Bảo mật dữ liệu trong thời đại công nghệ số

Trong kỷ nguyên số hóa toàn cầu, dữ liệu cá nhân trở thành nguồn “dầu mỏ” mới của nền kinh tế, thúc đẩy sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), thương mại điện tử và các dịch vụ kết nối.

Vụ rò rỉ dữ liệu của Hãng hàng không Qantas gây chấn động thế giới. Ảnh: MASHABLE
Vụ rò rỉ dữ liệu của Hãng hàng không Qantas gây chấn động thế giới. Ảnh: MASHABLE

Tuy nhiên, sự gia tăng chóng mặt của các vụ rò rỉ dữ liệu, lạm dụng thông tin bởi các “ông lớn” công nghệ và sự thiếu đồng bộ trong quy định pháp lý đang đặt ra những thách thức nghiêm trọng đối với quyền riêng tư của hàng tỷ người dùng.

Lỗ hổng trong chuỗi cung ứng kỹ thuật số

Theo Reuters, năm 2024 chứng kiến sự mở rộng của các quy định bảo mật dữ liệu tại Mỹ và châu Âu, nhưng các vụ tấn công mạng lớn vẫn xảy ra, ảnh hưởng đến hàng tỷ cá nhân. Đến năm 2025, các chuyên gia nhận định rủi ro từ tấn công quốc gia và phần mềm độc hại lấy cắp thông tin đòi tiền chuộc (ransomware) sẽ tiếp tục tăng cao, đòi hỏi các tổ chức phải xây dựng kế hoạch ứng phó khẩn cấp và nâng cao bảo mật dữ liệu mạng cơ bản.

Năm 2025 ghi nhận hàng loạt vụ vi phạm bảo mật dữ liệu quy mô lớn, làm lộ thông tin cá nhân của hàng triệu người, từ thông tin tài chính đến dữ liệu sức khỏe. Một trong những vụ việc nổi bật là vụ tấn công mạng nhằm vào Hãng hàng không Qantas của Australia. Theo The Guardian, tháng 7/2025, Qantas xác nhận cuộc tấn công mạng đã làm lộ hồ sơ của sáu triệu khách hàng, bao gồm tên, địa chỉ email và thông tin chuyến bay. Đến tháng 10/2025, các tin tặc (hacker) tuyên bố đã rò rỉ năm triệu hồ sơ khách hàng lên web “đen” sau khi hãng từ chối trả tiền chuộc. Vụ việc này không chỉ ảnh hưởng đến khách hàng Australia mà còn lan rộng toàn cầu, nhấn mạnh rủi ro từ chuỗi cung ứng kỹ thuật số.

Theo Reuters, một vụ việc khác gây chú ý là rò rỉ gần một tỷ hồ sơ người dùng từ Salesforce - một nền tảng quản lý quan hệ khách hàng dựa trên dữ liệu đám mây. Nhóm hacker có liên hệ với các cuộc tấn công ransomware nhắm vào các nhà bán lẻ lớn ở Anh tuyên bố nhận trách nhiệm vào tháng 10/2025, làm lộ dữ liệu từ nhiều công ty sử dụng nền tảng đám mây của Salesforce. Đồng thời, Công ty an ninh mạng F5 của Mỹ bị các hacker tấn công. Vụ việc kéo dài hơn một năm, được công bố chính thức vào tháng 10/2025, đã làm lộ lỗ hổng lớn trong hệ thống bảo mật, khiến các chuyên gia an ninh mạng cảnh báo về rủi ro lan tỏa đến toàn bộ chuỗi cung ứng.

