Đổi mới giáo dục phổ thông, ứng dụng AI trong các môn học xã hội

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang từng bước thay đổi diện mạo của giáo dục hiện đại, mở ra nhiều khả năng mới cho việc dạy và học. Tuy nhiên, cùng với tiềm năng ấy, AI trong giáo dục cũng đặt ra những vấn đề về đạo đức, quyền riêng tư và khả năng tiếp cận.

Toàn cảnh hội thảo.
Toàn cảnh hội thảo.

Sáng 30/5, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp hội Việt Nam) tổ chức Hội thảo Đổi mới phương thức giáo dục phổ thông, ứng dụng AI trong các môn khoa học xã hội.

Phát biểu khai mạc hội thảo, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Quang Thao, Phó Chủ tịch Liên hiệp hội Việt Nam cho biết, trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, đổi mới giáo dục là yêu cầu tất yếu. Việc ứng dụng Al vào giảng dạy không chỉ nâng cao chất lượng học tập mà còn góp phần hình thành kỹ năng tự học, tư duy phản biện và ý thức công dân cho học sinh.

Đặc biệt, với các môn khoa học xã hội như lịch sử, địa lý, giáo dục công dân, văn học vốn được đánh giá là khô khan, ít hấp dẫn, thì trí tuệ nhân tạo có thể làm sống động quá trình học tập và giảng dạy.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Quang Thao, Phó Chủ tịch Liên hiệp hội Việt Nam phát biểu.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Quang Thao, Phó Chủ tịch Liên hiệp hội Việt Nam phát biểu.

Đồng quan điểm này, Tiến sĩ Lê Công Lương, Trưởng Ban Khoa học công nghệ và Hợp tác quốc tế (Liên hiệp hội Việt Nam) cho rằng, cùng với sự phát triển bùng nổ của công nghệ, đặc biệt AI, giáo dục phổ thông đứng trước yêu cầu cấp bách phải đổi mới phương pháp giảng dạy và học tập. Sự đổi mới không chỉ nằm ở nội dung, mà quan trọng hơn là phương thức tiếp cận tri thức, phù hợp với xu thế giáo dục cá nhân hóa, linh hoạt và tích hợp công nghệ.

Trong khi đó, giáo dục phổ thông hiện nay vẫn mang nặng tính truyền đạt một chiều, thiếu khả năng khơi dậy tư duy phản biện và sáng tạo ở học sinh. Nhất là các môn khoa học xã hội như: Lịch sử, Địa lý, Ngữ văn, Giáo dục công dân tuy đóng vai trò hình thành tư duy, nhân cách, đạo đức, nhưng thường được giảng dạy khô cứng, thiếu hấp dẫn.

Việc ứng dụng AI được kỳ vọng sẽ tạo cú huých cho giáo dục phổ thông, giúp giảm gánh nặng hành chính cho giáo viên, giúp họ có điều kiện đổi mới phương pháp dạy học; học sinh được tiếp cận kiến thức theo năng lực, phát triển kỹ năng tự học và nghiên cứu; nhà trường và xã hội nâng cao hiệu quả đào tạo, góp phần chuẩn bị nguồn nhân lực thích ứng với nền kinh tế tri thức.

Tiến sĩ Lê Công Lương kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo sớm ban hành khung hướng dẫn ứng dụng AI trong chương trình giáo dục phổ thông. Tăng cường hợp tác giữa nhà trường-doanh nghiệp-chuyên gia để phát triển các nền tảng học tập AI phù hợp thực tiễn Việt Nam. Đồng thời, có chính sách hỗ trợ đào tạo giáo viên, đặc biệt ở các môn khoa học xã hội.

Tiến sĩ Nguyễn Thị Như, Khoa Triết học, Trường đại học Khoa học xã hội và nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) cho rằng việc ứng dụng AI trong dạy học là giải pháp phù hợp để đổi mới phương thức giáo dục, đặc biệt đối với các môn học thuộc khối khoa học xã hội. Tuy nhiên, hiện một số công cụ AI sử dụng dữ liệu chưa kiểm chứng, có thể gây sai lệch kiến thức nếu không được kiểm soát.

