Việc ứng dụng AI đã mở ra hướng đi mới trong công tác dự báo và quản lý phụ tải, loại bỏ phương pháp thủ công truyền thống và thay vào đó là hệ thống dự báo phụ tải hoàn toàn tự động, sử dụng thuật toán LGBM (Light Gradient Boosting Machine).
Ứng dụng AI còn được tích hợp sâu vào hoạt động quản lý, vận hành lưới điện thông qua hệ thống cảm biến thông minh (IoT). Các thiết bị này được lắp đặt tại trạm biến áp, đường dây và các vị trí trọng yếu, liên tục thu thập dữ liệu về nhiệt độ, độ ẩm, dòng điện, điện áp... theo thời gian thực.
Điểm nhấn rõ nét trong chiến lược hiện đại hóa lưới điện của công ty là toàn bộ 21 trạm biến áp 110 kV được giám sát và điều khiển từ xa thông qua hệ thống SCADA. Cùng với đó là kết nối đồng bộ các thiết bị đóng cắt hiện đại, như: Recloser, LBS, RMU, giúp xử lý sự cố diễn ra nhanh hơn, chính xác hơn. Tỷ lệ thao tác từ xa thành công luôn duy trì ở mức cao, từ 99 đến 99,7%.
Đến nay, 2.857 trạm biến áp đã được lắp đặt hệ thống đo xa với hơn 453.000 công tơ-điện tử. Toàn bộ 460.000 hợp đồng mua bán điện đã được số hóa hoàn toàn trên hệ thống quản lý khách hàng và 100% khách hàng đã thanh toán tiền điện không dùng tiền mặt. Trong công tác quản trị nội bộ, các ứng dụng như DOffice và IMIS đã thay thế phương thức làm việc truyền thống, giúp giảm giấy tờ và tăng tốc độ xử lý công việc 24/7; các công cụ này có khả năng tự động tiếp nhận, xử lý và phản hồi các yêu cầu của khách hàng như tra cứu hóa đơn, báo sự cố, đăng ký dịch vụ...
Bên cạnh đó, giải pháp chuẩn hóa thông tin khách hàng bằng mã QR cho phép nhân viên công ty dễ dàng truy xuất thông tin tại hiện trường thông qua ứng dụng di động; hằng tháng đến kỳ ghi chỉ số, sản lượng điện năng tiêu thụ của khách hàng được cập nhật trực tiếp trên hệ thống máy chủ của ngành điện, bảo đảm chính xác, giảm sai sót và tăng năng suất lao động. Khách hàng cũng có thể tra cứu trực tiếp sản lượng điện đã dùng trong tháng.
Chị Nguyễn Thị Bích Hường ở phường Cẩm Phả cho biết: “Hằng tháng, sau khi nhận được tin nhắn thông báo chỉ số công-tơ điện đã sử dụng và số tiền phải thanh toán, thông qua dịch vụ Mobile banking cài trên điện thoại thông minh, tôi đã dễ dàng trả tiền điện mà không phải ra các điểm thu tiền điện như trước”.
Nhằm phát hiện sớm các nguy cơ sự cố, hạn chế rủi ro, công ty còn tăng cường áp dụng các thiết bị công nghệ để kiểm tra, giám sát như camera ảnh nhiệt hay thiết bị đo phóng điện cục bộ cùng hàng trăm thiết bị đóng cắt tự động trên lưới trung áp đã được lắp đặt, đưa vào vận hành. Hệ thống điều khiển xa, SCADA/DMS cũng được khai thác hiệu quả để giám sát, phát hiện nhanh và khoanh vùng sự cố, từ đó rút ngắn thời gian xử lý, giảm thời gian mất điện cho khách hàng; công tác quản lý vận hành được siết chặt hơn với việc tăng cường kiểm tra, xử lý khiếm khuyết, vệ sinh cách điện, sửa chữa hotline; tổ chức trực vận hành 24/7; chuẩn bị đầy đủ vật tư, thiết bị và nhân lực sẵn sàng ứng phó, xử lý sự cố ngay khi phát sinh.
Phó Giám đốc Công ty Điện lực Quảng Ninh Đặng Thành cho biết: “Việc ứng dụng AI của công ty trong quản lý hệ thống điện và chăm sóc khách hàng đã tạo ra những thay đổi căn bản từ dự báo, vận hành đến dịch vụ khách hàng. Đặc biệt, giải pháp dự báo phụ tải bằng AI của công ty đã được lựa chọn là đề tài khoa học-công nghệ trọng điểm để nhân rộng toàn Tổng Công ty Điện lực miền Bắc trong năm 2026”.