Ngoài ra, The Guardian có loạt bài phản ánh vụ lộ 16 tỷ thông tin đăng nhập internet vào tháng 6/2025, có thể cho phép tội phạm mạng truy cập vào các tài khoản Facebook, Meta và Google. Vụ rò rỉ dữ liệu khách hàng của sàn giao dịch tiền kỹ thuật số Coinbase tháng 6/2025, liên quan nhân viên ở Ấn Độ, cũng nhấn mạnh vấn đề an ninh từ nhà thầu bên thứ ba. Các vụ việc năm 2024 như cuộc tấn công ransomware nhằm vào Công ty công nghệ y tế Change Healthcare và nền tảng dữ liệu đám mây Snowflake đã ảnh hưởng đến hàng triệu người, với khoảng 2,9 tỷ thông tin cá nhân bị đánh cắp và xu hướng này tiếp tục gia tăng năm 2025.

Các chuyên gia nhận định rằng, những vụ việc này không chỉ gây thiệt hại tài chính mà còn làm suy giảm lòng tin của người dùng. Ông Bruce Schneier, chuyên gia an ninh mạng nổi tiếng, trong bài trả lời phỏng vấn với tờ The New York Times cho rằng, “các lỗ hổng trong chuỗi cung ứng kỹ thuật số đang trở thành điểm yếu lớn nhất, đòi hỏi các chính phủ phải can thiệp mạnh mẽ hơn”.

Trên phạm vi toàn cầu, năm 2025 chứng kiến sự đa dạng hóa trong quy định bảo mật dữ liệu nhưng cũng lộ rõ sự thiếu đồng bộ giữa các khu vực. Tại châu Âu, Luật Bảo vệ dữ liệu chung (GDPR) tiếp tục là tiêu chuẩn vàng nhưng các đề xuất thay đổi đang gây tranh cãi. Tháng 11/2025, các nhà hoạt động trong lĩnh vực bảo mật chỉ trích kế hoạch sửa đổi GDPR, cho phép các “đại gia” công nghệ (Big Tech) như Google và Meta sử dụng dữ liệu cá nhân để huấn luyện trí tuệ nhân tạo (AI) dựa trên “lợi ích hợp pháp”. Những thay đổi này được cho là sẽ làm suy yếu bảo vệ dữ liệu nhạy cảm, vi phạm phán quyết của Tòa án Công lý châu Âu (CJEU).

Tại Mỹ, không có luật bảo mật liên bang toàn diện, nhưng đến 2024, 20 bang đã ban hành luật bảo mật tiêu dùng, với 15 luật có hiệu lực vào năm 2025 như Luật Bảo mật Dữ liệu Nebraska và New Hampshire. Tuy nhiên, theo tờ The Washington Post, nhiều công ty đã bỏ qua yêu cầu không bán dữ liệu của người dùng, qua đó vi phạm luật của bang. Các cơ quan liên bang như Ủy ban Thương mại Liên bang (FTC) và Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) đã tăng cường một số giải pháp thực thi, như yêu cầu các nền tảng mạng xã hội đẩy mạnh bảo vệ dữ liệu trẻ em và giám sát AI.

Ở châu Á, Ấn Độ củng cố Luật Bảo mật dữ liệu năm 2023 bằng các quy tắc mới vào tháng 11 vừa qua, tập trung vào việc thu thập dữ liệu có trách nhiệm. Còn tại Anh, chính phủ nước này cũng bày tỏ lo ngại rủi ro an ninh về hệ thống ID kỹ thuật, yêu cầu các công ty tăng cường bảo vệ dữ liệu cá nhân trong các hệ thống chính phủ.

Chuyên gia Johnny Ryan từ Hội đồng Tự do Dân sự Ireland và ông Georg Riekeles từ Trung tâm Chính sách châu Âu cảnh báo, việc nới lỏng GDPR sẽ củng cố sự thống trị của các “ông lớn” công nghệ Mỹ, biến châu Âu trở thành “chư hầu kỹ thuật số” và tăng độ rủi ro với trẻ em từ các thuật toán AI.

