Bảo mật dữ liệu trong thời đại công nghệ số

Trong kỷ nguyên số hóa toàn cầu, dữ liệu cá nhân trở thành nguồn “dầu mỏ” mới của nền kinh tế, thúc đẩy sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), thương mại điện tử và các dịch vụ kết nối.

Vụ rò rỉ dữ liệu của Hãng hàng không Qantas gây chấn động thế giới. Ảnh: MASHABLE
Vụ rò rỉ dữ liệu của Hãng hàng không Qantas gây chấn động thế giới. Ảnh: MASHABLE

Tuy nhiên, sự gia tăng chóng mặt của các vụ rò rỉ dữ liệu, lạm dụng thông tin bởi các “ông lớn” công nghệ và sự thiếu đồng bộ trong quy định pháp lý đang đặt ra những thách thức nghiêm trọng đối với quyền riêng tư của hàng tỷ người dùng.

Lỗ hổng trong chuỗi cung ứng kỹ thuật số

Theo Reuters, năm 2024 chứng kiến sự mở rộng của các quy định bảo mật dữ liệu tại Mỹ và châu Âu, nhưng các vụ tấn công mạng lớn vẫn xảy ra, ảnh hưởng đến hàng tỷ cá nhân. Đến năm 2025, các chuyên gia nhận định rủi ro từ tấn công quốc gia và phần mềm độc hại lấy cắp thông tin đòi tiền chuộc (ransomware) sẽ tiếp tục tăng cao, đòi hỏi các tổ chức phải xây dựng kế hoạch ứng phó khẩn cấp và nâng cao bảo mật dữ liệu mạng cơ bản.

Năm 2025 ghi nhận hàng loạt vụ vi phạm bảo mật dữ liệu quy mô lớn, làm lộ thông tin cá nhân của hàng triệu người, từ thông tin tài chính đến dữ liệu sức khỏe. Một trong những vụ việc nổi bật là vụ tấn công mạng nhằm vào Hãng hàng không Qantas của Australia. Theo The Guardian, tháng 7/2025, Qantas xác nhận cuộc tấn công mạng đã làm lộ hồ sơ của sáu triệu khách hàng, bao gồm tên, địa chỉ email và thông tin chuyến bay. Đến tháng 10/2025, các tin tặc (hacker) tuyên bố đã rò rỉ năm triệu hồ sơ khách hàng lên web “đen” sau khi hãng từ chối trả tiền chuộc. Vụ việc này không chỉ ảnh hưởng đến khách hàng Australia mà còn lan rộng toàn cầu, nhấn mạnh rủi ro từ chuỗi cung ứng kỹ thuật số.

Theo Reuters, một vụ việc khác gây chú ý là rò rỉ gần một tỷ hồ sơ người dùng từ Salesforce - một nền tảng quản lý quan hệ khách hàng dựa trên dữ liệu đám mây. Nhóm hacker có liên hệ với các cuộc tấn công ransomware nhắm vào các nhà bán lẻ lớn ở Anh tuyên bố nhận trách nhiệm vào tháng 10/2025, làm lộ dữ liệu từ nhiều công ty sử dụng nền tảng đám mây của Salesforce. Đồng thời, Công ty an ninh mạng F5 của Mỹ bị các hacker tấn công. Vụ việc kéo dài hơn một năm, được công bố chính thức vào tháng 10/2025, đã làm lộ lỗ hổng lớn trong hệ thống bảo mật, khiến các chuyên gia an ninh mạng cảnh báo về rủi ro lan tỏa đến toàn bộ chuỗi cung ứng.

Ngoài ra, The Guardian có loạt bài phản ánh vụ lộ 16 tỷ thông tin đăng nhập internet vào tháng 6/2025, có thể cho phép tội phạm mạng truy cập vào các tài khoản Facebook, Meta và Google. Vụ rò rỉ dữ liệu khách hàng của sàn giao dịch tiền kỹ thuật số Coinbase tháng 6/2025, liên quan nhân viên ở Ấn Độ, cũng nhấn mạnh vấn đề an ninh từ nhà thầu bên thứ ba. Các vụ việc năm 2024 như cuộc tấn công ransomware nhằm vào Công ty công nghệ y tế Change Healthcare và nền tảng dữ liệu đám mây Snowflake đã ảnh hưởng đến hàng triệu người, với khoảng 2,9 tỷ thông tin cá nhân bị đánh cắp và xu hướng này tiếp tục gia tăng năm 2025.

