Trong lĩnh vực này, Nga vẫn duy trì vị thế là nhà sản xuất dầu hàng đầu dù nước này đang phải cắt giảm tự nguyện sản lượng theo các thỏa thuận với Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ và đối tác (OPEC+). Tại Tuần lễ Năng lượng Nga 2025 vừa diễn ra tại Moscow, Tổng thống Nga V.Putin đã khẳng định Nga chiếm khoảng 10% sản lượng toàn cầu và dự kiến sẽ sản xuất 510 triệu tấn dầu vào cuối năm nay, mặc dù con số này thấp hơn khoảng 1% so với năm ngoái.
Các báo cáo cũng cho thấy ngành dầu mỏ Nga hoạt động ổn định và đang vạch ra các kế hoạch cho tương lai. Các công ty của Nga không chỉ cung cấp ổn định cho thị trường nội địa và phát triển ngành lọc dầu, mà trong bối cảnh môi trường bên ngoài đầy thách thức họ còn thể hiện sự linh hoạt khi đã thiết lập các kênh cung ứng và thanh toán mới.
Trước đây, xuất khẩu dầu mỏ và các sản phẩm dầu mỏ của Nga chủ yếu tập trung vào một thị trường tiêu thụ duy nhất là Liên minh châu Âu (EU), nhưng giờ đây phạm vi địa lý của họ đã mở rộng hơn nhiều. Tổng thống Putin cũng cho biết, chuỗi cung ứng năng lượng của Nga đang trải qua một quá trình tái cấu trúc khách quan, chuyển dịch sang các nước nam bán cầu - các quốc gia năng động ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương, châu Phi và Mỹ latin - đồng thời cho rằng đó là các tuyến đường đáng tin cậy hơn, các trung tâm mới và cảng biển có tính đến nhu cầu hiện tại và tương lai của người mua.
Đồng thời, nước Nga đang tăng cường tiêu thụ trong nước, một yếu tố mà các nhà lãnh đạo Nga xác định là cực kỳ quan trọng. Nhiều nhà máy khí hóa chất đang được xây dựng ở các vùng Volga, Siberia và Viễn Đông. Nga cũng đang tăng cường nguồn cung cấp khí đốt tự nhiên cho các thành phố và thị trấn. Để đạt được mục tiêu này, chỉ riêng trong 5 năm qua, khoảng 100.000 km mạng lưới phân phối khí đã được lắp đặt. Kết quả là, tỷ lệ khí hóa đang đạt gần 75% và sẽ tiếp tục tăng. Chính xác hơn, tỷ lệ khí hóa đạt 74,7%, tăng 6,1 điểm phần trăm so năm 2019.
Trong khi đó, chương trình khí hóa xã hội vẫn đang được Chính phủ Nga tiếp tục. Trong bốn năm qua, gần một triệu hộ gia đình ở Nga đã được tiếp cận khí đốt qua đường ống. Dự kiến con số này sẽ tăng thêm hai triệu hộ trong tương lai. Đường ống dẫn khí đã được kết nối với 1.393.000 hộ gia đình và gần 989.000 hộ đã được kết nối.
Tổng thống Putin nhấn mạnh rằng, Nga sở hữu trữ lượng khí đốt độc đáo và duy trì sản lượng ở mức cao, liên tục khai thác và bổ sung nguồn tài nguyên của mình, bao gồm cả việc phát triển các nguồn dự trữ khó khai thác. Đầu năm nay, Tổng thống Putin đã chỉ thị chính phủ chuẩn bị một chương trình đặc biệt cho mục đích này tại trung tâm ngành công nghiệp khí đốt Khu tự trị Yamalo-Nenets và yêu cầu hoàn thành công việc này trong thời hạn dự kiến.
Chính phủ Nga xác định cân bằng nhiên liệu và năng lượng trong hệ thống chiến lược của đất nước, đồng thời chuẩn bị các cân bằng đó cho tất cả các vùng liên bang của Nga. Dựa trên đó, phát triển một hệ thống hiện đại để quản lý nguồn cung cấp năng lượng khu vực bằng kỹ thuật số. Về khí đốt, điện hạt nhân, năng lượng tái tạo và thủy điện, cân bằng năng lượng của Nga là một trong những cân bằng "xanh” nhất trên thế giới, nghĩa là phần lớn điện năng ở Nga, cụ thể là 87%, được sản xuất với lượng khí thải carbon tối thiểu hoặc bằng không.
