Đổi mới tư duy, chú trọng y tế dự phòng

Trong buổi làm việc với Bộ Y tế nhân dịp kỷ niệm 70 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/1955-27/2/2025), Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh 12 nội dung quan trọng để tiếp tục triển khai thực hiện có hiệu quả các nghị quyết của Đảng về lĩnh vực y tế; trong đó, ưu tiên hàng đầu là: Đổi mới tư duy về lĩnh vực y tế.
Huyện Xín Mần (Hà Giang) triển khai khám sức khỏe khỏe định kỳ cho người dân tại cơ sở, giúp giảm tải cho y tế tuyến trên.
Huyện Xín Mần (Hà Giang) triển khai khám sức khỏe khỏe định kỳ cho người dân tại cơ sở, giúp giảm tải cho y tế tuyến trên.

Y tế không chỉ là khám bệnh, chữa trị cho người bệnh, mà cần hơn, đó là chăm sóc sức khỏe cho người dân để hạn chế bệnh tật; cần tập trung nghiên cứu các biện pháp phòng bệnh, tăng cường sức khỏe, kéo dài tuổi thọ… Những ưu tiên mà đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm đã nêu là nền tảng để hướng tới hệ thống y tế bền vững, đáp ứng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Thực tế cho thấy, những năm gần đây, ngành y tế có bước phát triển nhanh. Cả nước hiện có hơn 1.600 bệnh viện, trong đó gần 400 bệnh viện ngoài công lập, mỗi năm tiếp nhận hơn 170 triệu lượt bệnh nhân khám ngoại trú, hơn 17 triệu lượt bệnh nhân điều trị nội trú.

Những tiến bộ trong kỹ thuật y học, từ ghép tạng, can thiệp tim bào thai đến phẫu thuật nội soi bằng robot, đã giúp y học Việt Nam đạt trình độ tiệm cận với các nước phát triển. Năm 2024, chỉ số hài lòng của người bệnh khi điều trị ngoại trú đạt 96,14% và đạt 95,14% khi điều trị nội trú, phản ánh những cải tiến tích cực trong chất lượng dịch vụ.

Tuy nhiên, hệ thống y tế dự phòng chưa được đầu tư tương xứng. Sự khác biệt về chỉ số sức khỏe cơ bản như tuổi thọ trung bình, tỷ lệ tử vong ở trẻ em, suy dinh dưỡng trẻ em giữa các vùng, miền chưa được cải thiện. Theo báo cáo năm 2024 của Bộ Y tế, một số dịch bệnh truyền nhiễm gia tăng, tỷ lệ tiêm chủng mở rộng đạt chưa tới 90%, tình trạng ngộ độc thực phẩm còn phức tạp.

Cả nước hiện có hơn 1.600 bệnh viện, trong đó gần 400 bệnh viện ngoài công lập, mỗi năm tiếp nhận hơn 170 triệu lượt bệnh nhân khám ngoại trú, hơn 17 triệu lượt bệnh nhân điều trị nội trú.

Chất lượng dịch vụ y tế giữa các tuyến, các vùng, miền còn chênh lệch, chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu chăm sóc sức khỏe ban đầu. Công tác quản lý các bệnh không lây nhiễm tại cộng đồng còn thấp. Các bệnh không lây nhiễm như tim mạch, tiểu đường, ung thư đang gia tăng và có xu hướng trẻ hóa, trở thành gánh nặng lớn đối với hệ thống y tế.

Trước đây, tăng huyết áp, bệnh mạch vành, tai biến mạch máu não chủ yếu xuất hiện ở người hơn 50 tuổi. Hiện tại, những bệnh này ngày càng phổ biến trong độ tuổi từ 30-40, có những trường hợp dưới 30 tuổi. Đáng lo ngại, tỷ lệ tử vong do các bệnh không lây nhiễm chiếm tới 84% tổng số ca tử vong tại Việt Nam.

Bài học từ đại dịch Covid-19 đã khẳng định vai trò quan trọng của y tế dự phòng. Các biện pháp như giãn cách xã hội, đeo khẩu trang, tiêm vaccine giúp kiểm soát dịch bệnh, giảm số ca tử vong từ 1,86% năm 2021 xuống 0,11% năm 2022 và còn 0,02% trong năm 2023. Dù vậy, nguồn lực dành cho phòng bệnh vẫn còn hạn chế so với điều trị.

Trong giai đoạn ứng phó với đại dịch Covid-19 (giai đoạn 2021-2023), mức chi cho y tế chiếm khoảng 6,81% tổng chi thường xuyên của ngân sách, tăng 0,11% so với giai đoạn trước, nhưng vẫn thấp hơn mức khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).

Hầu hết địa phương chưa đạt mức 30% tổng ngân sách y tế dành chi cho y tế dự phòng như yêu cầu của Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Hội nghị Trung ương 6 (khóa XII) về tăng cường công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới. Điều này cho thấy sự mất cân đối trong ưu tiên đầu tư, khiến hệ thống y tế chưa thể chuyển đổi mạnh mẽ sang hướng phòng bệnh.

