Ứng dụng trí tuệ nhân tạo: Cơ hội và thách thức trong nghiên cứu khoa học xã hội

Ngày 16/5, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đã tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI): Cơ hội và thách thức đối với nghiên cứu khoa học xã hội ở Việt Nam hiện nay”. Đây là một hoạt động trọng điểm trong chuỗi các hoạt động của Viện chào mừng Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam 18/5.
Hội thảo là hoạt động trọng điểm kỷ niệm Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam 18/5 của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.
Hội thảo là hoạt động trọng điểm kỷ niệm Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam 18/5 của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.

Hội thảo là diễn đàn để các chuyên gia, các nhà khoa học đến từ Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Bộ Khoa học và Công nghệ, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Đại học Quốc gia Hà Nội, Học viện Chính trị Bộ Quốc phòng, Tạp chí Cộng sản,… trao đổi và thảo luận về các xu hướng mới trong ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn trên nền tảng định hướng của Nghị quyết số 57-NQ/TW.

Hội thảo cũng góp phần thúc đẩy quan hệ giao lưu, hợp tác giữa các nhà khoa học trong và ngoài Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam; mở rộng cơ hội hợp tác trong nghiên cứu khoa học giữa các tổ chức, đơn vị nghiên cứu, đơn vị đào tạo trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn của cả nước.

Tiến sĩ Phan Chí Hiếu, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam phát biểu tại hội thảo.

Tiến sĩ Phan Chí Hiếu, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam phát biểu tại hội thảo.

Phát biểu Khai mạc hội thảo, Tiến sĩ Phan Chí Hiếu, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam nhấn mạnh: “Trí tuệ nhân tạo đang trở thành một trong những đột phá công nghệ chủ đạo của thời đại; tác động mạnh mẽ tới mọi mặt, mọi lĩnh vực đời sống kinh tế, xã hội. Đối với khoa học xã hội và nhân văn, trí tuệ nhân tạo đang mở ra những định hướng nghiên cứu mới, cung cấp phương pháp nghiên cứu và công cụ nghiên cứu mới. Từ phân tích dữ liệu xã hội ở quy mô lớn, trích xuất và xử lý ngôn ngữ tự nhiên, cho đến mô hình hóa hành vi và dự báo xu hướng xã hội, trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi căn bản cách thức, phương thức tiếp cận, lý giải và phản ánh các hiện tượng xã hội. Những ứng dụng đã ngày càng trở nên quen thuộc trong đời sống như trợ lý ảo, hệ thống gợi ý thông minh từ AI có thể trở thành những công cụ hỗ trợ hữu hiệu đối với các nhà khoa học trong quá trình nghiên cứu”.

Bên cạnh những tiềm năng to lớn, Tiến sĩ Phan Chí Hiếu cũng nhận định, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo đặt ra nhiều thách thức như khả năng tiếp cận công nghệ mới, kỹ năng phân tích, lập trình, khai thác ứng dụng đối với các nhà nghiên cứu; vấn đề khai thác, sử dụng dữ liệu lớn (AI chỉ hoạt động hiệu quả khi có dữ liệu lớn được chuẩn hóa, cấu trúc tốt trong khi khoa học xã hội và nhân văn thường sử dụng dữ liệu định tính khó số hóa, chuẩn hóa); tiềm ẩn nguy cơ sai lệch do thuật toán và dữ liệu huấn luyện; vấn đề đạo đức và quyền riêng tư trong xử lý dữ liệu xã hội; vấn đề liêm chính học thuật, quyền sở hữu trí tuệ trong nghiên cứu, công bố kết quả khoa học qua các ứng dụng từ AI; vấn đề về bảo đảm tính phản biện, kiểm chứng và trách nhiệm khoa học trong các nghiên cứu có sử dụng AI;…”

Tham luận của các chuyên gia tại hội thảo tập trung vào các vấn đề chính như: tổng quan về AI và các ứng dụng hiện đại trong nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn; thực trạng ứng dụng AI tại Việt Nam; cơ hội mà AI mở ra cho khoa học xã hội và nhân văn ở Việt Nam; khung chính sách và đạo đức AI cho nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn; thách thức về dữ liệu và phương pháp: tận dụng xu hướng khoa học mở, dữ liệu mở; đào tạo và phát triển nguồn nhân lực; định hướng nghiên cứu tương lai và kết nối quốc tế: các hướng nghiên cứu cơ bản và ứng dụng phù hợp với bối cảnh thực tiễn tại Việt Nam hiện nay; các hướng nghiên cứu liên ngành nhằm ứng dụng AI; mối quan hệ biện chứng giữa các thành tố như phương pháp, dữ liệu, công cụ,… trong nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn trong sự phát triển của AI; ứng dụng AI trong các ngành nghiên cứu cụ thể: triết học, kinh tế học, xã hội học, tâm lý học, nhân học, sử học, khảo cổ học, luật học…

Trao tặng bằng khen cho các cá nhân có thành tích xuất sắc trong nghiên cứu khoa học.

