Gập ghềnh con đường “xanh hóa”

Năm nay, nước chủ nhà Azerbaijan chọn chủ đề “Đoàn kết vì một thế giới xanh” cho Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 29 Các bên tham gia Công ước khung Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP29), với kỳ vọng về một tương lai xanh cho thế giới. Đi đầu trong nỗ lực chuyển đổi xanh, Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) cũng khẳng định lại quyết tâm đẩy nhanh chuyển đổi từ nhiên liệu hóa thạch sang các nguồn năng lượng sạch. Tuy nhiên, con đường “xanh hóa” trên toàn cầu còn gặp nhiều thách thức.
Ảnh minh họa. Nguồn: Reuters
Ảnh minh họa. Nguồn: Reuters

Tháng 12 năm ngoái, các nước tham dự COP28 đã thông qua một thỏa thuận về khí hậu, trong đó lần đầu tiên kêu gọi thế giới tiến tới từ bỏ nhiên liệu hóa thạch. Các nước nhất trí chuyển đổi khỏi nhiên liệu hóa thạch trong các hệ thống năng lượng, bắt đầu trong thập niên này, theo cách công bằng, có trật tự và phù hợp, để đạt mục tiêu trung hòa khí thải vào năm 2050. Trong bối cảnh các hoạt động sử dụng nhiên liệu hóa thạch đang tạo ra khoảng 75% tổng lượng khí nhà kính trên toàn cầu, thỏa thuận nêu trên được xem là bước ngoặt đối với thế giới trong nỗ lực giảm khí thải gây biến đổi khí hậu.

Tại COP29, đang diễn ra ở thủ đô Baku của Azerbaijan, các nhà lãnh đạo thế giới đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc huy động các nguồn lực. Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres kêu gọi thế giới nỗ lực hơn nữa nhằm hỗ trợ các quốc đảo nhỏ đang phát triển ứng phó biến đổi khí hậu. Ông Guterres cũng nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng bất bình đẳng trong vấn đề khí hậu, trong bối cảnh các nước G20 chiếm tới 80% lượng phát thải toàn cầu, song các quốc đảo nhỏ mới là bên phải chống chọi mối đe dọa về nước biển dâng cao do biến đổi khí hậu.

Các nước đã đưa ra những cam kết rõ ràng và tích cực về năng lượng tái tạo, trung hòa khí thải, trong đó có cam kết đến năm 2030 sẽ tăng gấp 3 lần năng lực sản xuất năng lượng tái tạo; nhân đôi tốc độ trung bình cải thiện hiệu quả năng lượng; tăng tốc nỗ lực toàn cầu để trung hòa khí thải trong các hệ thống năng lượng; sử dụng nhiên liệu không phát thải hoặc phát thải thấp trước hoặc trong năm 2050… Tuy nhiên, việc loại bỏ nhiên liệu hóa thạch theo thỏa thuận của COP28 vẫn là bài toán khó. Muốn loại bỏ nhiên liệu hóa thạch, chuyển sang sử dụng năng lượng tái tạo cần đầu tư nguồn kinh phí lớn để phát triển công nghệ mới, đồng thời hỗ trợ xã hội và doanh nghiệp chuyển đổi.

Theo các chuyên gia, tiến trình chuyển đổi năng lượng xanh trên thế giới cần khoản đầu tư 4.000 tỷ USD/năm vào giữa thập niên tới. Theo ước tính của nhóm chuyên gia độc lập được Liên hợp quốc ủy nhiệm, mỗi năm các nước đang phát triển cần 1.000 tỷ USD để giải quyết các vấn đề liên quan khí hậu. Một liên minh các nước đang phát triển cũng yêu cầu nguồn quỹ để hỗ trợ các nước nghèo 1.300 tỷ USD/năm để ứng phó biến đổi khí hậu.

Trong khi đó, trên thực tế vẫn có khoản đầu tư lớn chảy vào nhiên liệu hóa thạch. Theo nhóm vận động phi lợi nhuận The ONE Campaign, trong giai đoạn 2010-2022, các nước giàu đã chi 2.700 tỷ USD vào các khoản trợ cấp nhiên liệu hóa thạch trong nước, nhiều gấp 6 lần so với mức tài trợ mà các nước này đã cam kết cho tài chính khí hậu quốc tế. Thực tế này cho thấy công cuộc chuyển đổi xanh vẫn vô cùng gian nan.

