Điểm sáng trong bức tranh kinh tế thế giới

Trong báo cáo Triển vọng kinh tế toàn cầu (WEO) vừa công bố, Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế năm 2023 của nhiều nền kinh tế trên thế giới. Chỉ một số ít nền kinh tế, trong đó có Mỹ, Nhật Bản, Ấn Ðộ và Nga, đi ngược xu hướng này. Những tín hiệu tích cực của một số nền kinh tế được kỳ vọng góp phần làm sáng sủa bức tranh kinh tế toàn cầu.
Người dân mua sắm tại một chợ ở Tokyo, Nhật Bản. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Người dân mua sắm tại một chợ ở Tokyo, Nhật Bản. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Theo dự báo của IMF, kinh tế Mỹ tăng trưởng 2,1% trong năm 2023 và 1,5% trong năm 2024, lần lượt tăng 0,3 và 0,5 điểm phần trăm so với dự báo hồi tháng 7. Trong nhóm các nền kinh tế phát triển, kinh tế Mỹ sẽ ngày càng chênh lệch rõ rệt so với Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) khi khu vực này chỉ tăng trưởng 0,7% trong năm 2023, thấp hơn 0,2 điểm phần trăm so với dự báo hồi tháng 7 và suy giảm mức 1,2% trong năm 2024.

Theo nhà kinh tế trưởng Pierre-Olivier Gourinchas của IMF, có rất nhiều nguyên nhân nới rộng khoảng cách giữa các nền kinh tế hai bờ Ðại Tây Dương, nhưng nguyên nhân hàng đầu là cuộc xung đột tại Ukraine. Không giống Eurozone, Mỹ là nhà xuất khẩu năng lượng ròng nên thu lợi nhuận nhiều hơn khi giá năng lượng tăng. Bên cạnh đó, chi tiêu tiêu dùng tại Mỹ ổn định hơn, ít chịu tác động từ các biện pháp tăng lãi suất do tỷ lệ nợ thế chấp dài hạn cao hơn và các biện pháp hỗ trợ tài chính thời kỳ Covid-19 tại Mỹ cũng “hào phóng” hơn.

Nền kinh tế Mỹ được cho là về cơ bản sẽ tránh được kịch bản suy thoái nhờ thị trường lao động ổn định và áp lực lương ở mức vừa phải. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Janet Yellen bày tỏ tiếp tục hy vọng kinh tế Mỹ sẽ có “cú hạ cánh mềm”, vừa kiềm chế được lạm phát, vừa tránh được suy thoái, bất chấp những rủi ro mới phát sinh như cuộc xung đột giữa phong trào Hamas và Israel.

Cũng trong nhóm G7, IMF đã nâng đáng kể dự báo tăng trưởng kinh tế Nhật Bản lên mức 2% trong năm 2023, nhờ tăng thu từ du lịch trong nước và quốc tế, cùng với các chính sách thích nghi, cũng như sự phục hồi trong hoạt động xuất khẩu ô-tô của đất nước Mặt trời mọc. Còn tại Nam Á, Ấn Ðộ được đánh giá có triển vọng tốt trong nhóm các thị trường mới nổi và các nền kinh tế đang phát triển, với dự báo tăng trưởng 6,3% trong năm 2023.

Ðiểm sáng đáng chú ý là nền kinh tế Nga có sức bền cao hơn nhiều so với dự báo của nhiều nhà kinh tế. IMF nâng dự báo mức tăng trưởng của nền kinh tế này lên 2,2% trong năm 2023, tăng 0,7 điểm phần trăm so với dự báo hồi tháng 7. Theo IMF, điều này là do Chính phủ Nga đã có những biện pháp kích thích tài khóa đáng kể, đầu tư mạnh và tiêu dùng ổn định. IMF dự báo thâm hụt tài khóa Nga ở mức 3,7% trong năm 2023, tăng so mức năm 2022, nhưng giảm đáng kể so với dự báo hồi tháng 7.

Ðiều này một phần là nhờ các khoản thu thuế tốt hơn mong đợi, doanh thu từ dầu mỏ và khí đốt tăng khi đồng ruble giảm giá. Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng khẳng định nền kinh tế nước này vững vàng bất chấp các lệnh trừng phạt của phương Tây. Thu nhập thực tế của người dân Nga đã tăng hơn 12%, trong khi thu nhập của người dân ở châu Âu giảm.

Theo Tổng thống Nga, GDP của Nga đã đạt mức tương đương năm 2021, nhiều chỉ số then chốt của nền kinh tế thể hiện tốt hơn kỳ vọng. GDP của Nga từng được dự báo sẽ suy giảm trong năm nay, nhưng đã được điều chỉnh thành tăng trưởng 1,2%. Tuy nhiên, Tổng thống Nga cũng thừa nhận các vấn đề kinh tế của nước này, như tình trạng thiếu lao động và lạm phát.

Với nền kinh tế Ukraine vốn bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi xung đột, IMF có đánh giá tích cực hơn, khi nâng dự báo tăng trưởng năm 2023 lên mức 2% và kỳ vọng GDP tăng 3,2% trong năm 2024. Ðây là tín hiệu tích cực, bởi trong báo cáo hồi tháng 7, IMF dự báo kinh tế Ukraine suy giảm 3% trong năm 2023. Triển vọng kinh tế Ukraine cải thiện nhờ nhu cầu trong nước tăng mạnh hơn dự kiến, khi các doanh nghiệp và hộ gia đình Ukraine thích ứng với cuộc xung đột, lạm phát giảm dần và thị trường ngoại hối ổn định.