Chuyển đổi tư duy từ chữa bệnh sang phòng bệnh không chỉ là nhiệm vụ của ngành y tế mà còn là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Cần xây dựng và triển khai các chính sách hỗ trợ tài chính, mở rộng đầu tư cho y tế dự phòng, thiết lập hệ thống cảnh báo sớm và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu được xem là trụ cột quan trọng.

Các chương trình tầm soát ung thư, sàng lọc bệnh mạn tính không chỉ tập trung ở thành phố lớn mà cần phủ khắp các vùng sâu, vùng xa. Bên cạnh đó, cần phát triển mô hình bác sĩ gia đình, tăng cường đội ngũ y tế cơ sở để phát hiện bệnh sớm, phòng bệnh kịp thời, giảm tải cho bệnh viện tuyến trên. Hoàn thiện và đẩy mạnh hợp tác công-tư trong đầu tư y tế dự phòng để tạo điều kiện thuận lợi cho khu vực tư nhân tham gia các chương trình tầm soát bệnh sớm, tiêm chủng mở rộng, cung cấp dịch vụ khám sức khỏe định kỳ và phát triển công nghệ y tế cũng là giải pháp cần sớm được nhân rộng.

Có thể bạn quan tâm

Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Công Hựu, Giám đốc Bệnh viện E phát biểu tại lễ kỷ niệm. (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Bệnh viện E tạo bước tiến mới trong điều trị kỹ thuật cao

Đánh dấu chặng đường 59 năm xây dựng và phát triển, Bệnh viện E ghi nhận những thành tựu mới trong lĩnh vực ghép tạng, hồi sức tích cực và chẩn đoán hình ảnh. Đặc biệt, năm 2026, bệnh viện triển khai thành công ca lấy đa tạng và ghép thận đầu tiên, đồng thời phối hợp điều phối tạng hiến để ghép cho 6 người bệnh tại 3 miền.

Lãnh đạo Đảng ủy, Ủy ban nhân dân xã Ea M'Droh đến tận nhà dân tuyên truyền, vận động nhân dân tham gia khám sức khỏe định kỳ. (Ảnh: CÔNG LÝ)

Hơn 82,42% dân số tỉnh Đắk Lắk được khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc

Mặc dù là tỉnh có địa bàn rộng, địa hình phức tạp, dân số đông, sinh sống phân tán và thời tiết không thuận lợi, nhưng thời gian qua các cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk đã đẩy mạnh công tác khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc cho người dân, nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Người dân mua sắm thực phẩm tại siêu thị. (Ảnh: ĐỖ THOA)

Bộ Y tế từng bước chuẩn bị nền tảng quản lý an toàn thực phẩm dựa trên phân tích nguy cơ

Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) đánh dấu bước đột phá về đổi mới tư duy quản lý an toàn thực phẩm, chuyển từ kiểm soát từng khâu riêng lẻ, ứng phó bị động sang quản lý toàn bộ chuỗi giá trị thực phẩm dựa trên nguy cơ, chủ động phòng ngừa từ sớm thông qua phân tích nguy cơ.

Đội ngũ y, bác sĩ thực hiện việc lấy tạng. (Ảnh: SONG NGÂN)

Ca hiến tạng đầu tiên tại Gia Lai: Dấu mốc lịch sử của y tế địa phương

Ngày 15/10, Bệnh viện Hùng Vương Gia Lai đã phối hợp thành công với Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia và các bệnh viện lớn trong cả nước để thực hiện ca hiến tạng từ người chết não đầu tiên tại tỉnh Gia Lai - một dấu mốc giàu ý nghĩa nhân văn, khẳng định năng lực chuyên môn và sự phát triển của hệ thống y tế địa phương.

Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà (ở giữa) và đại diện các vụ, cục liên quan trao đổi những nội dung mới của các dự án luật thuộc ngành y tế chuẩn bị trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI. (Ảnh: Trần Minh)

Sửa đổi, bổ sung hành lang pháp lý để công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân hiệu quả hơn

Nhằm giải quyết các vấn đề liên quan đến sắp xếp bộ máy tổ chức; thực hiện cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực y tế; bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, Bộ Y tế đang khẩn trương hoàn thiện để trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI tới đây bốn dự án luật liên quan.

Tiến sĩ Tống Trần Hà, Phó Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em phát biểu.

Đau mạn tính và loãng xương đe dọa sức khỏe phụ nữ tuổi trung niên

Khoảng 30-40% phụ nữ mãn kinh bị loãng xương, trong khi những cơn đau cơ xương khớp, đau đầu và rối loạn tiết niệu sinh dục thường bị xem là biểu hiện bình thường. Việc chủ quan trước những thay đổi sức khỏe ở giai đoạn tiền mãn kinh, mãn kinh có thể khiến phụ nữ bỏ lỡ cơ hội phát hiện sớm và điều trị các bệnh lý liên quan.

