Trong những làn gió đổi thay

Thế giới đang thay đổi từng ngày, và vì thế, phải chăng, cũng cần có những sự điều chỉnh trong cơ chế hoạt động của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, nhằm đáp ứng nhanh chóng và hiệu quả hơn những đòi hỏi, nhu cầu, ước vọng… ngày càng phức tạp của toàn nhân loại?
Đại diện cho sự trỗi dậy của các quốc gia Nam và Đông bán cầu, vị thế cũng như tầm ảnh hưởng của khối BRICS ngày càng phát triển.
Đại diện cho sự trỗi dậy của các quốc gia Nam và Đông bán cầu, vị thế cũng như tầm ảnh hưởng của khối BRICS ngày càng phát triển.

Ngày 27/4, theo hãng thông tấn TASS, tham dự cuộc họp của các Bộ trưởng Ngoại giao nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) tại Brazil, Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov phát biểu với tờ O Globo: "Với chúng tôi, điều hoàn toàn hiển nhiên là việc định hình một thế giới đa cực phải bao gồm sự đại diện rộng rãi hơn của các quốc gia ở Nam bán cầu và Đông bán cầu, tức là các quốc gia châu Á, châu Phi và Mỹ Latin, tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc".

Như ông bày tỏ sự tin tưởng, một thí dụ điển hình trong vai trò ứng cử viên hàng đầu cho vị trí ấy chính là Brazil - quốc gia đang thực hiện chính sách đối ngoại độc lập, và có thể đóng góp đáng kể vào việc giải quyết các vấn đề quốc tế.

Bộ trưởng Ngoại giao Nga cũng nhấn mạnh: Moskva tin tưởng vào một cuộc cải cách mang tính cân bằng tại Hội đồng Bảo an với tư cách là một trong những cơ quan quan trọng hàng đầu của Liên hợp quốc – cơ quan có trách nhiệm chính, theo Hiến chương Liên hợp quốc, trong việc duy trì hòa bình và an ninh quốc tế. Bên cạnh đó, Nga cũng ủng hộ việc đề cử Ấn Độ trở thành thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an, với điều kiện cần phải có đại diện từ châu Phi.

Song, cũng không có gì bất ngờ, Điện Kremlin "phản đối việc trao thêm ghế cho các nước phương Tây và đồng minh của họ", với lý do là: Các nước này đã có quá nhiều ghế tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.

Thực tế, đề xuất từ nước Nga không phải là một vấn đề mới mẻ. Từ thập niên trước, sau những biến động dữ dội trong dòng chảy sự kiện quốc tế - như “Mùa xuân Arab” và sau đó là sự trỗi dậy của tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng, khi rất nhiều thách thức trong việc bảo vệ cuộc sống con người cũng như kiến tạo hòa bình và phát triển đặt ra, nhu cầu thay đổi cấu trúc Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc cũng đã dần thành hình.

Trải qua đại dịch Covid-19 toàn cầu, đối diện với những thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống ngày càng đa dạng - từ suy thoái kinh tế tới biến đổi khí hậu, hay những hiểm họa trên không gian mạng của thời đại bùng nổ công nghệ, nhu cầu này tiếp tục được định hình rõ nét.

Đặc biệt, trong những năm gần đây, sự vươn lên về kinh tế, song song sự mở rộng tầm ảnh hưởng của khối BRICS cùng tiếng nói ngày càng trở nên giàu sức nặng từ các quốc gia châu Phi cũng như Nam bán cầu đã và đang mang tới cho cục diện chung thêm nhiều yếu tố đáng chú ý. Như một bước chuyển tất yếu khi trật tự thế giới đơn cực cũ (tồn tại kể từ sau Chiến tranh Lạnh) rạn vỡ, trong xu hướng toàn cầu hóa, đa phương hóa, quyền lợi hợp pháp và chính đáng của mọi quốc gia ở bất cứ khu vực nào trên thế giới (chứ không chỉ tại các nước phát triển phương Tây) cũng đòi hỏi được chú ý nhiều hơn, và bảo vệ sát sao hơn.

Nói một cách ngắn gọn, nhìn từ cả phương diện chính trị quốc tế lẫn kinh tế - xã hội - quân sự, cơ cấu thượng tầng kiến trúc của Liên hợp quốc hiện tại dường như đã không còn đủ khả năng bao quát và xử lý mọi vấn đề nảy sinh, trong thế giới đang biến đổi với tốc độ vũ bão.

