Phát biểu tại kỳ họp thứ hai (kỳ họp chuyên đề) của Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội khóa XVII, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội Trần Thế Cương cho biết, theo chương trình dự kiến, có 15 nội dung được trình Hội đồng nhân dân thành phố xem xét, thông qua. Tuy nhiên, tại kỳ họp này, có 3 nội dung quan trọng chưa đủ điều kiện để trình.
Cụ thể, 3 nội dung chưa được xem xét, thông qua gồm: Đề án vùng phát thải thấp trong khu vực Vành đai 1; Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường tiếp giáp Bệnh viện Nhi, Bệnh viện Thận; và Nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ đào tạo nghiên cứu sinh của thành phố giai đoạn 2026-2030.
Lý giải về việc này, đồng chí Trần Thế Cương nêu rõ, các dự thảo tờ trình, nghị quyết liên quan chưa bảo đảm đầy đủ hồ sơ, thông tin theo quy định để trình Hội đồng nhân dân thành phố xem xét, quyết định. Đây đều là những nội dung được Thường trực Thành ủy Hà Nội đặc biệt quan tâm. Bí thư Thành ủy Hà Nội đã chỉ đạo các cơ quan liên quan khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, bảo đảm chất lượng, tiến độ để sớm trình trong thời gian tới.
Trước đó, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã có tờ trình đề nghị Hội đồng nhân dân thành phố xem xét, thông qua Đề án vùng phát thải thấp trên địa bàn. Theo dự thảo, đề án được triển khai theo lộ trình 3 giai đoạn, bắt đầu từ năm 2026.
Ở giai đoạn 1, thành phố dự kiến thí điểm tại phường Hoàn Kiếm, với phạm vi 11 tuyến phố gồm: Tràng Tiền, Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Buồm, Mã Mây, Hàng Bạc, Hàng Mắm, Nguyễn Hữu Huân và Lý Thái Tổ. Khu vực này có diện tích khoảng 0,5km², chu vi 3,5km, dân số khoảng 20.000 người. Trong phạm vi thí điểm, xe máy sử dụng xăng dự tính hạn chế lưu thông theo khung giờ từ 18 giờ đến 24 giờ ngày thứ Sáu và từ 6 giờ đến 24 giờ trong hai ngày cuối tuần.
Giai đoạn 2 (từ ngày 1/1/2027 đến 31/12/2027), phạm vi thí điểm dự kiến mở rộng sang phường Cửa Nam, với 14 tuyến phố, bao gồm: Nguyễn Du, Hàn Thuyên, Trần Hưng Đạo, Trần Khánh Dư, Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật, Hàng Đậu, Cửa Đông, Lý Nam Đế, Tôn Thất Thiệp, Điện Biên Phủ, Hàng Bông, Cửa Nam và Lê Duẩn.
Đến giai đoạn 3 (từ ngày 1/1/2028 đến 31/12/2029), vùng phát thải thấp dự kiến được mở rộng trên toàn bộ khu vực Vành đai 1, với diện tích hơn 26km², chu vi khoảng 25km, dân số khoảng 625.000 người, bao gồm 9 phường, được bao quanh bởi các tuyến đường như Hoàng Cầu, Đê La Thành, Ô Chợ Dừa, Xã Đàn, Đại Cồ Việt, Trần Khát Chân, Nguyễn Khoái, Trần Khánh Dư, Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật, Yên Phụ, Nghi Tàm, Âu Cơ, An Dương Vương, Lạc Long Quân, Bưởi và Cầu Giấy.
Theo số liệu trong dự thảo, phạm vi ảnh hưởng của đề án là rất lớn, tập trung chủ yếu vào người dân và phương tiện giao thông, nhất là xe máy. Cụ thể, giai đoạn thí điểm năm 2026 tại khu vực lõi phường Hoàn Kiếm dự kiến có khoảng 20.000 người dân chịu tác động trực tiếp; đến năm 2027 tăng lên khoảng 136.900 người; và khi triển khai toàn diện trong khu vực Vành đai 1, con số này ước tính khoảng 625.000 người.
Đối với phương tiện giao thông, riêng khu vực Vành đai 1 hiện có hơn 450.000 xe máy, trong đó khoảng 94-97% là xe chạy xăng, tương đương khoảng 420.000-435.000 xe. Đây là nhóm phương tiện chịu tác động lớn nhất khi đề án định hướng hạn chế các nguồn phát thải cao.
Theo lộ trình, từ ngày 1/7/2026, các biện pháp chủ yếu là hạn chế theo khung giờ hoặc áp dụng đối với một số nhóm phương tiện như xe kinh doanh; chưa thực hiện cấm hoàn toàn xe máy chạy xăng. Tuy nhiên, trong giai đoạn dài hạn sau năm 2028-2029, phần lớn xe máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch trong khu vực có thể phải chuyển đổi sang phương tiện sử dụng điện hoặc chịu các biện pháp hạn chế, thu phí khi lưu thông vào vùng phát thải thấp.
Việc triển khai đề án được đánh giá là một trong những chính sách giao thông-môi trường có phạm vi ảnh hưởng rộng lớn nhất từ trước đến nay tại Hà Nội. Tuy nhiên, đề án này cũng đòi hỏi phải xây dựng lộ trình phù hợp, đồng thời có các giải pháp hỗ trợ thiết thực nhằm tạo sự đồng thuận của người dân trong quá trình tổ chức thực hiện.
