Đầu tư vào chứng khoán đòi hỏi tư duy mới

Câu chuyện nâng hạng thị trường vốn mang tính trung hạn nhưng đã được phản ánh sớm vào giá cổ phiếu. Nhà đầu tư đứng trước yêu cầu cần có tư duy đầu tư mới.

Thị trường chứng khoán ngày càng giữ vai trò quan trọng trong nền kinh tế và thu hút thêm nhiều nhà đầu tư cá nhân. Ảnh: NAM ANH
Thị trường chứng khoán ngày càng giữ vai trò quan trọng trong nền kinh tế và thu hút thêm nhiều nhà đầu tư cá nhân. Ảnh: NAM ANH

FTSE Russell (nhà cung cấp chỉ số thị trường chứng khoán, dữ liệu tài chính và các công cụ phân tích hàng đầu thế giới) xác nhận chứng khoán Việt Nam chính thức được nâng hạng từ thị trường cận biên lên mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9/2026. Đây được coi là cơ hội đón dòng vốn từ các quỹ thụ động. Quy mô dòng vốn này ước tính lên tới khoảng 1,7 tỷ USD, đủ lớn để tạo ra thay đổi mang tính cấu trúc thị trường.

Thị trường đã được định giá trước

Dòng tiền được dự báo sẽ tập trung vào nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, có tỷ lệ tự do chuyển nhượng cao và thanh khoản tốt. Trong đó, VIC (của Tập đoàn VinGroup) có thể là mã thu hút vốn mạnh nhất, ước khoảng 414 triệu USD. Tiếp đến là HPG (Công ty CP Tập đoàn Hòa Phát), với khoảng 147 triệu USD. Một số cổ phiếu khác cũng được kỳ vọng hút dòng tiền hơn 50 triệu USD như VHM (92,3 triệu USD), FPT (90,7 triệu USD), MSN (81,4 triệu USD)…

Các chuyên gia của Công ty Chứng khoán SSI (SSI) vẫn đưa ra lưu ý, dòng vốn thụ động khó giải ngân ngay lập tức. Các thị trường mới được nâng hạng trước đây, như Saudi Arabia năm 2019, dòng tiền thường được rót theo từng đợt, kéo dài trong 3-5 kỳ. Mỗi kỳ cách nhau khoảng một quý, nhằm tránh gây biến động quá mạnh cho thị trường.

Nghiên cứu của SSI Research (Trung tâm Phân tích và Tư vấn đầu tư SSI) cũng cho thấy, các thị trường được FTSE nâng hạng từ cận biên lên mới nổi thường có mức sinh lời tốt trong trung hạn. Nhưng phần lớn tác động tích cực này đã phản ánh vào giá cổ phiếu từ trước, khi nhà đầu tư dần “chiết khấu” kỳ vọng nâng hạng vào thị trường.

Theo ông Hồ Hữu Tuấn Hiếu, chuyên gia chiến lược đầu tư tại SSI, xác suất Việt Nam được nâng hạng trong kỳ này được đánh giá rất cao và đã nhắc đến trong thời gian dài. Hầu như giá cổ phiếu đã được “định giá trước” cho kịch bản này. Điểm khác biệt so với thời điểm khoảng tháng 9 năm trước nằm ở yếu tố bất ngờ. Khi đó thông tin nâng hạng còn chưa rõ ràng.

Dòng tiền trong nước, đặc biệt là nhà đầu tư cá nhân, đang chủ động đón đầu câu chuyện nâng hạng bằng cách tập trung vào các nhóm cổ phiếu có khả năng lọt "rổ" chỉ số quốc tế, hoặc có thanh khoản và vốn hóa đủ lớn để thu hút dòng vốn ngoại. Điều này khiến mặt bằng giá của nhiều cổ phiếu tăng nhanh hơn so với tốc độ cải thiện thực tế của doanh nghiệp.