Mới đây, hồi tháng 2/2025, chính Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cũng lặp lại lời kêu gọi cải cách sâu rộng Hội đồng Bảo an, thúc giục mở rộng cơ quan này để mang tính đại diện nhiều hơn cho thực tế địa-chính trị toàn cầu hiện nay - vấn đề mà ông từng không ít lần đề ra, kể từ khi nắm giữ cương vị.

Người đứng đầu tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh tuyên bố: Hội đồng Bảo an phải phản ánh thế giới hiện tại, không phải như 80 năm trước, khi Liên hợp quốc được thành lập. Tổ chức này cần được cải cách để trở nên toàn diện hơn, minh bạch hơn, hiệu quả hơn, dân chủ hơn và có trách nhiệm hơn.

Song, cho đến thời điểm đó, dường như những phát biểu của ông vẫn chưa thật sự được phương Tây lắng nghe...

Có thể bạn quan tâm

Giao tranh tại Liban vẫn diễn ra căng thẳng, ngay trước thềm cuộc đàm phán.

Giữa sa mạc lòng tin

Ngày 2/6, Israel và Liban đã bắt đầu vòng đàm phán trực tiếp mới tại Washington (Mỹ). Song, cùng lúc, thị trấn Toul (miền nam Liban) lại rung chuyển, dưới một cuộc oanh kích của không quân Israel.

Nắng nóng cực đoan đang thiêu đốt cả những khu vực thời tiết ôn hòa truyền thống, như châu Âu.

Những vết rạn dưới vòm nắng lửa

Nắng nóng cực đoan đang hành hạ thế giới, khi liên tiếp phá vỡ các đỉnh nhiệt. Thế nhưng, ở cao tầng, các nỗ lực chung tay ngăn chặn tiến trình nóng lên của Trái đất lại bộc lộ rõ những mâu thuẫn và bất đồng không dễ san lấp.

Tổng Giám đốc WHO, Tedros Adhanom Ghebreyesus.

Tổ kiến nơi chân đê

Tại kỳ họp Đại hội đồng Y tế Thế giới (WHA) lần thứ 79 diễn ra ở Geneva (Thụy Sĩ), Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tuyên bố: Sự gia tăng đột biến các ca nhiễm virus Ebola có tính lây lan cao là tình trạng khẩn cấp y tế toàn cầu.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres.

Ðòi hỏi tất yếu từ hiện thực

“Chúng ta cần cải cách sâu rộng các thể chế toàn cầu, bao gồm cả Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, nơi vẫn tồn tại một sự bất công mà lịch sử để lại, khi châu Phi đến lúc này vẫn chưa có ghế thường trực”.

Đó là rủi ro thảm họa, không chỉ là vấn đề kỹ thuật thuần túy.

“Ðại dịch số” – nguy cơ có thật

Năm 2025, ước tính có khoảng 376 tỷ email được gửi và nhận mỗi ngày, trên toàn thế giới. Vậy, điều gì sẽ xảy ra, nếu hệ thống đang hoạt động trơn tru trên không gian internet này đột nhiên trục trặc?

Một cú sốc đích thực dành cho OPEC và OPEC+.

Khoảng lặng sau cuộc chia ly

“Rất có khả năng”, nhiều quốc gia sẽ rút khỏi OPEC sau quyết định rời nhóm của Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE). Phát biểu của cựu đại sứ UAE tại Liên hợp quốc và Tổ chức Thương mại Thế giới, ông Obaid Ahmed Al-Zaabi, trên kênh RT để lại những dư âm lặng lẽ, nhưng cũng gợi lên nhiều suy ngẫm.

Hội nghị Mùa xuân IMF - WB 2026 chỉ ra những nguy cơ hiển hiện đối với cơ cấu kinh tế - xã hội toàn cầu.

Nguy cơ hiện hữu

Cho dù đến rạng sáng ngày 22/4 (giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran “cho đến khi các lãnh đạo và đại diện của họ có thể đưa ra một đề xuất thống nhất” (nhằm chấm dứt cuộc chiến), thì trên thực tế, ở nhiều khía cạnh toàn cầu, tình hình đã thật sự đi vào một quỹ đạo tiêu cực.

Ở Sudan lúc này, mỗi miếng ăn đã là cả một sự may mắn lớn lao.

Giới hạn của lương tri

Hàng triệu gia đình, nếu may mắn, có thể có được một bữa ăn mỗi ngày. Bình thường, họ phải chấp nhận nhịn đói. Có người đã phải ăn cả lá cây và thức ăn dùng cho chăn nuôi để tồn tại…

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), thế giới chưa từng trải qua một đợt gián đoạn nguồn cung năng lượng với quy mô lớn như hiện tại.

Cẩn tắc vô áy náy!

