Định hướng xây dựng, phát triển đất nước - Lý luận và thực tiễn

Dành nguồn lực cho giáo dục ở địa bàn khó khăn

Nhằm đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo, thời gian qua, các cấp ủy đảng và hệ thống chính trị đã tập trung triển khai với quyết tâm cao, hành động cụ thể; trong đó, ưu tiên các vùng đặc biệt khó khăn, vùng dân tộc thiểu số, biên giới, hải đảo và các đối tượng chính sách.

Giờ học tại Trường THCS Yên Sơn, huyện Thanh Sơn (Phú Thọ). (Ảnh: MẠNH XUÂN)
Giờ học tại Trường THCS Yên Sơn, huyện Thanh Sơn (Phú Thọ). (Ảnh: MẠNH XUÂN)

Sau hơn 10 năm triển khai Nghị quyết số 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, thực tế đã ghi nhận nhiều kết quả tích cực. Việt Nam thuộc nhóm 21 quốc gia sớm đạt mục tiêu phát triển bền vững của Liên hợp quốc đến năm 2030 về giáo dục chất lượng.

Tuy nhiên, công tác giáo dục, đào tạo còn nhiều hạn chế, chưa thật sự trở thành động lực then chốt cho sự phát triển bứt phá của đất nước. Cơ hội tiếp cận giáo dục có sự chênh lệch lớn giữa các vùng miền, nhóm đối tượng. Đội ngũ nhà giáo, điều kiện cơ sở vật chất nhiều nơi không đáp ứng yêu cầu.

Nhiệm kỳ 2020-2025, Trung ương chỉ đạo ưu tiên các nguồn lực nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo tại các vùng, khu vực khó khăn. Theo đó, Bộ Chính trị đã quyết định thực hiện miễn toàn bộ học phí cho học sinh từ mầm non đến hết trung học phổ thông công lập trên phạm vi cả nước.

Tại phiên họp ngày 17/7/2025, Bộ Chính trị thống nhất chủ trương đầu tư xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại 248 xã biên giới đất liền.

Thực hiện chủ trương của Bộ Chính trị, Đảng ủy Chính phủ lãnh đạo, chỉ đạo các bộ, ngành, cơ quan chức năng và các địa phương thực hiện nghiêm túc. Lạng Sơn là tỉnh miền núi biên giới có hơn 80% học sinh là người dân tộc thiểu số. Năm học 2025-2026, Đảng ủy Sở Giáo dục và Đào tạo Lạng Sơn khẩn trương triển khai việc miễn học phí cho các cấp học; rà soát, chuẩn bị đầy đủ cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học; cân đối nguồn lực, lồng ghép các chương trình mục tiêu quốc gia để ưu tiên đầu tư cho các trường vùng biên giới, vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Theo đồng chí Hoàng Quốc Tuấn, Giám đốc Sở giáo dục và Đào tạo, việc miễn học phí và xây dựng trường nội trú biên giới góp phần nâng cao chất lượng dạy và học tại các khu vực còn nhiều khó khăn.

Bên cạnh ưu tiên nguồn lực đầu tư, giải quyết kịp thời những vấn đề khó khăn trước mắt, Trung ương ban hành Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, trong đó xác định các giải pháp căn cơ nhằm xóa bỏ khoảng cách chênh lệch giữa các vùng miền, tiến tới phát triển giáo dục đồng bộ, toàn diện.

Tại nhóm nhiệm vụ đổi mới thể chế, tạo cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội cho phát triển giáo dục và đào tạo, Nghị quyết nêu rõ: Nâng phụ cấp ưu đãi nghề 100% cho giáo viên ở khu vực đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Mở rộng các chính sách ưu đãi cho người học, không để học sinh, sinh viên nào bỏ học vì điều kiện tài chính.

Nâng phụ cấp ưu đãi nghề 100% cho giáo viên ở khu vực đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Mở rộng các chính sách ưu đãi cho người học, không để học sinh, sinh viên nào bỏ học vì điều kiện tài chính.