Hơn nữa, học sinh có thể lạm dụng AI, tra cứu máy móc, sao chép mà không phát triển tư duy độc lập. Do vậy, AI chỉ phát huy hiệu quả khi được tích hợp đúng cách, có định hướng sư phạm rõ ràng và cơ chế giám sát hợp lý.

"Hiện việc ứng dụng AI trong dạy học nói chung, và trong môn khoa học xã hội nói riêng tuy còn nhiều thách thức, nhưng nếu có sự phối hợp đồng bộ giữa nhà trường-giáo viên-nhà quản lý và cộng đồng công nghệ, việc ứng dụng AI sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, hình thành thế hệ công dân có năng lực hội nhập và phát triển bền vững trong kỷ nguyên số", Tiến sĩ Nguyễn Thị Như nhấn mạnh.

Chia sẻ kinh nghiệm đổi mới giảng dạy môn Địa lý tại các Trường trung học phổ thông ở Hà Nội, Thạc sĩ Vũ Hải Nam, Khoa Địa lý, Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) cho biết, hiện nay nhiều trường như: trung học phổ thông chuyên Hà Nội-Amsterdam, chuyên Khoa học xã hội và nhân văn, trung học phổ thông Nguyễn Huệ, Việt Đức, Kim Liên, Phan Đình Phùng… đã chủ động ứng dụng công nghệ thông tin, từng bước đưa AI vào giảng dạy.

Một số giáo viên cũng sử dụng ChatGPT để lên ý tưởng bài giảng, xây dựng câu hỏi, cập nhật kiến thức thời sự, phân tích hiện tượng địa lý hay thiết kế bài tập luyện tập. AI còn hỗ trợ chấm bài, quản lý lớp học, giúp giáo viên tiết kiệm thời gian và cá nhân hóa quá trình dạy và học. Song, quá trình này cũng còn nhiều bất cập như: sự chênh lệch lớn giữa các trường về điều kiện triển khai; nhiều giáo viên tiếp cận công nghệ ở mức cơ bản, chủ yếu dùng để minh họa chứ chưa hướng đến phát triển năng lực học sinh. Việc soạn bài tích hợp AI đòi hỏi công phu hơn, đồng thời cần kiểm tra kỹ lưỡng thông tin trước khi giảng dạy.

Tại hội thảo, các nhà khoa học, nhà giáo và nhà quản lý cùng đưa ra ý kiến và nhìn nhận một cách toàn diện về cơ hội và thách thức trong việc ứng dụng AI vào giáo dục phổ thông. Các đại biểu cho rằng, việc đổi mới phương thức giáo dục phổ thông và ứng dụng AI vào giảng dạy các môn khoa học xã hội là xu thế tất yếu và cấp thiết.

Đây là cơ hội để nâng cao chất lượng giáo dục, chuẩn bị cho thế hệ trẻ những kỹ năng, tư duy và đạo đức phù hợp yêu cầu thời đại. Sự thành công của quá trình này đòi hỏi sự chung tay của các nhà quản lý, giáo viên, nhà công nghệ và toàn xã hội.

Có thể bạn quan tâm

Nhiều sản phẩm thủ công mỹ nghệ, làng nghề truyền thống phục vụ Tết được giới thiệu tại Triển lãm.

Triển lãm hàng thủ công mỹ nghệ phục vụ Tết Nguyên đán

Tối 28/1, tại Điểm du lịch Làng nghề tăm hương Quảng Phú Cầu (xã Ứng Thiên, Hà Nội), Sở Công thương Hà Nội phối hợp Ủy ban nhân dân xã Ứng Thiên khai mạc Triển lãm các sản phẩm, mẫu thiết kế hàng thủ công mỹ nghệ mới, sáng tạo gắn với các hoạt động phục vụ Xuân Bính Ngọ 2026.

Trung tướng Vũ Trung Kiên thay mặt Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng tặng quà cho cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng thành phố nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.

Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng thăm, kiểm tra công tác sẵn sàng chiến đấu tại Biên phòng thành phố Hải Phòng

Sáng 28/1, Đoàn công tác của Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng do Trung tướng Vũ Trung Kiên, Ủy viên Trung ương Đảng, Tư lệnh Bộ đội Biên phòng làm trưởng đoàn đã đến thăm, kiểm tra công tác sẵn sàng chiến đấu dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026 tại Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng thành phố Hải Phòng.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn thăm gia đình và dâng hương tưởng nhớ cố Tổng Bí thư, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng. (Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN)

[Ảnh] Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tri ân gia đình nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước

Nhân dịp năm mới 2026 và chuẩn bị đón Tết cổ truyền Bính Ngọ, sáng 28/1/2026, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn thăm gia đình và dâng hương tưởng nhớ cố Tổng Bí thư, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng, cố Chủ tịch nước Trần Đại Quang; thăm, chúc Tết nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng.

Đoàn đại biểu cấp cao Đảng, Nhà nước Lào làm việc tại Tập đoàn Điện lực Việt Nam.

Tăng cường hợp tác điện lực Việt Nam-Lào trong bối cảnh nhu cầu năng lượng gia tăng

Những năm qua, hợp tác trong lĩnh vực năng lượng, nhất là trong kết nối hạ tầng hệ thống điện và trao đổi điện năng Việt Nam và Lào được đẩy mạnh, có thể coi là điểm sáng trong quan hệ hợp tác kinh tế giữa hai nước. Hiện tổng công suất từ các nhà máy điện tại Lào đã vận hành và bán điện về Việt Nam là 2.379MW.

Thi công dự án đường song hành vành đai 5 trên địa bàn tỉnh Ninh Bình.

Đẩy nhanh tiến độ các dự án giao thông, tăng kết nối vùng

Thời gian qua, tỉnh Ninh Bình đẩy nhanh tiến độ thi công các dự án giao thông trọng điểm trên địa bàn. Tỉnh chỉ đạo các ngành, địa phương vào cuộc quyết liệt, cùng các chủ đầu tư tập trung cao độ, góp phần hoàn thiện hệ thống hạ tầng đồng bộ, hiện đại, các dự án kết nối liên vùng.

Tình nguyện viên Câu lạc bộ Tình nguyện hiến máu Hoa Phượng tham gia hiến máu cứu người.

Lan tỏa nghĩa cử cao đẹp trong cộng đồng

Thời gian qua, phong trào hiến máu tình nguyện ở Hải Phòng được duy trì ổn định, hiệu quả, bảo đảm đủ nguồn máu an toàn, kịp thời phục vụ công tác cấp cứu, điều trị tại các cơ sở y tế.

Phối cảnh dự án Khu đô thị phức hợp Hạ Long Xanh.

Mở rộng không gian, phát triển đô thị hiện đại

Cùng với các dự án trọng điểm, dự án Khu đô thị phức hợp Hạ Long Xanh đang được kỳ vọng trở thành một công trình mang tính đột phá, góp phần tái cấu trúc không gian phát triển, thay đổi căn bản diện mạo đô thị khu vực phía Tây của tỉnh Quảng Ninh trong giai đoạn phát triển mới.

Bên cạnh việc kiểm soát cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm, các ngành chức năng cần siết chặt quản lý tại các chợ dân sinh.

Siết chặt kiểm soát vệ sinh an toàn thực phẩm

Tết Nguyên đán và mùa lễ hội là thời điểm nhu cầu tiêu thụ thực phẩm tăng cao... Cùng với điều kiện thời tiết bất lợi, nguy cơ mất an toàn thực phẩm có xu hướng gia tăng, nếu không được kiểm soát chặt chẽ.

Ông Nguyễn Văn Cừ chạm khắc sản phẩm ngựa gỗ mỹ nghệ.