Những diễn biến căng thẳng xoay quanh cuộc khủng hoảng Eo biển Hormuz, cũng như hệ quả tiêu cực mà nó mang lại cho hệ thống an ninh năng lượng toàn cầu đã và đang chỉ rõ: Việc xây dựng các lộ trình thay thế, đa dạng hóa nguồn cung đã và đang trở thành yếu tố sống còn, đối với mọi nền kinh tế.

"Mưa cực đoan" - thách thức mới đối với thế giới.

Áp lực dưới màn mưa

Trong bối cảnh nền nhiệt toàn cầu tiếp tục gia tăng, hệ thống tài nguyên nước cũng như ngành nông nghiệp thế giới hiện đã bắt đầu phải đối diện với một thách thức mới: Hiện tượng “mưa cực đoan (extreme rain)”.

BBNJ được kỳ vọng sẽ trở thành bước đột phá trong việc bảo vệ đại dương.

Cứu lấy đại dương

Một thực tế đáng suy ngẫm: Dù chiếm gần một nửa diện tích hành tinh, hiện mới chỉ khoảng 1% vùng biển quốc tế được áp dụng các biện pháp bảo tồn.

Cảnh tượng ám ảnh này vẫn đang hiện hữu ở Dải Gaza.

Trên những phận người vẫn là bão tố

Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) của Liên hợp quốc dự báo: Hàng chục triệu người có thể rơi vào tình cảnh thiếu đói nghiêm trọng, nếu xung đột quân sự Trung Đông kéo dài đến tháng 6/2026.

Giá dầu thế giới đã tăng lên mức cao nhất, kể từ đợt khủng hoảng năm 2022.

Đường vòng qua đứt gãy

Như Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), bà Kristalina Georgieva, cảnh báo: Kịch bản giá dầu tăng 10% trong một năm có thể khiến lạm phát toàn cầu tăng thêm khoảng 40 điểm cơ bản, đồng thời làm giảm 0,1-0,2% sản lượng kinh tế toàn cầu.

Một hệ thống năng lượng mặt trời tại Côn Đảo.

Hướng đi cho tương lai

Ngay sau khi ngọn lửa xung đột bùng lên tại Trung Đông, thị trường năng lượng toàn cầu lập tức chao đảo và thậm chí trở nên hỗn loạn. Chính trong bối cảnh đó, vai trò của năng lượng tái tạo, đối với mọi hệ thống an ninh năng lượng quốc gia, lại càng được đề cao.

Ông Donald Trump đang phải đối diện khá nhiều áp lực.

Thông điệp trong sức ép

Tối 24/2 (giờ Washington, tức sáng 25/2 giờ Việt Nam), đương kim Tổng thống Mỹ Donald Trump lần đầu đọc Thông điệp Liên bang ở nhiệm kỳ thứ hai của mình. Trong suốt thời gian bài phát biểu ấy diễn ra, giới quan sát có thể cảm nhận được rất rõ những áp lực mà ông chủ Nhà trắng đang phải chịu đựng.

WHO buộc phải thu hẹp đáng kể các hoạt động cứu trợ nhân đạo.

Một tỷ USD, cho niềm tin vào lòng nhân ái

Theo số liệu ước tính từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), năm 2026 này sẽ có khoảng 239 triệu người cần hỗ trợ nhân đạo khẩn cấp. Song, mức ngân sách mà WHO kêu gọi các nước đóng góp, nhằm duy trì các dịch vụ y tế thiết yếu cho nhóm yếu thế ấy lại chỉ vỏn vẹn là một tỷ USD - đề xuất vang lên như một lời than thở bất lực.

Nợ công - vấn đề trầm trọng đối với G7.

Cơn trọng bệnh của các đại gia

Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), hiện tại, nợ công của sáu trong số bảy thành viên Nhóm Các nước công nghiệp phát triển (G7) đã bằng hoặc vượt tổng sản lượng kinh tế hằng năm - điều mà giới quan sát quốc tế xem là nguy cơ đe dọa kìm hãm tăng trưởng, cũng như gieo mầm bất ổn tài chính trên phạm vi toàn cầu.

Trong "Tinh thần Đối thoại", tiềm ẩn rất nhiều mâu thuẫn gay gắt.

Để trật tự cũ lại sau lưng

Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), thường được gọi ngắn gọn là Diễn đàn Davos (Thụy Sĩ) năm 2026 chứng kiến sự thay đổi rõ rệt trong cấu trúc chương trình nghị sự. Theo giới quan sát quốc tế, điều này thể hiện đường nét của một trật tự thế giới mới.

Gaza vẫn đau đáu mong chờ hòa bình đích thực.