Các chuyên gia nhận định rằng, những vụ việc này không chỉ gây thiệt hại tài chính mà còn làm suy giảm lòng tin của người dùng. Ông Bruce Schneier, chuyên gia an ninh mạng nổi tiếng, trong bài trả lời phỏng vấn với tờ The New York Times cho rằng, “các lỗ hổng trong chuỗi cung ứng kỹ thuật số đang trở thành điểm yếu lớn nhất, đòi hỏi các chính phủ phải can thiệp mạnh mẽ hơn”.

Trên phạm vi toàn cầu, năm 2025 chứng kiến sự đa dạng hóa trong quy định bảo mật dữ liệu nhưng cũng lộ rõ sự thiếu đồng bộ giữa các khu vực. Tại châu Âu, Luật Bảo vệ dữ liệu chung (GDPR) tiếp tục là tiêu chuẩn vàng nhưng các đề xuất thay đổi đang gây tranh cãi. Tháng 11/2025, các nhà hoạt động trong lĩnh vực bảo mật chỉ trích kế hoạch sửa đổi GDPR, cho phép các “đại gia” công nghệ (Big Tech) như Google và Meta sử dụng dữ liệu cá nhân để huấn luyện trí tuệ nhân tạo (AI) dựa trên “lợi ích hợp pháp”. Những thay đổi này được cho là sẽ làm suy yếu bảo vệ dữ liệu nhạy cảm, vi phạm phán quyết của Tòa án Công lý châu Âu (CJEU).

Tại Mỹ, không có luật bảo mật liên bang toàn diện, nhưng đến 2024, 20 bang đã ban hành luật bảo mật tiêu dùng, với 15 luật có hiệu lực vào năm 2025 như Luật Bảo mật Dữ liệu Nebraska và New Hampshire. Tuy nhiên, theo tờ The Washington Post, nhiều công ty đã bỏ qua yêu cầu không bán dữ liệu của người dùng, qua đó vi phạm luật của bang. Các cơ quan liên bang như Ủy ban Thương mại Liên bang (FTC) và Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) đã tăng cường một số giải pháp thực thi, như yêu cầu các nền tảng mạng xã hội đẩy mạnh bảo vệ dữ liệu trẻ em và giám sát AI.

Ở châu Á, Ấn Độ củng cố Luật Bảo mật dữ liệu năm 2023 bằng các quy tắc mới vào tháng 11 vừa qua, tập trung vào việc thu thập dữ liệu có trách nhiệm. Còn tại Anh, chính phủ nước này cũng bày tỏ lo ngại rủi ro an ninh về hệ thống ID kỹ thuật, yêu cầu các công ty tăng cường bảo vệ dữ liệu cá nhân trong các hệ thống chính phủ.

Chuyên gia Johnny Ryan từ Hội đồng Tự do Dân sự Ireland và ông Georg Riekeles từ Trung tâm Chính sách châu Âu cảnh báo, việc nới lỏng GDPR sẽ củng cố sự thống trị của các “ông lớn” công nghệ Mỹ, biến châu Âu trở thành “chư hầu kỹ thuật số” và tăng độ rủi ro với trẻ em từ các thuật toán AI.

152.jpg
Quyền riêng tư của người dùng có thể bị xâm phạm nếu thiếu chế tài giám sát. Ảnh: GETTYIMAGES

Tác động của AI tới bảo mật thông tin

Theo giới chuyên gia công nghệ, sự bùng nổ của công nghệ AI đang làm phức tạp hóa vấn đề bảo mật thông tin. Hãng tin Reuters lưu ý rằng, giai đoạn 2024-2025, AI đòi hỏi lượng dữ liệu khổng lồ để huấn luyện, dẫn đến rủi ro lạm dụng dữ liệu cá nhân. Luật AI của EU đặt ra tiêu chuẩn cao, nhưng các đề xuất thay đổi GDPR có thể cho phép miễn trừ xử lý dữ liệu đặc biệt, theo Trung tâm Quyền Kỹ thuật số châu Âu (NOYB).

