Nơi giao thoa học thuật và văn hóa
Ust-Labinsk là thành phố nhỏ thuộc vùng Krasnodar ở miền nam nước Nga, với dân số chưa đến 40.000 người. Sở hữu những đường phố yên bình, ngập tràn nắng vàng vào những ngày cuối thu, thành phố thật sự gây nhiều bất ngờ cho những ai lần đầu tiên đặt chân đến. Ust-Labinsk có cơ sở hạ tầng phát triển ổn định với những trung tâm y tế hiện đại, khách sạn cao tầng nằm không xa các điểm tham quan chính. Đặc biệt, giữa thành phố có một công viên xanh nằm sát hồ nước hình móng ngựa có tên gọi Kopyttse.
Bên cạnh sự phát triển năng động, Ust-Labinsk vẫn giữ nét quyến rũ lịch sử địa phương. Tại đây, công tác bảo tồn pháo đài Alexander (được xây dựng vào năm 1778 theo lệnh của nhà lãnh đạo quân sự Alexander Suvorov) luôn được chú trọng thường xuyên. Đây là một trong những công sự lớn nhất của tuyến phòng thủ Kavkav bảo vệ biên giới phía nam của Đế quốc Nga thời đó.
Hằng năm, tại mảnh đất giàu truyền thống lịch sử này, người dân địa phương tổ chức lễ hội văn hóa Kozak, tái hiện đầy đủ những hình ảnh về đời sống, phong tục, tập quán độc đáo của người dân Kozak xưa và nay. Nơi đây, còn nổi tiếng là đất học, sản sinh ra nhiều nhà khoa học nổi tiếng của Liên Xô (trước đây) và nước Nga ngày nay, trong đó có kỹ sư, nhà phát minh tua-bin khí nổi tiếng Pavel Kuzminsky.
Nằm giữa trung tâm thành phố Ust-Labinsk, Trường trung học phổ thông chuyên đầu tiên mang tên N.I.Lobachevsky (Trường Lobachevsky) được xây dựng theo sáng kiến của doanh nhân người Nga Oleg Deripaska vào năm 2022. Cuối năm 2023, ngôi trường này đã được Trường đại học Tổng hợp Quốc gia Moscow mang tên M.V.Lomonosov (MGU) chọn là đối tác chính và trở thành chi nhánh trực thuộc tọa lạc tại thành phố Ust-Labinsk xinh đẹp.
Với sự giao thoa giữa truyền thống học thuật của MGU và các giá trị văn hóa của vùng Krasnodar, nhà trường có sứ mệnh mang nền giáo dục chất lượng cao đến với trẻ em không chỉ từ các khu vực thủ đô tráng lệ mà còn từ các thị trấn, làng quê nhỏ trên khắp nước Nga rộng lớn, đồng thời nuôi dưỡng niềm đam mê khoa học của các em. Nơi đây ươm mầm các nhà khoa học, kỹ sư tương lai và những cá nhân thành đạt, giúp các em định hướng con đường vào MGU và các trường đại học hàng đầu khác trên khắp nước Nga.
Theo Thầy Maxim Bychkov, Hiệu trưởng Trường Lobachevsky, sự hợp tác chặt chẽ giữa giáo dục trung học phổ thông và đại học sẽ giúp học sinh có sự chuẩn bị tốt cho việc học đại học, để họ không phải dành toàn bộ năm đầu tiên thích nghi và có thể tự mình hiểu được hướng đi mà mình muốn theo đuổi. Khi nhập học, học sinh tốt nghiệp dễ dàng làm quen với cơ sở hạ tầng học thuật và khoa học của MGU, nhanh chóng hòa nhập vào cuộc sống sinh viên. Ngoài ra, các em đã được làm quen với nghiên cứu khoa học ngay từ sớm với chương trình học gồm cả việc thực hiện các dự án hợp tác với các phòng thí nghiệm của MGU, dưới sự hướng dẫn của giảng viên đại học. Điều này có nghĩa là ngay từ bậc trung học phổ thông, các em đã hiểu mình muốn học ngành gì ở trường đại học và muốn trở thành ai trong tương lai.
Ươm mầm tương lai
Khuôn viên nhà trường gồm 3 tòa nhà được thiết kế đặc biệt cho việc giảng dạy và học tập, ký túc xá hiện đại và khu liên hợp thể thao với hồ bơi, công viên và hồ nước. Nhà trường tuyển sinh các em học sinh từ lớp 7 đến lớp 11 với chương trình học 5 năm. Học phí tại trường hoàn toàn miễn phí, học sinh ở các khu vực xa đến học tập có thể được ở miễn phí trong ký túc xá. Đối với học sinh lớp 7, các em có chương trình học 1 năm phổ quát, trong khoảng thời gian này, các em được trang bị các kiến thức cơ bản trong tất cả các lĩnh vực.
