Với những hứa hẹn về tốc độ chóng mặt, độ trễ gần như bằng không và sự hòa quyện sâu sắc với trí tuệ nhân tạo (AI), 6G không chỉ là bước tiến kỹ thuật mà còn là chìa khóa định hình nền kinh tế số toàn cầu.
Công nghệ mạng không dây thế hệ thứ sáu (6G), dù đang trong giai đoạn phát triển, hứa hẹn không chỉ nâng cấp đáng kể các khả năng của mạng di động và internet hiện tại, mà còn định hình lại cách con người tương tác với công nghệ và thế giới chung quanh. Một trong những tính năng nổi bật nhất của mạng 6G là tốc độ truyền dữ liệu lên đến terabit/giây (Tbps), nhanh gấp hàng trăm lần so 5G hiện tại.
Theo IDTechEx, 6G sẽ đạt độ trễ ở mức micro giây và độ tin cậy mạng siêu cao, cho phép các ứng dụng thời gian thực như phẫu thuật từ xa hay xe tự lái hoạt động mượt mà mà không có gián đoạn. Chuyên gia từ công ty bán dẫn toàn cầu của Mỹ Qualcomm nhấn mạnh, 6G sẽ tích hợp AI sâu sắc, biến mạng lưới kết nối thành hệ thống thông minh có khả năng tự tối ưu hóa tài nguyên và dự đoán nhu cầu người dùng.
6G sẽ mở rộng khả năng cảm biến và mô hình hóa kỹ thuật số, cho phép tạo ra các bản sao ảo của thế giới thực để mô phỏng và dự đoán sự kiện. Thí dụ trong lĩnh vực y tế, 6G có thể hỗ trợ chẩn đoán từ xa với độ chính xác cao nhờ kết nối liền mạch giữa thiết bị đeo và hệ thống AI. Ngoài ra, công nghệ này sẽ nâng cao an ninh mạng, cá nhân hóa trải nghiệm người dùng, cải thiện hiệu suất mạng trong nhà. Một tính năng đặc biệt khác của 6G là sử dụng băng tần terahertz (THz), giúp mở rộng dung lượng mạng và hỗ trợ kết nối hàng tỷ thiết bị sử dụng internet vạn vật (IoT). Theo nghiên cứu trên ScienceDirect, 6G mở đường cho các ứng dụng như thực tế ảo tăng cường (AR/VR) và thành phố thông minh bền vững.
Không dừng lại ở tốc độ, 6G còn hướng tới tính bền vững. Công ty viễn thông và mạng đa quốc gia Ericsson (Thụy Điển) dự báo rằng, lưu lượng dữ liệu di động toàn cầu sẽ tăng gấp 2,5 lần từ năm 2024 đến năm 2030 và 6G sẽ giảm tiêu thụ năng lượng thông qua các thuật toán AI thông minh. Chuyên gia từ Công ty dữ liệu số NTIA (Mỹ) nhận định: “6G sẽ thúc đẩy kết nối động, giao tiếp thông minh và tiến bộ trong an toàn công cộng, an ninh cũng như công bằng kỹ thuật số”.
Bên cạnh đó, 6G sẽ củng cố an ninh mạng, mang lại trải nghiệm cá nhân hóa và thúc đẩy cảm biến không dây, biến nó thành nền tảng cho một kỷ nguyên kết nối thông minh hơn. Những tính năng này không chỉ nâng cao hiệu suất mà còn giải quyết các thách thức toàn cầu như biến đổi khí hậu và bất bình đẳng kỹ thuật số, khiến 6G trở thành công nghệ đột phá thật sự.
Theo Bloomberg, cuộc đua 6G đang diễn ra sôi động giữa các cường quốc. Trung Quốc dẫn đầu nhờ đầu tư mạnh mẽ và các thử nghiệm thực tế, đang tinh chỉnh chiến lược phát triển 6G và đầu tư hàng tỷ USD vào nghiên cứu. Trung Quốc hiện tăng cường hợp tác quốc tế với Liên minh châu Âu (EU), Hàn Quốc và Ấn Độ để dẫn dắt tiêu chuẩn 6G, lên kế hoạch triển khai mạng 6G vào năm 2029. Trước đó, năm 2019, Trung Quốc thành lập nhóm “Thúc đẩy nghiên cứu và phát triển quốc gia về 6G”. Tháng 11/2019, Trung Quốc thu hút sự chú ý của thế giới khi phóng vệ tinh thử nghiệm mạng 6G. Theo South China Morning Post, năm 2024, Trung Quốc đạt được bước tiến lớn khi thiết lập ba tiêu chuẩn công nghệ 6G dưới sự bảo trợ của Liên minh Viễn thông Quốc tế (ITU). Mục tiêu phát triển quốc gia được công bố vào tháng 3/2025 cũng nhấn mạnh việc thúc đẩy các “ngành công nghiệp tương lai” dựa trên 6G.
