Giải bài toán di cư hóc búa

Số vụ vượt biên trái phép vào Liên minh châu Âu (EU) trong chín tháng đầu năm 2024 giảm 42% so cùng kỳ năm ngoái, xuống còn 166.000 vụ. Đây là tin vui đối với các cơ quan bảo vệ biên giới EU, bởi chắc họ chưa thể quên hình ảnh nhiều đoàn xe, tàu thuyền chở người nhập cư lũ lượt xâm nhập lãnh thổ "mái nhà chung" châu Âu. Hy vọng được nhân lên khi Hiệp ước Di cư và Tị nạn sẽ có hiệu lực năm 2026 nhằm chia sẻ trách nhiệm của 27 nước thành viên EU về bài toán di cư hóc búa bấy lâu nay.
Người di cư tại đảo Lampedusa, Italia. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Người di cư tại đảo Lampedusa, Italia. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Cơ quan bảo vệ biên giới châu Âu (Frontex) cho biết xu hướng nhập cư trái phép giảm mạnh nhất là dọc theo các tuyến đường qua Tây Balkan và trung tâm Địa Trung Hải. Cụ thể, gần 17.000 người tị nạn đã vượt biên vào EU qua Tây Balkan (giảm 79%), trong khi khoảng 47.700 người đã vào EU qua khu vực trung tâm Địa Trung Hải (giảm 64%).

Ngược lại, số người vượt biên qua tuyến đường Tây Phi tăng gấp đôi, lên hơn 30.600 người trong chín tháng đầu năm. Xu hướng tăng mạnh nhất tập trung tại biên giới đất liền phía đông EU, với gần 13.200 vụ vượt biên, tăng 192% so cùng kỳ năm 2023.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen cho biết, tại Hội nghị cấp cao EU vừa diễn ra trong hai ngày 17 và 18/10, tại Brussels (Bỉ), các nước EU đã đạt đồng thuận về việc cần ban hành một luật mới về di cư nhằm đẩy nhanh quá trình trục xuất những người nhập cư không có giấy tờ hợp pháp, qua đó giúp các quốc gia thành viên kiểm soát tốt hơn dòng người nhập cư và giảm áp lực lên hệ thống phúc lợi xã hội.

Tại Hội nghị cấp cao EU vừa diễn ra trong hai ngày 17 và 18/10, tại Brussels (Bỉ), các nước EU đã đạt đồng thuận về việc cần ban hành một luật mới về di cư nhằm đẩy nhanh quá trình trục xuất những người nhập cư không có giấy tờ hợp pháp, qua đó giúp các quốc gia thành viên kiểm soát tốt hơn dòng người nhập cư và giảm áp lực lên hệ thống phúc lợi xã hội.

Theo bà von der Leyen, luật mới sẽ quy định các nước có nghĩa vụ hợp tác trong việc hồi hương và tiếp nhận người di cư bất hợp pháp, giúp quá trình này được thực hiện hiệu quả và nhanh chóng hơn. Người đứng đầu EC khẳng định khuôn khổ pháp lý mới này sẽ giúp tăng cường năng lực để giải quyết tình trạng nhập cư bất hợp pháp, vốn trở thành cuộc khủng hoảng nghiêm trọng và là chủ đề nóng trong nhiều cuộc họp của EU những năm qua.

Chủ tịch EC lưu ý các nước thành viên cần xây dựng lòng tin, sự hài hòa và thống nhất linh hoạt, qua đó tạo điều kiện thuận lợi và nhanh chóng cho việc trục xuất người nhập cư bất hợp pháp.

Nhiều nước châu Âu kêu gọi EU thắt chặt chính sách đối với người nhập cư bất hợp pháp cũng như tăng cường kiểm soát biên giới bên ngoài khối nhằm đối phó làn sóng di cư đang ngày càng tăng. Chính phủ Pháp đang thúc đẩy việc thông qua một luật nhập cư mới vào năm 2025, trong đó đáng chú ý là quy định tăng thời hạn giam giữ tối đa từ 90 lên 210 ngày, thời hạn hiện chỉ áp đặt đối với các đối tượng khủng bố.

Đức vừa tuyên bố mở rộng kiểm soát biên giới đối với tất cả chín quốc gia láng giềng nhằm ngăn chặn dòng người di cư mà nước này "không hoan nghênh" xâm nhập trái phép vào lãnh thổ Đức. Ba Lan và Séc thậm chí còn hối thúc EU áp dụng ngay lập tức các hạn chế nghiêm ngặt hơn so với các quy định trong Hiệp ước Di cư và Tị nạn, sẽ có hiệu lực vào năm 2026, nhằm ngăn chặn làn sóng di cư bất hợp pháp tràn vào châu Âu, đồng thời đẩy nhanh quá trình trục xuất những người không đủ điều kiện tị nạn.

Trong khi đó, Tây Ban Nha lên tiếng phản đối kế hoạch lâu nay của EU về việc chuyển người di cư có đơn xin tị nạn bị từ chối đến các trung tâm tiếp nhận đặt ở ngoài khối. Người phát ngôn Chính phủ Pilar Alegria cho biết, Tây Ban Nha không ủng hộ ý tưởng của EU về việc thiết lập các trung tâm ở nước thứ ba để tiếp nhận và xử lý vấn đề người di cư bất hợp pháp.

Trên tinh thần Hiệp ước Di cư và Tị nạn, Madrid muốn thúc đẩy việc thiết lập các tuyến đường di cư hợp pháp và an toàn, đồng thời phối hợp các quốc gia xuất xứ và quá cảnh để hạn chế dòng người di cư. Quốc gia đông dân thứ 3 EU đưa ra quan điểm nêu trên sau khi Italia đưa nhóm người di cư bị chặn ở Địa Trung Hải đến hai trung tâm di cư mới của Italia tại Albania.

