Tạo cơ chế đặc thù phát triển khoa học và công nghệ phục vụ các dự án đường sắt trọng điểm quốc gia

Tại Nghị định số 319/2025/NĐ-CP do Chính phủ ban hành, quy định chi tiết các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao khoa học và công nghệ trong lĩnh vực đường sắt, hướng tới mục tiêu làm chủ công nghệ, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và phát triển bền vững ngành đường sắt Việt Nam.

Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.

Ngày 12/12/2025, thay mặt Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Nghị định số 319/2025/NĐ-CP, quy định cụ thể về nội dung, trình tự, thủ tục và thẩm quyền triển khai các cơ chế, chính sách đặc thù đối với hoạt động phát triển khoa học, công nghệ, nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ phục vụ các công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia trong lĩnh vực đường sắt.

Tập trung cho các dự án đường sắt trọng điểm

Theo Nghị định, đối tượng áp dụng là các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân tham gia hoạt động khoa học và công nghệ phục vụ các dự án đường sắt trọng điểm quốc gia. Các cơ chế, chính sách đặc thù được tập trung triển khai đối với ba nhóm dự án chiến lược, gồm: dự án đường sắt tốc độ cao trên trục bắc- nam; dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng; và hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.

Việc tập trung nguồn lực cho các dự án này nhằm tạo nền tảng khoa học-công nghệ vững chắc, đáp ứng yêu cầu phát triển hạ tầng giao thông hiện đại, đồng bộ, có sức lan tỏa lớn đối với tăng trưởng kinh tế-xã hội.

Nghị định 319/2025/NĐ-CP nhấn mạnh nguyên tắc thực hiện phải bảo đảm tuân thủ pháp luật, công khai, minh bạch, hiệu quả; đồng thời gắn với mục tiêu phát triển bền vững, thân thiện với môi trường. Đặc biệt, Chính phủ yêu cầu từng bước làm chủ công nghệ, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa các sản phẩm, linh kiện, thiết bị phục vụ ngành đường sắt.

Theo đó, Nghị định ưu tiên hợp tác nghiên cứu, chuyển giao công nghệ với các tổ chức, doanh nghiệp có uy tín trong và ngoài nước, có cam kết chuyển giao công nghệ cho doanh nghiệp Việt Nam ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án. Các doanh nghiệp trong nước đáp ứng đủ điều kiện sẽ được ưu tiên giao nhiệm vụ hoặc đặt hàng thực hiện các nhiệm vụ khoa học và công nghệ phục vụ trực tiếp cho dự án.

Tiêu chí chặt chẽ đối với doanh nghiệp tiếp nhận công nghệ

Nhằm bảo đảm hiệu quả của hoạt động chuyển giao công nghệ, Nghị định quy định rõ các tiêu chí lựa chọn doanh nghiệp Việt Nam tiếp nhận công nghệ. Doanh nghiệp phải có chức năng, nhiệm vụ phù hợp; có quy mô nhà xưởng, cơ sở vật chất, đội ngũ chuyên gia, cán bộ kỹ thuật đáp ứng yêu cầu quản lý, nghiên cứu và làm chủ công nghệ. Đồng thời, doanh nghiệp phải có năng lực tài chính và cam kết hoàn thành việc tiếp nhận, vận hành công nghệ được chuyển giao.

Quá trình lựa chọn doanh nghiệp được thực hiện chặt chẽ thông qua các hội đồng tư vấn, hội đồng đánh giá với sự tham gia của đại diện các bộ, ngành và địa phương liên quan. Việc đánh giá dựa trên nhiều nhóm tiêu chí như năng lực pháp lý, năng lực công nghệ, khả năng huy động nguồn lực tài chính và hiệu quả lan tỏa về kinh tế-xã hội.

Ưu đãi, hỗ trợ và trách nhiệm tổ chức thực hiện

Các tổ chức, cá nhân chủ trì nhiệm vụ khoa học và công nghệ hoặc tham gia đào tạo nguồn nhân lực công nghệ cao phục vụ các dự án đường sắt được hưởng các chính sách ưu đãi theo quy định của pháp luật và các nghị quyết của Quốc hội. Chính phủ cũng chấp nhận rủi ro trong hoạt động khoa học và công nghệ đối với lĩnh vực đặc thù này, nhằm khuyến khích đổi mới sáng tạo và nghiên cứu chuyên sâu.

Về trách nhiệm thi hành, Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì hướng dẫn, tổ chức triển khai Nghị định; phối hợp với các bộ: Xây dựng, Tài chính và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trong việc bố trí nguồn lực, tổ chức thực hiện và báo cáo định kỳ tình hình triển khai các chính sách phát triển khoa học và công nghệ ngành đường sắt.

Nghị định số 319/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026, được kỳ vọng sẽ tạo cú hích quan trọng, góp phần hiện đại hóa ngành đường sắt, nâng cao năng lực nội sinh và từng bước khẳng định vai trò của khoa học và công nghệ Việt Nam trong các dự án hạ tầng quy mô lớn, tầm cỡ quốc gia.

