Cuộc chiến trừng phạt Nga-EU leo thang

Tổng thống Nga Vladimir Putin vừa ký sắc lệnh cấm các nhà đầu tư từ những “quốc gia không thân thiện” bán cổ phần trong một số doanh nghiệp chiến lược và ngân hàng cho đến cuối năm nay. Trước đó, Liên minh châu Âu (EU) đã đưa ra một loạt lệnh trừng phạt tăng cường nhằm vào Nga, theo đó “cuộc chiến trừng phạt” giữa hai bên không ngừng leo thang.
Dự án Sakhalin 2 ở vùng Viễn Đông của Nga. (Ảnh: Shell/TTXVN)
Dự án Sakhalin 2 ở vùng Viễn Đông của Nga. (Ảnh: Shell/TTXVN)

Theo Reuters, lệnh cấm nêu trên có hiệu lực ngay lập tức, áp dụng đối với hoạt động khai thác dầu khí trong dự án Sakhalin-1 tại vùng Viễn Đông của Nga. Lệnh cấm cũng ngăn chặn các nhà đầu tư từ các “quốc gia không thân thiện” bán cổ phần trong các dự án khí đốt tự nhiên hóa lỏng Sakhalin-2 và khai thác mỏ dầu Kharyaga, cũng như trong các ngân hàng của Nga, cùng các tài sản khác.

Trước khi đưa ra lệnh cấm này, phía Nga đã tăng cường các biện pháp trừng phạt nhằm vào các nước châu Âu. Nga thông báo trục xuất 14 nhân viên làm việc tại Lãnh sự quán và Đại sứ quán Bulgaria tại nước này. Bộ Ngoại giao Nga khẳng định động thái nêu trên là nhằm đáp trả quyết định “vô cớ” của Sofia trong việc trục xuất các nhân viên ngoại giao Nga.

Không chỉ nhằm vào các quốc gia EU, Bộ Ngoại giao Nga đưa thêm 39 chính trị gia, doanh nhân và nhà báo Anh vào danh sách công dân bị Moskva trừng phạt. Trong số những người trong danh sách có cả cựu Thủ tướng Anh David Cameron. Ngoài ra, Văn phòng Tổng công tố Nga cũng tuyên bố Quỹ Calvert 22, tổ chức phi chính phủ có trụ sở tại London (Anh), là tổ chức “không được hoan nghênh”. Ngoài ra, Moskva đã công bố lệnh cấm nhập cảnh đối với 62 công dân Canada để đáp trả việc Ottawa mở rộng các biện pháp trừng phạt riêng mới nhất chống lại Nga.

Ở chiều ngược lại, một loạt lệnh trừng phạt cũng đã được các nước châu Âu áp đặt với Nga trong những ngày gần đây. Chính phủ Thụy Sĩ thông báo áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt mới chủ yếu liên quan lệnh cấm mua, nhập khẩu hoặc vận chuyển vàng và các sản phẩm vàng từ Nga. Thụy Sĩ cũng thông báo đã đóng băng tài sản của ngân hàng lớn nhất của Nga là Sberbank, cũng như cấm ngân hàng này cung cấp vốn, nguồn lực kinh tế hoặc dịch vụ kỹ thuật.

Trước đó, các nước thành viên EU đã nhất trí gói trừng phạt thứ 7 nhằm vào Nga, cấm nhập khẩu vàng của nước này và phong tỏa tài sản của ngân hàng Sberbank. EU cũng bổ sung thêm nhiều cá nhân và thực thể của Nga có liên quan chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga tại Ukraine vào “danh sách đen”. Đồng thời, EU đã quyết định gia hạn các biện pháp trừng phạt mà khối này áp dụng với Nga kể từ năm 2014 thêm sáu tháng. Cho đến nay, EU đã thông qua sáu vòng trừng phạt đối với Nga. Thống kê cho thấy có tổng cộng 98 doanh nghiệp Nga và 1.158 cá nhân Nga đã bị “đóng băng” tài sản và bị cấm nhập cảnh vào EU.

Các lệnh trừng phạt của phương Tây gây thiệt hại lớn cho nền kinh tế Nga, tuy nhiên chính EU cũng lâm cảnh “gậy ông đập lưng ông”. Một báo cáo dài 118 trang của các chuyên gia kinh doanh và nhà kinh tế từ Đại học Yale của Mỹ vừa công bố cho thấy nền kinh tế Nga đã bị tổn hại nặng nề bởi các lệnh trừng phạt. Mặc dù Moskva có thể thu về hàng tỷ USD từ việc bán năng lượng với giá cao, nhưng nhiều hoạt động kinh tế trong nước của Nga đã bị đình trệ. Theo ước tính của các nhà kinh tế, nền kinh tế Nga đang trên đà giảm hơn 10% trong năm nay, mức giảm lớn nhất kể từ năm 1991. Trong khi đó, Tổng thống Nga Vladimir Putin cho rằng các biện pháp trừng phạt Moskva ước tính sẽ làm EU thiệt hại 400 tỷ USD/năm.

Tuy nhiên, không chỉ Nga, EU phải “trả giá” cho những lệnh trừng phạt khắc nghiệt lẫn nhau, nhiều nước trên thế giới cũng đang bị ảnh hưởng bởi cuộc chiến Nga-Ukraine cũng như “cuộc chiến trừng phạt” giữa Nga với EU và phương Tây. Hãng tin Sputnik dẫn nguồn Bộ Ngoại giao Nga nhận định rằng, “kỷ nguyên hợp tác” giữa Nga với phương Tây đã “kết thúc một cách không thể đảo ngược”. Trong bối cảnh này, quan hệ Nga-phương Tây chưa thể nhìn thấy “ánh sáng cuối đường hầm”.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.