COP26 và vấn đề chuyển dịch năng lượng

Việt Nam đang nỗ lực mạnh mẽ để hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045. Trong bối cảnh đó, dự báo nhu cầu năng lượng và điện trong những năm tới sẽ tiếp tục tăng nhanh. Song song với mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng, Việt Nam cũng đã xây dựng Chương trình chuyển đổi năng lượng mạnh mẽ tới năm 2050, nhằm thực hiện cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.
Dự án điện gió trên đảo Phú Quý, Bình Thuận. Ảnh: QUỐC HANH
Dự án điện gió trên đảo Phú Quý, Bình Thuận. Ảnh: QUỐC HANH

Hướng tới mục tiêu tăng trưởng xanh

Tại Hội nghị thượng đỉnh của LHQ về biến đổi khí hậu COP26 được tổ chức tại Glasgow (Vương quốc Anh) vào tháng 11/2021, Việt Nam đã đưa ra cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Cam kết này thể hiện quyết tâm của Chính phủ Việt Nam thực hiện các mục tiêu chuyển dịch từ nguồn năng lượng hóa thạch truyền thống sang các nguồn năng lượng xanh, sạch, giảm phát thải khí nhà kính, chống biến đổi khí hậu.

Ngay sau Hội nghị COP26, Thủ tướng Chính phủ cũng đã trực tiếp làm Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về thực hiện cam kết của Việt Nam tại COP26 và phân công các bộ, ngành xây dựng kế hoạch hành động trong từng lĩnh vực. Trong đó, quá trình chuyển dịch năng lượng đang được chỉ đạo đẩy nhanh trên tinh thần phát huy nội lực, đồng thời tăng cường hợp tác, hỗ trợ từ các đối tác quốc tế, các định chế tài chính song phương và đa phương.

Phát biểu ý kiến tại Hội thảo “Tác động của COP26 đến chuyển dịch năng lượng theo hướng tăng trưởng xanh” diễn ra ngày 17/8, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) Nguyễn Thị Bích Ngọc cho biết, Bộ đã tham mưu Thủ tướng Chính phủ ban hành Chiến lược Tăng trưởng xanh quốc gia giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2050 vào tháng 10/2021, ngay trước thềm Hội nghị COP26 và tiếp đó, ngày 22/7/2022 vừa qua, đưa ra Kế hoạch hành động quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021-2030. Đây là những điểm nhấn hết sức quan trọng giúp Việt Nam dịch chuyển năng lượng và hướng tới nền kinh tế xanh.

Các chuyên gia kinh tế cho rằng, chuyển dịch năng lượng, từng bước giảm dần sự phụ thuộc vào năng lượng hóa thạch, tăng tỷ trọng năng lượng tái tạo trong cơ cấu nguồn cung năng lượng quốc gia, giảm phát thải khí nhà kính là quá trình căn bản nhằm hướng tới tăng trưởng xanh ở các quốc gia và thực hiện các mục tiêu toàn cầu trong chống biến đổi khí hậu.

Thực tế trong ba năm trở lại đây, Việt Nam đã chứng kiến sự phát triển nhanh của năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện gió và điện mặt trời. Hiện, nguồn điện từ năng lượng tái tạo tại Việt Nam chiếm đến 52,2% công suất lắp đặt trên toàn quốc. Do đó, để hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045, theo Thứ trưởng Bộ Công thương Đặng Hoàng An, xây dựng chiến lược phát triển và chuyển dịch năng lượng bền vững, khả thi, phù hợp điều kiện phát triển kinh tế - xã hội là điều kiện quan trọng nhất hiện nay. Trong đó, hai mục tiêu quan trọng nhất hiện là bảo đảm an ninh năng lượng trong trung và dài hạn để đáp ứng mục tiêu phát triển; đồng thời, bảo đảm tiếp cận năng lượng cho người dân và nền kinh tế với chi phí hợp lý, phù hợp điều kiện phát triển và khả năng thực tế của Việt Nam.

“Chuyển dịch năng lượng không chỉ là vấn đề của nội bộ ngành năng lượng mà chính là chuyển đổi toàn bộ nền kinh tế từ mô hình thâm dụng nhiều năng lượng sang mô hình sử dụng năng lượng một cách hiệu quả”, Thứ trưởng Đặng Hoàng An nhấn mạnh.

Nhà máy điện rác Nam Sơn (Sóc Sơn, Hà Nội) vừa đi vào hoạt động. Ảnh: NAM ANH

Nhà máy điện rác Nam Sơn (Sóc Sơn, Hà Nội) vừa đi vào hoạt động. Ảnh: NAM ANH

Cách nào đạt được mục tiêu?

Để đạt được các mục tiêu tăng trưởng xanh quốc gia giai đoạn 2021-2030, Thứ trưởng Bộ Công thương Đặng Hoàng An cho biết, bốn mục tiêu mới nhất mà Việt Nam đặt ra trong chuyển dịch năng lượng, bao gồm:

Thứ nhất, không phát triển thêm các nhà máy điện than mới sau năm 2030, phát triển các nguồn điện chạy khí ở mức độ hợp lý để tránh lệ thuộc vào thị trường thế giới và xây dựng lộ trình chuyển đổi nhiên liệu cho các nhà máy nhiệt điện chạy than, khí hiện có.

Thứ hai, tiếp tục tăng mạnh tỷ trọng các nguồn năng lượng tái tạo để tận dụng thế mạnh của Việt Nam.

Thứ ba, tìm hiểu, tiếp cận sớm các công nghệ sử dụng các nguồn năng lượng sơ cấp như hydro xanh, amoniac xanh.

Thứ tư, cải thiện hạ tầng truyền tải và phân phối, nâng cấp khả năng kỹ thuật của hệ thống điện quốc gia về vận hành an toàn, đủ khả năng hấp thụ tỷ trọng ngày càng lớn của năng lượng tái tạo.

Còn theo lãnh đạo Bộ KH&ĐT, chúng ta cần tập trung giải quyết 5 vấn đề cốt lõi mang tính bao trùm. Đó là, cần tính toán kỹ lưỡng lộ trình chuyển dịch năng lượng theo hướng xanh, bền vững để bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Trong quá trình chuyển dịch năng lượng cần giảm đến mức thấp nhất sự tác động tới các nhóm và đối tượng dễ bị tổn thương, trong đó đặc biệt lưu ý tác động của tăng giá điện đối với các hộ gia đình nghèo và việc chuyển đổi, mất việc làm của người lao động trong các ngành, lĩnh vực, chẳng hạn từ năng lượng hóa thạch sang năng lượng tái tạo.

Ngoài ra, quá trình chuyển dịch năng lượng theo hướng xanh, bền vững là trách nhiệm của tất cả các bên liên quan từ trung ương đến địa phương, các ngành, các cấp, doanh nghiệp, các tổ chức xã hội và cộng đồng người dân; cần phải có sự cam kết hỗ trợ về mặt tài chính/kỹ thuật từ các quốc gia phát triển. Trong quá trình triển khai chuyển dịch năng lượng theo hướng xanh, bền vững cần thực thi có hiệu quả công tác đánh giá, kiểm tra, giám sát và các chế tài liên quan để hạn chế, cắt giảm đầu tư và có lộ trình thay thế, đóng cửa các cơ sở sản xuất ô nhiễm, hạ tầng phát thải nhiều carbon.

Dù vậy, các chuyên gia kinh tế cho rằng, để phát triển nguồn năng lượng theo hướng bền vững, bảo đảm cung cấp nguồn cung ổn định với giá thành hợp lý luôn là thách thức đối với các quốc gia đang phát triển, trong đó có Việt Nam. Thực tế, 20 năm nay, tốc độ tăng trưởng nhu cầu điện hằng năm của Việt Nam đều đạt hai con số, trong đó giai đoạn 2000-2010 là 13%; 2011-2019 là 10,5%. Nhưng tốc độ đầu tư các nguồn điện lớn lại chậm. Hiện, công suất nguồn điện đưa vào chỉ đạt 53% so quy hoạch điện VII, đặc biệt các dự án nhiệt điện than gặp rất nhiều khó khăn về huy động vốn, trong khi, kế hoạch phát triển điện khí gặp khó khăn do phụ thuộc hoàn toàn vào nhập khẩu và các nguồn điện năng lượng tái tạo còn “đỏng đảnh” theo thời tiết vì chưa có hệ thống lưu trữ. Điều này sẽ ảnh hưởng đến chuyển dịch năng lượng theo hướng xanh hơn trong thời gian tới, bởi vậy cần có quyết tâm chính trị lớn của các cấp, ngành, đặc biệt cần có sự phối hợp đồng bộ, toàn diện từ tất cả các bên liên quan; sự đồng lòng của người dân và cộng đồng doanh nghiệp.

Có thể bạn quan tâm

Tư vấn cho cá nhân và hộ kinh doanh tại Thuế Thành phố Hà Nội. Ảnh: NAM ANH

Tiếp tục hỗ trợ kê khai thuế cho hộ kinh doanh

Từ ngày 10/3/2026, Cục Thuế mở đợt cao điểm 15 ngày tuyên truyền và hỗ trợ hộ, cá nhân kinh doanh thực hiện các chính sách thuế mới thông qua chương trình “Đồng hành cùng hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trong tuân thủ pháp luật thuế” trên phạm vi cả nước.

Cảnh sát đột kích vào trụ sở Xôi lạc TV. Ảnh: NGUYỄN HẢI

Mạnh tay với xâm phạm bản quyền số

Hệ thống phát sóng bóng đá lậu “Xôi Lạc TV” vừa bị triệt phá đã phơi bày một đường dây xâm phạm bản quyền quy mô trên không gian mạng. "Cuộc chiến" khốc liệt vẫn còn ở phía trước nhưng đã đến lúc nhìn lại nhận thức của đám đông.

Tiền gửi tiết kiệm một lần nữa được xem là kênh an toàn, nhất là khi mặt bằng lãi suất huy động đang có xu hướng đi lên. Ảnh: NGUYỆT ANH

“Hầm trú ẩn” của dòng tiền trong biến động

Kinh tế toàn cầu biến động khó lường, từ xung đột địa chính trị đến giá hàng hóa lên xuống mạnh, tâm lý thận trọng lan rộng trên thị trường tài chính. Nhiều nhà đầu tư có xu hướng rút khỏi các kênh rủi ro.

Mặt hàng chíp điện tử có cơ hội tăng tốc mạnh mẽ, góp phần nâng cao vị thế doanh nghiệp Việt trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Ảnh: NAM ANH

Chủ động thích ứng hàng rào thuế quan

Những điều chỉnh thuế quan mới từ Mỹ đang mở ra một chu kỳ chính sách đầy biến động. Chủ động thích ứng, đa dạng hóa thị trường và củng cố nội lực trở thành yêu cầu cấp thiết để giữ vững đà tăng trưởng xuất khẩu.

Năm con ngựa, tìm cổ phiếu “phi mã”

Hằng năm, thường xuất hiện những cổ phiếu (CP) hoặc nhóm CP có tỷ lệ tăng vượt trội cùng với khối lượng giao dịch (KLGD) lớn. Những CP dạng này thường được gắn với tính chất “nổi trội”, “dẫn dắt”… nhưng trong năm Bính Ngọ 2026 nhiều nhà đầu tư (NĐT) gọi là CP “phi mã” hoặc “phi nước đại”.

Còn giờ còn giao dịch

Diễn biến những phiên giao dịch trong tuần cuối cùng trước khi nghỉ Tết Nguyên đán năm 2026 đang khác lạ so với nhiều năm gần đây khi sự sôi động vẫn được duy trì cho đến những ngày cuối cùng.

TP Hồ Chí Minh đã chuẩn bị từ sớm hạ tầng, nhân lực cho Trung tâm Tài chính quốc tế. Ảnh: Lê MINH

Cuộc đua về tốc độ và bản lĩnh cải cách

Việc triển khai Trung tâm Tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng không chỉ là một quyết sách kinh tế. Đó còn là lựa chọn chiến lược mang tầm vóc dài hạn của quốc gia, đặc biệt trong bối cảnh trật tự kinh tế tài chính toàn cầu đang tái định hình rõ.

Nhiều công ty chứng khoán đã phải tính đến phương án tăng vốn điều lệ để duy trì tăng trưởng. Ảnh: NAM ANH

Đòn bẩy sát ngưỡng rủi ro

Cho vay ký quỹ, từng chỉ được xem là dịch vụ hỗ trợ, nay âm thầm trở thành “động cơ lợi nhuận” của các công ty chứng khoán.