Trao tặng bằng khen cho các cá nhân có thành tích xuất sắc trong nghiên cứu khoa học.

Cũng tại hội thảo, trong khuôn khổ kỷ niệm Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam 18/5, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đã công bố quyết định khen thưởng và trao bằng khen cho các cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác nghiên cứu khoa học.

Có thể bạn quan tâm

Các đại biểu tham dự hội nghị. (Ảnh: VŨ TÂN)

Khánh Hòa đẩy mạnh chuyển đổi số từ cấp cơ sở

Ngày 23/10, tại Nha Trang, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa tổ chức hội nghị về giải pháp chuyển đổi số tại địa phương, với chủ đề “Chuyển đổi số cấp cơ sở tỉnh Khánh Hòa-Từ khung kiến trúc, nền tảng và dữ liệu số đến quản trị địa phương, nâng cao hiệu quả phục vụ người dân”.

Hội thảo “Giải pháp phát huy vai trò của Liên hiệp Hội Việt Nam là cầu nối giữa các hội thành viên, đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ với cơ quan Đảng, Nhà nước và Mặt trận Tổ quốc trong các hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội”. (Ảnh: BÍCH LIÊN)

Phát huy hiệu quả công tác tư vấn, phản biện và giám định xã hội

Ngày 23/10, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức Hội thảo “Giải pháp phát huy vai trò của Liên hiệp Hội Việt Nam là cầu nối giữa các hội thành viên, đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ với cơ quan Đảng, Nhà nước và Mặt trận Tổ quốc trong các hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội”.

Công nghệ viễn thám và UAV hỗ trợ khoanh vùng phạm vi dữ liệu. (Ảnh: VNPT)

Ứng dụng công nghệ viễn thám và GeoAI: Đột phá làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai

Xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai "đúng, đủ, sạch, sống" đang là nhiệm vụ trọng tâm. Sự kết hợp giữa công nghệ viễn thám, thiết bị bay không người lái (UAV) và trí tuệ nhân tạo không gian địa lý (GeoAI) đang trở thành "chìa khóa" giúp ngành chức năng tối ưu hóa công tác kiểm tra, đối soát và làm sạch dữ liệu trên phạm vi toàn quốc.

Các đại biểu tham quan SHTP ATP Lab. (Ảnh: CAO TÂN)

Khánh thành Xưởng thực hành Đóng gói và Kiểm thử vi mạch

SHTP ATP Lab được kỳ vọng sẽ góp phần giải bài toán cốt lõi: thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo lý thuyết và yêu cầu kỹ thuật thực tế tại doanh nghiệp. Sinh viên, học viên và kỹ sư từ đây có cơ hội rèn luyện kỹ năng thao tác, tuân thủ quy trình an toàn và vận hành máy móc đúng tiêu chuẩn công nghiệp.

Nhân viên lắp pin, chuẩn bị vận hành UAV phục vụ vận chuyển nông sản tại xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên. (Ảnh: VIETNAM POST)

Tập trung nguồn lực phát triển công nghệ dùng chung

Qua rà soát 113 đề xuất nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược của 30 địa phương, Bộ Khoa học và Công nghệ nhận thấy nhiều nội dung có nội dung, nền tảng công nghệ tương đồng ở các nhóm đề xuất như trợ lý ảo, camera trí tuệ nhân tạo, thiết bị bay không người lái, dữ liệu y tế và bản sao số...

Ông Phùng Văn Thành - Tham tán Thương mại Việt Nam tại Malaysia (đứng giữa), Tiến sĩ Frederick Yap - Chủ tịch IBF (thứ 2 từ trái sang), bà Đặng Minh Anh - Chủ tịch IBF Vietnam-Singapore (thứ 3 từ phải sang) tại sự kiện. (Ảnh: IBF Vietnam-Singapore)

Ra mắt nền tảng kết nối doanh nghiệp trên môi trường số IBF Business Hub

Nền tảng kết nối doanh nghiệp trên môi trường số IBF Business Hub vừa chính thức ra mắt, đánh dấu bước chuyển dịch quan trọng trong việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data) làm "hạ tầng vận hành lõi" dùng chung cho hoạt động xúc tiến thương mại và kết nối đầu tư doanh nghiệp đến doanh nghiệp (B2B) quốc tế.

