Bộ chỉ tiêu thống kê việc làm xanh do Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế-tài chính chủ trì, phối hợp Cục Thống kê (Bộ Tài chính) xây dựng, với sự hỗ trợ của Chính phủ Ðan Mạch.
Theo các chuyên gia, đối với người dân và sinh kế, số liệu thống kê chất lượng cao về việc làm xanh biến quá trình chuyển đổi xanh trở nên cụ thể và công bằng hơn. Nhờ dữ liệu về những công việc mới, những nhu cầu kỹ năng cần và các đối tượng có thể chịu ảnh hưởng của quá trình thay đổi kinh tế, các nhà hoạch định chính sách có thể xây dựng các chương trình đào tạo phù hợp, hỗ trợ người lao động vượt qua các thay đổi về cơ cấu và bảo đảm rằng quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế xanh hơn sẽ mang lại các cơ hội việc làm thỏa đáng và công bằng cho tất cả mọi người.
Trên thế giới, chỉ có một số ít quốc gia đã xây dựng các chỉ tiêu việc làm xanh phù hợp với đặc thù quốc gia và lồng ghép vào hệ thống thống kê chính thức. Với việc nghiên cứu để ban hành Bộ Chỉ tiêu này, Việt Nam đã trở thành một trong các quốc gia tiên phong trong nghiên cứu, đề xuất sử dụng phương pháp tiếp cận hệ thống và dựa trên bằng chứng, số liệu, để phản ánh ảnh hưởng của quá trình chuyển đổi xanh đối với việc làm, kỹ năng và sinh kế trong nền kinh tế.
Phó Cục trưởng Cục Thống kê Đỗ Thị Ngọc nhấn mạnh: Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh thực hiện Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh, chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng bền vững và thực hiện các cam kết quốc tế về biến đổi khí hậu, yêu cầu đặt ra đối với công tác thống kê là phải cung cấp được hệ thống thông tin, dữ liệu kịp thời, đầy đủ và đáng tin cậy, phục vụ công tác hoạch định, giám sát và đánh giá chính sách.
Đại diện phía Ðan Mạch, ông Jesper Blaabjerg Holm, Tham tán Đại sứ quán Ðan Mạch tại Hà Nội, khẳng định tầm quan trọng của hệ thống dữ liệu quốc gia đáng tin cậy đối với việc thực hiện các mục tiêu tăng trưởng xanh. Theo ông, những cam kết mạnh mẽ về net-zero đòi hỏi phải có dữ liệu tích hợp, đáng tin cậy, kịp thời và tích hợp để kết nối các lĩnh vực môi trường, kinh tế, năng lượng và thị trường lao động.
Việc xây dựng Bộ chỉ tiêu thống kê việc làm xanh thể hiện nỗ lực cụ thể hóa các khái niệm toàn cầu thành công cụ đo lường phù hợp điều kiện Việt Nam. Trong quá trình triển khai, các định nghĩa then chốt, phạm vi và phương pháp đo lường được nghiên cứu, hoàn thiện theo hướng bảo đảm tương thích với tiêu chuẩn thống kê quốc tế.
Ông Nguyễn Như Quỳnh, Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế-tài chính cho rằng, nếu được triển khai Bộ Chỉ tiêu sẽ là cơ sở vững chắc để phân tích những biến động của thị trường lao động gắn với quá trình chuyển đổi xanh, qua đó hỗ trợ xây dựng, theo dõi và đánh giá chính sách về lao động, việc làm và tăng trưởng xanh.
Bên cạnh việc xây dựng khung khái niệm, hai cơ quan đã tiến hành khảo sát thí điểm tại Quảng Ninh và Phú Thọ. Kết quả cho thấy các chỉ tiêu có phương pháp luận chặt chẽ, phản ánh sát thực tiễn kinh tế và có khả năng tích hợp vào hệ thống thống kê quốc gia sau khi tiếp tục hoàn thiện. Thực tế khảo sát cũng cho thấy việc làm xanh đang mở rộng ra ngoài các lĩnh vực “xanh” truyền thống, phản ánh xu hướng chuyển đổi sâu rộng của thị trường lao động.
Phó cục trưởng Cục Thống kê Đỗ Thị Ngọc bày tỏ sự tin tưởng rằng Bộ chỉ tiêu việc làm xanh có khả năng triển khai trong hệ thống thống kê quốc gia sau khi tiếp tục được hoàn thiện, cung cấp những thông tin quan trọng phục vụ nghiên cứu, xây dựng và điều chỉnh các chính sách về lao động, việc làm, phát triển nguồn nhân lực gắn với tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.
Tuy nhiên, bà cũng lưu ý rằng cần tiếp tục nỗ lực để đi từ giai đoạn khảo sát thí điểm phát triển đến thể chế hóa, bởi đo lường việc làm xanh là một lĩnh vực phức tạp và không ngừng thay đổi, đòi hỏi phải cải thiện phương pháp luận, tăng cường chia sẻ dữ liệu và duy trì sự phối hợp giữa các cơ quan.
Dự án xây dựng Bộ chỉ tiêu thống kê việc làm xanh là một phần trong chương trình hợp tác giữa Việt Nam và Ðan Mạch về tăng cường thống kê và dữ liệu xanh, bao gồm Hợp tác ngành Chiến lược (SSC) về thống kê giữa Cục Thống kê và Cơ quan Thống kê Ðan Mạch. Các hoạt động hỗ trợ tập trung vào chuyển đổi số, thống kê doanh nghiệp, truyền thông và thống kê xanh, góp phần thu hẹp khoảng trống dữ liệu và nâng cao năng lực thống kê quốc gia theo chuẩn mực quốc tế.
Những nỗ lực này khẳng định quan điểm coi dữ liệu là tài sản chiến lược trong hoạch định chính sách, đồng thời tạo nền tảng quan trọng để Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững trong giai đoạn tới.