Tưởng đỏ hóa xanh

Sau một giai đoạn “xanh vỏ đỏ lòng”, tức VN-Index tăng nhưng lực đẩy đến từ số ít cổ phiếu (CP), hiện nay diễn biến thay đổi theo hướng ngược lại khi VN-Index dù “đỏ” nhưng nhiều CP lại ngược dòng mạnh mẽ.

Cần có những chính sách để khuyến khích các doanh nghiệp khoa học công nghệ phát triển. Ảnh: NAM ANH

Khoảng cách chính sách khoa học và công nghệ

Doanh nghiệp khoa học và công nghệ (KH&CN) được xác định là lực lượng nòng cốt của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, từ công nhận danh hiệu đến thụ hưởng ưu đãi, nhiều doanh nghiệp vẫn gặp không ít rào cản.

Tin đồn ảnh hưởng nhiều đến tâm lý của nhà đầu tư với các cổ phiếu hạ tầng xây dựng. Ảnh: NGUYỆT ANH

Cổ phiếu hạ tầng trong vùng nhiễu

Trong khi hàng loạt hạng mục tại sân bay Long Thành và các dự án hạ tầng trọng điểm vẫn gấp rút thi công, dòng tiền trên thị trường chứng khoán lại quay đầu rút lui tại nhóm cổ phiếu hạ tầng xây dựng. Điều này dấy lên nhiều nghi vấn về câu chuyện nội tại doanh nghiệp.

Cẩn trọng với ủy thác "bao lỗ"

Mặc dù nhân viên môi giới không được nhận ủy thác đầu tư từ khách hàng, nhưng trong thực tế hoạt động này vẫn diễn ra theo nhiều hình thức lách luật và đương nhiên cũng để lại không ít hệ lụy trước mắt và cả tiềm tàng.

Tỷ lệ năng lượng tái tạo trở thành điều kiện trong quá trình thẩm định đơn hàng. Ảnh: NAM ANH

Khi điện xanh quyết định đơn hàng

Điện xanh đang trở thành điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam giữ đơn hàng và vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Nhưng khoảng cách giữa nơi sản xuất điện và nơi tiêu thụ, cùng các điểm nghẽn truyền tải, đang là lực cản lớn.

Dư địa lợi nhuận thu hẹp do chi phí, các doanh nghiệp tối ưu hóa quản trị để giữ năng lực cạnh tranh. Ảnh: NAM ANH

Độ trễ giá và áp lực chi phí phía trước

Tăng trưởng kinh tế năm 2025 bật lên ở mức 8,02%. Mặt bằng giá tiêu dùng vẫn được giữ trong kiểm soát. Nhưng phía sau sự ổn định ấy, chi phí sản xuất đã đi trước một nhịp.

Tín dụng bất động sản có thể tạo lực đẩy cho thị trường trong ngắn hạn. Ảnh: NAM ANH

Ngân hàng vào khuôn tín dụng mới

Ngân hàng Nhà nước đang chuyển sang điều hành tín dụng thận trọng và kỷ luật hơn, kiểm soát nhịp tăng ngay từ đầu năm và siết cho vay bất động sản để ngăn rủi ro tăng nóng, bảo đảm ổn định thị trường.

Dự án đường dây 500 kV mạch 3 từ Quảng Trạch đến Phố Nối. Ảnh: TRẦN HẢI

Giá điện trước ngưỡng thị trường cạnh tranh

Dự thảo lộ trình thị trường điện cạnh tranh đang gây ra một số băn khoăn về giá điện và an ninh năng lượng. Khác biệt quan điểm giữa Bộ Công thương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho thấy quá trình cải cách sẽ không đơn giản.

Công ty cổ phần Giày Thượng Đình (mã GTD) tổ chức phiên đấu giá hơn 6,38 triệu cổ phần vào giữa tháng 12/2025. Ảnh: NAM ANH

Biến động trong hoạt động thoái vốn nhà nước

Nhóm doanh nghiệp niêm yết có vốn nhà nước đang được giới chuyên gia kỳ vọng trở thành tâm điểm năm 2026, khi nhà đầu tư không còn kỳ vọng vào một cú “đánh lên” ngắn hạn, hay “mác" nhà nước mà hướng tới giá trị quản trị.