(Trích Nghị quyết số 71-NQ/TW)

Quán triệt tinh thần của Nghị quyết số 71-NQ/TW, các cấp ủy đảng, chính quyền khẩn trương cụ thể hóa bằng các kế hoạch, chương trình hành động phù hợp điều kiện hoàn cảnh thực tiễn.

Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Ninh ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW, trong đó tăng cường chỉ đạo xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội cho phát triển giáo dục và đào tạo, thực hiện nguyên tắc “không để ai bị bỏ lại phía sau”.

Trên cơ sở đánh giá nhu cầu và điều kiện thực tế, xây dựng trường phổ thông nội trú tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng khó khăn, biên giới, bảo đảm thiết thực, hiệu quả. Khuyến khích xã hội hóa, thu hút đầu tư phát triển giáo dục; quy hoạch, xây dựng ít nhất một trường chuyên biệt cho trẻ, học sinh khuyết tật.

Sự nỗ lực của cấp ủy, chính quyền các cấp trong thực hiện các chủ trương của Đảng về giáo dục, đào tạo dành cho khu vực miền núi, biên giới, hải đảo đang góp phần thu hẹp khoảng cách chênh lệch giáo dục, đào tạo giữa các vùng miền, tạo nền tảng phát triển đồng bộ, toàn diện hướng tới mục tiêu xây dựng nền giáo dục quốc dân hiện đại, ngang tầm khu vực và thế giới theo Dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng.

Có thể bạn quan tâm

Giờ học của sinh viên Khoa Công nghệ thông tin, Trường đại học Sư phạm Hà Nội. (Ảnh: THANH TÙNG)

Tuyển sinh đại học 2026: Siết chất lượng, bảo đảm công bằng

Giới hạn số lượng nguyện vọng, xác định lại nguồn tuyển, quy định rõ về điểm cộng… là những điểm mới đáng chú ý trong Quy chế tuyển sinh đại học từ năm 2026. Những thay đổi này không nhằm thu hẹp cơ hội của thí sinh, mà hướng tới lựa chọn đúng người học có năng lực thực chất, phù hợp yêu cầu đào tạo trong giai đoạn mới.

Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức họp Ban Chỉ đạo cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh trung học cơ sở, trung học phổ thông năm học 2025-2026.

100% địa phương có dự án tham gia thi nghiên cứu khoa học kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh

Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết đã tiếp nhận đăng ký dự thi của 51 đơn vị thuộc 34 tỉnh, thành phố và 17 trường trực thuộc, tham dự Cuộc thi nghiên cứu khoa học kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh trung học cơ sở, trung học phổ thông năm học 2025-2026. Năm nay, số lượng dự thi tăng 30 dự án so với năm học trước.

Nhóm GreenMind, tác giả thùng rác EcoBin

Học sinh ứng dụng trí tuệ nhân tạo làm thùng rác thông minh dự thi khởi nghiệp

Nhóm học sinh lớp 11 Trường trung học phổ thông Nhân Chính (Hà Nội) đã lên ý tưởng, chế tạo thùng rác EcoBin tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) tự động phân loại rác thải sinh hoạt. Dự án được các em đem tới cuộc thi "Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp (SV STARTUP) lần thứ VIII" và nhận được kết quả ban đầu tích cực.

Nhóm sinh viên thuyết trình tại chung kết cuộc thi Startup Wheel 2024 - Cuộc thi khởi nghiệp lớn nhất Đông Nam Á, Bảng Vietnam Youth Startup. (Ảnh minh hoạ)

Phê duyệt Chương trình "Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp giai đoạn 2026-2035"

Chương trình "Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp giai đoạn 2026-2035" hướng tới xây dựng môi trường thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp cho học sinh, sinh viên; phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp trong cơ sở giáo dục; và gắn hoạt động khởi nghiệp với đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế tri thức.

