Giáo dục STEM nâng cao năng lực sáng tạo, thực hành

Trong số các giải pháp đột phá được xác định tại Nghị quyết số 71-NQ/TW do Bộ Chính trị ban hành, phát triển giáo dục STEM giữ vị trí đặc biệt quan trọng, bởi đây là phương thức đào tạo con người đáp ứng yêu cầu của thời đại mới, nơi mà sáng tạo và khoa học, công nghệ trở thành nguồn lực hàng đầu.

Học sinh Trường trung học phổ thông chuyên Lương Văn Tụy (tỉnh Ninh Bình) trong giờ học STEM.
Học sinh Trường trung học phổ thông chuyên Lương Văn Tụy (tỉnh Ninh Bình) trong giờ học STEM.

STEM là mô hình giáo dục hiện đại, phát triển toàn diện kỹ năng học sinh, tích hợp các lĩnh vực: Khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học, nhấn mạnh thực hành, tư duy phản biện và sáng tạo để giải quyết các vấn đề thực tế.

Trong kỷ nguyên số, Trường trung học cơ sở Giảng Võ (Hà Nội) đã đưa giáo dục STEM từ xu hướng trở thành phương hướng chiến lược dài hạn, góp phần nuôi dưỡng những công dân toàn cầu am hiểu về khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học.

Tại đây, giáo dục STEM không chỉ nằm trên sách vở mà là nhiệm vụ trọng tâm trong phát triển dài hạn. Các tiết học STEM được giáo viên nhà trường thường xuyên thực hiện. Trong học kỳ I năm học 2025-2026, gần 200 tiết chuyên đề và chủ đề STEM đã được thực hiện, mang lại những tiết học sống động, khơi dậy cảm hứng nghiên cứu, tìm tòi cho học sinh.

Dẫn chúng tôi đi tham quan các hoạt động STEM, thầy giáo Vũ Đình Phương, Phó Hiệu trưởng nhà trường cho biết, thời gian qua, trường đã xây dựng mô hình dạy học STEM đa dạng, nơi học sinh được thỏa sức trải nghiệm thông qua nhiều hoạt động.

Hoạt động giáo dục STEM còn được thực hiện hiệu quả thông qua các cuộc thi như: Cuộc đua kỳ thú “Amazing Race”, “Giang Vo Robotics Champion”, Câu lạc bộ STEM Robotic,... thu hút sự tham gia hào hứng của đông đảo học sinh. Không dừng lại ở quy mô nội bộ, học sinh của trường liên tục khẳng định bản lĩnh tại các sân chơi quốc gia và quốc tế khi từng đoạt hai Chứng chỉ vàng, ba Chứng chỉ bạc tại vòng chung kết cuộc thi Robotacon Wro 2024.

Bên cạnh đó, các “lập trình viên” nhí của trường đã lọt vào Top 2 trường có tỷ lệ thí sinh đỗ cao nhất trên tổng số 350 thí sinh thuộc khối trung học cơ sở đến từ khắp các tỉnh, thành phố trong cả nước tại vòng loại kỳ thi Tekmonk Coding Olympiad 2024; 100% học sinh của trường lọt vào vòng chung kết cuộc thi FPT Schools AI & Robotics challenge năm học 2025-2026.

Qua những đấu trường này, các em không chỉ rèn luyện tư duy phản biện, kỹ năng hợp tác mà còn minh chứng cho khả năng ứng dụng công nghệ vào thực tiễn và thể hiện khát vọng hội nhập thế giới.

Thời gian qua, Trường trung học phổ thông Tống Văn Trân (tỉnh Ninh Bình) luôn chú trọng các hoạt động giáo dục STEM. Tiêu biểu như năm học 2025-2026, dự án STEM “Sản xuất các sản phẩm phòng ngừa, hỗ trợ trị ho hiệu quả từ mật ong và chanh đào” đoạt Giải xuất sắc tại Ngày hội STEM do Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Ninh Bình tổ chức.

Theo thầy giáo Trần Công Hoàn, Hiệu trưởng, dự án này đã mang lại hiệu quả xã hội to lớn với nhiều giá trị thiết thực, góp phần phát triển kinh tế địa phương, nâng cao sức khỏe cộng đồng, bảo vệ môi trường và hướng tới lối sống xanh.