Bệnh nhân tổn thương nhiều cơ quan khi mắc sốt rét nặng. (Ảnh: BVCC)

Người đàn ông hôn mê, suy đa cơ quan vì sốt rét sau khi trở về từ châu Phi

Vàng da, vàng mắt kéo dài sau khi trở về từ Congo, người đàn ông 46 tuổi tự uống thuốc nam thay vì nhập viện điều trị. Chỉ đến khi rối loạn ý thức, phải thở máy, bệnh nhân mới được phát hiện mắc sốt rét nặng, tổn thương nhiều cơ quan. Ca bệnh cảnh báo nguy cơ bỏ sót sốt rét ở người trở về từ vùng dịch lưu hành.

(Ảnh minh họa do AI thiết kế)

Mùi hoa sữa gây khó chịu, ai dễ bị ảnh hưởng?

Mùi hoa sữa nồng nặc có thể khiến một số người đau đầu, chóng mặt, buồn nôn hoặc khó chịu ở đường hô hấp. Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, người mắc chứng đau nửa đầu, hen phế quản, bệnh phổi mạn tính và có tiền sử dị ứng phấn hoa là những nhóm cần đặc biệt lưu ý khi hoa sữa vào mùa nở rộ. 

Bác sĩ của Bệnh viện Sản nhi tỉnh khám, điều trị 1 ca mắc bệnh sốt xuất huyết. (Ảnh: THANH DŨNG)

An Giang: Sốt xuất huyết, tay chân miệng tăng cao

Ngày 15/10, Sở Y tế tỉnh An Giang thông tin các ca sốt xuất huyết Dengue và ca tay chân miệng trong toàn tỉnh đều tăng, có 2 trường hợp tử vong. Ngành y tế khuyến cáo, khi có dấu hiệu nghi mắc bệnh, người dân đến cơ sở y tế để được khám, điều trị kịp thời, góp phần hạn chế biến chứng, ngăn ngừa dịch bệnh lây lan trong cộng đồng.

Ê-kíp thầy thuốc Bệnh viện Phụ sản Hà Nội chúc mừng gia đình.

Can thiệp cứu thai trong ca tam thai tự nhiên biến chứng hiếm gặp

Phát hiện hội chứng truyền máu song thai ở tuần 16 trong thai kỳ tam thai tự nhiên, sản phụ 31 tuổi được các bác sĩ Bệnh viện Phụ sản Hà Nội can thiệp laser và theo dõi đặc biệt. Sau hành trình nhiều biến cố, một em bé chào đời ở tuần 28, được chăm sóc tích cực và xuất viện khỏe mạnh.

Tiến sĩ, bác sĩ Quách Thị Hà Giang thăm khám cho người bệnh mắc bệnh da liễu. (Ảnh minh họa)

Phối hợp đa phương thức trong điều trị cho bệnh nhân da bọng nước tự miễn

Nhóm chuyên môn Bệnh da bọng nước tự miễn của Bệnh viện Da liễu Trung ương vừa điều trị thành công một ca bệnh mắc pemphigus thông thường với biểu hiện bọng nước, vết trợt cả ở da và niêm mạc, diễn biến bệnh dai dẳng... bằng sự phối hợp giữa thuốc sinh học rituximab và tiêm corticoid nội tổn thương niêm mạc miệng.

Cán bộ y tế hướng dẫn người dân trên địa bàn thực hiện các biện pháp phòng, chống sốt xuất huyết. (Ảnh: DUY TUÂN)

Người bệnh mắc sốt xuất huyết không được chủ quan khi vừa “hạ sốt”

Đối với nhiều bệnh việc hạ sốt, hết sốt, người bệnh thường nghĩ cơ thể đang hồi phục và đã qua nguy hiểm. Tuy nhiên, với sốt xuất huyết, cơn sốt vừa hạ có thể lại là thời điểm bệnh bước vào giai đoạn nguy hiểm. Theo ngành y tế Hà Nội, cuối năm là thời điểm bệnh sốt xuất huyết có xu hướng tăng cao.

Hình ảnh siêu âm tim của bệnh nhân phát hiện bất thường. (Ảnh: BVCC)

Khàn tiếng kéo dài, người đàn ông 36 tuổi phát hiện bệnh tim bẩm sinh hiếm gặp

Đi khám vì khàn tiếng kéo dài suốt một tháng, người đàn ông 36 tuổi bất ngờ được phát hiện mắc bệnh tim bẩm sinh gây chèn ép dây thần kinh thanh quản. Đây là trường hợp hiếm gặp khi triệu chứng tưởng chừng chỉ liên quan đến bệnh lý tai mũi họng lại là dấu hiệu cảnh báo bất thường nghiêm trọng ở tim.