152.jpg
Quyền riêng tư của người dùng có thể bị xâm phạm nếu thiếu chế tài giám sát. Ảnh: GETTYIMAGES

Tác động của AI tới bảo mật thông tin

Theo giới chuyên gia công nghệ, sự bùng nổ của công nghệ AI đang làm phức tạp hóa vấn đề bảo mật thông tin. Hãng tin Reuters lưu ý rằng, giai đoạn 2024-2025, AI đòi hỏi lượng dữ liệu khổng lồ để huấn luyện, dẫn đến rủi ro lạm dụng dữ liệu cá nhân. Luật AI của EU đặt ra tiêu chuẩn cao, nhưng các đề xuất thay đổi GDPR có thể cho phép miễn trừ xử lý dữ liệu đặc biệt, theo Trung tâm Quyền Kỹ thuật số châu Âu (NOYB).

Giới chuyên gia công nghệ cũng lo ngại về vấn đề bảo mật thông tin đối với trẻ em trên internet, đồng thời đề nghị có những giải pháp bảo vệ trẻ khỏi nội dung độc hại. Đạo luật An toàn trực tuyến của Anh nhấn mạnh công nghệ xác thực tuổi người dùng trên không gian mạng dù tạo ra một lớp bảo vệ dành cho trẻ em và thanh - thiếu niên, song vẫn tồn tại rủi ro không mong muốn.

Chuyên gia Itxaso Dominguez de Olazabal từ mạng lưới Quyền Kỹ thuật số châu Âu (EDRi) đưa ra cảnh báo: “Các đề xuất liên quan GDPR sẽ thay đổi cách Liên minh châu Âu (EU) bảo vệ dữ liệu mạng, cho phép truy cập dựa trên lợi ích hợp pháp”. Các chuyên gia khuyến nghị cần tích hợp đánh giá tác động vào chu kỳ phát triển AI để quản lý rủi ro sớm.

Để đối phó nguy cơ mất bảo mật dữ liệu, các chuyên gia công nghệ và nhà hoạch định chính sách kêu gọi “hài hòa quy định toàn cầu, tăng cường thực thi và giáo dục người dùng”. Dự báo đến cuối năm 2025 sẽ tiếp tục diễn ra những vụ kiện liên quan bảo mật dữ liệu tại Mỹ, với trọng tâm là các dữ liệu nhạy cảm và trẻ em. Trong khi đó, EU đang cân nhắc giảm bớt quy định để thúc đẩy đổi mới song tránh hy sinh quyền riêng tư.

Bảo mật dữ liệu trong thời đại số đòi hỏi sự cân bằng giữa đổi mới và bảo vệ quyền con người. Như các chuyên gia Ryan và Riekeles nhấn mạnh, thực thi mạnh mẽ các luật hiện hành là “chìa khóa” giải quyết các vấn đề bảo mật dữ liệu, qua đó giảm bớt áp lực độc quyền từ các Big Tech. Với nguy cơ mất hoặc rò rỉ dữ liệu nói trên, thế giới cần hành động khẩn cấp để tránh các thảm họa bảo mật lớn hơn trong tương lai.

Có thể bạn quan tâm

Những hải nữ nổi tiếng đảo Jeju hầu hết đã bước qua tuổi trung niên. Ảnh: CNN

Di sản của biển sâu

Trên đảo Jeju (Hàn Quốc), những “haenyeo” - nữ thợ lặn tự do - đã bám biển suốt hơn một thiên niên kỷ để mưu sinh, bảo vệ nguồn lợi đại dương và duy trì một cấu trúc xã hội đặc biệt, nơi nữ giới là trụ cột.

Tuyết biến các con phố thành những khối tuyết dày đặc ở Nga. Ảnh: RIA NOVOSTI

Mùa đông khắc nghiệt tại nước Nga

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng khó lường, mùa đông 2025-2026 tại Nga chứng kiến những hiện tượng thời tiết cực đoan, từ bão tuyết kỷ lục ở vùng Viễn Đông đến những đợt lạnh giá kéo dài ở Siberia và Thủ đô Moscow.