Giới chuyên gia công nghệ cũng lo ngại về vấn đề bảo mật thông tin đối với trẻ em trên internet, đồng thời đề nghị có những giải pháp bảo vệ trẻ khỏi nội dung độc hại. Đạo luật An toàn trực tuyến của Anh nhấn mạnh công nghệ xác thực tuổi người dùng trên không gian mạng dù tạo ra một lớp bảo vệ dành cho trẻ em và thanh - thiếu niên, song vẫn tồn tại rủi ro không mong muốn.

Chuyên gia Itxaso Dominguez de Olazabal từ mạng lưới Quyền Kỹ thuật số châu Âu (EDRi) đưa ra cảnh báo: “Các đề xuất liên quan GDPR sẽ thay đổi cách Liên minh châu Âu (EU) bảo vệ dữ liệu mạng, cho phép truy cập dựa trên lợi ích hợp pháp”. Các chuyên gia khuyến nghị cần tích hợp đánh giá tác động vào chu kỳ phát triển AI để quản lý rủi ro sớm.

Để đối phó nguy cơ mất bảo mật dữ liệu, các chuyên gia công nghệ và nhà hoạch định chính sách kêu gọi “hài hòa quy định toàn cầu, tăng cường thực thi và giáo dục người dùng”. Dự báo đến cuối năm 2025 sẽ tiếp tục diễn ra những vụ kiện liên quan bảo mật dữ liệu tại Mỹ, với trọng tâm là các dữ liệu nhạy cảm và trẻ em. Trong khi đó, EU đang cân nhắc giảm bớt quy định để thúc đẩy đổi mới song tránh hy sinh quyền riêng tư.

Bảo mật dữ liệu trong thời đại số đòi hỏi sự cân bằng giữa đổi mới và bảo vệ quyền con người. Như các chuyên gia Ryan và Riekeles nhấn mạnh, thực thi mạnh mẽ các luật hiện hành là “chìa khóa” giải quyết các vấn đề bảo mật dữ liệu, qua đó giảm bớt áp lực độc quyền từ các Big Tech. Với nguy cơ mất hoặc rò rỉ dữ liệu nói trên, thế giới cần hành động khẩn cấp để tránh các thảm họa bảo mật lớn hơn trong tương lai.

Có thể bạn quan tâm

Sri Lanka trục xuất nhiều người nước ngoài bị nghi ngờ liên quan tội phạm mạng. Ảnh: AFP

Xu hướng dịch chuyển của tội phạm số

Nhiều năm qua, khi nhắc đến những “điểm nóng” của tội phạm mạng và các đường dây lừa đảo xuyên quốc gia tại châu Á, giới chuyên gia thường tập trung vào khu vực Tam giác vàng, các đặc khu biên giới Myanmar, Campuchia, Philippines. Tuy nhiên, bước sang năm 2026, bản đồ an ninh mạng khu vực đang xuất hiện một diễn biến đáng lo ngại: Sri Lanka nổi lên như một điểm đến mới của các tổ chức tội phạm công nghệ cao quốc tế.

Anh hào hội tụ ở VCK World Cup 2026.

World Cup: Guồng quay "tỷ đô" (Kỳ 1)

Khi Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá thế giới (FIFA) Gianni Infantino mô tả World Cup 2026 là “sự kiện vĩ đại nhất lịch sử nhân loại”, đó có thể là một cách nói phóng đại. Song, nếu xét riêng các tiêu chí quy mô tổ chức và doanh thu, ngày hội bóng đá tại Bắc Mỹ thật sự mang tầm vóc chưa từng có. Phía sau câu chuyện giải trí, thưởng thức với mặt cỏ xanh mượt, những bàn thắng và vũ điệu trên khán đài, World Cup thực chất là một “dòng thác” kinh tế với những vòng xoáy tài chính khốc liệt. Hãy tạm gác các vấn đề chuyên môn sang một bên, để cùng tìm hiểu guồng quay “tỷ đô” của sự kiện thể thao được mong đợi nhất năm.

