Tạo cơ chế đặc thù phát triển khoa học và công nghệ phục vụ các dự án đường sắt trọng điểm quốc gia

Tại Nghị định số 319/2025/NĐ-CP do Chính phủ ban hành, quy định chi tiết các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao khoa học và công nghệ trong lĩnh vực đường sắt, hướng tới mục tiêu làm chủ công nghệ, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và phát triển bền vững ngành đường sắt Việt Nam.

Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.

Ngày 12/12/2025, thay mặt Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Nghị định số 319/2025/NĐ-CP, quy định cụ thể về nội dung, trình tự, thủ tục và thẩm quyền triển khai các cơ chế, chính sách đặc thù đối với hoạt động phát triển khoa học, công nghệ, nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ phục vụ các công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia trong lĩnh vực đường sắt.

Tập trung cho các dự án đường sắt trọng điểm

Theo Nghị định, đối tượng áp dụng là các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân tham gia hoạt động khoa học và công nghệ phục vụ các dự án đường sắt trọng điểm quốc gia. Các cơ chế, chính sách đặc thù được tập trung triển khai đối với ba nhóm dự án chiến lược, gồm: dự án đường sắt tốc độ cao trên trục bắc- nam; dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng; và hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.

Việc tập trung nguồn lực cho các dự án này nhằm tạo nền tảng khoa học-công nghệ vững chắc, đáp ứng yêu cầu phát triển hạ tầng giao thông hiện đại, đồng bộ, có sức lan tỏa lớn đối với tăng trưởng kinh tế-xã hội.

Nghị định 319/2025/NĐ-CP nhấn mạnh nguyên tắc thực hiện phải bảo đảm tuân thủ pháp luật, công khai, minh bạch, hiệu quả; đồng thời gắn với mục tiêu phát triển bền vững, thân thiện với môi trường. Đặc biệt, Chính phủ yêu cầu từng bước làm chủ công nghệ, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa các sản phẩm, linh kiện, thiết bị phục vụ ngành đường sắt.

Theo đó, Nghị định ưu tiên hợp tác nghiên cứu, chuyển giao công nghệ với các tổ chức, doanh nghiệp có uy tín trong và ngoài nước, có cam kết chuyển giao công nghệ cho doanh nghiệp Việt Nam ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án. Các doanh nghiệp trong nước đáp ứng đủ điều kiện sẽ được ưu tiên giao nhiệm vụ hoặc đặt hàng thực hiện các nhiệm vụ khoa học và công nghệ phục vụ trực tiếp cho dự án.

Tiêu chí chặt chẽ đối với doanh nghiệp tiếp nhận công nghệ

Nhằm bảo đảm hiệu quả của hoạt động chuyển giao công nghệ, Nghị định quy định rõ các tiêu chí lựa chọn doanh nghiệp Việt Nam tiếp nhận công nghệ. Doanh nghiệp phải có chức năng, nhiệm vụ phù hợp; có quy mô nhà xưởng, cơ sở vật chất, đội ngũ chuyên gia, cán bộ kỹ thuật đáp ứng yêu cầu quản lý, nghiên cứu và làm chủ công nghệ. Đồng thời, doanh nghiệp phải có năng lực tài chính và cam kết hoàn thành việc tiếp nhận, vận hành công nghệ được chuyển giao.

Quá trình lựa chọn doanh nghiệp được thực hiện chặt chẽ thông qua các hội đồng tư vấn, hội đồng đánh giá với sự tham gia của đại diện các bộ, ngành và địa phương liên quan. Việc đánh giá dựa trên nhiều nhóm tiêu chí như năng lực pháp lý, năng lực công nghệ, khả năng huy động nguồn lực tài chính và hiệu quả lan tỏa về kinh tế-xã hội.

