốc tế, bao gồm việc thực hiện mọi biện pháp phòng ngừa khả thi để bảo vệ dân thường và các đối tượng dân sự khi tiến hành các chiến dịch quân sự. Liên đoàn Arab (AL) lên tiếng phản đối các hoạt động không kích của Israel nhằm vào vùng lãnh thổ Palestine. AL kêu gọi Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc có các biện pháp duy trì hòa bình và an ninh tại Gaza, đồng thời gây sức ép buộc Israel ngừng các cuộc không kích.

Từ Mỹ, Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ Jake Sullivan (G.Xu-li-van) đã điện đàm với người đồng cấp Israel Tzachi Hanegbi (T.Ha-ne-gơ-bi) để thảo luận về cuộc xung đột đang diễn ra tại Gaza và những nỗ lực trong khu vực nhằm dàn xếp thỏa thuận ngừng bắn. Ông Sullivan tái khẳng định sự hỗ trợ kiên định của chính quyền Mỹ đối với an ninh của đồng minh Israel, đồng thời kêu gọi nỗ lực trong khu vực nhằm làm trung gian thúc đẩy lệnh ngừng bắn. Ðại diện cấp cao về chính sách an ninh và đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) Josep Borrell (G.Bo-ren) nhắc lại lời kêu gọi của EU đối với Israel về việc ngừng mọi hành động đơn phương có thể thổi bùng căng thẳng vốn đã ở mức cao. EU lên án các cuộc tấn công nhằm vào người Israel, song cũng bày tỏ quan ngại về tình hình tại vùng lãnh thổ bị chiếm đóng của người Palestine.

Giao tranh giữa Israel và nhóm vũ trang ở Gaza có nguy cơ bùng nổ thành cuộc xung đột lớn trong bối cảnh cuộc diễu cờ hằng năm của người Do thái ở thành cổ Jerusalem sắp diễn ra và được cho là có thể kích động người Palestine ở dải Gaza, khiến căng thẳng leo thang. Ai Cập đã nhận trách nhiệm làm trung gian hòa giải cho lệnh ngừng bắn ở dải Gaza. Ðây là lần thứ hai Ai Cập đứng ra làm trung gian hòa giải giữa Israel và các nhóm vũ trang Palestine ở dải Gaza trong một tháng qua.

Ngay sau khi đạt được thỏa thuận ngừng bắn, Israel tuyên bố đã mở lại các cửa khẩu với dải Gaza. Bộ Quốc phòng Israel tuyên bố dỡ bỏ lệnh phong tỏa tại giao lộ Kerem Shalom dành cho xe tải chở hàng và giao lộ Erez, tuyến đường dành cho người đi bộ duy nhất giữa Gaza và Israel, sau 6 ngày đóng cửa. Nhà chức trách Israel cho biết, các cửa khẩu và khu vực hàng hải do Israel kiểm soát sẽ dần được mở lại và toàn bộ các cửa ngõ thông thương với dải Gaza sẽ sớm được khôi phục.

Căng thẳng giữa Israel và Palestine xuất phát từ sự thù địch và những mâu thuẫn dai dẳng chưa được giải quyết, nhất là sau khi tiến trình hòa bình Trung Ðông đình trệ và rơi vào bế tắc. Những đốm lửa nhỏ của mâu thuẫn âm ỉ có thể bùng phát thành xung đột bất cứ lúc nào. Ðiều quan trọng nhất vẫn là giải pháp ngoại giao giúp giải tỏa bất đồng thông qua đối thoại và nỗ lực mạnh mẽ hơn nữa nhằm khởi động lại tiến trình hòa bình Trung Ðông, tiến tới đạt được hòa bình bền vững, công bằng dựa trên giải pháp hai nhà nước.

Có thể bạn quan tâm

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.

Tàu chở dầu thô cập cảng ở Mundra, Ấn Độ sau khi băng qua eo biển Hormuz, ngày 18/3/2026. (Ảnh: ANI/TTXVN)

Đối phó cú sốc nguồn cung

“Nút thắt” tại eo biển Hormuz đang làm chao đảo nền kinh tế thế giới, khi hàng triệu thùng dầu biến mất khỏi thị trường mỗi ngày. Không dừng lại ở giá năng lượng, cú sốc đang lan nhanh sang chuỗi cung ứng, lạm phát và tăng trưởng toàn cầu, kéo theo nguy cơ về một cuộc khủng hoảng có thể tồi tệ hơn cả đại dịch Covid-19.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vừa hợp tác, vừa cạnh tranh

Sau nhiều tháng trì hoãn, Nghị viện châu Âu (EP) vừa “bật đèn xanh” cho thỏa thuận thương mại giữa Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ, kèm theo một số điều kiện.