Giải bài toán khí hậu và nghèo đói

Hàng trăm nhà lãnh đạo các nước, các tổ chức quốc tế như Liên hợp quốc, Ngân hàng Thế giới (WB), Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) quy tụ tại Paris của Pháp, cùng thảo luận giải pháp cho các vấn đề biến đổi khí hậu và tình trạng đói nghèo. Định hình lại hệ thống tài chính toàn cầu, chia sẻ gánh nặng và tăng cường phối hợp hành động là đề xuất của nhiều đại biểu nhằm giải những bài toán cấp bách của thế giới.
Biến đổi khí hậu đang gây ra những tác động nghiêm trọng trên phạm vi toàn cầu. (Ảnh: Reuters)
Biến đổi khí hậu đang gây ra những tác động nghiêm trọng trên phạm vi toàn cầu. (Ảnh: Reuters)

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho rằng, nỗ lực trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu và xóa đói nghèo có mối liên hệ chặt chẽ với nhau, do đó không một quốc gia nào trên thế giới đáng phải lựa chọn việc ưu tiên giải quyết một trong hai thách thức này.

Tuy nhiên, theo Tổng thống Pháp, hệ thống tài chính toàn cầu hiện không còn phù hợp để giải quyết cùng lúc nhiều vấn đề, vì vậy Hội nghị cấp cao về Hiệp ước tài chính toàn cầu mới được tổ chức trong hai ngày 22 và 23/6 tại Paris chính là cơ hội để tái cấu trúc hệ thống tài chính toàn cầu nhằm đáp ứng tốt hơn các mục tiêu về khí hậu của thế giới.

Tổng thống Pháp kêu gọi tăng cường nguồn tài trợ công và tư nhân để giải quyết tình trạng bất bình đẳng ngày càng gia tăng trong những nỗ lực ứng phó các thách thức chung của nhân loại.

Ông Macron cảnh báo, nếu không có khu vực tư nhân, thế giới sẽ không thể giải quyết phần lớn thách thức hiện nay.

Theo một báo cáo của tổ chức Net Zero Tracker, gần một nửa trong số các doanh nghiệp lớn nhất thế giới cam kết đạt mục tiêu trung hòa khí thải carbon vào năm 2050, nhưng chỉ một số ít trong nhóm này có kế hoạch hành động đáng tin cậy.

Chỉ ra một loạt thách thức mà các nước đang phát triển đang đối mặt, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres nhấn mạnh hơn 50 quốc gia trên thế giới đang trong tình trạng vỡ nợ hoặc cận kề bờ vực vỡ nợ.

Theo Tổng Thư ký Liên hợp quốc, cấu trúc tài chính toàn cầu hiện nay đã lỗi thời, không còn công bằng, thậm chí làm trầm trọng thêm tình trạng bất bình đẳng, do vậy không thể làm tròn sứ mệnh cung cấp mạng lưới tài chính an toàn cho các quốc gia đang phát triển.

Hội nghị lần này cũng tập trung vào các chính sách liên quan vấn đề biến đổi khí hậu của các tổ chức tài chính quốc tế lớn như IMF và WB, trong bối cảnh xuất hiện ngày càng nhiều lời kêu gọi các ngân hàng phát triển đa phương tăng cường hỗ trợ các nước đang phát triển tiếp cận nguồn vốn phục vụ ứng phó biến đổi khí hậu.

Dù đã đưa ra nhiều chính sách hỗ trợ các nước ứng phó biến đổi khí hậu, tuy nhiên, cả hai thể chế tài chính quốc tế này đều thừa nhận rằng năng lực tài chính của họ không đủ để đáp ứng nhu cầu của các nền kinh tế đang phát triển, mà IMF ước tính sẽ lên tới 1.000 tỷ USD/năm vào năm 2025.

Trong khuôn khổ hội nghị, Tổng Giám đốc IMF Kristalina Georgieva thông báo về bước tiến mới trong nỗ lực chung để giải quyết các vấn đề khí hậu và nghèo đói. Theo đó, các quốc gia giàu có đã đạt mục tiêu phân bổ lại 100 tỷ USD trong các quỹ của IMF để ứng phó biến đổi khí hậu và tình trạng nghèo đói tại các nước đang phát triển.

Đây là thông tin vô cùng tích cực, bởi ngay trước hội nghị, IMF vẫn cần thêm tới 40 tỷ USD để đạt mục tiêu trong kế hoạch đặt ra từ năm 2019.

Trong khi đó, Chủ tịch WB Ajay Banga công bố loạt biện pháp hỗ trợ các nước chịu ảnh hưởng của thiên tai, trong đó đáng chú ý là việc giãn nợ cho các quốc gia nghèo.

Động thái này của WB nhằm tăng cường hỗ trợ tài chính cho các nước thu nhập thấp ứng phó khủng hoảng, cải cách các hệ thống tài chính và giải phóng các quỹ để ứng phó biến đổi khí hậu.

Trước đó, WB cũng đã tìm kiếm được khoản tài trợ gấp hai lần cho khí hậu và đưa ra kế hoạch hành động đối phó tình trạng ấm lên toàn cầu giai đoạn 2021-2025.

Nhiều lần bày tỏ quan ngại về nguy cơ thế giới đi chệch hướng trong các hành động nhằm đạt các mục tiêu phát triển bền vững, Tổng Thư ký Liên hợp quốc nhấn mạnh rằng chỉ những nỗ lực tập thể mới giúp thế giới vượt qua thách thức chung.

Dù còn nhiều khác biệt trong chính sách và triển khai hành động, song các nhà lãnh đạo các nước và các tổ chức quốc tế cùng nhấn mạnh vai trò của đoàn kết, hợp tác, phối hợp trong xây dựng một hệ thống tài chính toàn cầu bao trùm, minh bạch, lấy con người làm ưu tiên, thể hiện tiếng nói của các nước đang phát triển và kém phát triển.

Có thể bạn quan tâm

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. (Ảnh: XINHUA)

Phép thử từ thỏa thuận thương mại Ấn Độ-Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Ấn Độ và Mỹ thoạt nhìn là một thỏa thuận “đôi bên cùng thắng”, giúp thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Thế nhưng, phía sau đó là những câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhất là về mức độ cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga mà New Delhi sẽ thực hiện. 

Lực lượng an ninh Somalia được triển khai tại Thủ đô Mogadishu. Ảnh (tư liệu): THX/TTXVN

Điểm nóng trên “bản đồ an ninh” của Mỹ

Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ (AFRICOM), Tướng Michael Anderson lên tiếng cảnh báo về nguy cơ gia tăng các mối đe dọa từ hai nhóm khủng bố là tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và Al-Qaeda, đặc biệt tại khu vực Sahel và Tây Phi.

Người dân mua sắm tại siêu thị ở Vienna, Áo. Ảnh: THX/TTXVN

Kinh tế châu Âu phục hồi ấn tượng

Kinh tế Khu vực đồng euro (Eurozone) ghi nhận dấu hiệu phục hồi ấn tượng khi tăng trưởng vượt các dự báo. Với mức 1,5% trong năm 2025, đây là năm tăng trưởng thứ hai liên tiếp của Eurozone, bất chấp một năm đầy biến động với những thách thức từ tranh chấp thương mại và căng thẳng địa chính trị toàn cầu.