EU tăng cường an ninh khu vực

Tờ Nikkei Asia của Nhật Bản đưa tin, Liên minh châu Âu (EU) đang tìm cách thiết lập mối quan hệ đối tác an ninh, quốc phòng với Nhật Bản và Hàn Quốc, nhằm tiến tới hợp tác chung trong các dự án phát triển công nghiệp quốc phòng. Động thái này sẽ đánh dấu lần đầu EU thiết lập quan hệ đối tác an ninh, quốc phòng với các quốc gia châu Á.
Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty/Báo Quân đội nhân dân)
Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty/Báo Quân đội nhân dân)

Nâng cao năng lực ứng phó

Việc phát triển các mối quan hệ hợp tác phù hợp và có lợi ích cho cả hai bên là một trụ cột quan trọng trong nỗ lực an ninh và quốc phòng của EU, như đã được nhấn mạnh trong sáng kiến “La bàn chiến lược” của EU. Công cụ mới này dựa trên các quan hệ hợp tác lâu đời của EU, là một khuôn khổ hợp tác chính trị phi ràng buộc được thiết kế riêng cho các đối tác được lựa chọn, đồng thời cấu trúc mối quan hệ rộng lớn và sâu sắc của châu Âu trên toàn bộ lĩnh vực thúc đẩy hòa bình, an ninh và quốc phòng.

Với “La bàn chiến lược”, EU đặt mục tiêu cao nhất là nâng cao năng lực tự chủ, theo hướng nhanh hơn, mạnh hơn và linh hoạt hơn, để có thể tự thực hiện trách nhiệm bảo đảm an ninh và quản lý các cuộc khủng hoảng. EU sẽ tiếp tục mở rộng và làm sâu sắc các mối quan hệ đối tác phù hợp các giá trị và lợi ích chung, điển hình là sự phát triển của quan hệ đối tác chiến lược giữa EU và Liên hợp quốc về hòa bình và an ninh, cũng như quan hệ đối tác chiến lược với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Trong bối cảnh tình hình thế giới diễn biến phức tạp chưa từng có với nhiều mối đe dọa và thách thức chồng chéo như cuộc xung đột tại Ukraine, tình hình leo thang căng thẳng ở Trung Đông, vùng Sahel và nhiều khu vực khác trên thế giới, mối đe dọa khủng bố gia tăng, EU đứng trước nhiệm vụ cấp bách phải nâng cao khả năng ứng phó các nguy cơ, đồng thời tăng cường năng lực phản ứng nhanh trước các tình huống khủng hoảng.

Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng EU ở Brussels (Bỉ) gần đây đã hoan nghênh các nhiệm vụ và hoạt động của Chính sách an ninh và quốc phòng chung (CSDP) của EU trên toàn thế giới, bao gồm việc ra mắt EUNAVFOR ASPIDES-lực lượng hải quân tập hợp để chống lại hoạt động buôn người ở Địa Trung Hải. Hội đồng quân sự EU cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của Cơ chế Hòa bình châu Âu (EPF) như một công cụ hỗ trợ toàn cầu, khuyến khích các quốc gia thành viên đóng góp vào năng lực triển khai nhanh của EU vào năm 2025.

Các bộ trưởng EU khẳng định tầm quan trọng của việc tăng cường khả năng phòng ngừa, phát hiện, răn đe và phản ứng của EU đối với các mối đe dọa như tấn công mạng và thông tin sai lệch.

Các bộ trưởng EU khẳng định tầm quan trọng của việc tăng cường khả năng phòng ngừa, phát hiện, răn đe và phản ứng của EU đối với các mối đe dọa như tấn công mạng và thông tin sai lệch. Các lĩnh vực không gian, hàng hải và hàng không có vai trò đặc biệt quan trọng đối với an ninh và quốc phòng của EU. Tháng 3 vừa qua, EU công bố chiến lược công nghiệp quốc phòng đầu tiên của khối, nhằm tăng cường sự hợp tác của các nước thành viên trong đầu tư, nghiên cứu, phát triển và mua sắm thiết bị quốc phòng. Chiến lược này cũng nhằm tìm cách tăng cường hợp tác giữa EU với những nước có cùng mối quan tâm.

