Đầu tư vào chứng khoán đòi hỏi tư duy mới

Câu chuyện nâng hạng thị trường vốn mang tính trung hạn nhưng đã được phản ánh sớm vào giá cổ phiếu. Nhà đầu tư đứng trước yêu cầu cần có tư duy đầu tư mới.

Thị trường chứng khoán ngày càng giữ vai trò quan trọng trong nền kinh tế và thu hút thêm nhiều nhà đầu tư cá nhân. Ảnh: NAM ANH
Thị trường chứng khoán ngày càng giữ vai trò quan trọng trong nền kinh tế và thu hút thêm nhiều nhà đầu tư cá nhân. Ảnh: NAM ANH

FTSE Russell (nhà cung cấp chỉ số thị trường chứng khoán, dữ liệu tài chính và các công cụ phân tích hàng đầu thế giới) xác nhận chứng khoán Việt Nam chính thức được nâng hạng từ thị trường cận biên lên mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9/2026. Đây được coi là cơ hội đón dòng vốn từ các quỹ thụ động. Quy mô dòng vốn này ước tính lên tới khoảng 1,7 tỷ USD, đủ lớn để tạo ra thay đổi mang tính cấu trúc thị trường.

Thị trường đã được định giá trước

Dòng tiền được dự báo sẽ tập trung vào nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, có tỷ lệ tự do chuyển nhượng cao và thanh khoản tốt. Trong đó, VIC (của Tập đoàn VinGroup) có thể là mã thu hút vốn mạnh nhất, ước khoảng 414 triệu USD. Tiếp đến là HPG (Công ty CP Tập đoàn Hòa Phát), với khoảng 147 triệu USD. Một số cổ phiếu khác cũng được kỳ vọng hút dòng tiền hơn 50 triệu USD như VHM (92,3 triệu USD), FPT (90,7 triệu USD), MSN (81,4 triệu USD)…

Các chuyên gia của Công ty Chứng khoán SSI (SSI) vẫn đưa ra lưu ý, dòng vốn thụ động khó giải ngân ngay lập tức. Các thị trường mới được nâng hạng trước đây, như Saudi Arabia năm 2019, dòng tiền thường được rót theo từng đợt, kéo dài trong 3-5 kỳ. Mỗi kỳ cách nhau khoảng một quý, nhằm tránh gây biến động quá mạnh cho thị trường.

Nghiên cứu của SSI Research (Trung tâm Phân tích và Tư vấn đầu tư SSI) cũng cho thấy, các thị trường được FTSE nâng hạng từ cận biên lên mới nổi thường có mức sinh lời tốt trong trung hạn. Nhưng phần lớn tác động tích cực này đã phản ánh vào giá cổ phiếu từ trước, khi nhà đầu tư dần “chiết khấu” kỳ vọng nâng hạng vào thị trường.

Theo ông Hồ Hữu Tuấn Hiếu, chuyên gia chiến lược đầu tư tại SSI, xác suất Việt Nam được nâng hạng trong kỳ này được đánh giá rất cao và đã nhắc đến trong thời gian dài. Hầu như giá cổ phiếu đã được “định giá trước” cho kịch bản này. Điểm khác biệt so với thời điểm khoảng tháng 9 năm trước nằm ở yếu tố bất ngờ. Khi đó thông tin nâng hạng còn chưa rõ ràng.

Dòng tiền trong nước, đặc biệt là nhà đầu tư cá nhân, đang chủ động đón đầu câu chuyện nâng hạng bằng cách tập trung vào các nhóm cổ phiếu có khả năng lọt "rổ" chỉ số quốc tế, hoặc có thanh khoản và vốn hóa đủ lớn để thu hút dòng vốn ngoại. Điều này khiến mặt bằng giá của nhiều cổ phiếu tăng nhanh hơn so với tốc độ cải thiện thực tế của doanh nghiệp.

Đây không phải là hiện tượng mới. Từ làn sóng bất động sản giai đoạn 2020-2021, cổ phiếu ngân hàng sau tái cơ cấu, đến các nhóm ngành hưởng lợi từ đầu tư công, thị trường đều có xu hướng phản ánh kỳ vọng trước khi kết quả thật sự được hiện thực hóa. Nhưng cũng chính vì vậy, những chu kỳ này thường đi kèm với rủi ro điều chỉnh khi kỳ vọng đạt đỉnh.

Ông Nguyễn Thành Trung, Nhà sáng lập FinSuccess (startup kiến thức đầu tư, tư vấn đầu tư và quản lý danh mục cho khách hàng cá nhân) cho rằng, thị trường hiện phản ánh tâm lý thận trọng khi các yếu tố vĩ mô còn nhiều bất định. Dù khối nước ngoài bán ròng và tổ chức trong nước tăng tỷ trọng tiền mặt, nhưng đây chủ yếu là diễn biến mang tính chu kỳ. Dòng tiền không rút khỏi thị trường, mà đang chậm lại và trở nên chọn lọc hơn.

Trong thời gian tới, thị trường sẽ chịu tác động lớn từ lạm phát tại Mỹ và chính sách lãi suất của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED). Nếu FED tiếp tục thận trọng hoặc trì hoãn giảm lãi suất, áp lực lên tỷ giá và dòng tiền có thể gia tăng. Ở chiều ngược lại, thị trường trong nước vẫn có lực đỡ từ chính sách thúc đẩy tăng trưởng, đầu tư công và định hướng tiền tệ hỗ trợ, tạo nền tảng cho trung hạn nếu triển khai hiệu quả.

Đáng chú ý, câu chuyện nâng hạng có thể khiến dòng vốn dịch chuyển theo hướng “bán trước - mua lại sau”, các quỹ cận biên giảm tỷ trọng trước, rồi dòng tiền quay lại qua các quỹ thị trường mới nổi quy mô lớn hơn.

Đảo chiều lợi thế cạnh tranh

Tại Hội nghị “Tư duy mới trong đầu tư chứng khoán”, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Hà Duy Tùng cho biết, thị trường chứng khoán ngày càng giữ vai trò quan trọng trong nền kinh tế và thu hút thêm nhiều nhà đầu tư cá nhân.

Tuy nhiên, nhóm nhà đầu tư mới vẫn có rủi ro ở mức cao nếu thiếu kiến thức nền tảng và phương pháp tiếp cận phù hợp. Việc đầu tư theo tâm lý đám đông, không nắm rõ quy định pháp luật và nguyên tắc vận hành của thị trường có thể dẫn đến những hệ lụy đáng tiếc. Việc trang bị kiến thức, nâng cao nhận thức và kỹ năng cho nhà đầu tư trẻ là hết sức cần thiết.

Ông Trịnh Văn Điển, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu khoa học và đào tạo chứng khoán (SRTC) nhận định, thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước khả năng bước vào một “siêu chu kỳ”, với động lực chính từ câu chuyện nâng hạng.

Trong bối cảnh này, nhà đầu tư không thể tiếp cận theo cảm tính. Họ cần xây dựng hệ thống tư duy rõ ràng, từ xác định mục tiêu đầu tư như tăng trưởng hay tích sản đến phân bổ tài sản theo các mức độ rủi ro khác nhau. Dòng vốn sẽ liên tục luân chuyển giữa các lớp tài sản, đòi hỏi nhà đầu tư phải hiểu rõ chu kỳ thị trường.

Ở cấp độ doanh nghiệp, lựa chọn cổ phiếu cần dựa trên các chỉ tiêu cốt lõi như hiệu quả sinh lời, tăng trưởng, cấu trúc tài chính và đặc biệt là chất lượng dòng tiền. Ông Điển lưu ý, phân tích và định giá chỉ là một phần của bài toán. Ngay cả khi đánh giá đúng, việc mua sai thời điểm vẫn có thể dẫn đến thua lỗ.

Trong đó, phân tích kỹ thuật đóng vai trò quan trọng trong việc xác định thời điểm mua - bán, đặc biệt khi kết hợp với các phương pháp khác. Việc theo dõi dòng tiền vào cổ phiếu giúp nhà đầu tư hiểu rõ hơn hành vi thị trường, thay vì chỉ dựa vào câu chuyện.

Các chuyên gia cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, mức lợi nhuận khoảng 10-15%/năm là hoàn toàn khả thi. Thậm chí lợi nhuận có thể cao hơn khi thị trường diễn biến thuận lợi, nhất là khi câu chuyện nâng hạng trở thành động lực dẫn dắt dòng vốn.

Tuy vậy, thay vì chỉ nhìn vào con số lợi nhuận, điều quan trọng hơn nằm ở cách quản trị danh mục. Đầu tư dài hạn theo hướng tích sản, chủ động tái cân bằng khi danh mục biến động và phân bổ tài sản phù hợp với nhu cầu thanh khoản được xem là nền tảng bền vững hơn so với việc chạy theo lợi nhuận ngắn hạn.

Theo ông Đỗ Văn Vang, Trưởng phòng Khảo thí, Trung tâm Nghiên cứu khoa học và đào tạo chứng khoán: có những thời điểm diễn biến giá cổ phiếu không phản ánh đầy đủ giá trị doanh nghiệp. Vì vậy, bên cạnh phân tích cơ bản, nhà đầu tư cần theo dõi dữ liệu giao dịch và xu hướng dòng tiền.

Có thể bạn quan tâm

Ở nhiều vùng sâu, vùng xa, người dân vẫn quen với các giao dịch bằng tiền mặt.

Ngoại lệ của tiền mặt

Cho phép doanh nghiệp trả lương bằng tiền mặt tại vùng khó khăn là một sự điều chỉnh cần thiết khi hạ tầng ngân hàng chưa theo kịp đời sống. Tuy nhiên, ngoại lệ này chỉ thật sự hợp lý nếu vừa bảo vệ được quyền lợi của người lao động, vừa giúp doanh nghiệp chứng minh chi phí hợp pháp, đồng thời không tạo thêm khoảng trống để kê khống, trốn thuế.

Cá ngừ đóng hộp và các sản phẩm đông lạnh tiêu chuẩn chịu nhiều áp lực cạnh tranh. Ảnh: NAM ANH

Xuất khẩu chật vật giữ đơn hàng

Xuất khẩu tiếp tục lập kỷ lục, nhưng doanh nghiệp đang đứng trước sức ép ngày càng lớn từ chính sách thuế mới của Mỹ. Bài toán giữ đơn hàng và duy trì sức cạnh tranh ngày càng khó khăn.

Câu chuyện nâng hạng thị trường tiếp tục là chất xúc tác trung hạn quan trọng. Ảnh: NGUYỆT ANH

Thị trường giằng co, cơ hội vẫn hiện diện

Thị trường chứng khoán đang bước vào giai đoạn giằng co khi thanh khoản suy yếu và chi phí vốn tiếp tục gây sức ép. Dù vậy, định giá hấp dẫn, tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp và câu chuyện nâng hạng vẫn được xem là những động lực đáng chú ý cho giai đoạn tới.

Thị trường vàng cần tiến thêm một bước từ truy vết giao dịch sang truy xuất sản phẩm.

Thị trường vàng cần sự cân bằng bền vững

Sau nhiều năm, khoảng cách giá vàng trong nước và thế giới đã thu hẹp về mức dưới 5 triệu đồng/lượng. Tuy nhiên, chưa thể chỉ dựa vào mức chênh lệch thu hẹp để kết luận thị trường đã hoàn toàn lành mạnh. Một trạng thái thị trường cân bằng bền vững còn là vận hành sát hơn với giá trị thật và giảm bớt tác động lên các cân đối lớn của nền kinh tế.

Trong giai đoạn tuần đầu tháng 8, tỷ giá có xu hướng giảm. Ảnh: NAM ANH

Tỷ giá hạ nhiệt, áp lực USD giảm

Sau giai đoạn chịu nhiều sức ép, tỷ giá USD/VND đang hạ nhiệt nhờ nguồn cung ngoại tệ cải thiện, chênh lệch lãi suất và dư địa điều hành chính sách. Các yếu tố này được kỳ vọng tiếp tục hỗ trợ tỷ giá trong những tháng cuối năm.

HDBank gia nhập nhóm ngân hàng quy mô tài sản hơn 1 triệu tỷ đồng

HDBank gia nhập nhóm ngân hàng quy mô tài sản hơn 1 triệu tỷ đồng

Vượt mốc 1 triệu tỷ đồng tổng tài sản, duy trì hiệu quả sinh lời thuộc nhóm dẫn đầu và liên tiếp được các tổ chức tài chính quốc tế ghi nhận, HDBank đang cho thấy bước chuyển rõ nét về chất lượng tăng trưởng. Mới đây, ngân hàng được Vietnam Report xếp hạng dẫn đầu Top 50 công ty đại chúng uy tín và hiệu quả năm 2026 (VIX50).

Thị trường cổ phiếu giúp doanh nghiệp gia tăng đệm vốn tự có và nâng cao khả năng chống chịu trước các biến động tài chính. Ảnh: NAM ANH

Giảm áp lực tín dụng ngân hàng

Tốc độ tăng trưởng tín dụng vượt xa huy động tiền gửi đang tạo ra áp lực thanh khoản lớn cho hệ thống ngân hàng. Thực tế này buộc nền kinh tế phải chuyển dịch sang cấu trúc tài chính đa tầng, phát triển thị trường trái phiếu, cổ phiếu và các kênh đầu tư xanh nhằm giảm tải cho tín dụng ngắn hạn và khơi thông nguồn vốn dài hạn bền vững.

Việc nâng hạng lên thị trường chứng khoán mới nổi là môi trường thuận lợi cho cả đầu tư dài hạn lẫn giao dịch ngắn hạn. Ảnh: NAM ANH

Chứng khoán đem cơ hội cho tích lũy

Diễn biến thận trọng cùng sự phân hóa sâu sắc của VN-Index thời gian qua đang phản ánh rõ tâm lý phòng thủ của giới đầu tư. Các chuyên gia nhận định thị trường chứng khoán hiện tại đã lùi về vùng định giá hấp dẫn, mở ra cơ hội đầu tư trong dài hạn.

Khả năng tiếp cận nguồn vốn mới của nhóm doanh nghiệp bất động sản sẽ tiếp tục gặp nhiều thách thức. Ảnh: NGUYỆT ANH

Bài kiểm tra của doanh nghiệp bất động sản

Khi nguồn vốn không còn rẻ, doanh nghiệp buộc phải chấp nhận chi phí tài chính cao hơn để đổi lấy khả năng huy động vốn. Điều đó cũng đồng nghĩa chỉ doanh nghiệp có dòng tiền đủ mạnh và dự án hiệu quả mới có thể “sống khỏe”.

Người dân lựa chọn gửi tiền tiết kiệm để bảo toàn vốn khi các kênh đầu tư khác còn nhiều biến động. Ảnh: NAM ANH

Tiền gửi lập kỷ lục, lãi suất leo cao

Nghịch lý này cho thấy hệ thống đang chịu áp lực tìm kiếm nguồn vốn đúng kỳ hạn, đủ ổn định và phân bổ đúng nơi để theo kịp tốc độ tăng trưởng tín dụng.

Khách xếp hàng để mua bán vàng . Ảnh: NGUYỆT ANH

Cuộc đại phẫu thị trường vàng

Cơn sóng bán vàng những ngày gần đây phơi bày những điểm yếu lâu năm về thanh khoản, nguồn gốc hàng hóa và cơ chế định giá. Vẫn còn rất nhiều vấn đề trước khi đạt được đích đến, một thị trường thực sự minh bạch, liên thông và bớt méo mó.

Không gian Thế giới kim cương tại các trung tâm thương mại lớn ở Thành phố Hồ Chí Minh.

“Vùng trũng” quản lý tài sản có giá trị

Kim cương có giá trị hàng trăm triệu đến vài tỷ đồng, thậm chí được xem như một kênh tích trữ, nhưng vẫn được giao dịch trong một thị trường thiếu tiêu chuẩn thống nhất, truy xuất nguồn gốc và cơ chế bảo vệ người mua.

Với lực lượng lao động trẻ, Việt Nam có sức hút đáng kể đối với các nhà đầu tư. Ảnh: NAM ANH

Giữ lợi thế thu hút FDI bằng môi trường đầu tư

Làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng vẫn mở ra cơ hội cho Việt Nam. Tuy nhiên, để duy trì sức hút với các nhà đầu tư quốc tế, Việt Nam cần chuyển từ cạnh tranh bằng ưu đãi sang cạnh tranh bằng chất lượng môi trường đầu tư.

Doanh nghiệp bất động sản đang phải cạnh tranh quyết liệt hơn để thu hút vốn. Ảnh: NAM ANH

Dòng vốn triệu USD đổi “khẩu vị”

Thị trường mua bán sáp nhập (M&A) bất động sản đang bước sang một chu kỳ thận trọng hơn. Nhà đầu tư yêu cầu dự án phải chứng minh được pháp lý, tiến độ, hiệu quả khai thác và dòng tiền.

Việc nâng trần lên 40% sẽ giúp các ngân hàng có thêm dư địa cho vay trung, dài hạn. Ảnh: NGUYỆT ANH

Hướng đi của dòng tiền mới được “mở van”

Việc nâng trần vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn được đánh giá sẽ mở thêm không gian tín dụng, với hơn 1 triệu tỷ đồng. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cũng đặt ra lo ngại về hướng đi của lượng vốn mới này.

Người trẻ mua chứng chỉ quỹ

Công ty chứng khoán (CTCK) SSI vừa công bố việc tích hợp các quỹ mở do Dragon Capital Việt Nam (DCVFM) quản lý lên hệ thống giao dịch SSI iBoard. Điều này đồng nghĩa nhà đầu tư (NĐT) có tài khoản của SSI ngoài việc theo dõi các chứng chỉ quỹ (CCQ) của SSI quản lý còn theo dõi được thêm CCQ của DCVFM.

Hàng tồn kho là một trong những nguyên nhân khiến lợi nhuận chưa thể chuyển hóa thành tiền mặt. Ảnh: NAM ANH

Dòng tiền mới là phép thử

Dù lợi nhuận vẫn hiện hữu trên báo cáo tài chính, nhưng dòng tiền kinh doanh của nhiều doanh nghiệp bất động sản lại tiếp tục âm. Khoảng cách kéo dài giữa “lãi trên sổ sách” và “tiền thật” có thể biến thành áp lực thanh khoản, đặc biệt với doanh nghiệp có nợ ngắn hạn lớn.

Các doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn gặp khó khăn trong tiếp cận tín dụng xanh. Ảnh: NGUYỆT ANH

Nút thắt “tiêu chí” của dòng vốn xanh

Tín dụng xanh tại Việt Nam tăng trưởng tích cực nhưng chủ yếu tập trung vào các dự án lớn. Doanh nghiệp nhỏ vẫn khó tiếp cận do nút thắt tiêu chí về môi trường, dữ liệu và quản trị.

Giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài. Ảnh: NAM ANH

“Hòn đá tảng” của thị trường chứng khoán

Trong các báo cáo phân loại thị trường hằng năm, tình trạng hết tỷ lệ sở hữu nước ngoài (room ngoại) liên tục được một công ty tài chính đa quốc gia (MSCI - Mỹ) nhắc đến như một hạn chế lớn của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Nhà đầu tư tìm hiểu thông tin về dự án tại sàn giao dịch bất động sản. Ảnh: NAM ANH

Bất động sản không còn là cuộc chơi của kỳ vọng

Sau một chu kỳ tăng nóng kéo dài, thị trường bất động sản đang chứng kiến sự thay đổi tâm lý của nhà đầu tư, từ kiếm lợi nhuận nhờ chênh lệch giá sang tìm kiếm dòng tiền khai thác. Sự thay đổi này bắt nguồn từ việc nhà đầu tư đã không còn tin tuyệt đối vào khả năng tăng giá liên tục của bất động sản.

Tư vấn cho khách hàng vay mua bất động sản. Ảnh: NAM ANH

Dòng vốn đang được phân loại theo giá trị

Nếu trước đây tín dụng bất động sản chủ yếu được nhìn dưới góc độ rủi ro và cần kiểm soát chặt, thì quyết định mới của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) được xem là bước điều chỉnh quan trọng nhằm định hướng dòng vốn vào các lĩnh vực phục vụ nhu cầu thực như nhà ở xã hội, khu công nghiệp và khu chế xuất.

Việt Nam - Mỹ ra tuyên bố chung về tiền tệ

Việt Nam - Mỹ ra tuyên bố chung về tiền tệ

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Bộ Tài chính Mỹ vừa công bố Tuyên bố chung về tiền tệ, tái khẳng định cam kết hợp tác chặt chẽ trong khuôn khổ Đối thoại Chính sách Tài chính vĩ mô Việt Nam - Mỹ, nhấn mạnh việc tuân thủ các nghĩa vụ quốc tế liên quan chính sách tỷ giá và tiền tệ.

Mới nhưng không lạ

Có thể nói, thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam đang ở giai đoạn phân hoá khốc liệt bậc nhất trong lịch sử.