Tại các cơ sở này, những người di cư sẽ phải trải qua các thủ tục nhận dạng và ở lại cho đến khi Italia hoàn tất quá trình xử lý hồ sơ xin tị nạn của họ. Sự kiện này đánh dấu lần đầu một nước thành viên EU vận hành các trung tâm ở ngoài liên minh để tiếp nhận và xử lý vấn đề người di cư.

Vấn đề di cư bất hợp pháp là chủ đề nóng trong chương trình nghị sự của Hội nghị cấp cao EU vừa kết thúc sau hai ngày nhóm họp, với nhiều tranh cãi nảy lửa. Một số nước thành viên kêu gọi áp đặt những biện pháp cứng rắn nhằm đối phó làn sóng di cư, dù ghi nhận giảm trong chín tháng đầu năm nay, nhưng vẫn không ngừng tìm cách xâm nhập trái phép vào lãnh thổ "mái nhà chung" châu Âu.

Có thể bạn quan tâm

Công nhân khai thác mỏ ở Nam Phi. (Ảnh: WORLDFINANCE)

Cơ hội và thách thức của châu Phi

Sở hữu khoảng 30% trữ lượng khoáng sản chiến lược trên thế giới, châu Phi đang trở thành “mắt xích” quan trọng trong chuỗi cung ứng nguyên liệu thiết yếu phục vụ quá trình phát triển công nghệ và chuyển đổi năng lượng. 

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hòa bình tại Gaza: Cánh cửa hé mở nhưng các bên vẫn khó qua

Hy vọng mới cho hòa bình tại Gaza đang được nhen nhóm, sau khi Hội đồng Hòa bình do Mỹ bảo trợ hồi cuối tháng 7/2026 công bố lộ trình 15 điểm nhằm chấm dứt chiến sự. Cánh cửa hòa bình đã hé mở, song không dễ dàng, bởi vẫn còn tồn tại nhiều “nút thắt” khó gỡ trong quá trình thực thi.

Một góc đường phố Thủ đô Jakarta của Indonesia. (Ảnh: TTXVN)

Bước chuyển hướng chiến lược của Indonesia

Tuyên bố mới đây của Bộ trưởng Thương mại Indonesia Budi Santoso về việc nước này và Brazil đang thúc đẩy đề xuất xây dựng Thỏa thuận Thương mại ưu đãi (PTA) giữa Indonesia và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) đánh dấu bước chuyển hướng chiến lược đáng chú ý trong chính sách ngoại giao kinh tế của Jakarta.

Ông Abelardo de la Espriella phát biểu nhậm chức ngày 7/8. (Ảnh: Trang X chính thức của ông Abelardo De La Espriella)

Nhiệm kỳ nhiều thách thức

Chính trị gia cánh hữu Abelardo de la Espriella đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia hôm 7/8, đánh dấu diễn biến mang tính bước ngoặt trên chính trường quốc gia Nam Mỹ. Chính quyền mới của Colombia được nhận định sẽ gặp không ít trở ngại trên hành trình xây dựng đất nước đoàn kết và ổn định về an ninh.

(Ảnh minh họa: Tân hoa xã)

Mỹ và châu Âu xúc tiến điều chỉnh mối quan hệ theo hướng san sẻ trách nhiệm

Sau hàng loạt cảnh báo về việc điều chỉnh “chiếc ô an ninh”, Mỹ chính thức xúc tiến rà soát hiện diện quân sự tại châu Âu. Bước đi này vừa phản ánh thay đổi về ưu tiên chiến lược của Washington, vừa mở ra một giai đoạn mới cho NATO, khi Mỹ và châu Âu chuyển sang mối quan hệ đối tác thực chất và san sẻ trách nhiệm.

Chiến dịch Serengeti 2.0 thu giữ thiết bị tội phạm mạng. (Ảnh: INTERPOL)

Mặt trận an ninh mới ở châu Phi

Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) vừa công bố Báo cáo đánh giá mối đe dọa an ninh mạng châu Phi năm 2026 cho thấy, có tới 55% các vụ tấn công mạng tại châu Phi có sự “tiếp tay” của AI.

Người dân tưởng niệm các nạn nhân vụ ném bom nguyên tử tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, thành phố Hiroshima (Nhật Bản) ngày 6/8/2024. (Ảnh: THX)

Tiếp nối nỗ lực kiến tạo hòa bình

Vào những ngày đầu tháng 8 cách đây hơn 80 năm, hai quả bom nguyên tử dội xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người dân vô tội, để lại những vết thương hằn sâu lên nhiều thế hệ tại Nhật Bản.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lại thêm cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trở ngại cho lộ trình hòa bình tại Dải Gaza

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.

Trụ sở Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi tại Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bài toán khó về tiềm năng tự chủ

Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) vừa ký thỏa thuận hỗ trợ xây dựng cơ sở sản xuất vaccine mới tại Nam Phi. Dự án đánh dấu bước tiến mới nhất của Lục địa Đen trên hành trình giảm phụ thuộc vào nguồn vaccine nhập khẩu từ bên ngoài.

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

Chỉ sau một năm tại nhiệm, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko bất ngờ rời ghế dù vẫn được Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đằng sau quyết định tưởng như khó hiểu này không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chính trị, mà có thể là bước đi chiến lược của chính quyền Kiev.

EU đang thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Phép thử nguồn cung năng lượng

Lượng dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn và giá cả leo thang. Thực trạng này đang đe dọa làm đình trệ hoạt động sản xuất công nghiệp của EU.