Đặc sắc lễ hội cầu ngư

Cứ ba năm một lần, ngư dân vùng biển xã Thanh Hải, huyện Ninh Hải (Ninh Thuận) tổ chức Lễ hội cầu ngư Lăng Thần Nam Hải Mỹ Tân (còn gọi là Lễ hội Nghinh Ông), nhằm cầu cho mưa thuận gió hòa, thuyền đầy tôm cá. Lễ hội đã thu hút đông đảo du khách trong nước và nước ngoài đến tham quan, tìm hiểu nét văn hóa đặc sắc của ngư dân nơi đây.
Đoàn tàu thực hiện nghi thức lễ rước linh hồn Ông Nam Hải vào bờ.
Đoàn tàu thực hiện nghi thức lễ rước linh hồn Ông Nam Hải vào bờ.

Lễ hội Nghinh Ông thường diễn ra trong thời gian năm ngày (từ 11-15/3 âm lịch hằng năm). Nhiều ngày trước đó, không khí chuẩn bị vui đón những ngày diễn ra lễ hội của ngư dân vùng biển rất nhộn nhịp.

Nhà nhà, người người tất bật tuyển chọn những chiếc tàu lớn nhất vùng để trang trí mầu sắc lộng lẫy, treo cờ, hình ảnh liên quan đến đời sống tâm linh của ngư dân và chọn những thanh niên khỏe mạnh để tập luyện những màn trình diễn múa lân, sư, rồng, múa náp… biểu diễn trong lễ hội, nhằm bày tỏ sự tôn kính, tri ân cá voi - loài cá được ngư dân gọi là “Ông” từ đời này qua đời khác. “Ông” đã cứu sống nhiều người dân gặp nạn trên biển, cho nên ngư dân luôn nhớ đến công ơn và lập lăng để thờ cúng.

Từ sáng sớm, khắp đường làng, ngõ xóm đều treo cờ Tổ quốc, cờ phướn…; nhà ở của ngư dân cũng được bài trí khang trang. Đúng 12 giờ, mọi người tập trung tại lăng ông Nam Hải để cúng lễ. Tiếp đó, đoàn cúng lễ hội đi về khu vực cảng cá Mỹ Tân để thực hiện nghi thức nghinh thần, phần nghi lễ đặc sắc, thu hút đông đảo du khách và người dân địa phương thưởng lãm.

Trong nghi thức này, ngư dân làng biển Mỹ Tân, xã Thanh Hải sẽ nghinh thần từ ngoài biển vào vùng dân cư (còn gọi là lễ rước linh hồn Ông Nam Hải). Theo phong tục, lễ rước được bố trí hàng chục chiếc tàu to nhất làng cùng với những ngư dân khỏe mạnh, can trường nhất, tinh thần sảng khoái nhất… đã được tuyển chọn đứng xếp hàng nghiêm trang trước mũi tàu và hai bên sườn tàu. Trong đó, ba chiếc tàu to được ghép chặt vào nhau, khởi hành từ lăng Ông Nam Hải hướng ra biển khơi.

Trên tàu ghép vị trí trung tâm, bà con lập hương án ở mũi tàu, chở theo ban nghi lễ cùng đội nhạc, chiêng trống, cờ phướn, lọng che rất uy nghiêm. Tàu bên trái và bên phải chở hai đoàn lân, sư, rồng, đoàn múa náp (múa siêu) cùng các bậc hào lão, kỳ mục. Theo sau là hàng chục tàu khác của ngư dân nối đuôi nhau vươn khơi theo hướng mặt trời mọc.

Khi đã vươn khơi hơn một hải lý, tàu chính rẽ phải chạy lên hướng Hòn Đỏ, rồi ngược lại đến Hòn Chông và dừng lại. Theo các cụ cao tuổi trong làng, kể từ lúc lập làng đến nay, đây là hai vị trí thường được “Ông” đưa người gặp nạn tấp vào và thoát chết mỗi khi gặp giông bão trong lúc ra khơi đánh bắt hải sản. Ghi nhớ công ơn đó, dân làng đã lập lăng để tưởng nhớ và thờ cúng.

Khi dừng lại ở Hòn Chông, trên tàu nổi lên một hồi trống hiệu, chủ tế sẽ thực hiện nghi thức dâng hương và cầu khấn theo lễ tục. Khoảng gần một giờ đồng hồ thì lễ cúng hoàn tất, cả đoàn người trên các tàu cùng hò reo vang dậy với tinh thần phấn khởi và cùng quay mũi tàu chạy hướng vào bờ.