Mỹ, với vai trò tiên phong công nghệ, đang thúc đẩy 6G qua sáng kiến Next G Alliance do Liên minh các Giải pháp Công nghiệp Viễn thông (ATIS) đề xuất và các thỏa thuận hợp tác, dự kiến kích hoạt 200 triệu thuê bao 6G vào đầu năm 2027. Trong khi đó, Hàn Quốc cũng là “đối thủ đáng gờm” trên đường đua khi thông báo đầu tư 220 tỷ won (195 triệu USD) để phát triển, tiêu chuẩn hóa công nghệ 6G vào cuối năm 2025, song song việc tiến hành nghiên cứu chung với Mỹ nhằm tăng cường khả năng cạnh tranh trong cuộc đua toàn cầu về công nghệ của tương lai.
Khoản đầu tư này cho thấy quyết tâm duy trì lợi thế về công nghệ viễn thông của Hàn Quốc sau khi trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới thương mại hóa mạng 5G vào tháng 4/2019. Mục tiêu của Hàn Quốc là thương mại hóa mạng 6G vào năm 2028. Tại cuộc họp các chuyên gia công nghệ, Bộ trưởng Khoa học, Công nghệ Thông tin và Truyền thông Hàn Quốc Lim Hye-sook nhấn mạnh: “Vì mạng di động thế hệ tiếp theo là nền tảng của đổi mới kỹ thuật số, chúng ta nên đóng vai trò quan trọng hơn nữa để dẫn đầu thị trường quốc tế trong kỷ nguyên mạng không dây thế hệ thứ 6, dựa trên kinh nghiệm trong lĩnh vực mạng đã có”.
Nhật Bản cũng đầu tư mạnh mẽ cho phát triển nền tảng 6G, bắt đầu nghiên cứu công nghệ này từ năm 2020; phân bổ khoảng 450 triệu USD từ quỹ 9,6 tỷ USD cho 6G. Tháng 5/2025, các công ty công nghệ lớn như Docomo, NTT, NEC và Fujitsu phát triển thiết bị 6G đạt 100 Gbps ở khoảng cách 100 m. Chính phủ Nhật Bản đang sửa luật để loại bỏ rào cản nhằm tạo hành lang pháp lý thúc đẩy 6G, theo Nikkei. EU cũng không chấp nhận đứng ngoài cuộc đua này, với các sáng kiến công nghệ 6G như Hexa-X do hãng Nokia dẫn dắt nhằm thiết lập tiêu chuẩn châu lục. Đức khởi động dự án 6G từ năm 2020 với tài trợ của chính phủ.
Về tổng thể, cuộc đua 6G đang chuyển từ nghiên cứu sang thử nghiệm thực địa. Giới chuyên gia dự đoán Trung Quốc sẽ dẫn đầu, theo sát là Hàn Quốc, Nhật Bản, Mỹ và EU.
Trong tương lai gần, thế hệ mạng không dây 6G dự kiến sẽ được thương mại hóa rộng rãi vào khoảng năm 2030, với các tiêu chuẩn bắt đầu hình thành từ năm 2025. Ericsson dự báo lưu lượng dữ liệu di động toàn cầu sẽ tăng vọt, thúc đẩy nhu cầu mạng 6G. Trong khi đó, liên danh Canada-Pháp về kỹ thuật và tư vấn chuyên nghiệp Atkins Realis nhấn mạnh rằng, năm 2025 sẽ khởi động quy trình tiêu chuẩn 6G toàn cầu, đòi hỏi sự tham gia rộng rãi của các bên. Thị trường 6G được Công ty tư vấn kinh doanh Maximize Market Research (Mỹ) ước tính đạt 281,45 tỷ USD vào 2030.
Giới chuyên gia công nghệ nhận định, việc các cường quốc chi mạnh tay đầu tư phát triển cho thấy tầm quan trọng của mạng 6G trong tương lai. Theo Bloomberg, cơ hội có được khi phát triển mạng 6G là vô cùng lớn. Nước nào dẫn đầu trong cuộc đua phát triển mạng 6G thì sẽ giành chiến thắng trong cuộc cách mạng công nghiệp tiếp theo. Cuộc cạnh tranh giành vị trí dẫn đầu về 6G được dự đoán sẽ khốc liệt hơn nhiều so cuộc đua 5G. Ông Peter Vetter, chuyên gia tại Công ty nghiên cứu Bell Labs thuộc Nokia nhận định, trong cuộc đua này, nếu muốn vượt lên đối thủ thì các quốc gia sẽ cần tới một đội ngũ chuyên gia nghiên cứu hùng hậu cũng như nguồn lực khổng lồ để bứt tốc về đích.
