Giữ mục tiêu khí hậu toàn cầu đúng hướng

Tại phiên toàn thể Hội nghị thường niên mùa thu diễn ra ở Marrakech (Maroc), Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) hối thúc các nước thành viên tăng cường hỗ trợ nỗ lực chống đói nghèo và ứng phó với biến đổi khí hậu. Trong bối cảnh thế giới đối mặt khủng hoảng khí hậu, sự hỗ trợ của các nước giàu dành cho nước nghèo trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu rất quan trọng, giúp các mục tiêu toàn cầu không chệch hướng.
Ảnh minh họa. (Nguồn: AP)
Ảnh minh họa. (Nguồn: AP)

Chủ tịch WB Ajay Banga cho rằng, cuộc khủng hoảng khí hậu, tình trạng mất an ninh lương thực, sự phục hồi mong manh sau đại dịch và xung đột là những yếu tố khiến thế giới đang phải đối diện "cơn bão hoàn hảo", trong bối cảnh những thách thức đan xen và sự phức tạp về địa chính trị làm trầm trọng thêm tình trạng bất bình đẳng.

Lãnh đạo WB cũng cảnh báo về sự ngờ vực lẫn nhau ngày càng tăng giữa các quốc gia phát triển và đang phát triển. Theo ông, sự thất vọng của khu vực Nam bán cầu là điều dễ hiểu. Theo nhiều cách, những nước này đang phải trả giá cho sự thịnh vượng của những nước khác.

Phát biểu của người đứng đầu WB được đưa ra trong bối cảnh các nước nghèo phải hứng chịu hậu quả nặng nề của tình trạng biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng, mà phần lớn nguyên nhân xuất phát từ lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính do các nước phát triển phát thải. Năm 2019, các nước giàu cam kết chi 100 tỷ USD/năm để hỗ trợ các nước đang phát triển chống biến đổi khí hậu.

Năm ngoái, Hội nghị lần thứ 27 Các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP27) tại Ai Cập đã thống nhất lập một quỹ đặc biệt để bù đắp tổn thất và thiệt hại mà các quốc gia dễ bị tổn thương phải gánh chịu do tác động của hiện tượng nóng lên toàn cầu. Tuy nhiên trên thực tế, hỗ trợ của các nước giàu dành cho các nước nghèo chỉ như "muối bỏ bể".

Ðể tăng các khoản tài chính cấp cho các dự án xóa đói nghèo và ứng phó biến đổi khí hậu tại các nước đang phát triển, các thể chế tài chính, ngân hàng phát triển đa phương đã đưa ra các kế hoạch nhằm giúp hiện thực hóa các mục tiêu trong lĩnh vực này. Thông qua những thay đổi trong bảng cân đối tài chính và đóng góp của các thành viên, Chủ tịch WB cho biết, ngân hàng này có thể tăng năng lực cho vay, thêm hơn 150 tỷ USD trong thập niên tới. Tuy nhiên, ông Ajay Banga cho rằng điều này vẫn chưa đủ, đồng thời kêu gọi các thành viên tiếp tục hỗ trợ Hiệp hội Phát triển Quốc tế của WB, một tổ chức cung cấp các khoản vay không lãi suất và lãi suất thấp cho các quốc gia nghèo nhất trên thế giới.

Trong khi đó, Tổng Giám đốc IMF Kristalina Georgieva lưu ý rằng, nền kinh tế toàn cầu đang chững lại trong bối cảnh hơn 50% số quốc gia có thu nhập thấp vẫn có nguy cơ cao về nợ nần. Bà nêu rõ, IMF cần được củng cố khẩn cấp bằng cách tăng nguồn lực theo hạn ngạch, là số tiền mà các thành viên đóng góp theo quy mô nền kinh tế của họ. IMF cũng cần tăng khả năng cung cấp các khoản vay không lãi suất cho các thành viên nghèo nhất.

Báo cáo chung về tài chính khí hậu công bố mới đây cho thấy, các ngân hàng phát triển đa phương (MDB) đã cung cấp nguồn tài chính khí hậu cho các nền kinh tế có thu nhập thấp và trung bình ở mức cao kỷ lục trong năm 2022, với số tiền lên tới 60,7 tỷ USD. Trong đó, 38 tỷ USD (chiếm 63%) dành để hỗ trợ giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu và 22,7 tỷ USD tài trợ cho các dự án thích ứng với biến đổi khí hậu. So với năm 2019, nguồn tài chính khí hậu mà MDB hỗ trợ cho các nền kinh tế có thu nhập thấp và trung bình tăng 46%. Riêng Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) đã cam kết tài trợ 7,1 tỷ USD cho các vấn đề liên quan đến khí hậu.

Thích ứng với biến đổi khí hậu là trọng tâm của chương trình nghị sự hội nghị COP28 sắp tới tại Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE). Chủ tịch COP28 kêu gọi các nhà tài trợ tăng gấp đôi nguồn tài chính cho vấn đề thích ứng và bổ sung quỹ khí hậu xanh. Nỗ lực của các thể chế tài chính, ngân hàng đa phương tăng tài trợ khí hậu là điều đáng khích lệ, giúp các nước nghèo có thể giảm phát thải khí nhà kính và thúc đẩy khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu, đóng góp thực hiện mục tiêu chung trong cuộc chiến cam go này.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu.