Nguy cơ vượt giới hạn tăng nhiệt độ toàn cầu

Nhiều kỷ lục về mức tăng nhiệt độ trên toàn cầu đã bị xô đổ. Thực trạng này kéo theo những tác động sâu rộng đối với sức khỏe con người, nguồn nước, môi trường và an ninh lương thực.

Vùng Siberia của Nga, vốn là một trong những nơi lạnh nhất trên thế giới, đã trở thành khu vực có nhiệt độ tăng nhanh hàng đầu hành tinh. Ðầu tháng 6 vừa qua, Siberia hứng chịu đợt nắng nóng nghiêm trọng nhất trong lịch sử với nhiệt độ lên đến gần 40 độ C.

Theo chương trình theo dõi biến đổi khí hậu Copernicus của Liên minh châu Âu (EU), những ngày đầu tháng 6 vừa qua, nhiệt độ toàn cầu đã tăng 1,5 độ C so với mức của thời kỳ tiền công nghiệp. Ðây là giới hạn được đặt ra trong Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu để ngăn chặn những tác động không thể đảo ngược đối với môi trường.

CNN dẫn lời chuyên gia khí hậu Maximiliano Herrera cho biết, tình hình sẽ còn tồi tệ hơn và kỷ lục có thể tiếp tục bị phá vỡ nếu tình trạng biến đổi khí hậu không được ngăn chặn kịp thời.

Trong khi đó, chương trình theo dõi biến đổi khí hậu Copernicus của Liên minh châu Âu (EU) nhấn mạnh, những đợt nắng nóng dữ dội tại vùng Siberia tác động tiêu cực đến thiên nhiên và cuộc sống của người dân.

Theo Copernicus, những ngày đầu tháng 6 vừa qua, nhiệt độ toàn cầu đã tăng 1,5 độ C so với mức của thời kỳ tiền công nghiệp. Ðây là giới hạn được đặt ra trong Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu để ngăn chặn những tác động không thể đảo ngược đối với môi trường.

Phó Giám đốc Chương trình Copernicus Samantha Burgess nhấn mạnh, nhiệt độ toàn cầu tạm thời tăng quá giới hạn không có nghĩa là mục tiêu của Hiệp định Paris đã bị phá vỡ, bởi vi phạm chỉ được xác định khi mức tăng duy trì trong thời gian đủ dài như vài thập niên. Tuy nhiên, điều này cũng cho thấy một thực trạng đáng lo ngại rằng sức khỏe của hành tinh đang ngày càng bị đe dọa nghiêm trọng.

Các nhà khoa học cảnh báo, những kỷ lục buồn nêu trên chỉ là sự khởi đầu cho một giai đoạn nóng lên nhanh chóng của Trái đất. Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) cảnh báo, thế giới sẽ chứng kiến nhiệt độ tăng mạnh trong 5 năm tới.

Theo dự báo của WMO, có tới 98% xác suất năm nóng nhất sẽ rơi vào giai đoạn 2023-2027 và Trái đất sẽ ghi nhận kỷ lục về nhiệt độ trung bình trong quãng thời gian này.

Trong khi đó, sự xuất hiện trở lại của El Nino càng làm nguy cơ nắng nóng gia tăng trở nên rõ ràng hơn. Bà Samantha Burgess nhận định, nhiệt độ năm 2024 sẽ cao hơn năm nay khi El Nino bước vào giai đoạn phát triển.

Cơ quan Môi trường châu Âu (EEA) nhận định, tình trạng Trái đất ấm lên sẽ kéo theo trạng thái "bình thường mới" tại châu Âu. Ðó là sự xuất hiện dày đặc hơn các đợt nắng nóng cực đoan, hạn hán và cháy rừng ở Nam Âu, lũ lụt ở Tây Bắc và Trung Âu... Ðáng lo ngại, các mầm bệnh cũng từ đó mà ngày càng sinh sôi. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), nhiệt độ tăng có thể dẫn đến nhiều bệnh và các ca tử vong.

Ngoài ra, theo dự báo của Bộ Nông nghiệp Mỹ, El Nino kéo theo những điều kiện thời tiết nóng và khô hơn sẽ khiến lượng dự trữ gạo của thế giới giảm 5%, xuống còn 173,5 triệu tấn trong niên vụ này. Thời tiết khắc nghiệt gây hậu quả nghiêm trọng đối với "vựa lúa gạo" châu Á. Thái Lan, nước xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới, đã yêu cầu nông dân giảm vụ thứ hai do lượng mưa thấp hơn.

Những mức tăng nhiệt kỷ lục là lời cảnh báo, đồng thời cũng là động lực để thế giới đẩy nhanh các nỗ lực bảo vệ Trái đất. Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres kêu gọi tăng tốc chống biến đổi khí hậu bằng việc loại bỏ dần nhiên liệu hóa thạch, đồng thời thúc đẩy đầu tư mạnh mẽ cho năng lượng tái tạo.

Có thể bạn quan tâm

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hòa bình tại Gaza: Cánh cửa hé mở nhưng các bên vẫn khó qua

Hy vọng mới cho hòa bình tại Gaza đang được nhen nhóm, sau khi Hội đồng Hòa bình do Mỹ bảo trợ hồi cuối tháng 7/2026 công bố lộ trình 15 điểm nhằm chấm dứt chiến sự. Cánh cửa hòa bình đã hé mở, song không dễ dàng, bởi vẫn còn tồn tại nhiều “nút thắt” khó gỡ trong quá trình thực thi.

Một góc đường phố Thủ đô Jakarta của Indonesia. (Ảnh: TTXVN)

Bước chuyển hướng chiến lược của Indonesia

Tuyên bố mới đây của Bộ trưởng Thương mại Indonesia Budi Santoso về việc nước này và Brazil đang thúc đẩy đề xuất xây dựng Thỏa thuận Thương mại ưu đãi (PTA) giữa Indonesia và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) đánh dấu bước chuyển hướng chiến lược đáng chú ý trong chính sách ngoại giao kinh tế của Jakarta.

Ông Abelardo de la Espriella phát biểu nhậm chức ngày 7/8. (Ảnh: Trang X chính thức của ông Abelardo De La Espriella)

Nhiệm kỳ nhiều thách thức

Chính trị gia cánh hữu Abelardo de la Espriella đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia hôm 7/8, đánh dấu diễn biến mang tính bước ngoặt trên chính trường quốc gia Nam Mỹ. Chính quyền mới của Colombia được nhận định sẽ gặp không ít trở ngại trên hành trình xây dựng đất nước đoàn kết và ổn định về an ninh.

(Ảnh minh họa: Tân hoa xã)

Mỹ và châu Âu xúc tiến điều chỉnh mối quan hệ theo hướng san sẻ trách nhiệm

Sau hàng loạt cảnh báo về việc điều chỉnh “chiếc ô an ninh”, Mỹ chính thức xúc tiến rà soát hiện diện quân sự tại châu Âu. Bước đi này vừa phản ánh thay đổi về ưu tiên chiến lược của Washington, vừa mở ra một giai đoạn mới cho NATO, khi Mỹ và châu Âu chuyển sang mối quan hệ đối tác thực chất và san sẻ trách nhiệm.

Chiến dịch Serengeti 2.0 thu giữ thiết bị tội phạm mạng. (Ảnh: INTERPOL)

Mặt trận an ninh mới ở châu Phi

Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) vừa công bố Báo cáo đánh giá mối đe dọa an ninh mạng châu Phi năm 2026 cho thấy, có tới 55% các vụ tấn công mạng tại châu Phi có sự “tiếp tay” của AI.

Người dân tưởng niệm các nạn nhân vụ ném bom nguyên tử tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, thành phố Hiroshima (Nhật Bản) ngày 6/8/2024. (Ảnh: THX)

Tiếp nối nỗ lực kiến tạo hòa bình

Vào những ngày đầu tháng 8 cách đây hơn 80 năm, hai quả bom nguyên tử dội xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người dân vô tội, để lại những vết thương hằn sâu lên nhiều thế hệ tại Nhật Bản.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lại thêm cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trở ngại cho lộ trình hòa bình tại Dải Gaza

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.

Trụ sở Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi tại Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bài toán khó về tiềm năng tự chủ

Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) vừa ký thỏa thuận hỗ trợ xây dựng cơ sở sản xuất vaccine mới tại Nam Phi. Dự án đánh dấu bước tiến mới nhất của Lục địa Đen trên hành trình giảm phụ thuộc vào nguồn vaccine nhập khẩu từ bên ngoài.

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

Chỉ sau một năm tại nhiệm, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko bất ngờ rời ghế dù vẫn được Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đằng sau quyết định tưởng như khó hiểu này không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chính trị, mà có thể là bước đi chiến lược của chính quyền Kiev.

EU đang thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Phép thử nguồn cung năng lượng

Lượng dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn và giá cả leo thang. Thực trạng này đang đe dọa làm đình trệ hoạt động sản xuất công nghiệp của EU.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: TTXVN)

Tự chủ và kiên cường hơn

Nền kinh tế Canada vừa ghi nhận mức tăng trưởng thấp nhất trong năm cầm quyền đầu tiên của một thủ tướng, trong đó hai quý tăng trưởng âm liên tiếp - biểu hiện của suy thoái kỹ thuật, do bối cảnh bất ổn toàn cầu. Tuy nhiên, người dân vẫn ủng hộ mạnh mẽ cách tiếp cận của Thủ tướng Mark Carney trong quản lý kinh tế.