Sa mạc hóa đe dọa vùng Caatinga ở phía đông Brazil. Ảnh: IAN CHEIBUB

Vùng Caatinga đối mặt tình trạng sa mạc hóa

Thiên nhiên Brazil không chỉ có rừng mưa Amazon, quốc gia này còn sở hữu một vùng đất sinh học đặc biệt mang tên Caatinga. Tuy nhiên, khu vực này đang bị đe dọa nghiêm trọng bởi tình trạng sa mạc hóa.

Đấu trường La Mã ngày nay. Ảnh: GETTYIMAGES

Kỳ quan kỹ thuật của Đế chế La Mã

Được xây gần 2.000 năm trước, đấu trường Colosseum là niềm tự hào, biểu tượng của Đế chế La Mã. Đây là công trình hiếm hoi của giai đoạn đó còn tồn tại và tới nay vẫn đón khách du lịch sau nhiều biến động lịch sử.

Greenland nằm ở vị trí quan trọng ở Bắc Cực. Ảnh: REUTERS

Cạnh tranh chiến lược tại Greenland

Greenland, hòn đảo lớn nhất thế giới nằm giữa Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương, từ lâu không chỉ là vùng đất băng giá mà còn là biểu tượng của những cuộc tranh giành địa - chính trị. Với vị trí chiến lược về quân sự và sở hữu nguồn tài nguyên phong phú, Greenland đang trở thành tâm điểm trong cuộc cạnh tranh giữa các cường quốc.

Lưới điện thông minh sử dụng IoT tại Ấn Độ. Ảnh: AP

Ứng dụng IoT trong tiết kiệm điện ở Ấn Độ

Với dân số hơn 1,4 tỷ người và tốc độ đô thị hóa chóng mặt, nhu cầu điện năng của Ấn Độ sẽ dự kiến tăng gấp đôi vào năm 2040, công nghệ Internet vạn vật (IoT) đang nổi lên như một giải pháp đột phá để tối ưu hóa tiêu thụ năng lượng và thúc đẩy chuyển đổi xanh.

Sông Hằng mang giá trị kinh tế lớn với người dân địa phương. Ảnh: TOPWAR

Sông Hằng trong dòng chảy văn hóa Ấn Độ

Ngày 26/2/2025, lễ hội Maha Kumbh Mela - sự kiện tôn giáo lớn nhất thế giới, đã khép lại tại Triveni Sangam (Hợp lưu ba dòng sông)-địa điểm linh thiêng tại Prayagraj (Ấn Độ), nơi sông Hằng (Ganga) hội tụ với sông Yamuna và Saraswati huyền thoại, với hơn 400 triệu người hành hương tham gia để gột rửa tội lỗi, tìm kiếm sự cứu rỗi.

Lễ mở ký Công ước của LHQ về chống tội phạm mạng. Ảnh: BNG

Siết gọng kìm chống tội phạm số

Năm 2025, hàng loạt vụ tấn công mạng bùng nổ, biến tội phạm số trở thành thách thức lớn đối với thế giới. Theo báo cáo của tổ chức nghiên cứu Cybersecurity Ventures, thiệt hại do tội phạm mạng gây ra lên tới 9,5 nghìn tỷ USD năm 2024.

Phụ nữ tại Kono hiện kiếm thêm thu nhập bằng canh tác. Ảnh: UNITED NATIONS

Dự án kim cương mới ở Sierra Leone

Từng là cội nguồn đau khổ cho người dân Sierra Leone, những viên kim cương đang mang tới sức sống mới cho mảnh đất từng bị chiến tranh tàn phá này. Giờ đây, người dân Sierra Leone có thể hưởng lợi từ nguồn tài nguyên thiên nhiên quý giá mà họ sở hữu.

Hệ thống tưới nhỏ giọt giúp khôi phục nhiều ha đất bị sa mạc hóa. Ảnh: API.NEWS

Chiến lược chống sa mạc hóa ở Trung Á

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu (BĐKH) ngày càng khắc nghiệt, sa mạc hóa trở thành kẻ thù thầm lặng đe dọa an ninh lương thực và sinh kế của hàng triệu người ở Trung Á.