Đây không phải là hiện tượng mới. Từ làn sóng bất động sản giai đoạn 2020-2021, cổ phiếu ngân hàng sau tái cơ cấu, đến các nhóm ngành hưởng lợi từ đầu tư công, thị trường đều có xu hướng phản ánh kỳ vọng trước khi kết quả thật sự được hiện thực hóa. Nhưng cũng chính vì vậy, những chu kỳ này thường đi kèm với rủi ro điều chỉnh khi kỳ vọng đạt đỉnh.

Ông Nguyễn Thành Trung, Nhà sáng lập FinSuccess (startup kiến thức đầu tư, tư vấn đầu tư và quản lý danh mục cho khách hàng cá nhân) cho rằng, thị trường hiện phản ánh tâm lý thận trọng khi các yếu tố vĩ mô còn nhiều bất định. Dù khối nước ngoài bán ròng và tổ chức trong nước tăng tỷ trọng tiền mặt, nhưng đây chủ yếu là diễn biến mang tính chu kỳ. Dòng tiền không rút khỏi thị trường, mà đang chậm lại và trở nên chọn lọc hơn.

Trong thời gian tới, thị trường sẽ chịu tác động lớn từ lạm phát tại Mỹ và chính sách lãi suất của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED). Nếu FED tiếp tục thận trọng hoặc trì hoãn giảm lãi suất, áp lực lên tỷ giá và dòng tiền có thể gia tăng. Ở chiều ngược lại, thị trường trong nước vẫn có lực đỡ từ chính sách thúc đẩy tăng trưởng, đầu tư công và định hướng tiền tệ hỗ trợ, tạo nền tảng cho trung hạn nếu triển khai hiệu quả.

Đáng chú ý, câu chuyện nâng hạng có thể khiến dòng vốn dịch chuyển theo hướng “bán trước - mua lại sau”, các quỹ cận biên giảm tỷ trọng trước, rồi dòng tiền quay lại qua các quỹ thị trường mới nổi quy mô lớn hơn.

Đảo chiều lợi thế cạnh tranh

Tại Hội nghị “Tư duy mới trong đầu tư chứng khoán”, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Hà Duy Tùng cho biết, thị trường chứng khoán ngày càng giữ vai trò quan trọng trong nền kinh tế và thu hút thêm nhiều nhà đầu tư cá nhân.

Tuy nhiên, nhóm nhà đầu tư mới vẫn có rủi ro ở mức cao nếu thiếu kiến thức nền tảng và phương pháp tiếp cận phù hợp. Việc đầu tư theo tâm lý đám đông, không nắm rõ quy định pháp luật và nguyên tắc vận hành của thị trường có thể dẫn đến những hệ lụy đáng tiếc. Việc trang bị kiến thức, nâng cao nhận thức và kỹ năng cho nhà đầu tư trẻ là hết sức cần thiết.

Ông Trịnh Văn Điển, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu khoa học và đào tạo chứng khoán (SRTC) nhận định, thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước khả năng bước vào một “siêu chu kỳ”, với động lực chính từ câu chuyện nâng hạng.

Trong bối cảnh này, nhà đầu tư không thể tiếp cận theo cảm tính. Họ cần xây dựng hệ thống tư duy rõ ràng, từ xác định mục tiêu đầu tư như tăng trưởng hay tích sản đến phân bổ tài sản theo các mức độ rủi ro khác nhau. Dòng vốn sẽ liên tục luân chuyển giữa các lớp tài sản, đòi hỏi nhà đầu tư phải hiểu rõ chu kỳ thị trường.

Ở cấp độ doanh nghiệp, lựa chọn cổ phiếu cần dựa trên các chỉ tiêu cốt lõi như hiệu quả sinh lời, tăng trưởng, cấu trúc tài chính và đặc biệt là chất lượng dòng tiền. Ông Điển lưu ý, phân tích và định giá chỉ là một phần của bài toán. Ngay cả khi đánh giá đúng, việc mua sai thời điểm vẫn có thể dẫn đến thua lỗ.

Trong đó, phân tích kỹ thuật đóng vai trò quan trọng trong việc xác định thời điểm mua - bán, đặc biệt khi kết hợp với các phương pháp khác. Việc theo dõi dòng tiền vào cổ phiếu giúp nhà đầu tư hiểu rõ hơn hành vi thị trường, thay vì chỉ dựa vào câu chuyện.

Các chuyên gia cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, mức lợi nhuận khoảng 10-15%/năm là hoàn toàn khả thi. Thậm chí lợi nhuận có thể cao hơn khi thị trường diễn biến thuận lợi, nhất là khi câu chuyện nâng hạng trở thành động lực dẫn dắt dòng vốn.

Tuy vậy, thay vì chỉ nhìn vào con số lợi nhuận, điều quan trọng hơn nằm ở cách quản trị danh mục. Đầu tư dài hạn theo hướng tích sản, chủ động tái cân bằng khi danh mục biến động và phân bổ tài sản phù hợp với nhu cầu thanh khoản được xem là nền tảng bền vững hơn so với việc chạy theo lợi nhuận ngắn hạn.

Theo ông Đỗ Văn Vang, Trưởng phòng Khảo thí, Trung tâm Nghiên cứu khoa học và đào tạo chứng khoán: có những thời điểm diễn biến giá cổ phiếu không phản ánh đầy đủ giá trị doanh nghiệp. Vì vậy, bên cạnh phân tích cơ bản, nhà đầu tư cần theo dõi dữ liệu giao dịch và xu hướng dòng tiền.

Có thể bạn quan tâm

Nhiều ngân hàng dành lượng vốn lớn cho lĩnh vực bất động sản. Ảnh: NAM ANH

Trái phiếu ngân hàng và dòng vốn bất động sản

Ngân hàng tiếp tục phát hành trái phiếu để bổ sung nguồn vốn, trong khi tín dụng kinh doanh bất động sản tăng nhanh và nhiều khoản vay có giá trị hàng nghìn tỷ đồng. Sự dịch chuyển đồng thời ở hai phía huy động và cho vay khiến cơ cấu sử dụng vốn của các ngân hàng trở thành vấn đề cần được làm rõ.

Các doanh nghiệp đang đối diện với việc không thể tiếp cận nguồn vốn tín dụng vì hàng loạt rào cản. Ảnh: NAM ANH

Để dòng vốn đồng hành cùng doanh nghiệp

Bài toán tiếp cận nguồn vốn tín dụng vẫn đặt ra nhiều thách thức đối với cộng đồng doanh nghiệp. Việc tháo gỡ điểm nghẽn tín dụng đòi hỏi sự chủ động chuẩn hóa từ phía doanh nghiệp, đồng thời yêu cầu những cơ chế đánh giá linh hoạt, thực tế hơn từ hệ thống ngân hàng.

Nhiều ngân hàng thương mại đã công bố các chương trình tín dụng ưu đãi. Ảnh: NAM ANH

Giảm lãi suất, thúc đẩy kinh tế

Hàng loạt ngân hàng công bố giảm lãi suất cho vay. Chi phí vốn hạ được kỳ vọng giúp doanh nghiệp bớt áp lực. Tuy nhiên, như vậy đã đủ để doanh nghiệp mạnh dạn vay thêm và mở rộng kinh doanh?

Từ đầu tháng 10, các phiên giảm điểm chiếm ưu thế áp đảo.

VN-Index lùi về vùng chọn lọc

Thị trường chứng khoán liên tục chịu nhiều sức ép khiến chỉ số VN-Index liên tục giảm điểm. Dù vậy, mức định giá của thị trường đã lùi về vùng hấp dẫn, mở ra cơ hội chọn lọc dài hạn cho nhà đầu tư.

Kết thúc phiên 14/10, VN-Index giảm 14,55 điểm, xuống 1.704,87 điểm. Ảnh: NAM ANH

Lãi suất níu chân dòng tiền chứng khoán

Thị trường chứng khoán tiếp tục giảm sau khi Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp. Trong khi dòng vốn từ nâng hạng cần thời gian để giải ngân, lãi suất tiền gửi hấp dẫn và chi phí vay cao đang tác động trực tiếp đến quyết định đầu tư.

Những doanh nghiệp vay ngoại tệ sẽ chịu áp lực trả nợ một khi tỷ giá tăng. Ảnh: NAM ANH

Doanh nghiệp ứng phó với tỷ giá

Dù đối diện với những biến động phức tạp của kinh tế thế giới cùng xu hướng siết chặt chính sách tiền tệ tại nhiều quốc gia, tỷ giá USD/VND trong nước vẫn giữ vững đà ổn định nhờ sự điều hành chủ động, linh hoạt của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Niềm tin của nhà đầu tư được củng cố bằng chuyển biến thực tế, thay vì chỉ dựa vào vài phiên thanh khoản tăng mạnh. Ảnh: NAM ANH

Phía sau dòng tiền “giải cứu” giá cổ phiếu

Những pha “giải cứu” giá cổ phiếu sau chuỗi ngày giảm mạnh có thể mở lối ra cho người bán và tạo kỳ vọng cho người mua. Nhưng để cổ phiếu phục hồi bền vững, doanh nghiệp còn phải giải quyết những vấn đề về dòng tiền, lợi nhuận và niềm tin thị trường.

Nhiều ngân hàng thông qua chủ trương thành lập ngân hàng con 100% vốn tại VIFC. Ảnh: NAM ANH

Cuộc đua mới tại Trung tâm Tài chính quốc tế

Kế hoạch thành lập ngân hàng con tại Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam của MSB và nhiều ngân hàng khác đang mở ra khả năng xuất hiện thêm các ngân hàng mới. Xu hướng này đi đến đâu còn phụ thuộc điều kiện cấp phép, năng lực tài chính và khả năng thu hút khách hàng của từng ngân hàng.

Giá trị trái phiếu phát hành của ngành bất động sản tăng đáng kể trong quý II. Ảnh: NAM ANH

Mở rộng dư địa vốn từ trái phiếu doanh nghiệp

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp là kênh huy động vốn quan trọng của nền kinh tế. Bước vào chu kỳ phát triển mới, thị trường cần tăng minh bạch, nâng chất lượng xếp hạng tín nhiệm, mở rộng nhà đầu tư và kiểm soát rủi ro để phát triển bền vững.

Lãi suất ưu đãi vay mua nhà tại 17 ngân hàng hiện dao động từ 7-13,2%/năm. Ảnh: NAM HẢI

Ngân hàng cũng “mắc kẹt” với lãi vay

Lãi cho vay tăng chưa đồng nghĩa ngân hàng hưởng chênh lệch lớn hơn. Lợi nhuận cao cũng chưa đủ để kết luận còn nhiều dư địa giảm lãi suất. Khả năng chia sẻ chi phí với người vay phụ thuộc vào giá vốn huy động, cơ cấu nguồn thu và rủi ro tín dụng của từng ngân hàng.

Nhà đầu tư nên đa dạng hóa danh mục, ưu tiên doanh nghiệp có triển vọng tăng trưởng bền vững. Ảnh: NAM ANH

Nâng hạng chứng khoán và bài toán mua theo kỳ vọng

Nâng hạng thị trường chứng khoán mở thêm cơ hội thu hút vốn quốc tế, nhưng không bảo đảm lợi nhuận cho từng khoản đầu tư. Với nhà đầu tư cá nhân, điều cần làm rõ không chỉ là quỹ nước ngoài mua cổ phiếu nào, mà còn là giá mua và cơ sở để tiếp tục nắm giữ.

Robot hàn chíp điện tử được các doanh nghiệp quan tâm. Ảnh: NAM ANH

Bài toán vốn của doanh nghiệp điện tử

Muốn có đơn hàng thì phải đầu tư dây chuyền. Muốn đầu tư dây chuyền lại phải có đơn hàng. Vòng luẩn quẩn ấy đang giữ nhiều doanh nghiệp điện tử Việt đứng ngoài chuỗi cung ứng, trong khi cuộc đua bán dẫn đòi hỏi nguồn vốn ngày càng lớn.

Chi phí vốn hạ nhiệt sẽ tạo dư địa để ngân hàng giảm lãi suất cho vay. Ảnh: NGUYỆT ANH

Dư địa giảm lãi suất cuối năm

Lợi nhuận ngân hàng tiếp tục tăng, biên lãi thuần cải thiện nhưng nợ xấu vẫn nhích lên và bộ đệm dự phòng thu hẹp. Nhiều chuyên gia cho rằng, các ngân hàng đang có thêm dư địa giảm lãi suất cho vay vào cuối năm 2026, dù mức giảm sẽ khó diễn ra trên diện rộng.

Theo Thông tư 49, Nhà nước chia sẻ rủi ro, đồng thời huy động nguồn lực xã hội cho nghiên cứu khoa học. Ảnh: NAM ANH

Cơ chế tài chính mới mở đường cho công nghệ chiến lược

Thông tư 49/2026/TT-BKHCN mở ra cách tiếp cận mới trong cơ chế tài chính cho khoa học, chuyển từ quản lý đầu vào sang quản lý theo kết quả. Cơ chế này tăng quyền tự chủ, giảm gánh nặng thủ tục và tạo dư địa đầu tư cho các công nghệ chiến lược có độ rủi ro cao.

Đối với người dân, giá cả tăng làm giảm sức mua thực tế và buộc nhiều hộ gia đình phải thắt chặt chi tiêu. Ảnh: NGUYỆT ANH

Áp lực giữ lạm phát trong giới hạn mục tiêu

Chỉ còn cách mục tiêu kiểm soát lạm phát 0,05 điểm phần trăm, Việt Nam bước vào chặng cuối năm với áp lực cân bằng giữa kiềm chế giá cả và duy trì đà tăng trưởng. Đây sẽ là phép thử đối với hiệu quả phối hợp giữa chính sách tiền tệ và tài khóa.

Ở nhiều vùng sâu, vùng xa, người dân vẫn quen với các giao dịch bằng tiền mặt.

Ngoại lệ của tiền mặt

Cho phép doanh nghiệp trả lương bằng tiền mặt tại vùng khó khăn là một sự điều chỉnh cần thiết khi hạ tầng ngân hàng chưa theo kịp đời sống. Tuy nhiên, ngoại lệ này chỉ thật sự hợp lý nếu vừa bảo vệ được quyền lợi của người lao động, vừa giúp doanh nghiệp chứng minh chi phí hợp pháp, đồng thời không tạo thêm khoảng trống để kê khống, trốn thuế.

Cá ngừ đóng hộp và các sản phẩm đông lạnh tiêu chuẩn chịu nhiều áp lực cạnh tranh. Ảnh: NAM ANH

Xuất khẩu chật vật giữ đơn hàng

Xuất khẩu tiếp tục lập kỷ lục, nhưng doanh nghiệp đang đứng trước sức ép ngày càng lớn từ chính sách thuế mới của Mỹ. Bài toán giữ đơn hàng và duy trì sức cạnh tranh ngày càng khó khăn.

Câu chuyện nâng hạng thị trường tiếp tục là chất xúc tác trung hạn quan trọng. Ảnh: NGUYỆT ANH

Thị trường giằng co, cơ hội vẫn hiện diện

Thị trường chứng khoán đang bước vào giai đoạn giằng co khi thanh khoản suy yếu và chi phí vốn tiếp tục gây sức ép. Dù vậy, định giá hấp dẫn, tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp và câu chuyện nâng hạng vẫn được xem là những động lực đáng chú ý cho giai đoạn tới.

Thị trường vàng cần tiến thêm một bước từ truy vết giao dịch sang truy xuất sản phẩm.

Thị trường vàng cần sự cân bằng bền vững

Sau nhiều năm, khoảng cách giá vàng trong nước và thế giới đã thu hẹp về mức dưới 5 triệu đồng/lượng. Tuy nhiên, chưa thể chỉ dựa vào mức chênh lệch thu hẹp để kết luận thị trường đã hoàn toàn lành mạnh. Một trạng thái thị trường cân bằng bền vững còn là vận hành sát hơn với giá trị thật và giảm bớt tác động lên các cân đối lớn của nền kinh tế.

Trong giai đoạn tuần đầu tháng 8, tỷ giá có xu hướng giảm. Ảnh: NAM ANH

Tỷ giá hạ nhiệt, áp lực USD giảm

Sau giai đoạn chịu nhiều sức ép, tỷ giá USD/VND đang hạ nhiệt nhờ nguồn cung ngoại tệ cải thiện, chênh lệch lãi suất và dư địa điều hành chính sách. Các yếu tố này được kỳ vọng tiếp tục hỗ trợ tỷ giá trong những tháng cuối năm.

HDBank gia nhập nhóm ngân hàng quy mô tài sản hơn 1 triệu tỷ đồng

HDBank gia nhập nhóm ngân hàng quy mô tài sản hơn 1 triệu tỷ đồng

Vượt mốc 1 triệu tỷ đồng tổng tài sản, duy trì hiệu quả sinh lời thuộc nhóm dẫn đầu và liên tiếp được các tổ chức tài chính quốc tế ghi nhận, HDBank đang cho thấy bước chuyển rõ nét về chất lượng tăng trưởng. Mới đây, ngân hàng được Vietnam Report xếp hạng dẫn đầu Top 50 công ty đại chúng uy tín và hiệu quả năm 2026 (VIX50).

Thị trường cổ phiếu giúp doanh nghiệp gia tăng đệm vốn tự có và nâng cao khả năng chống chịu trước các biến động tài chính. Ảnh: NAM ANH

Giảm áp lực tín dụng ngân hàng

Tốc độ tăng trưởng tín dụng vượt xa huy động tiền gửi đang tạo ra áp lực thanh khoản lớn cho hệ thống ngân hàng. Thực tế này buộc nền kinh tế phải chuyển dịch sang cấu trúc tài chính đa tầng, phát triển thị trường trái phiếu, cổ phiếu và các kênh đầu tư xanh nhằm giảm tải cho tín dụng ngắn hạn và khơi thông nguồn vốn dài hạn bền vững.

Việc nâng hạng lên thị trường chứng khoán mới nổi là môi trường thuận lợi cho cả đầu tư dài hạn lẫn giao dịch ngắn hạn. Ảnh: NAM ANH

Chứng khoán đem cơ hội cho tích lũy

Diễn biến thận trọng cùng sự phân hóa sâu sắc của VN-Index thời gian qua đang phản ánh rõ tâm lý phòng thủ của giới đầu tư. Các chuyên gia nhận định thị trường chứng khoán hiện tại đã lùi về vùng định giá hấp dẫn, mở ra cơ hội đầu tư trong dài hạn.

Khả năng tiếp cận nguồn vốn mới của nhóm doanh nghiệp bất động sản sẽ tiếp tục gặp nhiều thách thức. Ảnh: NGUYỆT ANH

Bài kiểm tra của doanh nghiệp bất động sản

Khi nguồn vốn không còn rẻ, doanh nghiệp buộc phải chấp nhận chi phí tài chính cao hơn để đổi lấy khả năng huy động vốn. Điều đó cũng đồng nghĩa chỉ doanh nghiệp có dòng tiền đủ mạnh và dự án hiệu quả mới có thể “sống khỏe”.

Người dân lựa chọn gửi tiền tiết kiệm để bảo toàn vốn khi các kênh đầu tư khác còn nhiều biến động. Ảnh: NAM ANH

Tiền gửi lập kỷ lục, lãi suất leo cao

Nghịch lý này cho thấy hệ thống đang chịu áp lực tìm kiếm nguồn vốn đúng kỳ hạn, đủ ổn định và phân bổ đúng nơi để theo kịp tốc độ tăng trưởng tín dụng.