Chương trình đã mở ra hướng đi bền vững cho các hợp tác xã, doanh nghiệp và các chủ thể sản xuất, kinh doanh ở nông thôn khai thác tiềm năng về đất đai, sản vật, lợi thế, nhất là các giá trị văn hóa truyền thống của địa phương để nâng cao giá trị sản phẩm.
Đến nay, tỉnh Ninh Bình ghi nhận 1.001 sản phẩm đạt chất lượng OCOP 3 sao trở lên (chiếm gần 6% số lượng sản phẩm OCOP của cả nước). Trong đó, có 155 sản phẩm OCOP 4 sao, 839 sản phẩm OCOP 3 sao và đặc biệt có bảy sản phẩm OCOP 5 sao.
Trước đây, chương trình OCOP thường được các địa phương trong tỉnh tập trung vào các sản phẩm hàng hóa nông sản, thì nay, cách tiếp cận đã được các cấp tỉnh Ninh Bình mở rộng toàn diện hơn theo hướng đa chiều, bao gồm cả sản phẩm và dịch vụ, trong đó, chú trọng các loại hình du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái gắn với bản sắc địa phương. Sự thay đổi này phản ánh bước chuyển quan trọng từ tư duy sản xuất sang tư duy phát triển tổng hợp.
Nằm dưới chân dãy núi Bái Đính, Hợp tác xã Sinh Dược được thành lập vào tháng 9/2014, tiền thân là tổ hợp tác nghiên cứu và sản xuất dược liệu tại địa phương. Cùng với những sản phẩm dược liệu từ thiên nhiên, Hợp tác xã Sinh Dược còn nổi tiếng với những sản phẩm thủ công mỹ nghệ từ xương lá bồ đề và được xây dựng thương hiệu Bồ đề Tây Phương, Bồ đề Vạn Hạnh. Những thành viên cốt cán của Hợp tác xã Sinh Dược đã tìm tòi nghiên cứu, tạo ra những bức tranh lá bồ đề được tỉnh Ninh Bình đánh giá là sản phẩm OCOP tiềm năng 5 sao. Với tinh thần không ngừng học hỏi và sáng tạo và cùng phát triển các ngành nghề thủ công mỹ nghệ tại địa phương, Hợp tác xã Sinh Dược đã và đang từng bước đưa sản phẩm tranh lá bồ đề đến với những người yêu nghệ thuật trong nước và nước ngoài.
Theo xu hướng phát triển của thị trường, mỗi sản phẩm OCOP được công nhận không còn được nhìn nhận đơn thuần là “đặc sản địa phương”, mà phải hội tụ nhiều yếu tố giá trị, từ chất lượng, an toàn thực phẩm cho đến chiều sâu văn hóa và tính bền vững về môi trường. Mỗi sản phẩm ngoài mang giá trị kinh tế cho các chủ thể còn trở thành một “câu chuyện” gắn với văn hóa, con người và hệ sinh thái bản địa. Từ đó, tư duy phát triển “đa giá trị” được định hình để kết hợp hài hòa giữa kinh tế, văn hóa, xã hội và bảo vệ môi trường trong cùng một sản phẩm. Yếu tố “xanh” và “bền vững” trở thành yêu cầu xuyên suốt toàn bộ hệ thống tiêu chí.
Chương trình OCOP tỉnh Ninh Bình đã tác động mạnh mẽ đến chuyển đổi tư duy quy mô từ sản xuất nông nghiệp nhỏ lẻ sang sản xuất theo hướng liên kết chuỗi giá trị, xây dựng vùng nguyên liệu địa phương ổn định; thúc đẩy phong trào khởi nghiệp, phát triển thêm các ngành nghề, dịch vụ thương mại ở nông thôn, mở ra hướng đi mới về phát triển sinh kế bền vững. Chương trình OCOP tại Ninh Bình đã tạo ra động lực lớn cho người dân và doanh nghiệp địa phương không chỉ mang đến giá trị kinh tế mà còn nhằm tôn vinh giá trị bản địa, phát huy tri thức dân gian, thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo và xây dựng hình ảnh nông thôn hiện đại, năng động.
Theo đồng chí Trần Anh Dũng, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình, thời gian tới, tỉnh Ninh Bình tiếp tục đẩy mạnh chương trình OCOP gắn với cơ cấu lại ngành nông nghiệp, phát triển kinh tế nông thôn theo hướng sinh thái, tuần hoàn bền vững và đa giá trị. Sản phẩm OCOP sẽ gắn với bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.
