Giải bài toán khí hậu và nghèo đói

Hàng trăm nhà lãnh đạo các nước, các tổ chức quốc tế như Liên hợp quốc, Ngân hàng Thế giới (WB), Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) quy tụ tại Paris của Pháp, cùng thảo luận giải pháp cho các vấn đề biến đổi khí hậu và tình trạng đói nghèo. Định hình lại hệ thống tài chính toàn cầu, chia sẻ gánh nặng và tăng cường phối hợp hành động là đề xuất của nhiều đại biểu nhằm giải những bài toán cấp bách của thế giới.
Biến đổi khí hậu đang gây ra những tác động nghiêm trọng trên phạm vi toàn cầu. (Ảnh: Reuters)
Biến đổi khí hậu đang gây ra những tác động nghiêm trọng trên phạm vi toàn cầu. (Ảnh: Reuters)

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho rằng, nỗ lực trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu và xóa đói nghèo có mối liên hệ chặt chẽ với nhau, do đó không một quốc gia nào trên thế giới đáng phải lựa chọn việc ưu tiên giải quyết một trong hai thách thức này.

Tuy nhiên, theo Tổng thống Pháp, hệ thống tài chính toàn cầu hiện không còn phù hợp để giải quyết cùng lúc nhiều vấn đề, vì vậy Hội nghị cấp cao về Hiệp ước tài chính toàn cầu mới được tổ chức trong hai ngày 22 và 23/6 tại Paris chính là cơ hội để tái cấu trúc hệ thống tài chính toàn cầu nhằm đáp ứng tốt hơn các mục tiêu về khí hậu của thế giới.

Tổng thống Pháp kêu gọi tăng cường nguồn tài trợ công và tư nhân để giải quyết tình trạng bất bình đẳng ngày càng gia tăng trong những nỗ lực ứng phó các thách thức chung của nhân loại.

Ông Macron cảnh báo, nếu không có khu vực tư nhân, thế giới sẽ không thể giải quyết phần lớn thách thức hiện nay.

Theo một báo cáo của tổ chức Net Zero Tracker, gần một nửa trong số các doanh nghiệp lớn nhất thế giới cam kết đạt mục tiêu trung hòa khí thải carbon vào năm 2050, nhưng chỉ một số ít trong nhóm này có kế hoạch hành động đáng tin cậy.

Chỉ ra một loạt thách thức mà các nước đang phát triển đang đối mặt, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres nhấn mạnh hơn 50 quốc gia trên thế giới đang trong tình trạng vỡ nợ hoặc cận kề bờ vực vỡ nợ.

Theo Tổng Thư ký Liên hợp quốc, cấu trúc tài chính toàn cầu hiện nay đã lỗi thời, không còn công bằng, thậm chí làm trầm trọng thêm tình trạng bất bình đẳng, do vậy không thể làm tròn sứ mệnh cung cấp mạng lưới tài chính an toàn cho các quốc gia đang phát triển.

Hội nghị lần này cũng tập trung vào các chính sách liên quan vấn đề biến đổi khí hậu của các tổ chức tài chính quốc tế lớn như IMF và WB, trong bối cảnh xuất hiện ngày càng nhiều lời kêu gọi các ngân hàng phát triển đa phương tăng cường hỗ trợ các nước đang phát triển tiếp cận nguồn vốn phục vụ ứng phó biến đổi khí hậu.

Dù đã đưa ra nhiều chính sách hỗ trợ các nước ứng phó biến đổi khí hậu, tuy nhiên, cả hai thể chế tài chính quốc tế này đều thừa nhận rằng năng lực tài chính của họ không đủ để đáp ứng nhu cầu của các nền kinh tế đang phát triển, mà IMF ước tính sẽ lên tới 1.000 tỷ USD/năm vào năm 2025.

Trong khuôn khổ hội nghị, Tổng Giám đốc IMF Kristalina Georgieva thông báo về bước tiến mới trong nỗ lực chung để giải quyết các vấn đề khí hậu và nghèo đói. Theo đó, các quốc gia giàu có đã đạt mục tiêu phân bổ lại 100 tỷ USD trong các quỹ của IMF để ứng phó biến đổi khí hậu và tình trạng nghèo đói tại các nước đang phát triển.

Đây là thông tin vô cùng tích cực, bởi ngay trước hội nghị, IMF vẫn cần thêm tới 40 tỷ USD để đạt mục tiêu trong kế hoạch đặt ra từ năm 2019.

Trong khi đó, Chủ tịch WB Ajay Banga công bố loạt biện pháp hỗ trợ các nước chịu ảnh hưởng của thiên tai, trong đó đáng chú ý là việc giãn nợ cho các quốc gia nghèo.

Động thái này của WB nhằm tăng cường hỗ trợ tài chính cho các nước thu nhập thấp ứng phó khủng hoảng, cải cách các hệ thống tài chính và giải phóng các quỹ để ứng phó biến đổi khí hậu.

Trước đó, WB cũng đã tìm kiếm được khoản tài trợ gấp hai lần cho khí hậu và đưa ra kế hoạch hành động đối phó tình trạng ấm lên toàn cầu giai đoạn 2021-2025.

Nhiều lần bày tỏ quan ngại về nguy cơ thế giới đi chệch hướng trong các hành động nhằm đạt các mục tiêu phát triển bền vững, Tổng Thư ký Liên hợp quốc nhấn mạnh rằng chỉ những nỗ lực tập thể mới giúp thế giới vượt qua thách thức chung.

Dù còn nhiều khác biệt trong chính sách và triển khai hành động, song các nhà lãnh đạo các nước và các tổ chức quốc tế cùng nhấn mạnh vai trò của đoàn kết, hợp tác, phối hợp trong xây dựng một hệ thống tài chính toàn cầu bao trùm, minh bạch, lấy con người làm ưu tiên, thể hiện tiếng nói của các nước đang phát triển và kém phát triển.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu.