Tạo cơ chế đặc thù phát triển khoa học và công nghệ phục vụ các dự án đường sắt trọng điểm quốc gia

Tại Nghị định số 319/2025/NĐ-CP do Chính phủ ban hành, quy định chi tiết các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao khoa học và công nghệ trong lĩnh vực đường sắt, hướng tới mục tiêu làm chủ công nghệ, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và phát triển bền vững ngành đường sắt Việt Nam.

Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.

Ngày 12/12/2025, thay mặt Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Nghị định số 319/2025/NĐ-CP, quy định cụ thể về nội dung, trình tự, thủ tục và thẩm quyền triển khai các cơ chế, chính sách đặc thù đối với hoạt động phát triển khoa học, công nghệ, nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ phục vụ các công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia trong lĩnh vực đường sắt.

Tập trung cho các dự án đường sắt trọng điểm

Theo Nghị định, đối tượng áp dụng là các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân tham gia hoạt động khoa học và công nghệ phục vụ các dự án đường sắt trọng điểm quốc gia. Các cơ chế, chính sách đặc thù được tập trung triển khai đối với ba nhóm dự án chiến lược, gồm: dự án đường sắt tốc độ cao trên trục bắc- nam; dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng; và hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.

Việc tập trung nguồn lực cho các dự án này nhằm tạo nền tảng khoa học-công nghệ vững chắc, đáp ứng yêu cầu phát triển hạ tầng giao thông hiện đại, đồng bộ, có sức lan tỏa lớn đối với tăng trưởng kinh tế-xã hội.

Nghị định 319/2025/NĐ-CP nhấn mạnh nguyên tắc thực hiện phải bảo đảm tuân thủ pháp luật, công khai, minh bạch, hiệu quả; đồng thời gắn với mục tiêu phát triển bền vững, thân thiện với môi trường. Đặc biệt, Chính phủ yêu cầu từng bước làm chủ công nghệ, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa các sản phẩm, linh kiện, thiết bị phục vụ ngành đường sắt.

Theo đó, Nghị định ưu tiên hợp tác nghiên cứu, chuyển giao công nghệ với các tổ chức, doanh nghiệp có uy tín trong và ngoài nước, có cam kết chuyển giao công nghệ cho doanh nghiệp Việt Nam ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án. Các doanh nghiệp trong nước đáp ứng đủ điều kiện sẽ được ưu tiên giao nhiệm vụ hoặc đặt hàng thực hiện các nhiệm vụ khoa học và công nghệ phục vụ trực tiếp cho dự án.

Tiêu chí chặt chẽ đối với doanh nghiệp tiếp nhận công nghệ

Nhằm bảo đảm hiệu quả của hoạt động chuyển giao công nghệ, Nghị định quy định rõ các tiêu chí lựa chọn doanh nghiệp Việt Nam tiếp nhận công nghệ. Doanh nghiệp phải có chức năng, nhiệm vụ phù hợp; có quy mô nhà xưởng, cơ sở vật chất, đội ngũ chuyên gia, cán bộ kỹ thuật đáp ứng yêu cầu quản lý, nghiên cứu và làm chủ công nghệ. Đồng thời, doanh nghiệp phải có năng lực tài chính và cam kết hoàn thành việc tiếp nhận, vận hành công nghệ được chuyển giao.

Quá trình lựa chọn doanh nghiệp được thực hiện chặt chẽ thông qua các hội đồng tư vấn, hội đồng đánh giá với sự tham gia của đại diện các bộ, ngành và địa phương liên quan. Việc đánh giá dựa trên nhiều nhóm tiêu chí như năng lực pháp lý, năng lực công nghệ, khả năng huy động nguồn lực tài chính và hiệu quả lan tỏa về kinh tế-xã hội.

Ưu đãi, hỗ trợ và trách nhiệm tổ chức thực hiện

Các tổ chức, cá nhân chủ trì nhiệm vụ khoa học và công nghệ hoặc tham gia đào tạo nguồn nhân lực công nghệ cao phục vụ các dự án đường sắt được hưởng các chính sách ưu đãi theo quy định của pháp luật và các nghị quyết của Quốc hội. Chính phủ cũng chấp nhận rủi ro trong hoạt động khoa học và công nghệ đối với lĩnh vực đặc thù này, nhằm khuyến khích đổi mới sáng tạo và nghiên cứu chuyên sâu.

Về trách nhiệm thi hành, Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì hướng dẫn, tổ chức triển khai Nghị định; phối hợp với các bộ: Xây dựng, Tài chính và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trong việc bố trí nguồn lực, tổ chức thực hiện và báo cáo định kỳ tình hình triển khai các chính sách phát triển khoa học và công nghệ ngành đường sắt.

Nghị định số 319/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026, được kỳ vọng sẽ tạo cú hích quan trọng, góp phần hiện đại hóa ngành đường sắt, nâng cao năng lực nội sinh và từng bước khẳng định vai trò của khoa học và công nghệ Việt Nam trong các dự án hạ tầng quy mô lớn, tầm cỡ quốc gia.

Có thể bạn quan tâm

Đại sứ Việt Nam tại Ba Lan Hà Hoàng Hải chia sẻ tại phiên thảo luận đầu tiên của Diễn đàn về thể chế và cơ sở hạ tầng châu Á - Ba Lan - châu Âu.

Diễn đàn Logistics châu Á – Cơ hội thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực logistics giữa Việt Nam và Ba Lan

Ba Lan như một cửa ngõ logistics giữa châu Âu và châu Á. Ba Lan vừa là thị trường lớn, vừa là cửa ngõ quan trọng ở khu vực nhờ hạ tầng kho cảng và giao thông phát triển nhanh. Doanh nghiệp Việt Nam ngày càng coi trọng Ba Lan như là cửa ngõ đi vào EU và cũng là thị trường quan trọng cho hàng hóa của Việt Nam.

(Ảnh minh họa)

Ngăn chặn hơn 3,5 triệu giao dịch ngân hàng đáng ngờ

Tính đến ngày 23/3, hệ thống SIMO đã hỗ trợ cảnh báo đến 3,5 triệu lượt khách hàng, trong đó có hơn 1,1 triệu lượt khách hàng đã tạm dừng/hủy bỏ giao dịch sau khi nhận được cảnh báo, với tổng số tiền giao dịch tương ứng hơn 3,99 nghìn tỷ đồng.

Lãnh đạo Tổng Công ty chúc mừng Đoàn thanh niên PV GAS nhân dịp kỷ niệm 95 năm ngày thành lập Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh

Lãnh đạo Tổng Công ty Khí Việt Nam đối thoại với đoàn viên, thanh niên

Ngày 26/3, tại trụ sở Tổng Công ty Khí Việt Nam (PV GAS) đã diễn ra chương trình đối thoại “Đảng với Thanh niên-Thanh niên với Đảng”. Đây là diễn đàn trao đổi trực tiếp giữa lãnh đạo Tổng Công ty và lực lượng trẻ về các định hướng chiến lược, góp phần thúc đẩy triển khai các Nghị quyết gắn với thực tiễn sản xuất kinh doanh.

Nhiều sản phẩm OCOP của địa phương vốn chỉ quanh quẩn ở chợ truyền thống, nay đã hiện diện trên các sàn giao dịch điện tử và tham gia tại các hội chợ trên cả nước mỗi khi tỉnh Khánh Hòa tổ chức chương trình xúc tiến thương mại. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Khánh Hòa “lên sàn” số: Mở lối cho thương mại điện tử bứt tốc

Giữa nhịp chuyển động của nền kinh tế số, Khánh Hòa đang từng bước “lên sàn” với một tâm thế chủ động và quyết liệt. Không chỉ là câu chuyện đưa hàng hóa lên môi trường trực tuyến, đó còn là hành trình mở rộng biên độ thị trường, tái cấu trúc phương thức kinh doanh và dần định hình những thói quen tiêu dùng mới trong xã hội số.

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 1/4: Cổ phiếu họ Vin tỏa sáng, VN-Index tăng vượt mốc 1.700 điểm

Trong phiên giao dịch ngày 1/4, sắc xanh chiếm ưu thế trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Dòng tiền chảy mạnh vào thị trường trong đó nhóm cổ phiếu họ Vin giao dịch khá tích cực với nhiều mã tăng như: VIC, VHM, VRE, đã giúp các chỉ số chính bay cao. Chốt phiên, VN-Index tăng 28,44 điểm (+1,7%), lên mức 1.702,93 điểm.

Hệ thống cáp điện, cáp truyền dẫn dữ liệu trên tuyến cao tốc bắc-nam thời gian qua nhiều lần bị xâm phạm.

Ngăn chặn tình trạng cắt trộm, phá hoại cáp điện, truyền dẫn dữ liệu trên tuyến cao tốc bắc-nam

Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh vừa có công điện gửi Ủy ban nhân dân các tỉnh Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Đồng Nai, Lâm Đồng, đề nghị các địa phương có biện pháp hữu hiệu nhằm xử lý tình trạng xâm phạm hệ thống cáp điện, cáp truyền dẫn dữ liệu trên một số đoạn tuyến đường bộ cao tốc bắc-nam phía đông.

Chỉ số MXV-Index.

Thị trường kim loại quý đảo chiều mạnh cuối tháng, bạc dẫn dắt đà tăng

Phiên giao dịch cuối cùng của tháng 3 ghi nhận sự đảo chiều đáng chú ý trên thị trường kim loại quý, với bạc là mặt hàng tâm điểm. Đà tăng hơn 6% của bạc không chỉ đến từ việc lợi suất trái phiếu Mỹ giảm mà còn phản ánh kỳ vọng nhu cầu công nghiệp phục hồi khi chỉ số PMI Trung Quốc quay trở lại vùng mở rộng.

[Infographic] Bức tranh toàn cảnh về thực trạng rừng tại Việt Nam

[Infographic] Bức tranh toàn cảnh về thực trạng rừng tại Việt Nam

Những năm qua, diện tích rừng tăng chủ yếu nhờ rừng trồng, trong khi rừng tự nhiên đa tầng tán, hệ rễ đan xen gần như không tăng, thậm chí có xu hướng giảm nhẹ từ sau năm 2020. Thực tế này cho thấy năng lực phòng hộ của “lá chắn xanh” quốc gia đang bộc lộ những hạn chế trước thiên tai ngày càng khốc liệt.

Đóng gói dừa xuất khẩu tại doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long. (Ảnh: MINH ANH)

Giữ nhịp tăng trưởng xuất khẩu rau quả

Quý I/2026, xuất khẩu rau quả Việt Nam ghi nhận tăng trưởng tích cực khi kim ngạch đạt gần 1,5 tỷ USD, tăng 27% so với cùng kỳ năm 2025; xuất siêu đạt hơn 716 triệu USD. Tuy nhiên, đà tăng này đang chịu tác động rõ nét từ biến động địa chính trị, áp lực cạnh tranh và các tiêu chuẩn nhập khẩu ngày càng cao.

[Video] Nhiều hãng bay, đường bay sẽ thực hiện cắt giảm từ hôm nay (1/4)

[Video] Nhiều hãng bay, đường bay sẽ thực hiện cắt giảm từ hôm nay (1/4)

Xung đột Trung Đông đang tạo cú sốc cung-cầu ngắn hạn cho thị trường năng lượng, đẩy giá nhiên liệu bay Jet A-1 tăng nhanh và biến động mạnh, trực tiếp làm phình chi phí khai thác của các hãng hàng không Việt Nam. Vì vậy, từ hôm nay (1/4), các hãng hàng không Việt Nam buộc phải tái cơ cấu mạng bay, tối ưu đội máy bay.

Chi phí thu hoạch lúa tăng, lợi nhuận của nông dân giảm.

Phép thử cho ngành nông nghiệp

Giá xăng dầu đang là “phép thử” đối với sức chống chịu và độ bền của nền nông nghiệp, cũng như năng lực tổ chức của cả hệ thống sản xuất.