Một trung tâm y tế ứng dụng vaccine từ mRNA ngừa HIV tại Uganda. Ảnh: AP

Vai trò của vaccine mRNA trong kiểm soát HIV

Tháng 8/2025, tại trung tâm thử nghiệm Mutala Trust ở Harare, liều vaccine HIV thí nghiệm đầu tiên dựa trên công nghệ mRNA được tiêm cho tình nguyện viên địa phương, đánh dấu cột mốc lịch sử trong cuộc chiến chống đại dịch HIV ở châu Phi, lục địa chịu gánh nặng lớn nhất với hơn 25 triệu người sống chung với virus.

Một loại bom hạt nhân chiến thuật của Mỹ. Ảnh: DEFENSE NEWS

Triển vọng Hiệp ước New START

Triển vọng nối lại hợp tác kiểm soát vũ khí hạt nhân giữa Nga và Mỹ đang gặp nhiều thách thức, dù có tín hiệu tích cực khi Tổng thống Donald Trump đầu tháng 10 vừa qua bày tỏ ủng hộ đề xuất của Tổng thống Nga Vladimir Putin về việc duy trì các giới hạn trong Hiệp ước cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược mới còn gọi là New START.

Mô tả giàn giáo tre trong bức tranh "Thanh minh thượng hà đồ". Ảnh: WIKIPEDIA

Giàn giáo tre trong văn hóa Trung Quốc

Hình ảnh giàn giáo tre với các mắt đan cài chặt chẽ khá phổ biến ở các công trình xây dựng Hong Kong (Trung Quốc). Trong tiếng Quảng Đông (Cantonese), giàn giáo tre được gọi là "đáp bằng", hoặc "trúc bằng".

Khuôn viên nhà trường.

Kỳ vọng ươm mầm khoa học tương lai

Một tòa nhà mầu sáng với mái vòm và kết cấu mặt tiền cổ điển, các bãi cỏ trong khuôn viên tòa nhà được cắt tỉa gọn gàng, bóng cây buổi sáng trải dài trên những con đường lát đá…, đó là khuôn viên một ngôi trường trung học chuyên mang tên N.I.Lobachevsky ở thành phố Ust-Labinsk, miền nam nước Nga.

Tranh vẽ mô tả trận Sekigahara. Ảnh: BẢO TÀNG GIFU

Trận chiến Sekigahara

Sekigahara không chỉ là trận đánh quyết định, dẫn tới việc thống nhất Nhật Bản, nó còn chấm dứt 150 năm chiến loạn, mở ra thời kỳ ổn định kéo dài, là nền tảng cho cuộc Minh Trị Duy Tân sau này.

Một tổ hợp nhà máy điện hạt nhân của Nga. Ảnh: GETTY IMAGES

Động lực phát triển năng lượng của Nga

Theo các chuyên gia, nhu cầu về năng lượng toàn cầu vẫn đang ngày càng tăng lên bất chấp những khó khăn về kinh tế và bất ổn chính trị. Theo ước tính, nhu cầu dầu mỏ toàn cầu năm nay sẽ đạt 104,5 triệu thùng mỗi ngày, tăng hơn một triệu thùng so năm ngoái.

Du khách tham quan bên trong đại bảo tàng. Ảnh: GETTY IMAGES

Kỳ quan mới của Ai Cập

Sau hơn hai thập kỷ xây dựng, tiêu tốn khoảng 1 tỷ USD, đại bảo tàng Ai Cập đã chính thức mở cửa đón khách. Đây là một trong những bảo tàng lớn nhất thế giới, niềm tự hào mới của người Ai Cập. Công trình thế kỷ của người Ai Cập nằm ở phía tây và cách Thủ đô Cairo 8 km.

Hoàng gia Anh xuất hiện trong một sự kiện ở London hồi năm 2023. Ảnh: AFP

Quyền lực của Hoàng gia Anh

Dù không nắm thực quyền, Vua và Hoàng gia Anh vẫn sở hữu ảnh hưởng lớn cả về chính trị và tôn giáo, giữ vị trí biểu tượng và vai trò đặc biệt quan trọng trong đời sống xã hội của Vương quốc Anh.