Thí sinh Hà Nội tại Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 (Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Lịch khảo sát chất lượng học sinh lớp 11 và 12 toàn thành phố Hà Nội

Trong tháng 3, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội tổ chức khảo sát chất lượng đối với học sinh lớp 11, lớp 12 năm học 2025-2026 toàn thành phố. Khảo sát chất lượng đối với học sinh lớp 11 và 12 được thực hiện hằng năm với các bài thi theo cấu trúc kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông.

Từ phải qua: Trần Đình Hoàng Phúc, cậu bé giành 8.0 IELTS khi mới 10 tuổi; Nguyễn Ngọc Linh Đan, nữ sinh lớp 8 với thành tích 8.5 IELTS.

Những học sinh vượt mốc 8.0 IELTS chia sẻ bí kíp xa rời AI để tư duy độc lập

Đạt 8.0 IELTS khi mới 10 tuổi nhưng vẫn "tiếc vì đề dễ", chinh phục mốc 8.5 IELTS lúc đang học lớp 8 và tự tin hướng tới điểm 9.0... là thành tích mà nhiều bạn nhỏ Việt Nam giành được trong năm qua. Đáng chú ý, có trường hợp đã có thể từ bỏ AI để tư duy, phân tích độc lập nhiều bài nghiên cứu tiếng Anh vốn "khó nhằn".

Nhật Bản tài trợ hơn 130 nghìn USD xây khu phòng học tại xã Cát Thịnh (Lào Cai)

Nhật Bản tài trợ hơn 130 nghìn USD xây khu phòng học tại xã Cát Thịnh (Lào Cai)

Khoản viện trợ không hoàn lại cấp cơ sở của Chính phủ Nhật Bản được sử dụng để xây dựng 1 khối nhà lớp học quy mô 2 tầng, gồm 4 phòng học và 4 phòng vệ sinh, tổng diện tích 245m2, tại Trường tiểu học và THCS Ba Khe (xã Cát Thịnh, tỉnh Lào Cai) nhằm cải thiện điều kiện giáo dục cho trẻ em và học sinh ở địa phương.

Học sinh Trường trung học phổ thông Đồng Đăng lắng nghe chiến sĩ Đồn Biên phòng Cửa khẩu Hữu Nghị giới thiệu về cột mốc quốc giới số 1116.

Học bên cột mốc biên cương

Tại tỉnh Lạng Sơn, mô hình “Tiết học biên cương” đã và đang được triển khai hiệu quả tại nhiều cấp học ở các địa phương, lan tỏa tình yêu nước, trách nhiệm với Tổ quốc cho thế hệ măng non.

Nhà giáo Ưu tú Nguyễn Văn Đóa (ngoài cùng bên phải) cùng hai học sinh tại Olympic Vật lý quốc tế năm 2024.

Nuôi dưỡng đam mê cho học sinh giỏi Vật lý

Hơn 20 năm công tác trong ngành giáo dục, trong đó có 17 năm tại Trường trung học phổ thông chuyên Bắc Giang (tỉnh Bắc Ninh), Nhà giáo Ưu tú Nguyễn Văn Đóa may mắn được trực tiếp giảng dạy, bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi môn Vật lý, nhiều năm có học sinh là thành viên trong đội tuyển Olympic Vật lý khu vực và quốc tế.

Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội).

Trao tặng Huân chương Cành cọ Hàn lâm cho Hiệu trưởng Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn

Ngày 23/2, Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) cho biết: Chính phủ Cộng hòa Pháp đã quyết định trao tặng Huân chương Cành cọ Hàn lâm cho Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng nhà trường nhằm ghi nhận những đóng góp nổi bật của ông trong lĩnh vực khoa học, giáo dục và văn hóa.