Ưu đãi, hỗ trợ và trách nhiệm tổ chức thực hiện

Các tổ chức, cá nhân chủ trì nhiệm vụ khoa học và công nghệ hoặc tham gia đào tạo nguồn nhân lực công nghệ cao phục vụ các dự án đường sắt được hưởng các chính sách ưu đãi theo quy định của pháp luật và các nghị quyết của Quốc hội. Chính phủ cũng chấp nhận rủi ro trong hoạt động khoa học và công nghệ đối với lĩnh vực đặc thù này, nhằm khuyến khích đổi mới sáng tạo và nghiên cứu chuyên sâu.

Về trách nhiệm thi hành, Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì hướng dẫn, tổ chức triển khai Nghị định; phối hợp với các bộ: Xây dựng, Tài chính và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trong việc bố trí nguồn lực, tổ chức thực hiện và báo cáo định kỳ tình hình triển khai các chính sách phát triển khoa học và công nghệ ngành đường sắt.

Nghị định số 319/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026, được kỳ vọng sẽ tạo cú hích quan trọng, góp phần hiện đại hóa ngành đường sắt, nâng cao năng lực nội sinh và từng bước khẳng định vai trò của khoa học và công nghệ Việt Nam trong các dự án hạ tầng quy mô lớn, tầm cỡ quốc gia.

Có thể bạn quan tâm

Thủy điện Sơn La về đêm. (Ảnh: EVN)

Giảm phát thải, bảo đảm an ninh năng lượng

Giảm phát thải trong ngành điện không chỉ là phát triển thêm các nguồn năng lượng sạch. Với những nhà máy nhiệt điện vẫn giữ vai trò quan trọng trong bảo đảm cung ứng, yêu cầu đặt ra là giảm phát thải trong quá trình vận hành, tháo gỡ những điểm nghẽn về công nghệ, cơ chế và nguồn lực để bảo đảm an ninh năng lượng.

Nhà lồng nuôi cá trên sông Đà.

Tài chính cho nông nghiệp xanh

Trong bối cảnh Việt Nam hướng đến Net Zero vào năm 2050, ngành nông nghiệp cũng phải “chạy đua” hướng đến sản xuất công nghệ cao để giảm phát thải. 

Toàn cảnh hội nghị. (Ảnh: LP)

Hải quan đẩy nhanh chuyển đổi số, siết quản lý rủi ro

Cục trưởng Hải quan Nguyễn Văn Thọ yêu cầu toàn ngành tập trung đưa Luật Hải quan sửa đổi vào cuộc sống, đẩy nhanh các dự án Hải quan số, mở rộng thông quan tập trung, đồng thời tăng cường chống thất thu và kiểm soát các lĩnh vực rủi ro cao.

Ảnh minh họa: nhandan.vn

Đẩy mạnh thanh toán điện tử toàn trình vốn đầu tư công qua Kho bạc Nhà nước

Với mục tiêu đưa nguồn vốn đến các dự án, công trình kịp thời, giảm tải chi phí cho chủ đầu tư/ban quản lý dự án, tăng hiệu quả và thời gian sử dụng nguồn vốn, Kho bạc Nhà nước đã hiện đại hóa, ứng dụng công nghệ thông tin nhằm đáp ứng yêu cầu nhanh, gọn, kịp thời và minh bạch trong thanh toán vốn đầu tư công.

Luật Hải quan sửa đổi tạo thêm cơ sở pháp lý để doanh nghiệp tổ chức chuỗi logistics linh hoạt hơn. (Ảnh: CHQ)

Mở rộng mạng lưới logistics, tăng lựa chọn cho doanh nghiệp

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan số 11/2026/QH16 mở rộng phạm vi thành lập kho, điểm gom và tập kết hàng hóa, tạo thêm cơ sở để doanh nghiệp tổ chức hoạt động logistics phù hợp với nguồn hàng... Việc mở rộng địa điểm đồng thời gắn với các yêu cầu về quản lý, kết nối và giám sát hải quan.

Bất động sản ESG ngày càng có lợi thế cạnh tranh hơn trên thị trường. (Ảnh: Cộng tác viên)

Bất động sản ESG đang trở thành xu thế tất yếu

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nghiêm Thị Thà, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Tư vấn Tài chính Việt Nam (VFCA), bất động sản xanh phát triển theo các tiêu chuẩn ESG (Môi trường-Xã hội-Quản trị) không còn là lựa chọn mang tính tự nguyện mà đang trở thành xu hướng tất yếu của thị trường.

