Đại dịch tước mất cơ hội của nhiều trẻ em

Gần hai năm đại dịch Covid-19 hoành hành trên thế giới, hàng trăm triệu trẻ em phải hứng chịu những ảnh hưởng nặng nề cả về thể chất lẫn tinh thần, trong đó, nhiều trẻ em bị tước mất cơ hội học tập và phát triển kỹ năng. Ðại dịch không chỉ kéo lùi những tiến bộ đã đạt được trong lĩnh vực giáo dục của toàn cầu mà còn gây ra hệ lụy lâu dài đối với tương lai của cả một thế hệ.

Đại dịch tước mất cơ hội của nhiều trẻ em

Theo báo cáo mới đây của Ngân hàng Thế giới (WB), Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) và Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO), các thế hệ học sinh, sinh viên hiện nay có nguy cơ mất 17.000 tỷ USD thu nhập trong cả cuộc đời, do đại dịch Covid-19 khiến việc dạy học trực tiếp bị gián đoạn. Con số này cao hơn nhiều so với mức 10.000 tỷ USD được các tổ chức trên ước tính vào năm 2020.

Nhằm bù đắp kiến thức cho học sinh trong thời kỳ đại dịch, các mô hình dạy và học trực tuyến đã được đẩy mạnh ở nhiều quốc gia. Song, thực tế chỉ ra rằng, việc học trực tuyến vẫn tồn tại nhiều hạn chế và không thể thay thế hoàn toàn cho hình thức học trực tiếp. Nhiều khu vực trên giới không bảo đảm đủ điều kiện để thúc đẩy học trực tuyến như mức độ phủ sóng internet không cao, thiếu thiết bị kỹ thuật số... Theo UNICEF, hàng trăm triệu trẻ em ở khu vực Nam Á đang chịu thiệt thòi do không có các thiết bị cần thiết để học trực tuyến.

Trường học đóng cửa càng lâu, nguy cơ trẻ em mất đi các cơ hội tương lai càng gia tăng. UNICEF ước tính, hơn 100 triệu trẻ em trên toàn cầu không đạt được trình độ đọc, viết thông thạo cơ bản do việc học tập bị gián đoạn. Mức độ bị ảnh hưởng trong học tập cũng không đồng đều giữa các em. Báo cáo chỉ ra rằng, trẻ em gái nhìn chung gặp nhiều khó khăn hơn trong việc tiếp cận giáo dục từ xa so với trẻ em trai. Các trẻ em nghèo và khuyết tật ít có điều kiện tiếp cận với hình thức học tập trực tuyến do thiếu hụt kỹ năng công nghệ, khả năng tài chính hạn hẹp…

Không chỉ khiến nhiều trẻ em mất đi cơ hội tiếp cận giáo dục, đại dịch Covid-19 còn để lại những hậu quả kéo dài dai dẳng về sức khỏe thể chất và tinh thần của trẻ em, kể cả khi dịch bệnh kết thúc. Theo AP, số trẻ em và thanh thiếu niên ở Mỹ bị béo phì đã tăng từ mức 19,3% hồi năm 2019 lên mức 22,4% vào tháng 8/2020. Việc đóng cửa trường học là một trong những nguyên nhân chính dẫn tới tình trạng này do trẻ bị hạn chế các hoạt động thể chất. Cùng với đó, đại dịch cũng để lại những "tổn thương vô hình" cho trẻ em về mặt tinh thần. Cứ trong bảy trẻ vị thành niên từ 10 đến 19 tuổi trên toàn cầu thì có nhiều hơn một em bị chẩn đoán mắc chứng rối loạn tâm thần. Việc trẻ không được đến trường trong một thời gian dài khiến các mối quan hệ với bạn bè và sự giao tiếp xã hội bị gián đoạn.

Ðại diện UNICEF tại Jordan Tanya Chapuisat cảnh báo về mức độ ảnh hưởng nghiêm trọng của dịch bệnh đối với đời sống tinh thần của giới trẻ, đồng thời cho biết, các cơ quan cần phối hợp nhiều biện pháp giúp tháo gỡ vấn đề tâm lý cho giới trẻ cả về mặt y tế lẫn giáo dục.

UNICEF từng kêu gọi các quốc gia tìm cách đưa học sinh quay trở lại trường học một cách an toàn để tránh "thảm họa thế hệ" và cảnh báo rằng, những tác hại khi học sinh không được đi học có thể không bao giờ bù đắp được. Ðại dịch Covid-19 sắp bước sang năm thứ ba, việc từng bước mở cửa trở lại trường học một cách an toàn sẽ là bước đi cần thiết nhằm ngăn chặn những hệ lụy kéo dài đối với trẻ em.

Có thể bạn quan tâm

Các chuyên gia khí tượng Pháp cảnh báo sự xuất hiện quá sớm của các đợt nắng nóng cực đoan trong năm nay có thể gây ra thiệt hại nặng nề về hạ tầng, kinh tế và năng lượng.

Giải pháp của hai bài toán khó

Thế giới đang cùng lúc gánh chịu những tác động nặng nề từ hai cuộc khủng hoảng: Biến đổi khí hậu và chủ quyền năng lượng. Tuy nhiên, giải pháp cho hai bài toán khó nêu trên chỉ có một. Đó là chấm dứt kỷ nguyên của nhiên liệu hóa thạch, đẩy mạnh tiến trình chuyển đổi sang năng lượng sạch.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.