Ở một địa phương khác là tỉnh Lâm Đồng, Nhà giáo Ưu tú Nguyễn Thị Thu Huyền, giáo viên môn khoa học tự nhiên của Trường trung học cơ sở Quang Trung luôn ý thức sâu sắc việc đổi mới phương pháp dạy học chính là chìa khóa để nâng cao chất lượng giáo dục cho học sinh.

Bởi vậy, nhiều năm liên tục, cô Huyền kiên trì tham gia các lớp bồi dưỡng chuyên môn, chủ động học hỏi đồng nghiệp, mạnh dạn áp dụng các phương pháp dạy học tích cực, hiện đại như giáo dục STEM. Nhờ đó, chất lượng đại trà của học sinh được cải thiện rõ rệt, nhiều học sinh yếu kém từng bước tiến bộ, trong khi học sinh khá, giỏi có cơ hội phát huy thế mạnh và năng lực tư duy độc lập.

Quảng Ninh là địa phương đang trên đà phát triển mạnh mẽ với thế mạnh công nghiệp, du lịch, dịch vụ, kinh tế biển, giáo dục STEM lại càng cần thiết. Nó không chỉ gắn kết chương trình giáo dục phổ thông với chiến lược phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh, mà còn trực tiếp góp phần hình thành thế hệ công dân có khả năng làm chủ tri thức hiện đại, đồng thời biết vận dụng sáng tạo để giải quyết các vấn đề của cộng đồng địa phương.

Theo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh, hiện nay phần lớn trường phổ thông trên địa bàn đang triển khai giáo dục STEM. Giáo dục STEM đã đem đến những thay đổi rõ rệt trong lớp học. Học sinh hứng thú hơn, tích cực hơn, biết đặt câu hỏi, dám thử nghiệm và không ngại thất bại. Giáo viên cũng thay đổi vai trò từ người truyền thụ tri thức sang người tổ chức, hướng dẫn, đồng hành cùng học sinh.

Theo các chuyên gia giáo dục, dự báo đến năm 2030, nhu cầu nhân lực STEM trên toàn cầu sẽ tiếp tục tăng mạnh, nhất là lĩnh vực công nghệ, tự động hóa, trí tuệ nhân tạo, y sinh, năng lượng.

Theo các chuyên gia giáo dục, dự báo đến năm 2030, nhu cầu nhân lực STEM trên toàn cầu sẽ tiếp tục tăng mạnh, nhất là lĩnh vực công nghệ, tự động hóa, trí tuệ nhân tạo, y sinh, năng lượng.

Nhận thức rõ tầm quan trọng này, cùng với ngành giáo dục, các địa phương, doanh nghiệp không ngừng đầu tư cho giáo dục STEM. Trong đó, Tập đoàn Công nghiệp-Năng lượng quốc gia Việt Nam đã và đang triển khai xây dựng 100 phòng thực hành STEM đạt chuẩn quốc tế trong năm 2025 tại 34 tỉnh, thành phố.

Những phòng học này được kỳ vọng sẽ trở thành trung tâm lan tỏa tri thức, vừa là nơi học sinh trải nghiệm các cấp độ STEM, vừa là “vườn ươm” đào tạo giáo viên cốt cán, tạo hiệu ứng lan tỏa đến hàng vạn trường học trên cả nước.

Vụ trưởng Giáo dục phổ thông (Bộ Giáo dục và Đào tạo) Thái Văn Tài cho biết, giáo dục STEM là phương thức giáo dục chủ yếu dựa trên dạy học tích hợp, tạo cơ hội cho học sinh huy động tổng hợp kiến thức, kỹ năng thuộc các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học để phát triển phẩm chất, năng lực và giải quyết các vấn đề trong thực tiễn.

Giáo dục STEM là phương thức giáo dục chủ yếu dựa trên dạy học tích hợp, tạo cơ hội cho học sinh huy động tổng hợp kiến thức, kỹ năng thuộc các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học để phát triển phẩm chất, năng lực và giải quyết các vấn đề trong thực tiễn.

Vụ trưởng Giáo dục phổ thông (Bộ Giáo dục và Đào tạo) Thái Văn Tài

Giáo dục STEM quan tâm nâng cao phẩm chất, năng lực học sinh, khắc phục căn bản lối dạy học chỉ chú tâm truyền đạt kiến thức. Đến nay, nhiều tỉnh, thành phố đã triển khai đại trà giáo dục STEM đến tất cả cơ sở giáo dục trên địa bàn. Đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên đã nắm vững phương thức giáo dục này. Học sinh được thực hành ngay sau khi tiếp cận kiến thức, giúp các em củng cố kiến thức, hình thành kỹ năng, phát triển phẩm chất, năng lực….