Gìn giữ giá trị làng nghề chạm khắc gỗ Đông Giao

Làng nghề mộc Đông Giao (xã Cẩm Giàng, thành phố Hải Phòng) là nơi hội tụ tinh hoa lao động sáng tạo của nhiều thế hệ nghệ nhân. Trải qua hơn ba thế kỷ hình thành và phát triển, qua những thăng trầm của lịch sử, nghề chạm khắc gỗ thủ công mỹ nghệ nơi đây vẫn được gìn giữ, phục hồi, khẳng định giá trị trong đời sống đương đại.

Những cây đào Nhật Tân luôn được khách đến xem và mua “tại vườn”.

Mùa Tết tất bật ở làng hoa Nhật Tân

Chỉ còn ba tuần nữa là đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ. Những ngày này, cùng với không khí của mùa xuân bắt đầu len lỏi trên từng con phố Hà Nội, làng hoa Nhật Tân (phường Tây Hồ) lại bước vào mùa bận rộn nhất trong năm.

Bộ đội Biên phòng Hải Phòng thu giữ container chứa than cục không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp.

Quyết liệt trấn áp tội phạm trên tuyến biên giới biển, cửa khẩu cảng trong đợt cao điểm

Sắp đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, lợi dụng nhu cầu vận chuyển hàng hóa tăng cao, tình hình tội phạm trên tuyến biên giới biển, cửa khẩu cảng Hải Phòng tiềm ẩn nhiều diễn biến khó lường, các hoạt động vi phạm pháp luật gia tăng, nhất là buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép chất ma túy.

(Ảnh minh họa)

Di sản văn hóa - nền tảng của du lịch bền vững

Phát triển du lịch luôn là mối quan tâm trong chiến lược phát triển kinh tế-xã hội của các địa phương trong cả nước hiện nay. Du lịch bền vững dựa trên cơ sở phát huy thế mạnh của địa phương về cơ sở hạ tầng (giao thông, nơi lưu trú..), về di sản văn hóa (cảnh quan, di tích, phong tục tập quán…).

Tiến sĩ Ngô Sách Thực, Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Hội Cứu trợ trẻ em tàn tật Việt Nam. (Ảnh: HNV)

Chia sẻ, lan tỏa yêu thương vì trẻ em khuyết tật và hoàn cảnh đặc biệt

Tối 26/1, tại Hà Nội, Chương trình "Ươm mầm nhân ái" lần thứ nhất năm 2025 đã diễn ra và được phát sóng trực tiếp trên kênh Truyền hình Quốc phòng và Đài Phát thanh-truyền hình Hà Nội, ghi nhận, tôn vinh những cá nhân và doanh nghiệp có tấm lòng hảo tâm đã chia sẻ, hỗ trợ cho trẻ em khuyết tật và có hoàn cảnh khó khăn.

Doanh nghiệp Xã hội VIOBA - Vì một Việt Nam già hóa chủ động chính thức ra mắt.

Chủ động thích ứng với già hóa dân số

Chiều 26/1, Doanh nghiệp Xã hội VIOBA - Vì một Việt Nam già hóa chủ động (Vietnam Organisation for Better Ageing) chính thức ra mắt tại Hà Nội, với sự tham dự của gần của hơn 40 cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, chuyên gia và đối tác trong nước và quốc tế, cùng hoạt động trong lĩnh vực người cao tuổi và thích ứng già hóa dân số.

Chương trình là hoạt động ý nghĩa, thiết thực chào mừng thành công Đại hội XIV của Đảng.

Chương trình “Ngày Thanh niên cùng hành động chào mừng thành công Đại hội Đảng toàn quốc”

Sáng 26/1, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh xã Thanh Trì (Hà Nội) đã tổ chức Chương trình “Ngày Thanh niên cùng hành động chào mừng thành công Đại hội Đảng toàn quốc” tại trường Trung học phổ thông Ngọc Hồi với nhiều nội dung thiết thực, ý nghĩa, thể hiện tinh thần xung kích, trách nhiệm của tuổi trẻ trong giai đoạn mới