Theo Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng, việc Nhà cung cấp chỉ số tài chính hàng đầu thế giới (FTSE Russell) chính thức có quyết định đưa Việt Nam lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp đã khẳng định thành quả cải cách bền bỉ của hệ thống tài chính, đánh dấu bước ngoặt quan trọng của thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam. Quá trình nâng hạng không phải là đích đến, mà là một bước đi trong lộ trình phát triển TTCK tăng trưởng chất lượng, minh bạch, bền vững.
Nâng cao chất lượng thị trường
Để thực hiện các mục tiêu đã đề ra tại Chiến lược phát triển TTCK Việt Nam đến năm 2030, cần tiếp tục thực hiện nhiều giải pháp liền mạch, quyết liệt hơn nữa, trong đó có nội dung hoàn thiện khung pháp lý, thúc đẩy hiện đại hóa, số hóa cơ sở hạ tầng, tạo thuận lợi cho nhà đầu tư trong và ngoài nước tham gia thị trường.
Một trong những giải pháp quan trọng hiện nay là triển khai thi hành đồng bộ, thống nhất, kịp thời và hiệu quả các quy định mới của Luật Chứng khoán đã được kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XV thông qua tại Luật số 56/2024/QH15 sửa đổi, bổ sung một số luật thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tài chính. Ông Hoàng Văn Thu, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết, sau khi luật được ban hành, Chính phủ và Bộ Tài chính đã ban hành các nghị định, thông tư hướng dẫn để sớm đưa Luật số 56/2024/QH15 đi vào thực tiễn, tạo điều kiện thuận lợi cho các chủ thể tham gia thị trường, nhất là các doanh nghiệp có nhu cầu huy động vốn trung và dài hạn.
Các chính sách mới được xây dựng theo ba nhóm nội dung sửa đổi Luật Chứng khoán. Đó là nâng cao tính minh bạch, hiệu quả trong hoạt động phát hành, chào bán chứng khoán; tăng cường giám sát, bảo đảm hiệu quả phòng ngừa, xử lý vi phạm trên thị trường; cải cách thủ tục hành chính; thúc đẩy sự phát triển của thị trường. Đây là những bước đi quan trọng nhằm mục tiêu nâng hạng và giữ vững vị thế TTCK Việt Nam.
Để triển khai cụ thể các nội dung của Luật số 56/2024/QH15, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 19/2025/TT-BTC quy định việc đăng ký công ty đại chúng, hủy tư cách công ty đại chúng, báo cáo về vốn điều lệ đã góp được kiểm toán với nội dung giúp phân định rõ trách nhiệm giữa các cơ quan, đơn vị liên quan. Qua đó rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trên thị trường. Bộ Tài chính cũng trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Nghị định số 245/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 155/2020/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Chứng khoán. Trong đó quy định nhiều chính sách đột phá, nâng cao chất lượng hàng hóa trên TTCK và cải cách thủ tục hành chính…
Theo đánh giá của các chuyên gia, Nghị định 245/2025/NĐ-CP tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tham gia thị trường, nhất là các doanh nghiệp có nhu cầu chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng và gắn với niêm yết cổ phiếu. Đáng lưu ý, các quy định mới của Nghị định 245/2025/NĐ-CP còn góp phần tăng cung hàng hóa cho thị trường, thu hút nhà đầu tư nước ngoài tham gia trong bối cảnh TTCK Việt Nam được nâng hạng.
Tạo đà thu hút vốn nước ngoài
Chia sẻ tại hội nghị “Phổ biến nội dung sửa đổi, bổ sung Luật Chứng khoán và các văn bản chi tiết thi hành”, bà Phạm Thị Hằng Nga, Ban Quản lý chào bán chứng khoán, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết, việc gắn hoạt động chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) với niêm yết sẽ có tác dụng thúc đẩy doanh nghiệp lên sàn nhanh hơn.