Một nhóm Samurai Nhật Bản vào khoảng năm 1890. Ảnh: GETTYIMAGES

Di sản của các samurai Nhật Bản

Hơn 150 năm sau cuộc cải cách toàn diện Duy Tân Minh Trị, hơn 80 năm sau Chiến tranh thế giới thứ hai, samurai không còn là giai cấp thống trị xã hội Nhật Bản. Tuy nhiên, những hậu duệ của họ vẫn sống và đóng vai trò mới trong đời sống xã hội ngày nay tại Nhật Bản. Văn hóa, tư tưởng và di sản của họ vẫn đang được gìn giữ, được ngưỡng mộ và ảnh hưởng sâu sắc tới nước Nhật hiện tại.

Xe phun sương làm mát không khí ở New Delhi. Ảnh: THE INDIAN EXPRESS

Thời tiết cực đoan ở Ấn Độ và Pakistan

Ấn Độ và Pakistan không hề xa lạ với nắng nóng. Tuy nhiên, đợt nắng nóng năm nay là điều hoàn toàn khác. Thời tiết cực đoan đã bắt đầu và kéo dài suốt từ giữa tháng 4. Nhiệt độ ban ngày vượt 46 độ C ở nhiều nơi, hàng chục người đã chết, nhu cầu điện năng cao chưa từng thấy, hạn hán trầm trọng cùng vô số vấn đề dân sinh khác đang đe dọa Ấn Độ và Pakistan.

Mẫu xe điện EA1 Xdream của hãng BYD. Ảnh: AFP

Bí quyết thành công của BYD

Trong chưa đầy ba thập kỷ, một doanh nghiệp khởi nguồn từ lĩnh vực pin tại Trung Quốc đã vươn mình trở thành công ty dẫn dắt ngành công nghiệp xe điện toàn cầu. Câu chuyện của BYD không đơn thuần là thành công của một hãng xe, mà là minh chứng sống động cho sức mạnh của tầm nhìn dài hạn, năng lực làm chủ công nghệ và cách tiếp cận chiến lược khác biệt.

Hoa nhài trở thành biểu tượng của thôn Thạch Tỉnh.

Đánh thức giá trị từ một loài hoa

Từ những cánh đồng hoa nhài, Hoành Châu đã tạo dựng nên ngành kinh tế trị giá hàng chục tỷ nhân dân tệ, mở ra cách làm nông nghiệp hiện đại gắn kết du lịch sinh thái và xây dựng nông thôn mới.

Xuồng vũ trang của Iran hoạt động gần một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. Ảnh: AP

Chiến lược “ngoại giao pháo hạm” tại Hormuz

Eo biển Hormuz - tuyến đường biển hẹp nối vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương, từ lâu đã là “yết hầu” của thương mại năng lượng toàn cầu, với khoảng 20% lượng dầu thô và khí hóa lỏng (LNG) thế giới đi qua trong thời bình.

Các chiến sĩ Hồng quân Liên Xô vui mừng sau chiến thắng phát-xít Đức. Ảnh: WIKIPEDIA

Biểu tượng bất hủ của tinh thần quật khởi

Ngày Chiến thắng (9/5/1945) là ngày lễ trọng đại đối với nhân dân các nước thuộc Liên Xô (trước đây), đối với người dân ở các nước trong liên minh chiến đấu chống phát-xít, đối với tất cả những người luôn tưởng nhớ và tôn vinh ký ức về những anh hùng đã chiến đấu để tiêu diệt chủ nghĩa phát-xít.

Ảnh ghép do FBI thực hiện về một vụ nhìn thấy UFO. Ảnh: GETTYIMAGES

Giải mật hồ sơ về UFO

Tháng 5 này, Lầu Năm Góc lần đầu công bố các tài liệu tối mật liên quan những hiện tượng dị thường không xác định, trước đây được biết đến rộng rãi hơn dưới cái tên UFO (vật thể bay không xác định).

