Người trả học phí sau cơn sốt tài sản

Giá thị trường giảm sâu, không khí trên các hội nhóm vàng, bạc trở nên căng thẳng. Nhiều người nắm giữ bạc rơi vào trạng thái hoang mang khi khoản lỗ lên tới hàng chục triệu đồng chỉ sau vài tuần.

Giao dịch vàng tại doanh nghiệp Phú Quý. Ảnh: TRẦN VIỆT
Giao dịch vàng tại doanh nghiệp Phú Quý. Ảnh: TRẦN VIỆT

Trong khoảng 5 năm qua, nhà đầu tư mới (nhà đầu tư F0) đã trở thành lực lượng quen thuộc trên thị trường tài chính Việt Nam. Từ chứng khoán, bất động sản đến tiền số và kim loại quý, làn sóng nhà đầu tư mới gia nhập với tốc độ chưa từng có. Chính họ là tác nhân vừa thúc đẩy đà tăng mạnh, vừa khuếch đại những nhịp điều chỉnh sâu.

“Bạc mặt” vì đầu tư theo xu hướng

Theo anh Hoàng Nam (Hà Nội), chỉ sau chưa đầy hai tháng tham gia thị trường bạc, anh đã ghi nhận mức thua lỗ xấp xỉ 400 triệu đồng. Anh cho biết, khi thị trường kim loại quý sôi động hồi đầu năm, anh cùng bạn bè bắt đầu giải ngân với kỳ vọng tích lũy. Giá bạc sau đó có lúc vượt 120 triệu đồng/kg, càng củng cố niềm tin rằng, xu hướng này sẽ còn kéo dài.

Anh quyết định rút gần như toàn bộ tiền tiết kiệm cùng vốn kinh doanh, nâng tổng quy mô đầu tư lên gần 1 tỷ đồng. Diễn biến thực tế nhanh chóng đi ngược kỳ vọng. Giá bạc rơi về quanh mức giá 73 triệu đồng/kg.

Ở một trường hợp khác, chị Mỹ Linh (TP Hồ Chí Minh) cho biết, đã mua 10 lượng vàng miếng SJC vào đầu tháng 3 với mức giá khoảng 190 triệu đồng/lượng. Sau hơn hai tuần, giá tụt xuống 165 triệu đồng/lượng. Khoản lỗ ghi nhận đã vượt 250 triệu đồng, tương đương 25%.

Chị cho biết, ban đầu lựa chọn nắm giữ dài hạn và chấp nhận biến động ngắn hạn. Tuy nhiên khi tốc độ giảm giá trong đợt điều chỉnh vừa qua diễn ra nhanh và mạnh, tâm lý bị tác động đáng kể.

Diễn biến của nhà đầu tư vàng, bạc hiện nay phần nào gợi lại cơn sốt chứng khoán giai đoạn 2020-2021, khi thanh khoản lần đầu lên tới hàng tỷ USD mỗi phiên và giá cổ phiếu tăng mạnh trên diện rộng.

Dòng tiền trong nước khi đó đổ vào thị trường rất mạnh, kéo theo làn sóng nhà đầu tư cá nhân mở tài khoản ồ ạt. Chỉ trong hai năm 2020-2021, thị trường ghi nhận hơn 4 triệu tài khoản mở mới, mức tăng chưa từng có trong lịch sử. Một phần nhỏ là những nhà đầu tư cũ quay lại thị trường, nhưng đa số là người mới, chưa có kinh nghiệm, kiến thức tài chính gần như bằng 0 (hay còn gọi là nhà đầu tư F0).

Đi lên trong một giai đoạn quá thuận lợi, nhiều F0 chỉ quen với cảm giác chiến thắng. Tài khoản tăng gấp đôi, gấp ba khiến không ít người tin rằng, chứng khoán là kênh kiếm tiền dễ nhất. Càng thắng, họ càng rót thêm tiền, rút dần sổ tiết kiệm, thậm chí dùng cả margin (vay ký quỹ) để khuếch đại lợi nhuận.

Tháng 1/2022 đánh dấu bước ngoặt của thị trường khi một chu kỳ điều chỉnh kéo dài bắt đầu hình thành. Áp lực bán lan rộng, có những phiên hàng trăm cổ phiếu đồng loạt giảm kịch biên độ. Nhiều mã bán sàn với khối lượng lên tới hàng triệu đơn vị nhưng gần như không có lực cầu hấp thụ.

Đó cũng là lúc không ít nhà đầu tư F0 lần đầu trải qua cảm giác bị call margin (lệnh gọi ký quỹ) và buộc phải bán giải chấp. Từ những tài khoản tăng trưởng nhanh trong giai đoạn trước, nhiều người rơi vào thua lỗ nặng, thậm chí mất phần lớn vốn chỉ sau một thời gian ngắn.

Kỷ luật trở thành ranh giới sống còn

Phần lớn nhà đầu tư F0 bước vào thị trường với kỳ vọng kiếm tiền nhanh. Cùng với đó, tâm lý “sợ bỏ lỡ cơ hội” (FOMO) càng khiến quyết định đầu tư trở nên cảm tính. Tuy nhiên thị trường tài chính không vận hành theo một chiều. Khi xu hướng đảo chiều, những quyết định cảm tính nhanh chóng để lại hậu quả.

Bên cạnh đó, nhiều F0 cũng nhầm lẫn giữa đầu tư và đầu cơ. Không ít người tham gia giao dịch chứng khoán, vàng, bạc, bất động sản, hay tiền số… với mục tiêu lướt sóng, tìm lợi nhuận ngắn hạn. Không ít người thiếu kiến thức phân tích và kỹ năng quản trị rủi ro cần thiết.

Nói về “sóng bạc” vừa qua, TS Đinh Thế Hiển cho rằng, điều quan trọng không nằm ở việc giá bạc còn tăng hay không, mà ở cách mỗi người tiếp cận đầu tư. Nguyên tắc cốt lõi của đầu tư trước hết là giữ được tiền.

Trong bối cảnh mạng xã hội tràn ngập những câu chuyện làm giàu nhanh, nhiều người trẻ dễ bị cuốn vào tâm lý “người khác làm được thì mình cũng làm được”. Nhưng thực tế, đầu tư không thể dựa vào cảm hứng nhất thời.

Theo ông Hiển, người mới đầu tư cần hiểu rõ ba điều. Thứ nhất, vẫn phải tập trung làm việc và tích lũy. Một nguồn thu nhập ổn định và dòng tiền đều đặn mới là nền tảng vững chắc. Đầu tư không thay thế lao động mà chỉ là bước tiếp nối của quá trình tích lũy dài hạn.

Thứ hai, tài sản thường tăng chậm ở giai đoạn đầu. Chỉ khi có đủ vốn và đủ thời gian, hiệu ứng lãi kép mới phát huy rõ rệt. Vì vậy, không nên kỳ vọng kiếm lời lớn trong thời gian ngắn, mà cần xác định đầu tư với tầm nhìn dài hạn, ít nhất từ 5 đến 10 năm.

Cuối cùng, chỉ nên đầu tư vào những gì mình hiểu rõ và luôn đặt yếu tố an toàn lên hàng đầu. Với thị trường bạc, vốn còn khá mới tại Việt Nam, nếu chưa nắm được các yếu tố như cung cầu, thanh khoản hay rủi ro pháp lý, việc bỏ tiền vào sẽ tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Đồng quan điểm, TS Nguyễn Trung Kiên, Viện trưởng Chiến lược công nghệ và Đổi mới sáng tạo cho biết thêm, nhà đầu tư có kinh nghiệm thường tiếp cận từ câu hỏi: tài sản này tạo ra dòng tiền như thế nào, thay vì chỉ nhìn vào mức tăng giá trong quá khứ.

Trong khi đó, phần lớn nhà đầu tư F0 lại tập trung vào câu chuyện giá tăng, bỏ qua khả năng tạo ra dòng tiền thực tế. Điểm yếu này bộc lộ rõ khi thị trường đảo chiều. Những tài sản không tạo ra dòng tiền khi đó dễ trở thành gánh nặng, thay vì là nơi tích lũy giá trị như kỳ vọng ban đầu.

Bên cạnh đó, việc sử dụng đòn bẩy tài chính thiếu kiểm soát cũng là một rủi ro lớn. Đòn bẩy có thể khuếch đại lợi nhuận trong giai đoạn thị trường thuận lợi, nhưng cũng làm gia tăng mức độ thua lỗ khi xu hướng đảo chiều.

Thị trường luôn vận động theo chu kỳ và sẽ còn xuất hiện những cơ hội mới. VN-Index có thể tiếp tục thiết lập các mốc cao hơn, như mức tăng hơn 40% trong năm 2025. Vàng cũng có thể duy trì xu hướng đi lên trong bối cảnh bất ổn toàn cầu chưa hạ nhiệt.

Tuy nhiên, cơ hội chỉ thuộc về những nhà đầu tư đủ kỷ luật. Đó là những người không chạy theo tâm lý sợ bỏ lỡ khi giá tăng, không bán tháo trong hoảng loạn khi thị trường điều chỉnh và không sử dụng đòn bẩy vượt quá khả năng kiểm soát rủi ro.

Có thể bạn quan tâm

Các doanh nghiệp đang đối diện với việc không thể tiếp cận nguồn vốn tín dụng vì hàng loạt rào cản. Ảnh: NAM ANH

Để dòng vốn đồng hành cùng doanh nghiệp

Bài toán tiếp cận nguồn vốn tín dụng vẫn đặt ra nhiều thách thức đối với cộng đồng doanh nghiệp. Việc tháo gỡ điểm nghẽn tín dụng đòi hỏi sự chủ động chuẩn hóa từ phía doanh nghiệp, đồng thời yêu cầu những cơ chế đánh giá linh hoạt, thực tế hơn từ hệ thống ngân hàng.

Nhiều ngân hàng thương mại đã công bố các chương trình tín dụng ưu đãi. Ảnh: NAM ANH

Giảm lãi suất, thúc đẩy kinh tế

Hàng loạt ngân hàng công bố giảm lãi suất cho vay. Chi phí vốn hạ được kỳ vọng giúp doanh nghiệp bớt áp lực. Tuy nhiên, như vậy đã đủ để doanh nghiệp mạnh dạn vay thêm và mở rộng kinh doanh?

Từ đầu tháng 10, các phiên giảm điểm chiếm ưu thế áp đảo.

VN-Index lùi về vùng chọn lọc

Thị trường chứng khoán liên tục chịu nhiều sức ép khiến chỉ số VN-Index liên tục giảm điểm. Dù vậy, mức định giá của thị trường đã lùi về vùng hấp dẫn, mở ra cơ hội chọn lọc dài hạn cho nhà đầu tư.

Kết thúc phiên 14/10, VN-Index giảm 14,55 điểm, xuống 1.704,87 điểm. Ảnh: NAM ANH

Lãi suất níu chân dòng tiền chứng khoán

Thị trường chứng khoán tiếp tục giảm sau khi Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp. Trong khi dòng vốn từ nâng hạng cần thời gian để giải ngân, lãi suất tiền gửi hấp dẫn và chi phí vay cao đang tác động trực tiếp đến quyết định đầu tư.

Những doanh nghiệp vay ngoại tệ sẽ chịu áp lực trả nợ một khi tỷ giá tăng. Ảnh: NAM ANH

Doanh nghiệp ứng phó với tỷ giá

Dù đối diện với những biến động phức tạp của kinh tế thế giới cùng xu hướng siết chặt chính sách tiền tệ tại nhiều quốc gia, tỷ giá USD/VND trong nước vẫn giữ vững đà ổn định nhờ sự điều hành chủ động, linh hoạt của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Niềm tin của nhà đầu tư được củng cố bằng chuyển biến thực tế, thay vì chỉ dựa vào vài phiên thanh khoản tăng mạnh. Ảnh: NAM ANH

Phía sau dòng tiền “giải cứu” giá cổ phiếu

Những pha “giải cứu” giá cổ phiếu sau chuỗi ngày giảm mạnh có thể mở lối ra cho người bán và tạo kỳ vọng cho người mua. Nhưng để cổ phiếu phục hồi bền vững, doanh nghiệp còn phải giải quyết những vấn đề về dòng tiền, lợi nhuận và niềm tin thị trường.

Nhiều ngân hàng thông qua chủ trương thành lập ngân hàng con 100% vốn tại VIFC. Ảnh: NAM ANH

Cuộc đua mới tại Trung tâm Tài chính quốc tế

Kế hoạch thành lập ngân hàng con tại Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam của MSB và nhiều ngân hàng khác đang mở ra khả năng xuất hiện thêm các ngân hàng mới. Xu hướng này đi đến đâu còn phụ thuộc điều kiện cấp phép, năng lực tài chính và khả năng thu hút khách hàng của từng ngân hàng.

Giá trị trái phiếu phát hành của ngành bất động sản tăng đáng kể trong quý II. Ảnh: NAM ANH

Mở rộng dư địa vốn từ trái phiếu doanh nghiệp

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp là kênh huy động vốn quan trọng của nền kinh tế. Bước vào chu kỳ phát triển mới, thị trường cần tăng minh bạch, nâng chất lượng xếp hạng tín nhiệm, mở rộng nhà đầu tư và kiểm soát rủi ro để phát triển bền vững.

Lãi suất ưu đãi vay mua nhà tại 17 ngân hàng hiện dao động từ 7-13,2%/năm. Ảnh: NAM HẢI

Ngân hàng cũng “mắc kẹt” với lãi vay

Lãi cho vay tăng chưa đồng nghĩa ngân hàng hưởng chênh lệch lớn hơn. Lợi nhuận cao cũng chưa đủ để kết luận còn nhiều dư địa giảm lãi suất. Khả năng chia sẻ chi phí với người vay phụ thuộc vào giá vốn huy động, cơ cấu nguồn thu và rủi ro tín dụng của từng ngân hàng.

Nhà đầu tư nên đa dạng hóa danh mục, ưu tiên doanh nghiệp có triển vọng tăng trưởng bền vững. Ảnh: NAM ANH

Nâng hạng chứng khoán và bài toán mua theo kỳ vọng

Nâng hạng thị trường chứng khoán mở thêm cơ hội thu hút vốn quốc tế, nhưng không bảo đảm lợi nhuận cho từng khoản đầu tư. Với nhà đầu tư cá nhân, điều cần làm rõ không chỉ là quỹ nước ngoài mua cổ phiếu nào, mà còn là giá mua và cơ sở để tiếp tục nắm giữ.

Robot hàn chíp điện tử được các doanh nghiệp quan tâm. Ảnh: NAM ANH

Bài toán vốn của doanh nghiệp điện tử

Muốn có đơn hàng thì phải đầu tư dây chuyền. Muốn đầu tư dây chuyền lại phải có đơn hàng. Vòng luẩn quẩn ấy đang giữ nhiều doanh nghiệp điện tử Việt đứng ngoài chuỗi cung ứng, trong khi cuộc đua bán dẫn đòi hỏi nguồn vốn ngày càng lớn.

Theo Thông tư 49, Nhà nước chia sẻ rủi ro, đồng thời huy động nguồn lực xã hội cho nghiên cứu khoa học. Ảnh: NAM ANH

Cơ chế tài chính mới mở đường cho công nghệ chiến lược

Thông tư 49/2026/TT-BKHCN mở ra cách tiếp cận mới trong cơ chế tài chính cho khoa học, chuyển từ quản lý đầu vào sang quản lý theo kết quả. Cơ chế này tăng quyền tự chủ, giảm gánh nặng thủ tục và tạo dư địa đầu tư cho các công nghệ chiến lược có độ rủi ro cao.

Ở nhiều vùng sâu, vùng xa, người dân vẫn quen với các giao dịch bằng tiền mặt.

Ngoại lệ của tiền mặt

Cho phép doanh nghiệp trả lương bằng tiền mặt tại vùng khó khăn là một sự điều chỉnh cần thiết khi hạ tầng ngân hàng chưa theo kịp đời sống. Tuy nhiên, ngoại lệ này chỉ thật sự hợp lý nếu vừa bảo vệ được quyền lợi của người lao động, vừa giúp doanh nghiệp chứng minh chi phí hợp pháp, đồng thời không tạo thêm khoảng trống để kê khống, trốn thuế.

Cá ngừ đóng hộp và các sản phẩm đông lạnh tiêu chuẩn chịu nhiều áp lực cạnh tranh. Ảnh: NAM ANH

Xuất khẩu chật vật giữ đơn hàng

Xuất khẩu tiếp tục lập kỷ lục, nhưng doanh nghiệp đang đứng trước sức ép ngày càng lớn từ chính sách thuế mới của Mỹ. Bài toán giữ đơn hàng và duy trì sức cạnh tranh ngày càng khó khăn.

Câu chuyện nâng hạng thị trường tiếp tục là chất xúc tác trung hạn quan trọng. Ảnh: NGUYỆT ANH

Thị trường giằng co, cơ hội vẫn hiện diện

Thị trường chứng khoán đang bước vào giai đoạn giằng co khi thanh khoản suy yếu và chi phí vốn tiếp tục gây sức ép. Dù vậy, định giá hấp dẫn, tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp và câu chuyện nâng hạng vẫn được xem là những động lực đáng chú ý cho giai đoạn tới.

Thị trường vàng cần tiến thêm một bước từ truy vết giao dịch sang truy xuất sản phẩm.

Thị trường vàng cần sự cân bằng bền vững

Sau nhiều năm, khoảng cách giá vàng trong nước và thế giới đã thu hẹp về mức dưới 5 triệu đồng/lượng. Tuy nhiên, chưa thể chỉ dựa vào mức chênh lệch thu hẹp để kết luận thị trường đã hoàn toàn lành mạnh. Một trạng thái thị trường cân bằng bền vững còn là vận hành sát hơn với giá trị thật và giảm bớt tác động lên các cân đối lớn của nền kinh tế.

HDBank gia nhập nhóm ngân hàng quy mô tài sản hơn 1 triệu tỷ đồng

HDBank gia nhập nhóm ngân hàng quy mô tài sản hơn 1 triệu tỷ đồng

Vượt mốc 1 triệu tỷ đồng tổng tài sản, duy trì hiệu quả sinh lời thuộc nhóm dẫn đầu và liên tiếp được các tổ chức tài chính quốc tế ghi nhận, HDBank đang cho thấy bước chuyển rõ nét về chất lượng tăng trưởng. Mới đây, ngân hàng được Vietnam Report xếp hạng dẫn đầu Top 50 công ty đại chúng uy tín và hiệu quả năm 2026 (VIX50).

Thị trường cổ phiếu giúp doanh nghiệp gia tăng đệm vốn tự có và nâng cao khả năng chống chịu trước các biến động tài chính. Ảnh: NAM ANH

Giảm áp lực tín dụng ngân hàng

Tốc độ tăng trưởng tín dụng vượt xa huy động tiền gửi đang tạo ra áp lực thanh khoản lớn cho hệ thống ngân hàng. Thực tế này buộc nền kinh tế phải chuyển dịch sang cấu trúc tài chính đa tầng, phát triển thị trường trái phiếu, cổ phiếu và các kênh đầu tư xanh nhằm giảm tải cho tín dụng ngắn hạn và khơi thông nguồn vốn dài hạn bền vững.

Việc nâng hạng lên thị trường chứng khoán mới nổi là môi trường thuận lợi cho cả đầu tư dài hạn lẫn giao dịch ngắn hạn. Ảnh: NAM ANH

Chứng khoán đem cơ hội cho tích lũy

Diễn biến thận trọng cùng sự phân hóa sâu sắc của VN-Index thời gian qua đang phản ánh rõ tâm lý phòng thủ của giới đầu tư. Các chuyên gia nhận định thị trường chứng khoán hiện tại đã lùi về vùng định giá hấp dẫn, mở ra cơ hội đầu tư trong dài hạn.

Khả năng tiếp cận nguồn vốn mới của nhóm doanh nghiệp bất động sản sẽ tiếp tục gặp nhiều thách thức. Ảnh: NGUYỆT ANH

Bài kiểm tra của doanh nghiệp bất động sản

Khi nguồn vốn không còn rẻ, doanh nghiệp buộc phải chấp nhận chi phí tài chính cao hơn để đổi lấy khả năng huy động vốn. Điều đó cũng đồng nghĩa chỉ doanh nghiệp có dòng tiền đủ mạnh và dự án hiệu quả mới có thể “sống khỏe”.

Không gian Thế giới kim cương tại các trung tâm thương mại lớn ở Thành phố Hồ Chí Minh.

“Vùng trũng” quản lý tài sản có giá trị

Kim cương có giá trị hàng trăm triệu đến vài tỷ đồng, thậm chí được xem như một kênh tích trữ, nhưng vẫn được giao dịch trong một thị trường thiếu tiêu chuẩn thống nhất, truy xuất nguồn gốc và cơ chế bảo vệ người mua.

Với lực lượng lao động trẻ, Việt Nam có sức hút đáng kể đối với các nhà đầu tư. Ảnh: NAM ANH

Giữ lợi thế thu hút FDI bằng môi trường đầu tư

Làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng vẫn mở ra cơ hội cho Việt Nam. Tuy nhiên, để duy trì sức hút với các nhà đầu tư quốc tế, Việt Nam cần chuyển từ cạnh tranh bằng ưu đãi sang cạnh tranh bằng chất lượng môi trường đầu tư.

Doanh nghiệp bất động sản đang phải cạnh tranh quyết liệt hơn để thu hút vốn. Ảnh: NAM ANH

Dòng vốn triệu USD đổi “khẩu vị”

Thị trường mua bán sáp nhập (M&A) bất động sản đang bước sang một chu kỳ thận trọng hơn. Nhà đầu tư yêu cầu dự án phải chứng minh được pháp lý, tiến độ, hiệu quả khai thác và dòng tiền.