Kỹ sư Tan De Hao giới thiệu hệ thống làm mát cho tòa Marina Bay Sands.

Singapore làm mát cho các tòa cao ốc

Từ cửa ra khu phức hợp Marina Bay Sands, chúng tôi được dẫn tới hệ thống làm mát ngầm được xem là lớn nhất thế giới, "lá phổi" khổng lồ trong lòng đất của Singapore.

Mỹ triển khai hoạt động quân sự tại Caribe. Ảnh: DEFENSE.GOV

Chiến dịch chống ma túy của Mỹ ở Caribe

Trong bối cảnh căng thẳng địa-chính trị toàn cầu, khu vực Mỹ latin một lần nữa trở thành tâm điểm chú ý khi Mỹ đẩy mạnh các hoạt động quân sự nhằm chống lại nạn buôn bán ma túy.

Một đơn vị thu thập tin tức trực thuộc IC. Ảnh: BUSINESS INSIDER

Vai trò của Cộng đồng Tình báo Mỹ

Trong thế giới hiện đại, nơi các mối đe dọa an ninh quốc gia ngày càng phức tạp và đa chiều, Cộng đồng Tình báo Mỹ (US Intelligence Community - IC) nổi lên như một biểu tượng của “sức mạnh và sự tinh vi”, giữ vai trò then chốt trong các quyết sách đối ngoại, quân sự và an ninh quốc gia của nước này.

Một triển lãm về công nghệ không dây thế hệ thứ 6 tại Trung Quốc. Ảnh: CHINA DAILY

Cuộc đua công nghệ 6G toàn cầu

Trong khi thế giới vẫn đang khai thác hết tiềm năng của công nghệ 5G, cuộc đua hướng tới 6G - thế hệ mạng không dây tiếp theo - trở thành tâm điểm của các cường quốc công nghệ.

Cuộc khủng hoảng nước sạch tại châu Phi

Cuộc khủng hoảng nước sạch tại châu Phi

Hơn 1,34 tỷ người (tương đương 85% dân số châu Phi) đang đối mặt tình trạng mất an ninh nguồn nước. Đây là cuộc khủng hoảng nước nghiêm trọng nhất toàn cầu hiện nay. Theo số liệu của Liên hợp quốc (LHQ) năm 2024, khoảng 70% dân số toàn cầu đang gặp khó khăn trong việc tiếp cận nước sạch.

Ánh sáng tràn ngập khắp không gian lễ hội. Ảnh: GETTY IMAGES

Lễ hội ánh sáng lớn nhất của người Hindu

Deepavali (còn gọi là Diwali) là lễ hội ánh sáng lớn nhất của người Hindu (Ấn Độ), kéo dài khoảng 5 ngày, diễn ra từ ngày 20/10 vừa qua, đánh dấu sự khởi đầu của mùa lễ hội kéo dài qua các dịp như Dhanteras và Chhath Puja.

Những nàng geisha Nhật Bản qua ống kính của các nhiếp ảnh gia phương Tây. Ảnh: BOKKSU

Biểu tượng văn hóa Nhật Bản

Geisha được xem như hiện thân cho tinh hoa nghệ thuật Nhật Bản. Ngày nay, chỉ còn khoảng 1.000 geisha thực thụ, chủ yếu ở các khu đô thị cổ thuộc Kyoto và Tokyo.

Mạng lưới trung tâm AI toàn cầu của Google sẽ trải rộng tại nhiều quốc gia. Ảnh: GETTY IMAGES

Cuộc đua hạ tầng công nghệ AI

Công ty mẹ của Google là Alphabet vừa công bố dự án đầu tư 15 tỷ USD trong vòng 5 năm tới để xây dựng một trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) tại bang Andhra Pradesh, miền nam Ấn Độ. Động thái đánh dấu một trong những khoản đầu tư lớn nhất từ trước đến nay của Google.