Trước đây, hồ sơ đăng ký niêm yết cổ phiếu phải có báo cáo kết quả chào bán chứng khoán ra công chúng, Giấy chứng nhận đăng ký cổ phiếu do VSDC cấp nên doanh nghiệp rất khó đáp ứng. Vì vậy sau khi IPO, doanh nghiệp phải bổ sung thêm các báo cáo tài chính mới nhất, khiến thời gian đăng ký niêm yết bị kéo dài. Khắc phục tình trạng này, Nghị định 245/2025/NĐ-CP đã bổ sung quy định thủ tục niêm yết cổ phiếu đồng thời với chào bán lần đầu ra công chúng; thời gian đưa cổ phiếu vào giao dịch sau khi Sở giao dịch chứng khoán chấp thuận đăng ký niêm yết cũng được rút ngắn từ 90 ngày xuống còn 30 ngày, nhằm bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư trong việc chuyển nhượng chứng khoán trên thị trường có tổ chức.
Những thay đổi quan trọng khác được đánh giá là sẽ tác động tích cực đến sự phát triển của TTCK. Quy định thời gian xử lý hồ sơ chào mua công khai được rút ngắn từ 15 ngày xuống còn bảy ngày làm việc. Quy định tỷ lệ chào bán thành công tối thiểu 70% đối với mục đích đầu tư dự án khi phát hành cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu bị loại bỏ, nhằm tạo điều kiện cho các doanh nghiệp có tiềm năng thực hiện huy động vốn trên thị trường chứng khoán…
Bên cạnh đó, Nghị định 245/2025/NĐ-CP cũng bảo đảm quyền của cổ đông là nhà đầu tư nước ngoài. Công ty đại chúng không còn được phép đặt tỷ lệ sở hữu thấp hơn mức trần pháp luật cho phép. Quy định này ngăn chặn tình trạng một số doanh nghiệp lợi dụng cơ chế để quy định “room” ngoại ở mức rất thấp, gây bất lợi cho nhà đầu tư nước ngoài. Các công ty chứng khoán nhận định đây là một trong những điểm nghẽn được tháo gỡ, tạo sự minh bạch và nhất quán, củng cố niềm tin cho các nhà đầu tư nước ngoài đang quan tâm tới cơ hội tại Việt Nam.
TS Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế trưởng Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam, thành viên Tổ tư vấn của Thủ tướng Chính phủ nhận định, TTCK từ nay đến cuối năm 2025 được hỗ trợ bởi 5 động lực chính. Tuy nhiên, thị trường cũng đối mặt với những thách thức khi nhà đầu tư dùng đòn bẩy tài chính nhiều. Lượng hàng trên thị trường còn ít, thiếu hàng mới trong khi đây là vấn đề bảo đảm sự tăng trưởng bền vững. Rủi ro an ninh mạng, an toàn thông tin dữ liệu và tội phạm tài chính gia tăng… cũng là những vấn đề cần sự quan tâm hơn nữa.
Sau khi được FTSE Russell nâng hạng, chứng khoán Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với kỳ vọng sẽ có sự gia tăng mạnh mẽ của dòng vốn quốc tế, bao gồm cả quỹ thụ động và các quỹ chủ động. Các điểm nghẽn pháp lý đang được tháo bỏ, như nâng cấp hạ tầng tài chính, mở rộng giới hạn sở hữu nước ngoài, loại bỏ các rào cản hành chính…, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và nhà đầu tư tham gia thị trường cũng như tăng chất lượng hàng hóa trên sàn giao dịch.
TS Cấn Văn Lực cho rằng, 5 động lực chính hỗ trợ tăng trưởng TTCK Việt Nam đến hết năm 2025 bao gồm: Thuế quan và địa chính trị; triển vọng tăng trưởng kinh tế; quá trình cải cách đang được thực hiện quyết liệt cùng với cải thiện hành lang pháp lý; việc nâng hạng và hệ số tín nhiệm quốc gia ở mức độ khả quan hơn; các yếu tố nội tại của doanh nghiệp và thị trường.
