Nhân dịp này, đồng chí Phùng Thị Hồng Hà, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội đã trao đổi với phóng viên Báo Nhân Dân về công tác triển khai Luật Thủ đô năm 2026, hiện thực hóa khung thể chế.
Phóng viên: Luật Thủ đô năm 2026 đã phân cấp mạnh mẽ cho thành phố Hà Nội trên nhiều lĩnh vực. Xin đồng chí cho biết những tác động căn bản của luật đối với chiến lược, định hướng phát triển của Thủ đô thời gian tới?
Đồng chí Phùng Thị Hồng Hà: Luật Thủ đô năm 2026 đã tạo hành lang pháp lý vững chắc, là động lực then chốt để hiện thực hóa tầm nhìn của Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 của Bộ Chính trị về “Xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới” và quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, góp phần đưa Hà Nội trở thành đô thị văn hiến, văn minh, hiện đại, xanh, thông minh, bền vững, xứng đáng là Thủ đô của cả nước.
Với tổng số hơn 190 thẩm quyền, nhất là thẩm quyền về tổ chức bộ máy, biên chế và thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật, luật đã tạo ra hành lang pháp lý đặc biệt, đặc cách để Thủ đô giải quyết những điểm nghẽn về hạ tầng, xã hội và quản trị.
Việc xây dựng cơ chế đặc thù cho Hà Nội không phải là sự “ưu tiên” mà vì mục tiêu chung của đất nước. Đảng và Nhà nước giao mục tiêu rất cao và Luật Thủ đô năm 2026 là điểm tựa thể chế, là công cụ để Hà Nội hoàn thành trọng trách của đô thị đầu tàu dẫn dắt về kinh tế, xã hội, văn hóa, khoa học và đổi mới sáng tạo.
Phóng viên: Vai trò “thiết chế, kiến tạo chính sách” của Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội được nhắc đến nhiều trong quá trình xây dựng, thảo luận và thông qua Luật Thủ đô năm 2026. Xin đồng chí cho biết vai trò của Hội đồng nhân dân thành phố sẽ có những thay đổi căn bản nào?
Đồng chí Phùng Thị Hồng Hà: Với vai trò là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội có vai trò trung tâm, then chốt trong việc cụ thể hóa Luật Thủ đô năm 2026. Theo quy định của luật, Hội đồng nhân dân thành phố thực hiện 128 nhiệm vụ, trong đó có 115 nội dung quy phạm pháp luật, 13 nội dung cá biệt.
Trong đó, thẩm quyền về tổ chức bộ máy và cán bộ là nhóm quyền hạn mang tính đột phá để thực hiện mô hình chính quyền đô thị. Hội đồng nhân dân thành phố được quyết định các vấn đề: Số lượng đại biểu và tỷ lệ đại biểu chuyên trách; thành lập, tổ chức lại, giải thể các cơ quan chuyên môn, tổ chức hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập đặc thù thuộc Ủy ban nhân dân thành phố; tổng biên chế dựa trên vị trí việc làm và khả năng tài chính; ban hành chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài, chế độ đãi ngộ đặc thù...
Đối với hai lĩnh vực đặc biệt quan trọng, có tác động lớn, lâu dài đến sự phát triển của Thủ đô là quy hoạch và hạ tầng, Hội đồng nhân dân thành phố quyết định các vấn đề cốt lõi như: Thông qua quy hoạch Thủ đô trước khi trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt; quyết định chủ trương đầu tư các dự án đường sắt đô thị theo mô hình TOD; việc di dời các cơ sở sản xuất, bệnh viện, cơ sở giáo dục ra khỏi nội đô...
Về tài chính, Hội đồng nhân dân thành phố quyết định các loại phí, lệ phí đặc thù; hỗ trợ ngân sách cho địa phương trong vùng Thủ đô; ban hành ưu đãi đầu tư cho công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, bán dẫn; quyết định các biện pháp đặc thù để xử lý dứt điểm các dự án vốn đầu tư ngoài ngân sách có sử dụng đất chậm triển khai trước năm 2031.
Phóng viên: Xin đồng chí cho biết về kế hoạch triển khai, cụ thể hóa Luật Thủ đô năm 2026?
Đồng chí Phùng Thị Hồng Hà: Đảng ủy Hội đồng nhân dân thành phố đã chỉ đạo Thường trực Hội đồng nhân dân thành phố chủ động xây dựng sớm kế hoạch cụ thể hóa để ngay khi Luật Thủ đô năm 2026 được Quốc hội thông qua có căn cứ triển khai, đưa luật vào cuộc sống.
Hội đồng nhân dân thành phố sẽ ưu tiên các nghị quyết thí điểm theo Điều 9 Luật Thủ đô năm 2026, bao gồm: Tổ chức bộ máy, quản trị đô thị, kinh tế số, kinh tế đêm, nông nghiệp công nghệ cao, thử nghiệm có kiểm soát... và các nghị quyết quan trọng, như: Quy hoạch tổng thể Thủ đô, khu vực TOD, không gian ngầm, tầm thấp, tầm cao; ưu đãi đầu tư, nhà đầu tư chiến lược; quy chuẩn tiêu chuẩn... Hội đồng nhân dân thành phố sẽ tổ chức các kỳ họp chuyên đề để xem xét các nội dung quy định chi tiết ưu tiên và các cơ chế, chính sách thí điểm mới.
Phóng viên: Trân trọng cảm ơn đồng chí!