Bắt đầu từ lớp 8, tùy vào khả năng và sở thích, các em sẽ chọn môn học chuyên sâu theo các cặp như vật lý-toán học, sinh học-hóa học, vật lý-hóa học, vật lý-tin học. Điều này cho phép mỗi học sinh phát triển toàn diện năng lực trong lĩnh vực mình quan tâm. Trường có các phòng thí nghiệm giáo dục và công nghệ thông tin, phòng thí nghiệm ngôn ngữ, thư viện và hội trường 2 tầng, phòng thí nghiệm hóa học, sinh học, vật lý và đa phương tiện. Để đáp ứng nghiên cứu chuyên sâu, các phòng học, thí nghiệm được trang bị các trang thiết bị cần thiết. Thí dụ, phòng học hóa được xây dựng theo phong cách của một phòng thí nghiệm thật sự.
Theo Hiệu trưởng Maxim Bychkov, các em học sinh nghiên cứu hóa học của trường thời gian qua đã thực hiện nhiều thí nghiệm trực quan đa dạng, giúp các em phát triển kỹ năng nghiên cứu. Từ đây đã khơi gợi nên những ý tưởng rất thú vị. Thầy Maxim Bychkov chia sẻ: Khi sự cố tràn dầu nhiên liệu xảy ra ở eo biển Kerch, một học sinh của trường đã nảy ra ý tưởng chế tạo chất hấp thụ để làm sạch dầu tràn và đã thành công trong việc sản xuất hạt nano.
Một dự án khác của một nữ sinh nhà trường liên quan đến sinh thái học cũng được các chuyên gia đánh giá cao. Học sinh này đề xuất sử dụng lá táo rụng từ vườn cây ăn quả ở địa phương để tạo ra sản phẩm đóng gói an toàn, phân hủy nhanh. Dự án đã nhận được đánh giá cao tại Hội nghị khoa học và thực tiễn quốc tế bằng tiếng nước ngoài tại Đại học Tổng hợp Novosibirsk vào năm ngoái.
Chia sẻ về chương trình học tại đây, Sergey - học sinh lớp 10 chuyên về vật lý-hóa học cho biết, thi đỗ vào trường cũng không hề dễ dàng nhưng việc thích nghi với chương trình học nâng cao khó khăn hơn nhiều. Hằng ngày, các giờ học chính diễn ra từ 9 giờ đến 16 giờ, sau đó học sinh có thể tham gia các giờ học bổ sung ở phòng tập thể dục, phòng mỹ thuật, khiêu vũ và lớp âm nhạc. “Chúng em cần làm quen nhịp độ này. Mặc dù, trong học tập tinh thần cạnh tranh cao, nhưng các bạn cạnh tranh lành mạnh, sống đoàn kết và luôn thể hiện tinh thần cố gắng rất cao”, bạn Sergey hồ hởi cho biết.
Để có những trải nghiệm thực tế, hằng năm nhà trường tổ chức các chuyến tham quan miễn phí đến các doanh nghiệp hàng đầu tại vùng Krasnodar và Irkutsk, các cơ sở năng lượng và công nghiệp lớn, trong số đó có cả nhà máy điện hạt nhân Rostov ở Volgodonsk. Những chuyến đi này giúp các em tìm hiểu các quy trình công nghiệp, tích lũy kinh nghiệm thực tế trong các lĩnh vực kỹ thuật, nghiên cứu khoa học và quản lý để làm “hành trang” cho tương lai.
Thầy Maxim Bychkov nhấn mạnh, học tập tại trường đòi hỏi học sinh phải có cách tiếp cận độc lập, trưởng thành. Mục tiêu của trường không chỉ đơn thuần là chuẩn bị cho học sinh tham gia kỳ thi tốt nghiệp phổ thông quốc gia và vào trường đại học, mà nhà trường theo đuổi mục tiêu hoàn toàn khác, đó là ươm mầm đào tạo đội ngũ tinh hoa khoa học và công nghệ tương lai của đất nước.
Hiện nay, trường tiếp tục mở rộng, không chỉ về số lượng mà còn về tầm ảnh hưởng. Trường mong muốn hợp tác với các tổ chức giáo dục quốc tế, trong đó có Việt Nam để tổ chức các chương trình trao đổi học sinh và thậm chí phát triển các khóa học trực tuyến để tiếp cận học sinh toàn cầu. Nhà trường kỳ vọng tiếp tục đa dạng hóa hoạt động ươm mầm tài năng thông qua các hoạt động nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, thể dục thể thao, nghệ thuật, định hướng nghề nghiệp, chuẩn bị hành trang đầy đủ cho các em học sinh trưởng thành, lập nghiệp, trở thành những nhà khoa học, quản lý, kỹ sư xuất sắc của Nga trong tương lai.
