Hợp tác toàn cầu vì sức khỏe

Khoảng 8 triệu người tử vong mỗi năm tại 137 quốc gia có thu nhập thấp và trung bình trên thế giới do dịch vụ y tế kém chất lượng. Việc tăng cường đầu tư cho dịch vụ y tế đang trở thành nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia, trong bối cảnh nguy cơ các dịch bệnh tương tự đại dịch Covid-19 còn tiềm ẩn; tình trạng biến đổi khí hậu, bất ổn địa chính trị gia tăng.
Tiêm vaccine cho người cao tuổi ở châu Âu.(Ảnh: AP)
Tiêm vaccine cho người cao tuổi ở châu Âu.(Ảnh: AP)

Báo cáo mới đây của Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã công bố những con số đáng báo động về thực trạng dịch vụ y tế yếu kém ở một số khu vực trên thế giới. Chỉ 12% số quốc gia được khảo sát dành hơn 75% ngân sách cần thiết để đạt được các mục tiêu về nước sạch và vệ sinh môi trường tại cơ sở y tế. Dịch vụ y tế kém chất lượng khiến khoảng 8 triệu người thiệt mạng mỗi năm ở 137 quốc gia có thu nhập thấp và trung bình, đồng thời gây thiệt hại kinh tế lên đến 6 nghìn tỷ USD mỗi năm.

Trong thông điệp gửi đến kỳ họp Đại hội đồng Y tế Thế giới (WHA) lần thứ 76 ở Thụy Sĩ vừa qua, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres nhấn mạnh, chìa khóa để đạt được sức khỏe tốt nhất cho tất cả mọi người ở mọi nơi là hợp tác và chia sẻ. Trên thực tế, sự xuất hiện khó lường của đại dịch Covid-19 cách đây hơn ba năm đã bộc lộ những điểm yếu của hệ thống y tế toàn cầu, trong đó có sự tiếp cận không công bằng về dịch vụ y tế. Vào thời điểm làn sóng dịch dâng cao, giới chức y tế toàn cầu thường xuyên kêu gọi thế giới đồng tâm hiệp lực ứng phó thách thức chung này.

Đến nay, dù WHO đã dỡ bỏ tình trạng y tế khẩn cấp toàn cầu đối với dịch Covid-19 nhưng những bài học về tinh thần đoàn kết, thúc đẩy tiếp cận công bằng các dịch vụ y tế vẫn còn nguyên giá trị. WHO mới đây đã đạt một thành tựu quan trọng khi các nước thành viên chủ chốt phê duyệt gói ngân sách trị giá 6,83 tỷ USD trong vòng hai năm tới, giúp tăng nguồn lực tài chính của WHO trong ứng phó các cuộc khủng hoảng chung của toàn cầu.

WHO cũng thúc đẩy thảo luận về một dự thảo hiệp ước, đề nghị các nước giàu nỗ lực hơn nữa trong việc hỗ trợ thế giới ứng phó các dịch bệnh. Dự thảo nhấn mạnh, những quốc gia có "tiềm lực và tài nguyên" cần gánh vác trách nhiệm ở mức tương xứng.

Biến đổi khí hậu và suy thoái hệ sinh thái, bất ổn địa chính trị... đang đe dọa sức khỏe và hạnh phúc của con người. Theo WHO, nhiệt độ cực cao có thể dẫn đến nhiều bệnh tật và tăng số ca tử vong, trong đó, các biến chứng sức khỏe chính là say nắng và tăng thân nhiệt.

Theo ước tính, có khoảng 2 tỷ người sẽ sống trong điều kiện nhiệt độ nguy hiểm vào cuối thế kỷ này nếu các chính sách khí hậu duy trì theo quỹ đạo hiện nay. Trong khi đó, UNICEF cho biết, tại Sudan - quốc gia đang bị xung đột tàn phá, hơn 13,6 triệu trẻ em rất cần được hỗ trợ nhân đạo, trong đó có 620.000 em bị suy dinh dưỡng cấp tính và một nửa trong số này có thể chết nếu không được giúp đỡ kịp thời.

Nhiều quốc gia cũng đứng trước cảnh thiếu nhân lực y tế trầm trọng. Các nước châu Phi bị ảnh hưởng nặng nề nhất, với 37 quốc gia phải vật lộn với tình trạng thiếu hụt nhân viên y tế.

Trước kịch bản có thể thiếu tới 10 triệu nhân viên y tế trên toàn cầu vào năm 2030, WHO đã khuyến nghị các quốc gia ưu tiên đào tạo nhân viên y tế. Những thách thức về y tế toàn cầu chỉ có thể được giải quyết bằng sự hợp tác trên phạm vi toàn cầu, không để quốc gia nào bị bỏ lại phía sau.

Có thể bạn quan tâm

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.

Tàu chở dầu thô cập cảng ở Mundra, Ấn Độ sau khi băng qua eo biển Hormuz, ngày 18/3/2026. (Ảnh: ANI/TTXVN)

Đối phó cú sốc nguồn cung

“Nút thắt” tại eo biển Hormuz đang làm chao đảo nền kinh tế thế giới, khi hàng triệu thùng dầu biến mất khỏi thị trường mỗi ngày. Không dừng lại ở giá năng lượng, cú sốc đang lan nhanh sang chuỗi cung ứng, lạm phát và tăng trưởng toàn cầu, kéo theo nguy cơ về một cuộc khủng hoảng có thể tồi tệ hơn cả đại dịch Covid-19.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vừa hợp tác, vừa cạnh tranh

Sau nhiều tháng trì hoãn, Nghị viện châu Âu (EP) vừa “bật đèn xanh” cho thỏa thuận thương mại giữa Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ, kèm theo một số điều kiện.