Thanh khoản năm 2026 dự kiến giảm, thị trường chờ động lực mới từ 2027. (Ảnh: HNV)

Nhu cầu ở thực giữ nhịp thanh khoản thị trường chuyển nhượng Hà Nội

Thời gian qua, thị trường bất động sản thứ cấp Hà Nội ghi nhận giao dịch chậm lại so giai đoạn 2025. Trong bối cảnh lãi suất duy trì ở mức cao, hoạt động giải phóng mặt bằng diễn ra trên diện rộng, nhà đầu tư trở nên thận trọng hơn, trong khi lực cầu mua để ở đóng vai trò là lực đỡ chính của thị trường.

(Ảnh minh họa: FXEmpire)

Sáng 7/9, giá bạc thế giới tiếp tục giảm

Sáng 7/9, giá bạc thế giới giao dịch quanh ngưỡng 66 USD/ounce, tiếp nối mức giảm hơn 1% trong phiên trước đó trong bối cảnh kim loại trắng chịu sức ép từ kỳ vọng ngày càng tăng về khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) sớm tăng lãi suất sau khi số liệu việc làm do Mỹ công bố vào tuần trước mạnh hơn dự kiến.

Techcombank là một trong những doanh nghiệp Việt Nam có tiềm năng đóng vai trò doanh nghiệp dẫn dắt trong lĩnh vực tài chính-ngân hàng. (Nguồn: Techcombank)

Doanh nghiệp quốc gia tạo nên sức mạnh của các nền kinh tế lớn: Đâu là bài học cho Việt Nam?

Phía sau sự trỗi dậy của nhiều cường quốc luôn là những doanh nghiệp đầu tàu đủ lớn để kéo theo cả ngành công nghiệp, chuỗi cung ứng và năng lực cạnh tranh của một nền kinh tế. Việt Nam cũng xuất hiện nhiều doanh nghiệp như Viettel, Vingroup, Techcombank, Vinamilk …có tiềm năng đảm nhiệm vai trò này.

Sản xuất tại Công ty cổ phần Kim khí Thăng Long, Hà Nội. (Ảnh: TUỆ NGHI)

Cú huých cho tăng trưởng kinh tế

Quý III, nền kinh tế Việt Nam cho thấy những tín hiệu tăng tốc mạnh mẽ, mở rộng dư địa cho tăng trưởng trong những tháng cuối năm. Nhiều ngành, lĩnh vực chính ghi nhận mức tăng trưởng cao so với cùng kỳ năm 2025, tạo nền tảng quan trọng để phấn đấu hoàn thành mục tiêu tăng trưởng hai con số.

(Ảnh: NGỌC BÍCH)

Giá vàng nhẫn một số thương hiệu tăng trong khi vàng miếng SJC giảm trong tuần đầu tiên của tháng 9

Giá vàng thế giới tiếp tục trải qua tuần giảm giá thứ hai liên tiếp, đóng cửa ở mức 4.429 USD/ounce, giảm 25 USD so cuối tuần trước khi thị trường lo ngại Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) có thể sẽ tăng lãi suất trong tháng 9 này. Trong nước, giá vàng miếng SJC giảm 1,1 triệu đồng, bán ra ở mức 147,6 triệu đồng/lượng.

[Infographic] Chỉ tiêu chủ yếu đến năm 2030 của 6 vùng kinh tế-xã hội

[Infographic] Chỉ tiêu chủ yếu đến năm 2030 của 6 vùng kinh tế-xã hội

Bộ Chính trị vừa ban hành Nghị quyết số 27-NQ/TW, ngày 28/8/2026 về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới, trong đó đề ra các chỉ tiêu chủ yếu đến năm 2030 của 6 vùng kinh tế-xã hội, như tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân/năm, GRDP bình quân đầu người, tỷ trọng các ngành trong GRDP.