Ông Nguyễn Khắc Thuận, Phó trưởng Ban tổ chức Lễ hội cầu ngư Lăng Thần Nam Hải Mỹ Tân ở xã Thanh Hải cho biết: Năm nay, cùng với lễ nghinh thần còn có nhiều nghi thức khác như: Lễ thỉnh sinh, lễ giỗ tiền hiền, lễ tế chánh Ông Nam Hải, lễ tế hội đồng khai tràng, ca diên, hát tuồng và cuối cùng là lễ tôn vương nhằm tôn vinh các giá trị văn hóa tinh thần tốt đẹp, tri ân các bậc tiền nhân và các chư vị Ngư Thần, thể hiện lòng thành kính, đạo lý truyền thống “uống nước nhớ nguồn”.

Đã bao đời qua, lễ hội cầu ngư là món ăn tinh thần không thể thiếu của cư dân vùng biển. Qua đó, bà con cầu mong “mẹ biển” phù hộ ngư dân khi vươn khơi khai thác hải sản được an toàn, thuận buồm xuôi gió, thuyền đầy cá, tôm…

Trong những ngày diễn ra lễ hội, ngư dân địa phương còn tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao, trò chơi mang đậm văn hóa vùng biển, giúp thắt chặt hơn nữa tinh thần đoàn kết, gắn chặt tình làng nghĩa xóm, cùng vươn lên trong cuộc sống.

Ngư dân Lê Trọng Hiền, ở làng biển Mỹ Tân, chia sẻ: “Nhờ thần biển phù hộ cho nên những tháng đầu năm 2023, tàu, thuyền ra khơi khai thác đều đạt sản lượng lớn với nhiều loài hải sản có giá trị kinh tế cao, mọi nhà đều no ấm”.

Dịp này, bà con càng phấn khởi hơn khi Lễ hội cầu ngư Lăng Thần Nam Hải Mỹ Tân ở xã Thanh Hải được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.

Có thể bạn quan tâm

Nghệ nhân trẻ Phan Tấn Đạt bên một sản phẩm khảm ốc.

Lưu giữ nét đẹp khảm ốc xà cừ

Từ chiếc vỏ ốc lấp lánh đủ màu, nghệ nhân trẻ Phan Tấn Đạt (34 tuổi, trú phường Kim Long, thành phố Huế) đã cho ra đời những bức khảm đầy tinh xảo. Từng mảnh ốc nhỏ bé được ghép nối dựa trên những nguyên tắc mỹ thuật giúp anh Đạt hiện thực mục tiêu bảo tồn nghề xưa.

Bia Ma Nhai khắc trên vách núi Thành Nam, xã Con Cuông, Nghệ An.

Độc đáo bia Ma Nhai khắc trên núi đá

Gần 700 năm trường tồn giữa đại ngàn miền tây Nghệ An, bia Ma Nhai là chứng tích đặc biệt về lịch sử giữ nước, khẳng định chủ quyền lãnh thổ và giá trị văn hóa thời Trần.

Thế hệ trẻ Thanh Hóa trong một cuộc về nguồn, tìm hiểu vai trò lãnh đạo của Đảng qua các thời kỳ cách mạng.

Những địa chỉ đỏ khơi dậy lòng yêu nước

Xã Thọ Lập, tỉnh Thanh Hóa có diện tích tự nhiên gần 34 km 2 , bao trùm một vùng di sản. Lấy con người là trung tâm, cấp ủy, chính quyền xã xác định phát triển kinh tế luôn đi đôi với bảo tồn, phát huy nguồn lực nội sinh từ truyền thống lịch sử, cách mạng.

Chị Hoàng Kim Ngọc Uyên Nhi vẽ thủ công lên tà áo dài.

Khát vọng làm mới tà áo dài

Từ tình yêu với văn hóa Huế, vợ chồng nhà thiết kế Hoàng Kim Ngọc Uyên Nhi (sinh năm 1992, phường An Cựu, thành phố Huế) đã đưa họa tiết cung đình và hình ảnh di tích lên những tà áo dài linen.

Thác Tà Puồng trong xanh, hùng vĩ giữa núi rừng Trường Sơn.

Vẻ đẹp hoang sơ nơi đại ngàn

Nằm trong không gian xanh rừng nguyên sinh phía đông dãy Trường Sơn, thác Tà Puồng trở thành điểm đến hấp dẫn nhờ vẻ đẹp hoang sơ và mô hình du lịch cộng đồng của đồng bào Bru-Vân Kiều. Không chỉ khai thác hiệu quả vẻ đẹp tự nhiên, mô hình này còn tạo sinh kế, nâng cao thu nhập và góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa địa phương.