Học sinh cần học trí tuệ nhân tạo để biết AI trả lời đúng hay sai. (Ảnh: Viettel Solutions)

Đưa trí tuệ nhân tạo từ trang sách vào trải nghiệm học tập

Học sinh có thể đọc sách để biết trí tuệ nhân tạo (AI) học từ dữ liệu, hoặc hỏi một chatbot và nhận câu trả lời trong vài giây. Nhưng để thực sự hiểu biết máy học thế nào, vì sao có thể sai, kết quả ấy ảnh hưởng tới con người ra sao và con người phải chịu trách nhiệm thế nào khi sử dụng công nghệ, các em phải được tự tay thử.

Chuẩn hóa dữ liệu, đưa các hoạt động của tổ chức đảng lên môi trường số tại Phú Thọ đang từng bước hình thành nền quản trị đảng viên đồng bộ, minh bạch, hiệu quả hơn. (Ảnh: NGỌC LONG-HỒNG HÀ-TRẦN HẢO)

Phú Thọ đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác xây dựng Đảng

Thực hiện yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo, nâng cao hiệu quả quản lý tổ chức đảng và đảng viên, tỉnh Phú Thọ đang đẩy mạnh chuyển đổi số trong toàn ngành Tổ chức xây dựng Đảng. Trọng tâm là chuẩn hóa cơ sở dữ liệu đảng viên, triển khai Sổ tay đảng viên điện tử và đổi mới phương thức quản lý, điều hành trên môi trường số.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại cuộc họp cập nhật tiến độ Dự án ODA “Nâng cao năng lực giám định hài cốt trong chiến tranh thông qua hợp tác phát triển, chuyển giao công nghệ và tiếp nhận trang thiết bị, hóa chất, vật tư tiêu hao”. (Ảnh: Mai Lan)

Cập nhật tiến độ dự án nâng cao năng lực giám định ADN hài cốt liệt sĩ

Ngày 21/10, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam phối hợp Ủy ban quốc tế về Người mất tích (ICMP) tổ chức cuộc họp cập nhật tiến độ Dự án ODA “Nâng cao năng lực giám định hài cốt trong chiến tranh thông qua hợp tác phát triển, chuyển giao công nghệ và tiếp nhận trang thiết bị, hóa chất, vật tư tiêu hao”.

Tập huấn về chuyển đổi số cho cán bộ, đoàn viên xã Tuyên Lâm, tỉnh Quảng Trị. (Ảnh: HG)

Quảng Trị thí điểm hỗ trợ nhân lực chuyển đổi số cho cấp xã

Tại buổi làm việc trực tiếp kết hợp trực tuyến với các ngành, địa phương, doanh nghiệp về nâng cao chất lượng nhiệm vụ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số mới đây, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị yêu cầu nhanh chóng triển khai thí điểm mô hình hỗ trợ nhân lực chuyển đổi số cho cấp xã. 

Hội nghị hướng tới gắn nghiên cứu với nhu cầu thực tiễn, đưa kết quả khoa học vào sản xuất, kinh doanh và tạo ra các sản phẩm có giá trị trên thị trường. (Ảnh: MST)

Thúc đẩy liên kết viện-trường-doanh nghiệp trong nghiên cứu, phát triển Khoa học và Công nghệ

Hội nghị toàn quốc thúc đẩy liên kết viện nghiên cứu, trường đại học với cộng đồng doanh nghiệp trong nghiên cứu, phát triển khoa học và công nghệ diễn ra ngày 23/10/2026 sẽ tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn trong liên kết giữa các bên, thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu, phát triển sản phẩm công nghệ Việt Nam.

Lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ tham quan các gian hàng tại Lễ kỷ niệm hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ)

Thúc đẩy liên kết viện, trường và doanh nghiệp trong nghiên cứu, phát triển công nghệ

Ngày 23/10, Hội nghị toàn quốc thúc đẩy liên kết viện nghiên cứu, trường đại học với cộng đồng doanh nghiệp trong nghiên cứu, phát triển khoa học và công nghệ sẽ tập trung làm rõ những điểm nghẽn trong hợp tác, thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu và phát triển sản phẩm công nghệ Việt Nam.