Củng cố các mối quan hệ đối tác

Bên cạnh các ưu tiên nhằm củng cố năng lực phòng thủ, quốc phòng, EU chú trọng tăng cường phát triển các mối quan hệ đối tác quan trọng. EU và Na Uy đã ký kết thỏa thuận Đối tác an ninh và phòng thủ mới. Đây là bước tiến mới trong quan hệ hai bên, góp phần vào an ninh tập thể mang lại lợi ích cho cả công dân Na Uy và EU. Thỏa thuận bao gồm các lĩnh vực hợp tác hiện có và việc Na Uy tham gia các nhiệm vụ, hoạt động trong khuôn khổ CSDP, cũng như tham gia các sáng kiến quốc phòng của EU. Ngoài ra, mối quan hệ đối tác này còn thúc đẩy hợp tác thực tiễn trong các lĩnh vực như an ninh hàng hải, an ninh mạng, chống thao túng và can thiệp thông tin từ nước ngoài.

Trong khi đó, nhằm cải thiện hợp tác an ninh với các nước Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, EU và Ấn Độ đã thiết lập một số đối thoại về quốc phòng và an ninh. Nhóm 27 quốc gia cũng đã hợp tác với quốc gia Nam Á trong dự án CRIMARIO nhằm tập trung nâng cao năng lực nhận thức về lĩnh vực hàng hải cho các quốc gia Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Ấn Độ cũng phối hợp với EU trong dự án Tăng cường An ninh với châu Á và tại châu Á (ESIWA) do EU tài trợ, xây dựng sự hợp tác về an ninh mạng, chống khủng bố và an ninh hàng hải. Hai bên tăng cường hợp tác an ninh trong những năm gần đây với cuộc tập trận hải quân chung đầu tiên ở Vịnh Guinea và Ấn Độ cũng tham gia cuộc tập trận Chiến dịch Atalanta của EU ở tây bắc Ấn Độ Dương. Sự hợp tác an ninh và quốc phòng của EU với Ấn Độ cũng như sự tham gia của EU trên khắp Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương ngày càng gia tăng.

Đặc phái viên EU về Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương Richard Tibbels cho rằng, hợp tác quốc phòng và an ninh của EU với Ấn Độ ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương dự kiến sẽ tăng lên trong bối cảnh môi trường an ninh trong khu vực ngày càng xấu đi. Ấn Độ và EU đã nâng quan hệ song phương lên đối tác chiến lược vào năm 2004, song quốc phòng và an ninh chỉ gần đây mới trở thành một phần quan trọng trong chương trình nghị sự, điều này đặc biệt quan trọng khi trật tự an ninh khu vực ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương có dấu hiệu rạn nứt. Ông Tibbels nhấn mạnh, EU có mối quan tâm rõ ràng đến khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, nơi các quốc gia độc lập, có chủ quyền có đủ sức mạnh để bảo vệ lợi ích quốc gia của mình. Khi thế giới đang phải đối mặt những bước ngoặt địa chính trị lớn, EU coi Ấn Độ là đối tác quan trọng trong việc thực hiện Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Trong quan hệ đối tác với Nhật Bản và Hàn Quốc, EU xem xét hợp tác trong các lĩnh vực như không gian, an ninh mạng, an ninh hàng hải cũng như ngăn chặn thông tin sai lệch. Riêng đối với Nhật Bản, đã có đề xuất về việc mở rộng cơ hội để các công ty nước này tham gia những chương trình nghiên cứu và phát triển trong lĩnh vực quốc phòng do EU dẫn đầu. Phía EU có thể cung cấp vốn để triển khai dự án chung giữa công ty Nhật Bản và châu Âu. Bên cạnh đó, kế hoạch còn bao gồm hợp tác về vấn đề giải trừ quân bị và không phổ biến vũ khí hạt nhân. Giới phân tích nhận định, về phía EU, quan hệ đối tác sẽ tạo nền tảng cho việc phối hợp Nhật Bản trong lĩnh vực công nghiệp quốc phòng, mang lại cơ hội phát triển chung thiết bị quốc phòng và tăng nguồn mua sắm.

EU mong muốn tăng cường hợp tác với các đối tác quan trọng nhằm chứng minh cam kết mạnh mẽ đối với việc tăng cường an ninh và ổn định không chỉ trong khu vực mà còn trên toàn cầu. Với định hướng chiến lược về an ninh, quốc phòng được thông qua hồi tháng 3, EU đặt mục tiêu trở thành một tổ chức có năng lực lớn hơn, có thể cung cấp bảo đảm an ninh mạnh mẽ hơn, qua đó củng cố và nâng cao tự chủ chiến lược, cũng như khả năng phối hợp với các đối tác nhằm bảo vệ các giá trị và lợi ích của liên minh. Trước các mối đe dọa và thách thức ngày một gia tăng, EU đang tăng cường cải thiện năng lực nhằm hành động quyết đoán trong các cuộc khủng hoảng, cũng như chủ động hơn nữa trong bảo vệ an ninh của liên minh và khu vực.

