Bình luận quốc tế:

Giải pháp cho các điểm nóng toàn cầu

Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Nhóm các nền kinh tế mới nổi (BRICS) vừa diễn ra tại thành phố Rio de Janeiro (Brazil) đã kêu gọi các nước thành viên của khối cần có những cam kết hành động tập thể để đưa ra giải pháp cho các điểm nóng và đối phó nguy cơ của cuộc khủng hoảng toàn cầu.
Quốc kỳ các nước thành viên BRICS. (Ảnh: IRNA/TTXVN)
Quốc kỳ các nước thành viên BRICS. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

Bộ trưởng Ngoại giao Brazil Mauro Vieira nhấn mạnh vai trò và tầm quan trọng của BRICS trên thế giới trước nguy cơ xung đột vũ trang, bất ổn chính trị và sự xói mòn chủ nghĩa đa phương. Ông Vieira khẳng định BRICS được thành lập năm 2009, với Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi là các nước thành viên sáng lập, nay đã được củng cố với việc kết nạp thêm 11 thành viên mới.

Theo ông Vieira, BRICS có vị thế quan trọng để thúc đẩy hòa bình và ổn định, đại diện cho gần một nửa nhân loại và có sự đa dạng rộng lớn về địa lý và văn hóa. Người đứng đầu ngành ngoại giao Brazil cho biết, tại hội nghị lần này, tất cả các nước thành viên đều nhất trí rằng, hòa bình “không thể áp đặt mà phải xây dựng” và kêu gọi cộng đồng quốc tế hành động đưa ra các giải pháp chính trị cho các điểm nóng xung đột tại Dải Gaza, Haiti, Sudan và vùng Sừng châu Phi.

BRICS có vị thế quan trọng để thúc đẩy hòa bình và ổn định, đại diện cho gần một nửa nhân loại và có sự đa dạng rộng lớn về địa lý và văn hóa.

Ông Vieira

Trước đó, Tổng thống Brazil Lula da Silva nhấn mạnh ưu tiên của Brazil trong nhiệm kỳ Chủ tịch BRICS 2025 bao gồm củng cố thế giới đa cực và thúc đẩy một trật tự thế giới công bằng, toàn diện và bền vững hơn. Đây là lần thứ 4 Brazil đảm nhận vị trí chủ tịch BRICS, nhóm các nước chiếm 40% dân số thế giới và 1/4 Tổng sản phẩm quốc nội toàn cầu, được đánh giá là có vai trò quan trọng đối với nền kinh tế thế giới cũng như việc thiết lập một trật tự quốc tế đa cực và hệ thống tài chính, thương mại toàn cầu công bằng hơn.

Với chủ đề “Tăng cường hợp tác Nam bán cầu hướng tới quản trị toàn diện và bền vững hơn”, trong nhiệm kỳ chủ tịch BRICS 2025 Brazil tập trung vào các chủ đề quản trị toàn cầu, hợp tác y tế, biến đổi khí hậu, thương mại và đầu tư, trí tuệ nhân tạo (AI) và phát triển thể chế. Ông cũng nhấn mạnh BRICS sẽ nỗ lực bảo đảm thực hiện các ý tưởng của Chương trình nghị sự 2030, Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu và Hiệp ước cho Tương lai.

Brazil cũng nêu bật tầm quan trọng của hợp tác vì hòa bình và cải cách cấu trúc an ninh đa phương; cho rằng chủ nghĩa đơn phương sẽ làm suy yếu trật tự quốc tế; đồng thời kêu gọi bảo vệ chủ nghĩa đa phương một cách nhất quán vì theo ông đây là con đường duy nhất để đối mặt với sự phân cực và chia rẽ hiện nay trên thế giới. Tổng thống Lula da Silva cũng đề cập đến nhu cầu cải thiện hệ thống tiền tệ và tài chính quốc tế, đồng thời chỉ trích sự leo thang hiện nay của chủ nghĩa bảo hộ với những rào cản khắc nghiệt trong lĩnh vực thương mại và đầu tư.

AI cũng là một chủ đề lớn được BRICS quan tâm. Đề cập việc ứng dụng AI, ông Lula da Silva cho rằng AI mang lại những cơ hội to lớn, nhưng cũng đi kèm những thách thức về đạo đức, xã hội và kinh tế. Trưởng đoàn đàm phán BRICS của Brazil, Đại sứ Mauricio Lyrio, kêu gọi các nước thành viên khối này phối hợp sử dụng AI trong cuộc chiến chống bất bình đẳng và nghèo đói. Việc quản lý và tận dụng tiềm năng của AI là một trong những chủ đề chính mà Brazil sẽ theo đuổi trong nhiệm kỳ chủ tịch BRICS năm nay.

Trước những thách thức lớn của bối cảnh quốc tế và khó khăn kinh tế hiện nay, Cố vấn đối ngoại của Tổng thống Brazil, ông Celso Amorim nhấn mạnh tầm quan trọng của khối BRICS trong việc bảo vệ chủ nghĩa đa phương và sự hợp tác giữa các quốc gia ở Nam bán cầu. Ông nêu rõ nhiệm vụ chính trong thế giới ngày nay là “kiến tạo một nền hòa bình năng động”, đồng thời kêu gọi các nước thành viên của BRICS tăng cường quan hệ vì sự hiểu biết rõ hơn giữa các quốc gia, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động thương mại.

Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới còn được coi là “tên gọi mới của sự phát triển”. Trong bối cảnh các điểm nóng, xung đột gia tăng trên toàn cầu và thế giới có nguy cơ bước vào một thời kỳ “vừa đấu tranh, vừa hợp tác” giữa các cường quốc, quyết tâm hành động của nhóm BRICS nói chung, Brazil nói riêng có ý nghĩa quan trọng thúc đẩy hòa bình và ổn định trên quy mô toàn cầu, bảo đảm không gian và bối cảnh phát triển thuận lợi cho các quốc gia, nhất là những nước đang phát triển ở Nam bán cầu.

Có thể bạn quan tâm

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là ưu tiên cấp bách toàn cầu

Môi trường số giúp trẻ em tiếp cận kiến thức, học tập, giao lưu và hội nhập cộng đồng một cách nhanh chóng, cũng như phát huy khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, giữa “biển” thông tin đó, trẻ em cần được hướng dẫn và trang bị kiến thức để có thể chọn lọc những gì bổ ích, tránh xa những nhân tố độc hại.

Người dân Iran tuần hành sau khi có lệnh ngừng bắn tại Tehran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Những “sứ giả hòa bình"

Khi thế giới chú tâm quan sát từng diễn biến trong quá trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran với câu hỏi liệu một thỏa thuận có thể được ký hay không, thì một số quốc gia như Qatar và Pakistan lựa chọn không đứng ngoài cuộc.

Nhân viên y tế chuyển thi thể một bệnh nhân Ebola tại Mongbwalu, tỉnh Ituri, Cộng hòa dân chủ Congo, ngày 25/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cuộc chiến chống Ebola

Dịch Ebola đang bùng phát ở mức đáng báo động từ Cộng hòa dân chủ Congo và lan nhanh sang các nước láng giềng ở khu vực Trung Phi, gây lo ngại cho cộng đồng quốc tế về một đợt dịch bệnh nguy hiểm.

Lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam tại Nam Sudan trao quà tặng người dân địa phương.

Hành trình “gieo hạt hòa bình”

Sau gần 80 năm hình thành và phát triển, Lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ghi dấu ấn quan trọng trong nỗ lực xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, tác động đa chiều từ tình trạng thiếu hụt tài chính, căng thẳng địa chính trị và sự suy giảm quân số đang đặt lực lượng này trước thách thức nghiêm trọng.

Thiệt hại sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nhiều hệ lụy khó lường

Xung đột kéo dài tại Trung Đông tác động mạnh lên thị trường lao động, hàng không, du lịch, tài chính công và triển vọng tăng trưởng tại nhiều nền kinh tế lớn ở hai châu lục Á, Âu. Các chuyên gia nhận định rằng, kể cả khi xung đột chấm dứt, vết thương này phải mất nhiều năm mới có thể khép miệng.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Homuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Khủng hoảng tại Eo biển Hormuz: Kịch bản xấu

Khủng hoảng tại Eo biển Hormuz đang chuyển sang giai đoạn bị đánh giá là nguy hiểm nhất khi lượng dầu tồn kho toàn cầu suy giảm nhanh chóng, dòng vận chuyển dầu bằng tàu biển tiếp tục bị gián đoạn và áp lực lan rộng sang toàn bộ chuỗi cung ứng năng lượng...

Trụ sở WHO tại Geneva, Thụy Sĩ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ứng phó thách thức y tế toàn cầu

Tại kỳ họp Đại hội đồng Y tế thế giới lần thứ 79 diễn ra ở Geneva, Tổ chức Y tế thế giới cảnh báo các đợt bùng phát dịch Ebola ở CHDC Congo và virus Hanta trên tàu du lịch MV Hondius chỉ là những cuộc khủng hoảng mới nhất của thế giới đang trong thời kỳ nguy hiểm và chia rẽ bởi xung đột, khủng hoảng kinh tế và biến đổi khí hậu.

Tòa nhà bị phá hủy sau các cuộc không kích của Mỹ-Israel xuống thủ đô Tehran, Iran, ngày 4/3/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Trung Đông: Chìa khóa mở cánh cửa hòa bình

Mỹ hủy kế hoạch tấn công Iran vào ngày 19/5 theo đề nghị của 3 nước vùng Vịnh. Tehran cũng gấp rút gửi Washington kế hoạch hòa bình 14 điểm thông qua trung gian Pakistan. Những động thái được đánh giá tích cực của các bên liên quan khiến giới quan sát có quyền hy vọng về khả năng xung đột sớm chấm dứt ở Trung Đông.

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae. (Ảnh: Bộ Ngoại giao)

Nhật Bản-Hàn Quốc: Gác lại quá khứ, hướng tới tương lai

Hôm nay (19/5), Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae bắt đầu chuyến công du tới Hàn Quốc, tham dự hội nghị thượng đỉnh song phương với Tổng thống nước chủ nhà Lee Jae Myung. Trái với giai đoạn nguội lạnh trước đây, hai bên đang nỗ lực vượt qua những khúc mắc để chung tay giải quyết hàng loạt vấn đề mang tính chiến lược trước mắt.