Tổng Bí thư Tô Lâm dự Lễ khởi công Trường phổ thông nội trú liên cấp xã Ea Rốk, Đắk Lắk. (Ảnh nhandan.vn)

Ươm mầm tri thức nơi phên dậu Tổ quốc

Từ sự kiện lễ khởi công xây dựng Trường Phổ thông Dân tộc nội trú tiểu học và trung học cơ sở tại xã biên giới Ea Rốk (tỉnh Đắk Lắk) diễn ra sáng 11/2 vừa qua, có thể nhìn rộng ra một quyết sách mang tầm chiến lược đang được triển khai trên toàn tuyến biên giới đất liền.

Học sinh Việt Nam. (Ảnh minh họa: ĐẠI THẮNG)

Việt Nam lần đầu tiên tổ chức triển lãm giáo dục tại APAIE 2026

Lần đầu tiên, Việt Nam chính thức tham gia và tổ chức Triển lãm Giáo dục Việt Nam (Vietnam Pavilion) tại Hội nghị và Triển lãm Giáo dục quốc tế khu vực châu Á - Thái Bình Dương (APAIE). Sự kiện đánh dấu một bước phát triển quan trọng trong tiến trình hội nhập quốc tế của giáo dục Việt Nam.

Học sinh Trường trung học cơ sở Linh Sơn, tỉnh Thanh Hóa thăm nhà máy sản xuất của Công ty cổ phần Bamboo King Vina.

Hướng nghiệp - Bài toán chiến lược của giáo dục

Một năm mới mở ra trong bối cảnh giáo dục Việt Nam đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ cả về tư duy lẫn cấu trúc. Hướng nghiệp, vì thế, không còn là câu chuyện chọn ngành hay chọn trường, mà trở thành bài toán chiến lược: chuẩn bị nguồn nhân lực đáp ứng kỳ vọng phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Lớp học thảo luận tại Trường trung học phổ thông Trí Đức. (Ảnh: THU TRANG)

Dạy học gắn với thực tiễn ngày càng được chú trọng

Thời gian qua, các cơ sở giáo dục phổ thông và đại học đã chú trọng công tác dạy học gắn với thực tiễn. Từ đó, kiến thức trên lớp đã được học sinh, sinh viên vận dụng một cách linh hoạt, sáng tạo, phù hợp điều kiện thực tế của địa phương, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo.

Gần 100 học sinh, phụ huynh và giáo viên lớp 10 Sử 2 Trường trung học phổ thông chuyên Chu Văn An tham gia hoạt động tại Làng Hữu nghị Việt Nam.

“Chạm” vào lịch sử bằng trái tim người trẻ

Giữa những ngày giáp Tết Bính Ngọ 2026, các hoạt động do học sinh, phụ huynh và giáo viên lớp 10 Sử 2, Trường trung học phổ thông Chuyên Chu Văn An, thành phố Hà Nội khởi xướng đã đưa lịch sử ra khỏi trang sách, “chạm” vào đời sống bằng những hành động tri ân cụ thể, giàu tính nhân văn.

(Ảnh minh họa)

Bộ Giáo dục và Đào tạo chốt quy định bỏ xét riêng học bạ, cho thí sinh đăng ký tối đa 15 nguyện vọng

Thí sinh xét học bạ phải đạt tối thiểu điểm thi tốt nghiệp là 15/30; được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng vào các chương trình đào tạo, các trường khác nhau; siết lại việc cộng điểm đối với chứng chỉ ngoại ngữ..., là những thay đổi đáng chú ý trong Quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo. 

Tự chủ đại học và đổi mới sáng tạo: Đòn bẩy thúc đẩy đại học Việt Nam bứt phá

Tự chủ đại học và đổi mới sáng tạo: Đòn bẩy thúc đẩy đại học Việt Nam bứt phá

Bước vào giai đoạn phát triển mới, với vai trò then chốt trong chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao, giáo dục đại học được tạo nhiều điều kiện thuận lợi để bứt phá phát triển. Nhưng để không “lỡ nhịp”, điều quyết định nằm ở chỗ mỗi cơ sở giáo dục đại học có "dám lựa chọn" cho mình một chiến lược phát triển nhất quán hay không.