Chịu tác động mạnh từ dịch Covid-19 và các cuộc xung đột, song theo IMF, kinh tế toàn cầu đã cho thấy “sức bền đáng kể”, vừa tiếp tục phục hồi sau đại dịch, vừa khắc phục được tác động của xung đột tại Ukraine và khủng hoảng chi phí sinh hoạt. Kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt không ít rủi ro, song những tín hiệu tích cực từ các nền kinh tế lớn là động lực để các quốc gia duy trì các biện pháp kiềm chế lạm phát và đưa ra các gói kích thích kinh tế, thúc đẩy tăng trưởng.

Có thể bạn quan tâm

Một góc đường phố Thủ đô Jakarta của Indonesia. (Ảnh: TTXVN)

Bước chuyển hướng chiến lược của Indonesia

Tuyên bố mới đây của Bộ trưởng Thương mại Indonesia Budi Santoso về việc nước này và Brazil đang thúc đẩy đề xuất xây dựng Thỏa thuận Thương mại ưu đãi (PTA) giữa Indonesia và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) đánh dấu bước chuyển hướng chiến lược đáng chú ý trong chính sách ngoại giao kinh tế của Jakarta.

Ông Abelardo de la Espriella phát biểu nhậm chức ngày 7/8. (Ảnh: Trang X chính thức của ông Abelardo De La Espriella)

Nhiệm kỳ nhiều thách thức

Chính trị gia cánh hữu Abelardo de la Espriella đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia hôm 7/8, đánh dấu diễn biến mang tính bước ngoặt trên chính trường quốc gia Nam Mỹ. Chính quyền mới của Colombia được nhận định sẽ gặp không ít trở ngại trên hành trình xây dựng đất nước đoàn kết và ổn định về an ninh.

(Ảnh minh họa: Tân hoa xã)

Mỹ và châu Âu xúc tiến điều chỉnh mối quan hệ theo hướng san sẻ trách nhiệm

Sau hàng loạt cảnh báo về việc điều chỉnh “chiếc ô an ninh”, Mỹ chính thức xúc tiến rà soát hiện diện quân sự tại châu Âu. Bước đi này vừa phản ánh thay đổi về ưu tiên chiến lược của Washington, vừa mở ra một giai đoạn mới cho NATO, khi Mỹ và châu Âu chuyển sang mối quan hệ đối tác thực chất và san sẻ trách nhiệm.

Chiến dịch Serengeti 2.0 thu giữ thiết bị tội phạm mạng. (Ảnh: INTERPOL)

Mặt trận an ninh mới ở châu Phi

Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) vừa công bố Báo cáo đánh giá mối đe dọa an ninh mạng châu Phi năm 2026 cho thấy, có tới 55% các vụ tấn công mạng tại châu Phi có sự “tiếp tay” của AI.

Người dân tưởng niệm các nạn nhân vụ ném bom nguyên tử tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, thành phố Hiroshima (Nhật Bản) ngày 6/8/2024. (Ảnh: THX)

Tiếp nối nỗ lực kiến tạo hòa bình

Vào những ngày đầu tháng 8 cách đây hơn 80 năm, hai quả bom nguyên tử dội xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người dân vô tội, để lại những vết thương hằn sâu lên nhiều thế hệ tại Nhật Bản.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lại thêm cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trở ngại cho lộ trình hòa bình tại Dải Gaza

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.

Trụ sở Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi tại Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bài toán khó về tiềm năng tự chủ

Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) vừa ký thỏa thuận hỗ trợ xây dựng cơ sở sản xuất vaccine mới tại Nam Phi. Dự án đánh dấu bước tiến mới nhất của Lục địa Đen trên hành trình giảm phụ thuộc vào nguồn vaccine nhập khẩu từ bên ngoài.

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

Chỉ sau một năm tại nhiệm, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko bất ngờ rời ghế dù vẫn được Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đằng sau quyết định tưởng như khó hiểu này không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chính trị, mà có thể là bước đi chiến lược của chính quyền Kiev.

EU đang thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Phép thử nguồn cung năng lượng

Lượng dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn và giá cả leo thang. Thực trạng này đang đe dọa làm đình trệ hoạt động sản xuất công nghiệp của EU.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: TTXVN)

Tự chủ và kiên cường hơn

Nền kinh tế Canada vừa ghi nhận mức tăng trưởng thấp nhất trong năm cầm quyền đầu tiên của một thủ tướng, trong đó hai quý tăng trưởng âm liên tiếp - biểu hiện của suy thoái kỹ thuật, do bối cảnh bất ổn toàn cầu. Tuy nhiên, người dân vẫn ủng hộ mạnh mẽ cách tiếp cận của Thủ tướng Mark Carney trong quản lý kinh tế.

Nông dân thu hoạch vụ mùa ở Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Giải pháp tận gốc cho vấn đề mất an ninh lương thực

Các chính sách thương mại phù hợp cùng sự phối hợp quốc tế chặt chẽ sẽ đóng vai trò quyết định trong việc nâng cao khả năng chống chịu của thị trường lương thực toàn cầu trước các “cú sốc” ngày càng thường xuyên và nghiêm trọng.