Năm 2025, thị trường chứng khoán Việt Nam liên tiếp chinh phục những đỉnh cao mới. Ảnh: SONG ANH

Chứng khoán Việt Nam bước vào giai đoạn nhiều tiềm năng

Trải qua năm 2025 với nhiều biến động và cung bậc cảm xúc đan xen, thị trường chứng khoán Việt Nam được kỳ vọng sẽ bước sang năm 2026 với những chuyển động mới, khi hàng loạt yếu tố tích cực cùng hội tụ, qua đó mở ra những cơ hội đầu tư đáng chú ý.

Dây chuyền may xuất khẩu của Công ty cổ phần May Đức Giang. Ảnh: NAM ANH

Thế và lực cho chu kỳ tăng trưởng mới

Sau một năm ghi nhận nhiều điểm sáng, nền kinh tế đang tích lũy thêm nội lực quan trọng, tạo nền tảng cho một chu kỳ tăng trưởng cao hơn khi các động lực truyền thống được giữ nhịp và những động lực mới dần hình thành.

Nhìn từ một phiên cuối năm

Những phiên giao dịch cuối năm dương lịch thường được xem là quãng nghỉ hoặc quãng lặng của thị trường chứng khoán (TTCK). Điều này xuất phát từ việc khối nhà đầu tư (NĐT) nước ngoài bước vào kỳ nghỉ Giáng sinh và năm mới nên giao dịch không quá sôi động và nhiều TTCK trên thế giới cũng theo xu hướng này.

Trong những tháng cuối năm 2025, nhiều ngân hàng đồng loạt điều chỉnh biểu phí các dịch vụ. Ảnh: NAM ANH

Đằng sau làn sóng tăng phí dịch vụ ngân hàng

Nhiều ngân hàng đã điều chỉnh tăng phí các dịch vụ như chuyển tiền, thông báo biến động số dư và quản lý tài khoản… Một số ý kiến cho rằng động thái này nhằm làm sạch tài khoản rác, trong khi quan điểm khác nhận định đây là cách các ngân hàng gia tăng tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) với chi phí thấp.

Hộ kinh doanh truyền thống gặp nhiều rào cản hơn trong quá trình tiếp cận công nghệ mới. Ảnh: NGUYỆT ANH

Hộ kinh doanh trước “giờ G”

Việc đánh giá vẫn tiếp tục, mặc dù ngày chuyển đổi cơ chế thuế mới đã được xác lập. Nhưng có một điểm không thể phủ nhận, quy định mới sẽ chuẩn hóa công tác quản lý thuế và tạo điều kiện cho hộ kinh doanh tiếp cận tín dụng.

Luật AI mở ra cơ hội để các startup có không gian thử nghiệm và tạo ra những sản phẩm thật sự phục vụ đời sống. Ảnh: NGUYỆT ANH

Đột phá công nghệ trong khuôn khổ trách nhiệm

Quốc hội vừa thông qua Luật Trí tuệ nhân tạo, tạo khung pháp lý thống nhất cho phát triển, ứng dụng và quản lý trí tuệ nhân tạo (AI). Việt Nam tiến bước vào nhóm những quốc gia đầu tiên trên thế giới có luật chuyên biệt về trí tuệ nhân tạo.

Nhiều ngân hàng tạm dừng các gói vay mua nhà đối với các bạn trẻ. Ảnh: NAM ANH

Phép thử mới của thị trường bất động sản

Hàng loạt ngân hàng đồng loạt dừng các gói vay ưu đãi cho người trẻ mua nhà và nâng lãi suất khoản vay mới thêm 1-2%. Không chỉ người dân, các doanh nghiệp cũng lo ngại khi những kế hoạch an cư của khách hàng có nguy cơ phải tạm gác, sức cầu suy giảm.

Khi niềm tin thị trường được củng cố, các doanh nghiệp bất động sản có thể huy động vốn với chi phí hợp lý hơn. Ảnh: NAM ANH

Bước ngoặt của trái phiếu doanh nghiệp

Nhiều quy định mới cho thị trường trái phiếu doanh nghiệp đang được đưa ra xin ý kiến, hướng tới thay thế các quy định cũ để hoàn thiện khung pháp lý và củng cố niềm tin dài hạn cho thị trường.