Có thể bạn quan tâm

Kỳ thi đánh giá năng lực do Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức. (Ảnh: Đại học Quốc gia Hà Nội cung cấp)

Thêm cơ hội xét tuyển đại học

Bên cạnh kết quả kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông, nhiều cơ sở đào tạo đang sử dụng kết quả các kỳ thi đánh giá năng lực và đánh giá tư duy trong tuyển sinh đại học. Thông qua đó, thí sinh có thêm cơ hội xét tuyển, các cơ sở đào tạo có thêm căn cứ để lựa chọn nguồn tuyển phù hợp với yêu cầu đào tạo.

[Infographic] 10 bước trong quy trình tổ chức bữa ăn bán trú tại các trường học của Hà Nội

[Infographic] 10 bước trong quy trình tổ chức bữa ăn bán trú tại các trường học của Hà Nội

Để công tác tổ chức bữa ăn bán trú cho học sinh tại các trường học trên địa bàn thành phố được triển khai đồng bộ, thống nhất, bảo đảm an toàn thực phẩm, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã ban hành "Hướng dẫn quy trình tổ chức bữa ăn bán trú cho học sinh tại các trường học trên địa bàn thành phố Hà Nội" gồm 10 bước. 

[Infographic] Bộ Giáo dục và Đào tạo sửa đổi, bổ sung một số điều Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông

[Infographic] Bộ Giáo dục và Đào tạo sửa đổi, bổ sung một số điều Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư số 13/TT-BGDĐT sửa đổi Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông. Kỳ thi năm 2026 tiếp tục giữ ổn định, chú trọng tinh giản thủ tục, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và điều chỉnh phù hợp mô hình quản lý mới nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức, tạo thuận lợi tối đa cho thí sinh.

[Infographic} Thông tin chi tiết về Kỳ thi vào lớp 10 tại Hà Nội

[Infographic} Thông tin chi tiết về Kỳ thi vào lớp 10 tại Hà Nội

Ngày 12/3/2026, theo thông tin từ Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành kế hoạch tuyển sinh vào lớp 10 trung học phổ thông năm học 2026-2027. Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 trung học phổ thông công lập năm học 2026-2027 diễn ra trong hai ngày 30 và 31/5/2026.

(Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Thủ tục, quy trình bổ nhiệm cán bộ quản lý cơ sở giáo dục

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 66/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Giáo dục; trong đó quy định rõ thủ tục, quy trình bổ nhiệm cán bộ quản lý cơ sở giáo dục công lập, dân lập, tư thục, cơ sở giáo dục thành lập theo diện Hiệp định với nước ngoài.

Sách giáo khoa các môn Ngoại ngữ 1: tiếng Nhật, tiếng Hàn, tiếng Trung Quốc của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (Ảnh minh họa)

Tổ chức thẩm định sách giáo khoa môn Ngoại ngữ 1, Ngoại ngữ 2 năm 2026

Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ tổ chức thẩm định năm 2026 sách giáo khoa môn Ngoại ngữ 1, Ngoại ngữ 2 theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 của các tổ chức, cá nhân. Thời hạn đăng ký số lượng, tên bản mẫu sách giáo khoa đề nghị thẩm định của môn Ngoại ngữ 1, Ngoại ngữ 2 là trước ngày 15/4.

Thí sinh tham dự Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2025 (Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Bộ Giáo dục và Đào tạo sửa đổi, bổ sung một số điều Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông

Bộ Giáo dục và Đào tạo sửa đổi, bổ sung một số điều Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông để bảo đảm phù hợp với mô hình quản lý chính quyền địa phương 2 cấp, việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, sắp xếp lại bộ máy thanh tra; đồng thời tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong các khâu tổ chức thi.

Sinh viên học tập tại Khoa Điều dưỡng, Trường đại học Y Dược Thái Bình.

Đại học Y Dược Thái Bình công bố số lượng tuyển sinh, phương thức và tổ hợp xét tuyển năm 2026

Ngày 10/3, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Thanh Bình, Trưởng phòng quản lý đào tạo đại học (Trường đại học Y Dược Thái Bình, tỉnh Hưng Yên) cho biết: Chuẩn bị cho kỳ tuyển sinh chính quy trình độ đại học năm 2026, hiện nay nhà trường đã công bố các ngành đào tạo, số lượng tuyển sinh, phương thức và tổ hợp xét tuyển.