Có thể bạn quan tâm

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)

Quan hệ Nga-Mỹ: Chưa tạo chuyển biến

Các cuộc gặp mới nhất giữa Nga và Mỹ, cũng như gặp ba bên với Ukraine cho thấy các kênh đối thoại được duy trì, song vẫn chưa đủ để tạo ra những chuyển biến thực chất. 

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc họp báo chung ở Washington. (Ảnh tư liệu-minh họa: ANI/TTXVN)

Dấu ấn ngoại giao Ấn Độ

Những năm gần đây, Ấn Độ không chỉ nổi lên là một hình mẫu thành công trong phát triển kinh tế, mà còn từng bước nâng cao vị thế trên bàn cờ địa chính trị toàn cầu. Chính sách đối ngoại cân bằng, tự chủ được xem là một nhân tố quan trọng giúp đất nước sông Hằng đứng vững trong một thế giới phân mảnh, cạnh tranh và bất định.

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov. (Ảnh: TTXVN)

Ưu tiên chiến lược của Nga

Không đơn thuần là báo cáo thường niên, phát biểu của Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov tại cuộc họp báo tổng kết đối ngoại năm 2025 được xem như tuyên bố về cách Moskva định vị mình trên bàn cờ quyền lực toàn cầu. 

Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) năm 2026 diễn ra tại Davos, Thụy Sĩ. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Lan tỏa tinh thần đối thoại

Hàng nghìn nhân vật nổi tiếng nhất thế giới trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế và chính trị đang tập trung về Davos, một thị trấn nhỏ ở dãy núi Alps của Thụy Sĩ để thảo luận về hàng loạt vấn đề “nóng” toàn cầu.

Quang cảnh thành phố Nuuk, Greenland. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vấn đề Greenland: Phép thử với NATO

Việc Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đe dọa áp thuế lẫn nhau xoay quanh tham vọng của Washington giành quyền kiểm soát Greenland đang phơi bày những rạn nứt mới trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)

Khe cửa hẹp cho hòa bình ở Ukraine

Khi căng thẳng gia tăng trên chiến trường ở Ukraine, một khe cửa hẹp cho hoạt động ngoại giao vẫn đang hé mở. Tuy vậy, sự mâu thuẫn, giằng co về lợi ích chiến lược giữa các bên tiếp tục là trở ngại lớn, khiến các nỗ lực tìm kiếm hòa bình chưa đạt bước tiến đột phá, thực chất nào.

Các tàu chở hàng chất đầy container tại Cảng Los Angeles, California, Mỹ. (Ảnh: Tân hoa xã)

Hiệp định thương mại tự do FTA: “Lá chắn” của kinh tế thế giới

Cục diện thương mại toàn cầu đang chứng kiến sự xáo trộn mạnh mẽ khi chủ nghĩa bảo hộ không ngừng lan rộng. Tuy nhiên, những xu hướng mới cũng dần hình thành và ngày càng rõ nét, trong đó nổi bật là việc các nước đẩy mạnh đàm phán, ký kết các hiệp định thương mại tự do (FTA), tạo “lá chắn” bảo vệ nền kinh tế.

Khung cảnh đổ nát do xung đột ở phía bắc Dải Gaza. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Mong manh lộ trình hòa bình ở Gaza

Lộ trình hòa bình ở Dải Gaza ghi nhận tín hiệu tích cực, nhưng vẫn tồn tại nhiều mâu thuẫn khó dàn xếp trong một sớm một chiều. Giới quan sát đang theo dõi sát công tác chuẩn bị cho giai đoạn 2 của kế hoạch hòa bình, nhằm hướng tới một Gaza không còn xung đột và bạo lực, một Gaza với an ninh, hòa bình và ổn định.

Sự phát triển mạnh mẽ của AI tác động mạnh đến thị trường lao động toàn cầu. (Ảnh minh họa)

Bài toán nhân lực và việc làm toàn cầu

Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) vừa ra báo cáo cho biết, thị trường lao động toàn cầu đã biến động mạnh trong nhiều năm qua và sẽ còn thay đổi nhanh hơn nữa. Dự báo trong 5 năm tới, 22% tổng số việc làm hiện nay sẽ thay đổi căn bản, biến mất hoặc được tái tạo, do sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI).

