Nếu Nghị quyết 68-NQ/TW khơi dậy tinh thần khởi nghiệp trong khu vực tư nhân, thì Nghị quyết 57-NQ/TW được xem là “chìa khóa công nghệ” cho hợp tác xã và nông dân – những chủ thể trực tiếp tạo ra giá trị gia tăng của kinh tế nông thôn. Tri thức và đổi mới sáng tạo từ đây được đặt ngang hàng với đất đai và lao động trong sản xuất.
Theo tinh thần Nghị quyết 57, hợp tác xã không chỉ là đơn vị sản xuất mà trở thành chủ thể sáng tạo, chủ động ứng dụng khoa học-công nghệ trong toàn bộ chuỗi giá trị, từ sản xuất, chế biến, truy xuất nguồn gốc đến thương mại điện tử và quản trị số. Đây là sự cụ thể hóa chủ trương “chuyển đổi số toàn dân, đổi mới sáng tạo toàn xã hội”.
Thực tiễn đã xuất hiện nhiều mô hình cho thấy vai trò mới của hợp tác xã. Hợp tác xã Nấm Tam Đảo (tỉnh Phú Thọ) từ một cơ sở sản xuất nấm ăn, nấm dược liệu đã nghiên cứu, nuôi cấy thành công đông trùng hạ thảo Cordyceps militaris và tiếp tục phát triển sản phẩm nano đông trùng hạ thảo, đề xuất nhiệm vụ khoa học cấp tỉnh để hoàn thiện công nghệ. Câu chuyện này cho thấy nông dân hoàn toàn có thể trở thành chủ thể sáng tạo khi được trao cơ hội.
Ở cực nam Tổ quốc, Hợp tác xã nông nghiệp tổng hợp Ba Đình (tỉnh Cà Mau) chủ động ứng dụng phần mềm quản lý sản xuất, tài chính, hóa đơn điện tử, chữ ký số và sử dụng máy bay không người lái trong gieo sạ, phun thuốc, giúp giảm khoảng 12% chi phí mỗi vụ, đồng thời mở rộng tiêu thụ qua các nền tảng số, tăng 20–30% sản lượng chỉ sau một năm.
Tuy vậy, quá trình hiện thực hóa Nghị quyết 57 trong khu vực hợp tác xã vẫn đối mặt với nhiều rào cản về vốn, nhân lực, thủ tục khoa học-công nghệ và cơ chế bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ. Các hợp tác xã kỳ vọng nghị quyết sẽ sớm được cụ thể hóa bằng cơ chế đặc thù cho sáng kiến từ cơ sở, đầu tư hạ tầng số nông thôn và đào tạo nhân lực số, qua đó “giải phóng sức sáng tạo” của kinh tế hợp tác trong giai đoạn phát triển mới.