Các công ty của Nga đang triển khai các dự án năng lượng xanh, bền vững không chỉ ở Nga mà còn ở nước ngoài. Với sự tham gia của các nhà khoa học, kỹ sư và nhà quản lý Nga, hơn 400 dự án thủy điện đã được hoàn thành tại 55 quốc gia. RusHydro, công ty hàng đầu của Nga trong lĩnh vực năng lượng xanh, xây dựng các nhà máy thủy điện và cơ sở hạ tầng nước, tuân thủ những tiêu chuẩn an toàn môi trường và bảo đảm sử dụng nước một cách thận trọng, cân nhắc. Ngoài ra, Rosatom - tập đoàn công nghệ cao hàng đầu của Nga - đang chiếm khoảng 90% thị trường xây dựng nhà máy điện hạt nhân toàn cầu.
Nga là quốc gia hiếm hoi trên thế giới có chuyên môn trong toàn bộ chuỗi giá trị năng lượng hạt nhân. “Bằng cách xây dựng ở nước ngoài, chúng tôi không chỉ đơn thuần là xây dựng cơ sở vật chất. Cùng với các đối tác, chúng tôi đang kiến tạo tương lai của ngành năng lượng và các ngành công nghiệp liên quan, xây dựng nền tảng vững chắc về con người, khoa học và công nghệ quốc gia cho sự phát triển của cả một quốc gia”, Tổng thống Putin khẳng định.
Bên cạnh đó, Nga đang xây dựng các nhà máy điện hạt nhân ở Ai Cập, Bangladesh và Thổ Nhĩ Kỳ, dự định tăng cường hợp tác trong ngành công nghiệp hạt nhân với các nước nam bán cầu, thông qua Nhóm các nền kinh tế mới nổi (BRICS). Các chuyên gia tin rằng, năng lượng hạt nhân sẽ trở thành một trong những cấu trúc hỗ trợ cho cân bằng năng lượng toàn cầu trong tương lai. Đến năm 2050, công suất điện hạt nhân của thế giới sẽ tăng gần gấp đôi. Tại Nga, trong 15 năm tới, hơn 29 gigawatt công suất điện hạt nhân, bao gồm cả các nhà máy điện hạt nhân nhỏ, dự kiến sẽ được đưa vào vận hành ở Viễn Đông và Siberia.
Nền kinh tế số, bao gồm các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), chuỗi khối (blockchain) và các cơ sở lưu trữ và xử lý dữ liệu đang thúc đẩy nhu cầu điện năng ngày càng tăng. Theo một số ước tính, mức tiêu thụ năng lượng của các trung tâm dữ liệu trên toàn thế giới hiện đã tương đương với mức tiêu thụ của tất cả các ngành công nghiệp nặng.
Những lĩnh vực trên là động lực phát triển mạnh mẽ, quyết định phần lớn đến khả năng cạnh tranh toàn cầu của các quốc gia, hiệu quả của nền kinh tế quốc gia và chất lượng cuộc sống của người dân. Các kế hoạch phát triển ngành nhiên liệu và năng lượng của Nga đã tính đến tất cả những xu hướng này.
Có thể nói, ngành nhiên liệu và năng lượng của Nga đã và đang trên đà đạt được vị thế dẫn đầu về công nghệ. Nga có tiềm năng kỹ thuật to lớn và nền tảng khoa học và thực tiễn đáng kể trong lĩnh vực nhiên liệu và năng lượng, những lĩnh vực đã vượt qua thử thách của thời gian và chứng minh hiệu quả trong điều kiện tự nhiên và khí hậu khắc nghiệt.
Về năng lượng hạt nhân, Nga thật sự là quốc gia dẫn đầu và không phụ thuộc vào bất kỳ ai. Mọi hoạt động trong lĩnh vực hạt nhân đều được thực hiện tại Nga, bao gồm cả thiết bị. Nhận thức được điều này, Nga đang củng cố vị thế là quốc gia dẫn đầu về năng lượng toàn cầu và phát triển quan hệ đối tác để phát triển ngay cả trong các lĩnh vực năng lượng phức tạp, khai thác các nguồn dự trữ khó khai thác.