Có thể bạn quan tâm

Ông Bùi Huy Hoàng, Phó Giám đốc Trung tâm Phát triển thương mại điện tử và công nghệ số, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công thương) khởi động “MegaLive thanh niên” ngành hàng mẹ và bé thúc đẩy phát triển thương mại điện tử

Thúc đẩy hệ sinh thái thương mại điện tử theo hướng mới, gắn với lực lượng trẻ

Từ ngày 20 đến 22/5, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Bộ Công thương phối hợp Trung tâm Hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp Việt Nam và TikTok Shop tổ chức chuỗi "MegaLive thanh niên" - Ngày hội mua sắm ngành hàng mẹ và bé. Hoạt động nhằm hỗ trợ thanh niên tiếp cận kinh tế số, thúc đẩy thương mại điện tử theo hướng mới.

Trang sức bạc tại tỉnh Quý Châu, tây nam Trung Quốc, ngày 21/4/2026. (Ảnh: Xinhua)

Cuối giờ sáng 20/5, giá bạc đồng loạt quay đầu giảm mạnh

Cuối giờ sáng 20/5, giá bạc thế giới lao dốc xuống dưới ngưỡng 74 USD/ounce kéo theo sự sụt giảm mạnh của giá bạc giao dịch trong nước. Sự biến động về giá này của kim loại trắng được ghi nhận giữa lúc căng thẳng leo thang giữa Mỹ và Iran đang làm dấy lên lo ngại lạm phát và khả năng duy trì lãi suất ở mức cao hơn.

Kiểm tra sầu riêng trước khi xuất khẩu tại Công ty cổ phần Tập đoàn xuất nhập khẩu trái cây Chánh Thu. (Ảnh: Chánh Thu Group cung cấp)

Gia tăng kiểm soát chuỗi cung ứng nông sản

Từ quy định quản lý dựa trên dữ liệu toàn bộ quá trình sản xuất theo Nghị định 280 của cơ quan hải quan Trung Quốc, yêu cầu số hóa tiêu chuẩn chứng nhận của Hàn Quốc, đến cơ chế truy xuất nguồn gốc thủy sản mới tại Mỹ, việc kiểm soát theo chuỗi cung ứng đang trở thành xu thế chung của thương mại nông sản toàn cầu.

Ảnh minh họa.

Đề xuất gắn mức kỷ luật hành vi gây lãng phí với giá trị thiệt hại

Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo Nghị định quy định chi tiết việc áp dụng hình thức kỷ luật và bồi thường thiệt hại đối với hành vi gây lãng phí, trong đó đề xuất phân hóa mức kỷ luật theo giá trị thiệt hại và tính chất vi phạm, đồng thời làm rõ trách nhiệm của người đứng đầu trong quản lý, sử dụng tài sản công.

Công chức hải quan kiểm tra hồ sơ, giám sát hàng hóa tại cửa khẩu.

Hải quan thông tin về việc khai báo thành phần hóa chất khi làm thủ tục xuất nhập khẩu

Trước phản ánh của một số hiệp hội, doanh nghiệp về khai báo thành phần hóa chất khi làm thủ tục nhập khẩu, Cục Hải quan khẳng định việc yêu cầu bổ sung thông tin kỹ thuật được thực hiện đúng quy định pháp luật để xác định chính xác hàng hóa, áp dụng đúng chính sách quản lý, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tuân thủ tốt quy định.

Đường đỏ là tuyến đường cao tốc Sơn La-Điện Biên-Cửa khẩu Tây Trang đang được tỉnh Điện Biên tập trung thực hiện.

Điện Biên ưu tiên bố trí 1.424 tỷ đồng giải phóng mặt bằng dự án cao tốc Sơn La-Điện Biên-Cửa khẩu Tây Trang

Quyết tâm tháo "điểm nghẽn" do giao thông cách trở trong thu hút đầu tư, tỉnh Điện Biên dành sự ưu tiên cao nhất về nguồn lực để thực hiện giải phóng mặt bằng, bố trí tái định cư người dân bị ảnh hưởng bởi dự án đường cao tốc Sơn La-Điện Biên-Cửa khẩu Tây Trang; dự kiến tổng vốn thực hiện là 1.424 tỷ đồng.

Bà Trần Phương Hiền, Phó Trưởng Phòng Giải pháp Kênh số Bán buôn đại diện Vietcombank nhận giải Ngân hàng doanh nghiệp, đầu tư và bán buôn tốt nhất Việt Nam 2026.

Vietcombank khẳng định vị thế dẫn đầu với 7 giải thưởng quan trọng tại The Asian Banker Summit 2026

Trong khuôn khổ Hội nghị The Asian Banker Summit 2026 với chủ đề “Transaction Finance Re-invented and Beyond Borders Conference” diễn ra ngày 13-14/5 tại Kuala Lumpur (Malaysia), Vietcombank được Tạp chí The Asian Banker (TAB) trao tặng hàng loạt giải thưởng uy tín trong lĩnh vực ngân hàng bán buôn và ngân hàng giao dịch.

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 19/5: VN-Index giảm hơn 15 điểm, áp lực bán lan rộng ở nhóm ngân hàng và năng lượng

Phiên giao dịch ngày 19/5, thị trường chứng khoán Việt Nam chìm trong sắc đỏ. Áp lực điều chỉnh của nhóm cổ phiếu năng lượng cùng đà suy yếu của nhiều mã ngân hàng và nguyên vật liệu đã kéo VN-Index mất gần 15 điểm. Dù dòng tiền cải thiện và thanh khoản vượt 1 tỷ cổ phiếu, số mã giảm vẫn áp đảo trên toàn thị trường.