Theo các già làng, mỗi món ăn đều chứa đựng ký ức của dân tộc mình.

Đánh thức hương vị đại ngàn

Lễ hội Ẩm thực truyền thống các dân tộc miền núi thành phố Huế tại xã A Lưới 2 đã níu chân du khách bởi những món ăn truyền thống của đồng bào Pa Cô, Tà Ôi, Cơ Tu... mở ra cơ hội để văn hóa ẩm thực vùng cao trở thành sản phẩm du lịch cộng đồng đặc trưng, góp phần gìn giữ bản sắc, nâng cao sinh kế cho người dân.

Chùa Phạm Thông ở làng cổ Đông Sơn, phường Hàm Rồng, tỉnh Thanh Hóa.

Hàm Rồng - một vùng di sản, danh thắng

“Thanh Hóa thắng địa là nơi/Rồng vờn hạt ngọc, hạc bơi chân thành”. Câu ca được cộng đồng lưu truyền, gợi mở, mời gọi du khách trải nghiệm một vùng di sản, danh thắng ở Hàm Rồng.

Khách du lịch nghe giới thiệu về hệ thống hang động Phong Nha-Kẻ Bàng.

Khám phá hang Sơn Đoòng thông qua công nghệ số

Tỉnh Quảng Trị vừa khai trương dịch vụ trải nghiệm khám phá hang động lớn nhất thế giới Sơn Đoòng thông qua công nghệ thực tế ảo (VR 5D). Đây là trải nghiệm độc đáo, hấp dẫn cho những người đam mê du lịch khám phá nhưng chưa có điều kiện trực tiếp đến các hang động ở Phong Nha-Kẻ Bàng.

Từng nhịp búa, thớ gỗ, tấm da tạo nên âm thanh vang vọng, gìn giữ hồn cốt văn hóa làng quê xứ Nghệ qua bao thế hệ.

Giữ nhịp trống giữa làng quê xứ Nghệ

Trong nhịp sống hiện đại, khi nhiều làng nghề truyền thống dần phai nhạt, ở xã Đại Đồng (tỉnh Nghệ An) vẫn có những con người lặng lẽ giữ lửa nghề làm trống da. Từng nhịp búa, thớ gỗ, tấm da tạo nên âm thanh vang vọng, góp phần gìn giữ hồn cốt văn hóa làng quê xứ Nghệ qua bao thế hệ.

Bà Nguyễn Thị Kiềm (bên trái) cùng nhóm thợ giữ nghề chằm nón lá Vân Thê.

Duyên dáng nón lá Vân Thê

Trong bối cảnh nhiều làng nghề truyền thống đối mặt với nguy cơ thất truyền, nghề chằm nón lá Vân Thê vẫn được người dân nơi đây nỗ lực giữ gìn, phát huy. Trải qua bao thăng trầm, du lịch làng nghề đã có đóng góp quan trọng vào việc bảo tồn, tiếp nối giá trị của nghề chằm nón xưa.

Vùng biển Cổ Thạch (xã Liên Hương) với nhiều thuyền thúng tạo nên cảnh đẹp hoang sơ.

Vẻ đẹp hoang sơ vùng biển Cổ Thạch

Nằm ở khu vực phía đông bắc tỉnh Lâm Đồng, xã Liên Hương có danh thắng quốc gia kế bên bãi biển hoang sơ, rực rỡ với những viên đá đầy màu sắc, tạo nên vẻ đẹp huyền ảo. Trong quần thể du lịch của xã còn có di tích lịch sử-văn hóa giúp nơi đây có tiềm năng trở thành thiên đường trải nghiệm.

Một đoạn tường thành cổ Diên Khánh

Phát huy giá trị di sản thành cổ Diên Khánh

Được công nhận là di tích lịch sử cấp Quốc gia từ năm 1988, trong định hướng phát triển, thành cổ Diên Khánh (Khánh Hòa), sẽ trở thành một điểm nhấn quan trọng trong hệ thống di tích lịch sử, văn hóa địa phương.

Việc tổ chức những chương trình văn hóa-du lịch đặc sắc thu hút lượng khách trong nước và quốc tế đến Gia Lai.

Bản sắc cộng đồng tạo sức bật cho du lịch Gia Lai

Sau sáp nhập, Gia Lai trở thành vùng đất hội tụ độc đáo, nơi núi rừng Tây Nguyên hùng vĩ giao hòa cùng biển xanh miền trung khoáng đạt. Sự kết hợp ấy đã tạo nên lợi thế riêng biệt, giúp ngành du lịch khẳng định vai trò kinh tế mũi nhọn với những câu chuyện văn hóa, bản sắc và sự đồng hành bền chặt của cộng đồng địa phương.