Người dân Phần Lan đề cao lối sống cởi mở và hòa đồng xã hội. Ảnh: GETTYIMAGES

Quốc gia hạnh phúc nhất thế giới

Theo Báo cáo Hạnh phúc Thế giới, năm 2026 chứng kiến lần thứ chín liên tiếp Phần Lan được bầu chọn là “Quốc gia hạnh phúc nhất thế giới”, một thành tựu đặc biệt ấn tượng trong thế giới đầy biến động hiện nay.

Một khu dân cư Hồ Đồng tại Bắc Kinh. Ảnh: GETTYIMAGES

Xu hướng du lịch dựa vào cộng đồng

Với hơn 5.000 năm lịch sử, nhiều du khách đến Trung Quốc thường không tìm ngay đến các công trình hiện đại, mà họ muốn tìm hiểu văn hóa, di sản, chiêm ngưỡng những công trình lịch sử, trải nghiệm những con ngõ nhỏ, những đô thị cổ - nơi lưu giữ nhịp sống bản địa.

D’Artagnan được dựng tượng ở nhiều nơi trên nước Pháp. Ảnh: GETTY

Huyền thoại ngự lâm quân

Thi hài của D’Artagnan, người lính ngự lâm quả cảm trong bộ ba tiểu thuyết kinh điển của nhà văn lừng danh Alexandre Dumas, có lẽ đã được tìm thấy tại một nhà thờ cổ ở Hà Lan.

Ông John Ternus (bên trái) và Tim Cook tại trụ sở của Apple. Ảnh: CNN

Cuộc cải tổ của Apple

Ngày 20/4/2026, Tập đoàn công nghệ Apple (Mỹ) chính thức thông báo một thay đổi lãnh đạo quan trọng: Tổng Giám đốc điều hành (CEO) Tim Cook sẽ rời vị trí này vào ngày 1/9, chuyển sang vai trò Chủ tịch điều hành của Hội đồng quản trị.

Thành phố Osaka là một trong những đặc trưng của vùng Kansai. Ảnh: TENKUIJAPAN

Đặc trưng văn hóa Kansai

Vùng Kansai của Nhật Bản nổi bật với sự giao thoa đặc sắc giữa truyền thống cổ kính (Kyoto, Nara) và hiện đại sôi động (Osaka, Kobe). Văn hóa nơi đây đặc trưng bởi tính cách người dân cởi mở, thẳng thắn, hài hước; phương ngữ Kansai-ben độc đáo, ẩm thực đường phố phong phú và là cái nôi của các nghề thủ công truyền thống.

Trụ sở Tòa nhà Quốc hội Mỹ tại Washington D.C. Ảnh: ABC News

Chiến dịch “Mạng lưới tài năng” của chính quyền Mỹ

Chính quyền Mỹ, dưới sự chỉ đạo của Tổng thống Donald Trump, đã phát động chiến dịch quy mô mang tên “Mạng lưới tài năng” vào cuối tháng 3/2026 nhằm thu hút thế hệ Gen Z (những người sinh từ khoảng năm 1997 đến 2012) vào bộ máy liên bang. 

Một trang trại điện gió ngoài khơi nước Anh. Ảnh: GETTYIMAGES

Giải pháp điện gió của nước Anh

Tăng trưởng ấn tượng từ điện gió đang giúp nước Anh tránh khỏi những ảnh hưởng nặng nề từ cuộc chiến ở Trung Đông, vốn đã làm gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu suốt thời gian qua.

Máy quang khắc tiên tiến từ Tập đoàn ASML của Hà Lan. Ảnh: THE ECONOMIST

Chiến lược tự chủ công nghệ của EU

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng gay gắt và công nghệ trở thành yếu tố quyết định sức mạnh kinh tế - địa chính trị của các quốc gia, Liên minh châu Âu (EU) đang thúc đẩy mạnh mẽ chiến lược tự chủ công nghệ như một thành tố cốt lõi của khái niệm tự chủ chiến lược.

