Chuẩn hóa chương trình đào tạo đại học

Yêu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao, có năng lực sáng tạo, làm chủ khoa học-công nghệ và thích ứng nhanh với biến động toàn cầu ngày càng trở nên cấp thiết.

Giảng viên Đại học Bách khoa hướng dẫn sinh viên thực hành tại phòng thí nghiệm. (Ảnh: THU HUỆ)
Giảng viên Đại học Bách khoa hướng dẫn sinh viên thực hành tại phòng thí nghiệm. (Ảnh: THU HUỆ)

Giáo dục đại học không chỉ đóng vai trò đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao mà còn là trụ cột dẫn dắt tri thức, hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của đất nước.

Đột phá từ thể chế và quản trị

Năm 2025 ghi dấu ấn quan trọng của giáo dục đại học khi Bộ Giáo dục và Đào tạo trình Quốc hội thông qua Luật Giáo dục đại học (sửa đổi). Điểm mới của Luật là kết thúc hoạt động của Hội đồng trường và tăng cường vai trò lãnh đạo của tổ chức đảng trong cơ sở giáo dục đại học. Trên nền tảng đó, quyền tự chủ đại học được bảo đảm toàn diện hơn, từ không gian học thuật, đội ngũ cán bộ, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, tài chính đến hợp tác quốc tế.

Chính sách đầu tư hiện nay tập trung vào các cơ sở giáo dục đại học đạt chuẩn, nâng chuẩn, hình thành những đại học xuất sắc dẫn dắt hệ thống; đồng thời tạo sân chơi cạnh tranh bình đẳng giữa công lập và tư thục. Hành lang pháp lý mới mở ra cơ hội thu hút đội ngũ giảng viên giỏi và thúc đẩy đào tạo gắn với nghiên cứu khoa học và công nghệ.

Tự chủ đại học đã chứng minh tính đúng đắn trong thực tiễn. Đơn cử là Trường đại học Ngoại thương, một trong những đơn vị tiên phong tự chủ từ năm 2015. Theo Hiệu trưởng Phạm Thu Hương, năm 2025, nhà trường lần đầu có tên trong bảng xếp hạng đại học châu Á của QS ở vị trí 580 trong hơn 1.500 cơ sở giáo dục đại học. Thành quả này khẳng định mục tiêu vươn lên nhóm các đại học hàng đầu châu Á, trở thành môi trường tôn trọng tự do học thuật, khuyến khích nghiên cứu sáng tạo và đào tạo gắn với tư duy phản biện.

Sự bứt phá của giáo dục đại học Việt Nam còn được ghi nhận khi lần đầu có 16 cơ sở giáo dục đại học lọt bảng xếp hạng THE Impact Rankings. Việc đổi mới quản trị đã tạo ra động lực mới, giúp nghiên cứu khoa học, nhất là công bố quốc tế tăng mạnh, đưa nhiều trường vào nhóm đại học tốt nhất khu vực và thế giới.

Bộ Giáo dục và Đào tạo đã trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục đại học và sư phạm thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Các ngành khoa học dữ liệu, trí tuệ nhân tạo được đẩy mạnh tại Đại học Bách khoa Hà Nội, Trường đại học Ngoại thương… Sự chuyển dịch này kéo theo sự gia tăng mạnh mẽ của khối ngành STEM, với số thí sinh đăng ký nguyện vọng 1 tăng 10,5%.

Đáng chú ý, điểm chuẩn các ngành sư phạm đào tạo giáo viên, nhóm ngành công nghệ chiến lược, khoa học kỹ thuật, đào tạo bán dẫn tăng cao. Tỷ lệ giảng viên là giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ đạt hơn 35%, cùng với các chỉ số về công bố khoa học, phát triển công nghệ gia tăng trong hệ thống đại học, kéo theo số lượng công bố khoa học quốc tế tăng vượt trội so với các giai đoạn trước.

Giáo dục đại học trở thành trung tâm tri thức quốc gia

Đổi mới giáo dục đại học gắn với tăng cường tự chủ đã tạo ra động lực mới, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực; nghiên cứu khoa học, nhất là công bố khoa học quốc tế tăng mạnh. Quy mô và chất lượng giáo dục đại học ngày càng tăng, cơ cấu đào tạo có sự dịch chuyển tích cực; trong đó, các ngành STEM có xu hướng tăng đáng kể, cao hơn mức tăng chung của tuyển sinh cả nước, nhất là các lĩnh vực Toán và thống kê, Máy tính và công nghệ thông tin, Công nghệ kỹ thuật, Kỹ thuật ở các trình độ đại học, thạc sĩ và tiến sĩ.

Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn nhấn mạnh: Ngành Giáo dục nhận thức sâu sắc rằng đầu tư cho giáo dục đại học hôm nay chính là đầu tư cho trí tuệ, sức mạnh và vị thế của Việt Nam trong tương lai. Đây không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn là trách nhiệm chính trị và khát vọng phát triển quốc gia. Vì vậy, ngành đang tập trung nâng cao chất lượng và tầm vóc của giáo dục đại học Việt Nam thông qua chuẩn hóa chương trình đào tạo theo chuẩn quốc tế, đối sánh với các trường đại học có thứ hạng cao trên thế giới; đào tạo được gắn chặt với nhu cầu phát triển của nền kinh tế số, kinh tế xanh và các ngành công nghệ chiến lược. Từ đó, tri thức và đổi mới sáng tạo trở thành động lực then chốt cho tăng trưởng quốc gia.

Có thể bạn quan tâm

(Ảnh: Trường đại học Ngoại thương)

Học phí đại học chính quy khối trường kinh tế năm 2026

Mức học phí của nhiều cơ sở giáo dục đại học năm 2026 dự kiến được điều chỉnh tăng theo lộ trình, tạo nên mặt bằng học phí mới. Khối các trường kinh tế đưa ra mức học phí đại học chính quy cho các ngành/chương trình đào tạo chuẩn năm 2026 từ 20 đến 48 triệu đồng/năm học, có thể tăng vào các năm tiếp theo của khoá học. 

Toàn cảnh Trường phổ thông nội trú tiểu học và trung học cơ sở Thanh Thủy.

[Ảnh] Trường biên giới Thanh Thủy trước ngày khai giảng

Những ngày này, chủ đầu tư, đơn vị thi công đang tập trung nhân lực, đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện những hạng mục cuối cùng của Trường phổ thông nội trú tiểu học và trung học cơ sở Thanh Thủy, tỉnh Tuyên Quang để kịp bàn giao, vận hành thử nghiệm ngày 25/8 trước khi đưa vào sử dụng trong năm học mới 2026-2027

Chuyển từ quản lý tuyển sinh hành chính sang quản trị quy trình tuyển sinh bằng dữ liệu

Chuyển từ quản lý tuyển sinh hành chính sang quản trị quy trình tuyển sinh bằng dữ liệu

Vụ trưởng Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Tiến Thảo đánh giá về công tác tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2026 với những số liệu tích cực về kết quả nhập học của thí sinh năm nay. Ông cũng cho biết công tác quản lý tuyển sinh đang hướng tới việc chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị quy trình bằng dữ liệu.

Hội thảo khoa học quốc tế “Văn hiến Việt Nam từ bản địa đến toàn cầu” với sự tham dự của đông đảo học giả, nhà nghiên cứu, giảng viên, sinh viên, đại biểu trong và ngoài nước. (Ảnh: Trường đại học Văn Hiến)

Thêm góc nhìn đa chiều về văn hiến Việt Nam

Hội thảo khoa học quốc tế “Văn hiến Việt Nam từ bản địa đến toàn cầu: Bảo tồn, sáng tạo và lan tỏa giá trị nhân văn” do Trường đại học Văn Hiến tổ chức ngày 22/8 tại Thành phố Hồ Chí Minh đã quy tụ khoảng 250 nhà khoa học, học giả, chuyên gia, nhà nghiên cứu, giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên.

Không khí mua sắm trang thiết bị, dụng cụ học tập và sách giáo khoa khá nhộn nhịp tại các điểm bán lẻ sách tại vùng nội thị Cà Mau. (Ảnh: HỮU TÙNG)

Cà Mau: Giải tỏa nỗi lo thiếu sách giáo khoa đầu năm học mới

Tâm lý lo sợ thiếu sách lẻ, thiếu bộ sách theo đúng bộ chương trình khiến thị trường thiết bị trường học những ngày này trở nên căng thẳng. Tại vùng sông nước Cà Mau, nhiều phụ huynh và học sinh chạy đôn chạy đáo khắp các nhà sách để tìm mua đủ bộ sách giáo khoa khi ngày khai giảng năm học mới 2026-2027 đang cận kề…

Kệ sách giáo khoa ở nhà sách trên đường Phùng Hưng lúc 13 giờ 30 phút ngày 22/8 đang trống nhiều chỗ do hết sách. (Ảnh: DQT)

Ngành giáo dục Huế không yêu cầu học sinh phải có đầy đủ sách ngay từ đầu năm học

Giữa tháng 7/2026, lãnh đạo Ủy ban nhân dân thành phố Huế thông báo chủ trương cho học sinh toàn thành phố mượn sách giáo khoa từ năm học 2026-2027. Cuối tháng 7, các trường rà soát, tổng hợp nhu cầu từ phụ huynh để làm cơ sở đặt mua sách. Tuy nhiên, đến sát năm học mới, việc cung ứng sách vẫn chưa hoàn tất.

Lãnh đạo Đại học Kinh tế Quốc dân trao Giấy khen cho sinh viên xuất sắc. (Ảnh: Ngọc Mai)

Hơn 50% sinh viên Đại học Kinh tế Quốc dân tốt nghiệp loại xuất sắc

Ngày 22/8, tại Hà Nội, Đại học Kinh tế Quốc dân tổ chức lễ trao bằng tốt nghiệp Đại học chính quy năm 2026 cho 5.724 sinh viên. Đáng chú ý, hơn 50% sinh viên tốt nghiệp loại xuất sắc, trong đó 17 sinh viên đạt điểm GPA 4.0/4.0, số lượng kỷ lục từ khi tính điểm theo hệ 4 từ trước đến nay. 

Các đại biểu cắt băng khánh thành và vận hành thử Trường phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở tại xã Yên Sơn. (Ảnh: QUỐC TUẤN)

Trường mới vùng biên, thêm điều kiện để học sinh yên tâm học tập

Sáng 22/8, tỉnh Sơn La đã tổ chức lễ khánh thành và vận hành thử 2 công trình Trường phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở tại xã Yên Sơn và xã Lóng Phiêng. Các công trình trường học biên giới hoàn thành trước thềm năm học mới, tạo thêm điều kiện để học sinh vùng cao, vùng biên giới yên tâm học tập, rèn luyện.

Cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng Ia Púch hỗ trợ xây dựng trường học trên địa bàn. (Ảnh: THANH BÌNH)

Dựng mái trường nơi biên cương Tổ quốc

Giữa nắng mưa biên giới Ia Púch, hàng chục cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai vẫn miệt mài đổ mồ hôi trên công trường xây dựng trường nội trú. Mỗi ngày công của người lính không chỉ bảo đảm tiến độ điểm trường trước năm học mới, mà còn củng cố vững chắc “thế trận lòng dân” nơi biên cương.

Dù quá trưa nhưng các nhà sách trên địa bàn phường Rạch Giá, tỉnh An Giang vẫn còn đông phụ huynh tìm mua sách cho con để chuẩn bị năm học mới. (Ảnh: QUỐC TRINH)

Chủ động điều tiết nhu cầu sách giáo khoa

Năm học 2026-2027 mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với ngành giáo dục cả nước khi chính thức vận hành bộ sách giáo khoa dùng chung thống nhất trên toàn quốc theo chỉ đạo của Chính phủ, Quyết định số 3588/QĐ-BGDĐT của Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo, đồng thời đẩy mạnh tinh gọn bộ máy, sắp xếp lại mạng lưới các cơ sở giáo dục.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu chủ trì cuộc họp. (Ảnh: chinhphu.vn)

Đề án Phát triển Đại học Quốc gia Hà Nội trở thành tổ hợp chiến lược quốc gia về tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Chiều 21/8, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu chủ trì cuộc họp với các bộ, ngành, cơ quan liên quan về việc triển khai xây dựng và hoàn thiện Đề án Phát triển Đại học Quốc gia Hà Nội trở thành tổ hợp chiến lược quốc gia về tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

(Ảnh minh họa)

Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu bảo đảm cung ứng đủ sách giáo khoa cho các trường trước ngày 30/8

Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam phối hợp chặt chẽ Sở Giáo dục và Đào tạo các tỉnh, thành phố để tổng hợp, cập nhật đầy đủ nhu cầu thực tế về sách giáo khoa cho năm học mới 2026-2027; xây dựng phương án cung ứng cụ thể, bảo đảm cung ứng đầy đủ sách giáo khoa cho các trường trước ngày 30/8.

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Chiềng On, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La phối hợp giáo viên chuẩn bị chỗ ngủ nghỉ cho các cháu học sinh nội trú. (Ảnh: QUÀNG HÙNG)

Bộ đội Biên phòng Sơn La chung tay làm đẹp trường vùng biên

Những ngày qua, cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng Sơn La đã phối hợp tổ chức tổng vệ sinh, chỉnh trang khuôn viên, lớp học tại 2 Trường phổ thông nội trú tiểu học và trung học cơ sở biên giới xã Yên Sơn và Lóng Phiêng, sẵn sàng cho lễ khánh thành và vận hành thử vào sáng 22/8.

Đại học Quốc gia Hà Nội cơ sở Hòa Lạc. (Ảnh: VNU)

Hà Nội: Đồng bộ hạ tầng khi di dời trường đại học

Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến 2050 được phê duyệt tại Quyết định số 1259/QĐ-TTg ngày 26/7/2011 đã xác định trong các chương trình ưu tiên đầu tư việc “thực hiện việc di dời các cơ sở cao đẳng, đại học, y tế ở khu vực nội đô”.