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen (phải) và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa. (Ảnh: TTXVN)

Những tính toán chiến lược ở Syria

Trong chuyến thăm Syria mới đây, các nhà lãnh đạo hàng đầu Liên minh châu Âu (EU) đã mang đến cho Damascus những ưu đãi đặc biệt, nhằm hỗ trợ đất nước từng nhiều năm chìm trong xung đột tái thiết và phát triển. Trao “cành ô liu” cho Syria, lợi ích EU nhận lại cũng không hề nhỏ.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Kỳ vọng hợp tác Đức-Ấn Độ

Thủ tướng Đức Friedrich Merz đầu tuần tới thực hiện chuyến thăm chính thức đầu tiên tới Ấn Độ kể từ khi nhậm chức. Chuyến công du không chỉ phát đi tín hiệu về sự điều chỉnh trong tư duy chiến lược của Berlin mà còn cho thấy vai trò ngày càng nổi bật của New Delhi trong các tính toán dài hạn của châu Âu.

Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. (Nguồn: IRNA/TTXVN)

Lằn ranh đỏ của Iran

Tình hình Trung Đông tiếp tục “dậy sóng”, khi Iran liên tiếp đưa ra tuyên bố xác lập những lằn ranh đỏ không thể xâm phạm. Không chỉ mang tính cảnh báo, động thái này được cho là phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong lập trường của Tehran.

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Nhật Bản kỳ vọng nhiều thay đổi

Với tình trạng suy giảm dân số, giá cả leo thang, ảnh hưởng từ các cuộc cạnh tranh chiến lược gay gắt…, năm 2026 được dự báo không phải là một năm có nhiều thuận lợi với Nhật Bản. Tuy vậy, nữ Thủ tướng Takaichi Sanae khẳng định, với sức mạnh nội tại và ý chí vươn lên của người dân, Nhật Bản sẽ đón chào một tương lai tươi sáng.

Quang cảnh một phiên bỏ phiếu của Đại hội đồng Liên hợp quốc. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Khoản ngân sách khiêm tốn dự báo một năm hoạt động rất khó khăn của Liên hợp quốc

Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua ngân sách thường niên năm 2026 trị giá 3,45 tỷ USD. Khoản ngân sách khiêm tốn này dự báo một năm hoạt động rất khó khăn của Liên hợp quốc, đòi hỏi tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh phải hết sức vun vén, thậm chí là “giật gấu vá vai” mới mong đủ chi tiêu.

Ảnh chụp ngày 16/2/2025 cho thấy quang cảnh thành phố Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh minh họa: TÂN HOA XÃ)

Châu Phi: Một tương lai tươi sáng từ những nỗ lực không mệt mỏi

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) dự báo, năm 2026, châu Phi sẽ dẫn đầu thế giới về số lượng nền kinh tế tăng trưởng cao, nhiều quốc gia đạt mức tăng trưởng hơn 6%. Dự báo của IMF về một tương lai tươi sáng cho Lục địa đen, vốn luôn là vùng trũng của thế giới, tới từ những nỗ lực không mệt mỏi của các nước châu Phi.

Các đại biểu chụp ảnh tại Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN (AEM) lần thứ 57, diễn ra ngày 23/9 tại Malaysia. (Ảnh: ASEAN.ORG)

Con tàu ASEAN vững vàng vượt sóng gió

Năm 2025, một năm nhiều biến động, với những diễn biến phức tạp “phủ bóng” lên môi trường địa chính trị toàn cầu và khu vực Đông Nam Á. Bằng sức mạnh nội tại, con tàu ASEAN vững vàng vượt qua sóng cả, là hình mẫu thành công về hợp tác và liên kết khu vực.

Một tên lửa mang đầu đạn hạt nhân chiến thuật của quân đội Mỹ. (Ảnh: DEFENSE NEWS)

Đối thoại thay đối đầu

Những tranh cãi liên quan chương trình hạt nhân của Iran tiếp tục là “mớ bòng bong” khó gỡ khi cuộc họp của Hội đồng Bảo an về vấn đề không phổ biến vũ khí hạt nhân mới đây đã chứng kiến bất đồng sâu sắc giữa các thành viên cơ quan quyền lực Liên hợp quốc. 

Tuyến đường gom Đại lộ Thăng Long (đoạn qua khu vực gần Thiên Đường Bảo Sơn) chìm trong lớp bụi dày đặc, mịt mù. Cây cối ven đường đổi sang màu trắng đục, phủ đầy lớp bột mịn. (Ảnh: THÙY LINH)

Ô nhiễm không khí: Thách thức nghiêm trọng

Theo Báo cáo chất lượng không khí thế giới năm 2025 do tổ chức IQAir công bố, chỉ có 7 quốc gia đáp ứng ngưỡng PM2.5 theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), còn lại hơn 90% số quốc gia vượt xa mức an toàn.