Nguy cơ vượt giới hạn tăng nhiệt độ toàn cầu

Nhiều kỷ lục về mức tăng nhiệt độ trên toàn cầu đã bị xô đổ. Thực trạng này kéo theo những tác động sâu rộng đối với sức khỏe con người, nguồn nước, môi trường và an ninh lương thực.

Vùng Siberia của Nga, vốn là một trong những nơi lạnh nhất trên thế giới, đã trở thành khu vực có nhiệt độ tăng nhanh hàng đầu hành tinh. Ðầu tháng 6 vừa qua, Siberia hứng chịu đợt nắng nóng nghiêm trọng nhất trong lịch sử với nhiệt độ lên đến gần 40 độ C.

Theo chương trình theo dõi biến đổi khí hậu Copernicus của Liên minh châu Âu (EU), những ngày đầu tháng 6 vừa qua, nhiệt độ toàn cầu đã tăng 1,5 độ C so với mức của thời kỳ tiền công nghiệp. Ðây là giới hạn được đặt ra trong Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu để ngăn chặn những tác động không thể đảo ngược đối với môi trường.

CNN dẫn lời chuyên gia khí hậu Maximiliano Herrera cho biết, tình hình sẽ còn tồi tệ hơn và kỷ lục có thể tiếp tục bị phá vỡ nếu tình trạng biến đổi khí hậu không được ngăn chặn kịp thời.

Trong khi đó, chương trình theo dõi biến đổi khí hậu Copernicus của Liên minh châu Âu (EU) nhấn mạnh, những đợt nắng nóng dữ dội tại vùng Siberia tác động tiêu cực đến thiên nhiên và cuộc sống của người dân.

Theo Copernicus, những ngày đầu tháng 6 vừa qua, nhiệt độ toàn cầu đã tăng 1,5 độ C so với mức của thời kỳ tiền công nghiệp. Ðây là giới hạn được đặt ra trong Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu để ngăn chặn những tác động không thể đảo ngược đối với môi trường.

Phó Giám đốc Chương trình Copernicus Samantha Burgess nhấn mạnh, nhiệt độ toàn cầu tạm thời tăng quá giới hạn không có nghĩa là mục tiêu của Hiệp định Paris đã bị phá vỡ, bởi vi phạm chỉ được xác định khi mức tăng duy trì trong thời gian đủ dài như vài thập niên. Tuy nhiên, điều này cũng cho thấy một thực trạng đáng lo ngại rằng sức khỏe của hành tinh đang ngày càng bị đe dọa nghiêm trọng.

Các nhà khoa học cảnh báo, những kỷ lục buồn nêu trên chỉ là sự khởi đầu cho một giai đoạn nóng lên nhanh chóng của Trái đất. Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) cảnh báo, thế giới sẽ chứng kiến nhiệt độ tăng mạnh trong 5 năm tới.

Theo dự báo của WMO, có tới 98% xác suất năm nóng nhất sẽ rơi vào giai đoạn 2023-2027 và Trái đất sẽ ghi nhận kỷ lục về nhiệt độ trung bình trong quãng thời gian này.

Trong khi đó, sự xuất hiện trở lại của El Nino càng làm nguy cơ nắng nóng gia tăng trở nên rõ ràng hơn. Bà Samantha Burgess nhận định, nhiệt độ năm 2024 sẽ cao hơn năm nay khi El Nino bước vào giai đoạn phát triển.

Cơ quan Môi trường châu Âu (EEA) nhận định, tình trạng Trái đất ấm lên sẽ kéo theo trạng thái "bình thường mới" tại châu Âu. Ðó là sự xuất hiện dày đặc hơn các đợt nắng nóng cực đoan, hạn hán và cháy rừng ở Nam Âu, lũ lụt ở Tây Bắc và Trung Âu... Ðáng lo ngại, các mầm bệnh cũng từ đó mà ngày càng sinh sôi. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), nhiệt độ tăng có thể dẫn đến nhiều bệnh và các ca tử vong.

Ngoài ra, theo dự báo của Bộ Nông nghiệp Mỹ, El Nino kéo theo những điều kiện thời tiết nóng và khô hơn sẽ khiến lượng dự trữ gạo của thế giới giảm 5%, xuống còn 173,5 triệu tấn trong niên vụ này. Thời tiết khắc nghiệt gây hậu quả nghiêm trọng đối với "vựa lúa gạo" châu Á. Thái Lan, nước xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới, đã yêu cầu nông dân giảm vụ thứ hai do lượng mưa thấp hơn.

Những mức tăng nhiệt kỷ lục là lời cảnh báo, đồng thời cũng là động lực để thế giới đẩy nhanh các nỗ lực bảo vệ Trái đất. Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres kêu gọi tăng tốc chống biến đổi khí hậu bằng việc loại bỏ dần nhiên liệu hóa thạch, đồng thời thúc đẩy đầu tư mạnh mẽ cho năng lượng tái tạo.

Có thể bạn quan tâm

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hành trình tái thiết Dải Gaza nhiều chông gai

Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.

Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kiểm soát chặt hàng vào EU

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua của ngành hải quan châu Âu nhằm hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, siết chặt quản lý hàng hóa.

Nhân viên y tế tiêm vaccine phòng dịch Ebola tại khu vực y tế Bulape, miền trung Cộng hòa dân chủ Congo, tháng 9/2025. (Ảnh: WHO/XINHUA)

Nỗ lực tự chủ y tế tại châu Phi

Hành trình hướng đến tự chủ chiến lược trong sản xuất các loại vaccine, bảo đảm an ninh y tế của châu Phi đang là nhu cầu cấp bách, xuất phát từ những bài học rút ra trong giai đoạn dịch Covid-19 hoành hành.

Cờ EU tung bay bên ngoài Trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Xinhua)

Tham vọng chiến lược và năng lực thực tế trong kế hoạch ngân sách của EU

Ngân sách là vấn đề thường dấy lên tranh cãi trong Liên minh châu Âu, khi các nước thành viên duy trì những quan điểm khác biệt về quy mô đóng góp và phân bổ tài chính. Hiện Liên minh Cờ xanh đang đứng trước bài toán cân bằng giữa tham vọng chiến lược và năng lực thực tế của các nước liên quan đến kế hoạch ngân sách dài hạn...

Hiện trường vụ tấn công tại một khu chợ ở Omdurman, Sudan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Sudan chưa yên bình

Giao tranh tại Sudan đang gia tăng trên nhiều mặt trận, làm thay đổi cục diện kiểm soát giữa Quân đội Sudan (SAF) với phe đối lập là Lực lượng Hỗ trợ nhanh (RSF) và Phong trào Giải phóng nhân dân Sudan-Bắc (SPLM-N). Xung đột gia tăng đẩy dân thường vào thế mắc kẹt giữa hai làn đạn.