Và bình yên còn vương mùi khói súng

Đó là một nỗi lo lắng mơ hồ, nhưng không phải vô căn cứ. Từ rất lâu rồi, quyền quản lý Dải Gaza vẫn như một vết hằn, chia rẽ ngay cả nội bộ Palestine.

Cuộc bầu cử tại Hungary sẽ có những tác động mạnh mẽ tới kết cấu của EU.

Đợi chờ những đổi thay

Năm 2026 sẽ là một năm đáng để giới quan sát quốc tế chờ đợi, cho dù mới trôi qua những ngày đầu tiên. Bởi, không ít những cuộc bầu cử từ nhiều châu lục có thể ảnh hưởng mạnh mẽ đến tình hình cũng như cục diện địa chính trị toàn thế giới.

Những nỗi ưu tư hằn lên khuôn mặt Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres.

Hãy chọn con người, thay vì nỗi đau!

“Năm 2026, tôi kêu gọi các nhà lãnh đạo ở khắp nơi trên thế giới: Hãy nghiêm túc. Hãy chọn con người và hành tinh thay vì nỗi đau. Chúng ta hãy cùng nhau đứng lên - vì công lý, vì nhân loại, vì hòa bình!” - Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres nói trong thông điệp đón chào năm mới.

Sự chia rẽ trong nội tại EU đang mang tới những hoài nghi cho Hiệp định thương mại tự do với Mercosur.

Rào cản trước vạch đích

Cho dù nước chủ nhà vẫn giữ lập trường lạc quan về tiến trình ký kết Hiệp định tự do thương mại (FTA) giữa khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) và Liên minh châu Âu (EU), dự kiến diễn ra vào ngày 20/12.

Có rất nhiều nguy cơ rình rập trẻ em trên không gian mạng, nhưng cùng đó cũng còn là cơ hội phát triển bản thân.

Bước ngoặt đầy tâm tư

Từ ngày 10/12, Australia trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới chính thức áp dụng quy định độ tuổi tối thiểu đối với mạng xã hội, khi luật cấm người dưới 16 tuổi sử dụng các nền tảng như Facebook, Instagram, TikTok hay YouTube có hiệu lực. Một quyết định nhận được nhiều sự ủng hộ, nhưng cũng không ít những ý kiến trái chiều.

Sri Lanka chìm trong lũ dữ.

"Bình thường mới" đầy những âu lo

Tính đến ngày 2/12, theo số liệu thống kê chính thức, các tình trạng mưa lớn, bão lụt và lở đất tại hai khu vực Đông Nam Á - Nam Á đã khiến hơn 1.140 người thiệt mạng, cùng rất nhiều người vẫn còn đang mất tích. "Mùa bão" khốc liệt chưa từng thấy này đang đặt ra những mệnh đề vô cùng nghiêm túc và khó khăn.

Bạo lực trên không gian mạng - hiểm họa rình rập phụ nữ và trẻ em gái toàn cầu.

Đi về phía văn minh

Có một ngày đặc biệt, mang cái tên vẫn còn tương đối xa lạ đối với phần đông nhân loại: Ngày Quốc tế xóa bỏ bạo lực đối với phụ nữ (International Day for the Elimination of Violence against Women), được Liên hợp quốc ấn định vào ngày 25/11 hằng năm.

Một bữa ăn no, ở đâu đó, cũng đã là cả một giấc mơ.

Lời khẩn cầu vô vọng

Sẽ có ít nhất 318 triệu người đối mặt với tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng vào năm 2026. Song, đến cả các cơ quan của Liên hợp quốc cũng chưa chắc đủ sức làm gì đó, để giảm bớt nỗi đau khổ ấy.

Phía sau cánh cửa

Phía sau cánh cửa

Với 60 phiếu thuận và 40 phiếu chống, ngày 11/11, Thượng viện Quốc hội Mỹ đã thông qua dự luật tài trợ nhằm mở cửa trở lại chính phủ liên bang, mở ra hy vọng chấm dứt tình trạng đóng cửa đã kéo dài từ ngày 1/10. Tuy nhiên…

Trước thềm COP30, vẫn còn quá nhiều vấn đề ngổn ngang.

Chờ "sự thật" lên tiếng

143 quốc gia và vùng lãnh thổ đã tham dự Hội nghị Thượng đỉnh về Khí hậu, diễn ra trong hai ngày 6 và 7/11 tại thành phố Belém do Pará (Brasil) - "cuộc họp trù bị" quan trọng trước thềm Hội nghị lần thứ 30 Các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về Biến đổi khí hậu (COP30).