Tàu vũ trụ được phóng trong sứ mệnh Artemis II. Ảnh: REUTERS

Bước mở đầu cho cuộc đua không gian mới

Sau hơn nửa thế kỷ kể từ chuyến bay cuối cùng của Chương trình Apollo (1972), nhân loại một lần nữa chứng kiến khoảnh khắc lịch sử khi Mỹ đưa con người trở lại vùng lân cận Mặt trăng.

Tòa án Hà Lan cấm Grok tạo hình ảnh nhạy cảm không có sự đồng ý. Ảnh: GETTY

EU siết chặt quản lý công nghệ AI

Nghị viện châu Âu (EP) đang siết chặt quản lý các ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) có khả năng tạo ra hình ảnh nhạy cảm mà không có sự đồng ý của cá nhân. Động thái cho thấy EP đẩy mạnh kiểm soát AI có tính rủi ro cao, trong bối cảnh công nghệ này ngày càng gây nhiều lo ngại về quyền riêng tư và an toàn trực tuyến.

Học sinh tại Ghana sử dụng máy đọc sách điện tử. Ảnh: NEWS GHANA

Chiến dịch “đọc sách kỹ thuật số” ở châu Phi

Trong bối cảnh châu Phi đang đối mặt những thách thức lớn về giáo dục và tiếp cận tri thức, các chiến dịch đọc sách kỹ thuật số nổi lên như một giải pháp sáng tạo, tận dụng công nghệ để vượt qua rào cản địa lý và kinh tế.

Công nghệ tưới tiêu nhỏ giọt trên sa mạc của Israel. Ảnh: AP

Kỹ thuật phục hồi sa mạc của Israel

Israel là một trong những quốc gia thành công nhất thế giới trong việc phục hồi đất khô hạn và khắc phục tình trạng sa mạc hóa, đặc biệt tại sa mạc Negev Desert - nơi chiếm hơn 60% diện tích lãnh thổ.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. Ảnh: GETTYIMAGES

Vai trò quan trọng của Eo biển Hormuz

Là “cánh cổng” trên biển duy nhất nối vịnh Ba Tư với đại dương, nơi hơn 20% sản lượng dầu mỏ thế giới đi qua mỗi ngày, Eo biển Hormuz sở hữu vị trí địa lý đặc biệt quan trọng. Đây là nơi trung chuyển năng lượng trung tâm của thế giới, những cũng là điểm nghẽn với nguồn cung nhiên liệu cho thế giới khi xung đột xảy ra.

OPEC hiện là thực thể quyền lực nhất thế giới về dầu mỏ. Ảnh: GETTYIMAGES

Thực thể quyền lực trên thị trường dầu mỏ

Ra đời năm 1960, Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC), hiện nay gồm các đối tác (OPEC+), là thực thể quyền lực số một trên bản đồ dầu mỏ nói riêng và năng lượng thế giới nói chung. Tuy nhiên, nhiều quốc gia đang ngày càng “quay lưng” với loại nhiên liệu hóa thạch này nhằm hướng tới phát triển kinh tế xanh và bền vững.

Các quốc gia Trung Đông nỗ lực biến nước biển thành nước ngọt. Ảnh: AP

Bài toán nguồn nước ở Trung Đông

Trong nhiều thế kỷ qua, Trung Đông luôn thiếu nước ngọt. Sự ra đời của hệ thống nhà máy khử mặn ở Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Oman… đã phần nào xử lý điều đó. Cùng với dầu mỏ, nước ngọt là “chìa khóa sự sống” ở khu vực này.

Lăng Lenin tại Thủ đô Moscow.

Quần thể kiến trúc độc đáo trên Quảng trường Đỏ

Tồn tại ở Thủ đô Moscow của nước Nga gần một thế kỷ, lăng Lenin là một phần không thể thiếu của quần thể Quảng trường Đỏ, một trong những công trình kiến trúc đẹp và còn là biểu tượng của một thời đại Xô-viết.