Phút lắng đọng ở không gian sách cũ Cội Nguồn.

Làm mới cho sách cũ

Lật lại từng trang sách cũ, hình ảnh vùng đất học xứ Huế hiện lên trong dáng vẻ nhẹ nhàng, sâu lắng. Không gian sách Cội Nguồn, phường Thuận Hóa, thành phố Huế của bạn trẻ Nguyễn Thị Mỹ Hằng (27 tuổi) như cánh chim mang theo tri thức nhuốm mầu thời gian.

Đền thờ Vua Hàm Nghi và các tướng sĩ Cần Vương ở Cam Lộ.

Phát triển du lịch ở vùng đất cách mạng

Xã Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị được thiên nhiên ưu ái ban tặng khí hậu ôn hòa, cũng là nơi hội tụ của những tầng nấc văn hóa, lịch sử trầm mặc. Từ “Kinh đô kháng chiến” với thành Tân Sở vang bóng một thời, đến những giếng cổ nghìn năm và vườn chè cổ thụ độc đáo.

Nhà vườn Xuân Đài ở làng Thủy Biều.

Giữ khoảng rỗng cho đô thị Huế

Khái niệm rỗng và mở xoay quanh những làng cổ của thành phố Huế đã nhiều lần được các chuyên gia, nhà nghiên cứu tiến hành thảo luận, đánh giá. Với một thành phố đặc biệt như Huế, giá trị văn hóa, lịch sử đang cùng tồn tại, vừa tách biệt vừa gắn kết với quá trình đô thị hóa.

Không gian linh thiêng của đêm hội âm công bên ánh lửa bập bùng.

Lễ tạ ân Nữ thần Ku-môr Bar của người Pa Kô

Bao đời nay, người Pa Kô tại xã Tà Rụt, tỉnh Quảng Trị vẫn gìn giữ những phong tục truyền thống tốt đẹp, giàu triết lý nhân sinh. Trong số đó, Lễ tạ ân Nữ thần Ku-môr Bar là nghi lễ cầu mong sự thịnh vượng, đồng thời là biểu tượng của lòng biết ơn, lối sống thiện lành và tinh thần đoàn kết cộng đồng.

Bạch Mã hướng tới mô hình khu bảo tồn đa chức năng kiểu mẫu theo chuẩn mực quốc tế.

Bạch Mã - hành trình thức giấc

Từ danh hiệu Vườn Di sản ASEAN đến mô hình quản trị rừng dựa trên công nghệ, từ phục hồi đa dạng sinh học đến kinh tế sinh thái bền vững, Bạch Mã đang từng bước khẳng định vị thế một khu bảo tồn kiểu mẫu của Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.

Nghề làm nước mắm tại Phan Thiết.

Phát triển thương hiệu nước mắm Phan Thiết

Nước mắm Phan Thiết có lịch sử truyền thống hơn 300 năm, nổi tiếng với hương vị đậm đà, màu sắc đặc trưng và được xem là đặc sản trứ danh của vùng đất ven biển tỉnh Lâm Đồng. Thời gian qua, thương hiệu nước mắm Phan Thiết được xây dựng, phát triển thành sản phẩm OCOP nhằm quảng bá tại thị trường trong và ngoài nước.

Võ Ca Dao hướng dẫn cho du khách nước ngoài trải nghiệm in tranh mộc bản.

Kể Huế bằng những điều thương nhớ

Từ trải nghiệm cá nhân và ký ức về cố đô, Võ Ca Dao cố gắng chắt lọc thành 100 điều nên thử khi đến Huế. Đó không chỉ là gợi ý cho những ai mới tới đây du lịch lần đầu mà còn là một cách kể Huế bằng đời sống thường ngày.

Các sản phẩm OCOP thủ công mỹ nghệ ở thành phố Đà Nẵng được chú ý tại các hội chợ.

Tạo thêm hành lang pháp lý để sản phẩm OCOP vươn xa

Sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, sản phẩm nông nghiệp nông thôn của các chủ thể OCOP (Chương trình mỗi xã một sản phẩm) trên địa bàn thành phố Đà Nẵng tăng lên đáng kể về số lượng, mẫu mã. Bên cạnh tập trung vào những sản phẩm đã và đang có niên hạn, thành phố Đà Nẵng còn có riêng một nghị quyết để phát triển các sản phẩm OCOP theo hướng bền vững.