Các nhà khoa học khí hậu cho biết, sự nóng lên của khí quyển, chủ yếu do hoạt động của con người liên quan nhiên liệu hóa thạch, đang làm gia tăng thời tiết cực đoan với hậu quả ngày càng nghiêm trọng. Ưu tiên thảo luận tại vòng đàm phán khí hậu ở Baku là chủ đề các nước giàu sẽ chi bao nhiêu để giúp các nước đang phát triển “xanh hóa” hệ thống năng lượng, tăng cường khả năng thích ứng và giải quyết các hệ lụy từ biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, sự chia rẽ về vấn đề tài chính khí hậu vẫn dễ thấy trong các phòng đàm phán tại COP29.

Có thể bạn quan tâm

Hội nghị thượng đỉnh về AI diễn ra tại Seoul, Hàn Quốc. (Ảnh: AISUMMIT.CO.KR)

Hàn Quốc kiên định mục tiêu trở thành cường quốc AI

Chính phủ Hàn Quốc vừa công bố các siêu dự án trị giá hàng nghìn tỷ USD với mục tiêu đưa Xứ sở Kim chi trở thành cường quốc trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Giữa làn sóng công nghệ thông tin bùng nổ mạnh mẽ, AI được xác định là “quân bài chiến lược” định hình tương lai phát triển của Hàn Quốc trong những thập niên tới.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và người đồng cấp Nhật Bản Sanae Takaichi. (Nguồn: Văn phòng Thủ tướng Ấn Độ)

Luồng gió mới trong quan hệ Ấn Độ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae vừa kết thúc chuyến thăm kéo dài 3 ngày tới Ấn Độ. Điểm nhấn trong chuyến công du được đánh giá là thành công ngoài mong đợi lần này là Hội nghị thượng đỉnh Ấn Độ-Nhật Bản lần thứ 16 - một hoạt động thường niên thể hiện quan hệ nồng thắm giữa hai nền kinh tế lớn thứ 2 và 3 châu Á.

Ảnh minh họa.

Không chủ quan với dịch bệnh

Dịch Ebola vẫn đang diễn biến phức tạp tại Cộng hòa Dân chủ Congo, với tốc độ lây nhiễm nhanh và số lượng ca nhiễm lớn. Đáng lo ngại hơn, trong quá trình truy vết, giới chức y tế châu Phi đã “mất dấu” hàng trăm người được xác nhận dương tính với virus Ebola.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Kỳ vọng và thách thức

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đang thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao để đẩy nhanh tiến trình đưa Kiev gia nhập Liên minh châu Âu (EU) - một trong những mục tiêu chiến lược của quốc gia bên bờ Biển Đen. Tuy vậy, hành trình này được cho là sẽ không êm ả, sự khác biệt quan điểm giữa các nước thành viên EU là một rào cản lớn.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân hoa xã)

Phép thử cho quan hệ đồng minh

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước áp lực phải giảm căng thẳng trước thềm Hội nghị thượng đỉnh của liên minh quân sự dự kiến diễn ra vào các ngày 7-8/7 tới tại Thổ Nhĩ Kỳ. Trong bối cảnh Mỹ gia tăng sức ép các đồng minh châu Âu gánh vác nhiều hơn trách nhiệm an ninh...

Các chuyên gia khí tượng Pháp cảnh báo sự xuất hiện quá sớm của các đợt nắng nóng cực đoan trong năm nay có thể gây ra thiệt hại nặng nề về hạ tầng, kinh tế và năng lượng.

Giải pháp của hai bài toán khó

Thế giới đang cùng lúc gánh chịu những tác động nặng nề từ hai cuộc khủng hoảng: Biến đổi khí hậu và chủ quyền năng lượng. Tuy nhiên, giải pháp cho hai bài toán khó nêu trên chỉ có một. Đó là chấm dứt kỷ nguyên của nhiên liệu hóa thạch, đẩy mạnh tiến trình chuyển đổi sang năng lượng sạch.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế.