Chú trọng truyền dạy Đờn ca tài tử Nam Bộ

Thành phố Hồ Chí Minh và một số tỉnh Nam Bộ vừa tổ chức các hoạt động kỷ niệm 10 năm Nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện nhân loại. Đây là dịp để các tỉnh, thành phố nhìn lại công tác bảo tồn, phát huy loại hình nghệ thuật độc đáo này trong đời sống hiện nay.
Một tiết mục trong chương trình nghệ thuật “Đờn ca tài tử Nam Bộ-Di sản tỏa sáng” do Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức.
Một tiết mục trong chương trình nghệ thuật “Đờn ca tài tử Nam Bộ-Di sản tỏa sáng” do Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức.

Nghệ thuật Đờn ca tài tử đã xuất hiện, nảy nở, phát triển ở Thành phố Hồ Chí Minh từ cuối thế kỷ XIX. Theo thời gian, từ thể loại âm nhạc do các nho sĩ, nhạc quan cải tiến sáng tạo, đáp ứng nhu cầu tiêu khiển tìm bạn tri âm, đã nhanh chóng lan tỏa khắp 21 tỉnh, thành phố (từ Ninh Thuận đến Cà Mau) trở thành dạng thức sinh hoạt tinh thần của đông đảo các thành phần trong xã hội.

Nghệ thuật Đờn ca tài tử giờ đây không chỉ đáp ứng nhu cầu giải trí, sáng tạo của người dân mà còn góp phần quan trọng, dùng lời ca, tiếng đờn để cổ vũ tinh thần yêu nước, kêu gọi cộng đồng bảo vệ giá trị văn hóa truyền thống, cùng góp sức thi tài để phát triển bền vững kinh tế-xã hội ở Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh, thành phố trong khu vực.

Trong 10 năm qua, Thành phố Hồ Chí Minh đã ban hành Quyết định số 973/QĐ-UBND về phê duyệt Đề án bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh (giai đoạn 2018-2020) và Kế hoạch số 2720/KH-UBND ngày 5/8/2022 về bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2025 nhằm đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức của toàn xã hội, đặc biệt là thế hệ trẻ đối với việc bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa nói chung và Nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ nói riêng.

Đến nay, thành phố hiện có 229 câu lạc bộ, 84 đội nhóm Đờn ca tài tử đang hoạt động với tổng số thành viên là 1.226 người (gồm có 454 nghệ nhân, tài tử đờn và 772 nghệ nhân, tài tử ca), trong đó có 6 Nghệ nhân Nhân dân, 13 Nghệ nhân Ưu tú hoạt động trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể Đờn ca tài tử.

Việc thực hành truyền dạy, sáng tác bài ca mới, tổ chức trình diễn và quảng bá ở các điểm du lịch và trên các phương tiện truyền thông đã được Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh, thành phố khu vực Nam Bộ quan tâm và đầu tư, qua đó từng bước phát triển phong trào Đờn ca tài tử, tạo nền tảng khá vững chắc cho sự thụ hưởng, sáng tạo nghệ thuật của cư dân thành phố trong giai đoạn hiện nay.

Tuy nhiên, theo các nhà nghiên cứu về Đờn ca tài tử, việc thực hành Đờn ca tài tử hiện nay còn một số hạn chế đáng quan tâm. Loại hình nghệ thuật này chủ yếu phát triển mạnh ở vùng ngoại thành và trong tầng lớp trung niên, tình trạng “già hóa” hội viên các câu lạc bộ Đờn ca tài tử đang diễn ra mạnh; nghệ nhân chơi các nhạc cụ cổ truyền ngày càng ‘khan hiếm”, nhất là đờn cò, kìm, tranh, bầu; chế độ hỗ trợ cho nghệ nhân có hoàn cảnh khó khăn chưa phù hợp.

Hoạt động sáng tạo mới về bài bản, nhạc khí chưa được nghệ nhân chú trọng và phát huy. Đội ngũ kế thừa trong độ tuổi thanh, thiếu nhi không nhiều; một số câu lạc bộ không có nghệ nhân đờn, dẫn đến không còn duy trì sinh hoạt thường xuyên như trước đây. Trong khi đó, một số khác lại gặp khó khăn về tài chính, chưa có địa điểm để nghệ nhân thực hành truyền dạy và sinh hoạt đờn ca...

Theo Tiến sĩ Mai Mỹ Duyên, nhà nghiên cứu Đờn ca tài tử Nam Bộ, sở dĩ các loại hình nghệ thuật truyền thống dân tộc tồn tại đến ngày nay là do công lao truyền dạy, sáng tạo và phổ biến của các thế hệ nghệ nhân. Nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ nhờ truyền dạy mà cách diễn tấu sáng tạo trên nhạc khí, cách hòa ca độc đáo, điêu luyện, phong cách trình diễn hấp dẫn, đặc sắc... được trao truyền lại cho đời sau.

Chính vì thế, để nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ tiếp tục được giữ gìn, phát triển, công tác truyền dạy cần phải được đặt lên hàng đầu. Đây là vấn đề cấp thiết, cần nghiên cứu tìm ra hướng giải quyết phù hợp với bối cảnh hiện nay. Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng cần thống nhất bài bản và các vấn đề liên quan trong truyền dạy. Vấn đề thống nhất lòng bản để tránh “tam sao thất bổn” cần có sự phối hợp giữa đội ngũ nghệ nhân giỏi chuyên môn từ 21 tỉnh, thành phố có phong trào Đờn ca tài tử phát triển và các cơ sở đào tạo âm nhạc dân tộc chính quy.

Bên cạnh đó, cần xác lập quy trình truyền dạy Đờn ca tài tử để việc truyền dạy trở nên khoa học và đạt chất lượng. Đặc biệt, các tỉnh, thành phố cần có chính sách nhằm tôn vinh và đãi ngộ nghệ nhân thực hành truyền dạy. Đây là động thái quan trọng cần xúc tiến để các nghệ nhân bảo đảm cuộc sống, dành hết tâm huyết của mình trong việc truyền dạy Đờn ca tài tử, đồng thời thúc đẩy sự ham thích, tự hào và ý thức bảo vệ di sản văn hóa của lớp nghệ nhân trẻ tuổi, để nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ nói riêng và nghệ thuật truyền thống nói chung tiếp tục được lan tỏa và phát triển trong thời gian tới.

Có thể bạn quan tâm

Một chương trình nghệ thuật phục vụ khách du lịch tại Thành phố Hồ Chí Minh (Ảnh MẠNH HẢO)

Bảo đảm chất lượng các chương trình nghệ thuật

Thành phố Hồ Chí Minh là trung tâm văn hóa lớn của cả nước với nhiều vở diễn, chương trình nghệ thuật được diễn ra thường xuyên; mang đến sự phong phú, đa dạng cho đời sống văn hóa và giúp thành phố thu hút khách du lịch.

Một góc khu công nghiệp VSIP 2, Thành phố Hồ Chí Minh (Ảnh CTV)

Tăng hiệu quả thu hút vốn FDI

Với nhiều lợi thế về vị trí địa lý, hạ tầng, nguồn nhân lực, cũng như môi trường đầu tư, vùng Đông Nam Bộ luôn giữ vai trò đầu tàu cả nước trong thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Tuy nhiên, hiệu quả thu hút vốn FDI, nhất là các dòng vốn thế hệ mới vẫn chưa được như kỳ vọng và cần có giải pháp để tạo đột phá.

Công nhân thi công trên công trường được trang bị bảo hộ an toàn lao động đúng quy chuẩn.

Xây dựng môi trường làm việc an toàn

Với nhịp độ phát triển của siêu đô thị hơn 14 triệu dân như Thành phố Hồ Chí Minh, an toàn lao động là vấn đề cần được quan tâm nhằm bảo vệ tính mạng, sức khỏe cho người lao động; đồng thời hình thành nếp văn hóa an toàn lao động cho cả cộng đồng.

Bên trong nhà máy sản xuất bao bì tại Thành phố Hồ Chí Minh do doanh nghiệp Singapore đầu tư (Ảnh TÙNG ANH)

Nâng chất dòng vốn FDI

Bốn tháng đầu năm 2026, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Thành phố Hồ Chí Minh đạt gần 3,3 tỷ USD, tăng 227,1% so với cùng kỳ. Trong đó, có 539 dự án đầu tư nước ngoài được cấp mới với tổng vốn đầu tư đăng ký đạt hơn 791,8 triệu USD; 58 lượt dự án được cấp phép điều chỉnh tăng vốn 259,3 triệu USD...

Thành phố Hồ Chí Minh vươn mình từ những công trình chiến lược

Thành phố Hồ Chí Minh vừa khởi công nhiều công trình trọng điểm nhân dịp kỷ niệm Ngày Giải phóng hoàn toàn miền nam, thống nhất đất nước 30/4 và hướng tới dấu mốc 50 năm thành phố mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đây không chỉ là sự kiện đầu tư xây dựng, mà còn là tín hiệu về một bước chuyển phát triển mới của thành phố.

Bữa ăn công nhân tại một doanh nghiệp trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.

Ngăn chặn thực phẩm bẩn từ sớm, từ xa

Từ đầu tháng 4 đến nay, tại Thành phố Hồ Chí Minh liên tiếp xảy ra các vụ việc liên quan đến an toàn thực phẩm, từ nghi ngộ độc trong trường học đến phát hiện vận chuyển, giết mổ thực phẩm trái phép.

Người tiêu dùng mua thịt heo VISSAN đạt chứng nhận “Tick xanh trách nhiệm” tại một siêu thị SATRA (Ảnh CTV)

Thí điểm đưa thịt heo lên sàn giao dịch

Theo đánh giá của Sở Công thương, Thành phố Hồ Chí Minh là thị trường tiêu thụ thịt heo (lợn) lớn nhất cả nước, với sản lượng khoảng từ 13.000-14.000 con/ngày, tương đương giá trị hơn 25.000 tỷ đồng mỗi năm.

Livestream bán hàng qua thương mại điện tử tại Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh THẾ ANH)

Chống hàng lậu, hàng giả trên thương mại điện tử

Hàng lậu, hàng giả, hàng kém chất lượng ngày càng diễn biến phức tạp trên môi trường thương mại điện tử, gây thiệt hại kinh tế và ảnh hưởng niềm tin và sức khỏe cộng đồng. Thực trạng này cần sự vào cuộc quyết liệt hơn nữa của các lực lượng chức năng.

Lãnh đạo Liên đoàn Lao động Thành phố Hồ Chí Minh chúc Tết, tặng quà các gia đình công nhân trước khi họ về quê trên chuyến tàu Công đoàn.

Tấm vé nghĩa tình!

Trong mạch nguồn văn hóa dân tộc, Tết Nguyên đán là dịp thiêng liêng để mỗi người Việt Nam trở về đoàn tụ bên gia đình. Thế nhưng, với hàng triệu công nhân, người lao động đang mưu sinh nơi đô thị, hành trình trở về ấy không phải lúc nào cũng dễ dàng, nhất là khi chi phí đi lại tăng cao, đời sống còn nhiều khó khăn.

Quản lý giao thông bằng công nghệ mang lại nhiều hiệu quả cho thành phố.

Thay đổi tư duy quản trị giao thông đô thị

Sau hợp nhất, Thành phố Hồ Chí Minh là đô thị đông dân nhất cả nước. Với khoảng 14 triệu dân, hơn 12,7 triệu phương tiện cá nhân, thành phố tiếp tục đối mặt với thách thức trong quản lý, điều hành giao thông.

Khách du lịch nước ngoài tham quan khu vực trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh.

Phấn đấu trở thành trung tâm dịch vụ lớn của cả nước và khu vực

Các cơ quan, đơn vị chức năng liên quan đang hoàn chỉnh những thủ tục cuối cùng để trình Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh phê duyệt Đề án “Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh trở thành trung tâm dịch vụ lớn của cả nước và khu vực với các ngành dịch vụ cao cấp, hiện đại, có giá trị gia tăng cao”.

Một hộ dân thuộc dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm được bố trí tái định cư tại chung cư Khang Gia, phường An Hội Tây (Ảnh THẾ ANH).

Cần chủ động quỹ nhà ở tái định cư

Từ nay đến năm 2030, Thành phố Hồ Chí Minh cần giải tỏa, di dời khoảng 39.600 căn nhà trên và ven kênh rạch; chưa kể hàng chục nghìn hộ dân đang sinh sống trong 474 chung cư cũ, xuống cấp cần ưu tiên giải tỏa, di dời... Thực tế này cho thấy nhu cầu về quỹ nhà tái định cư là rất lớn.

Một góc Khu Công nghiệp VSIP 2, Thành phố Hồ Chí Minh chụp từ trên cao.

Nâng sức cạnh tranh cho vùng Đông Nam Bộ

Vùng Đông Nam Bộ sau hợp nhất gồm Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai và Tây Ninh là khu vực kinh tế năng động nhất cả nước, giữ vai trò đầu tàu trong công nghiệp, dịch vụ, logistics và đổi mới sáng tạo.

Xe buýt chạy bằng khí CNG.

Chủ động nguồn nhiên liệu hoạt động vận tải công cộng

Việc phát triển xe buýt sử dụng khí nén thiên nhiên (CNG) thời gian qua là một bước đi phù hợp yêu cầu giảm phát thải. Tuy nhiên, do chưa chủ động nguồn nhiên liệu cho nên tổ chức vận hành hệ thống xe buýt công cộng của Thành phố Hồ Chí Minh còn một số hạn chế nhất định.

Phường Xuân Hòa ra mắt sản phẩm “Xuân Hòa-Dáng xưa trong phố mới”. (Ảnh LONG TRÌ)

Sản phẩm đặc trưng cho du lịch địa phương

Thành phố Hồ Chí Minh đang tập trung xây dựng các sản phẩm du lịch đặc trưng ở từng địa phương nhằm phát huy tiềm năng du lịch hiện có. Mỗi sản phẩm du lịch độc đáo sẽ là cơ sở để thành phố phát triển du lịch theo hướng đa trung tâm và bền vững.

Hiện trường vụ cháy cơ sở kinh doanh trên đường Trần Hưng Đạo làm bốn người chết.

Nâng cao hiệu quả công tác phòng cháy, chữa cháy tại khu dân cư

Thời gian gần đây, nhiều vụ cháy tại khu dân cư đều có điểm chung là xảy ra ở dạng nhà ở kết hợp kinh doanh, nhà thiết kế dạng ống không có lối thoát hiểm thứ hai. Hàng triệu người đang sống trong những ngôi nhà “tiện nghi nhưng thiếu an toàn”, cho nên cần phải có các giải pháp căn cơ để phòng ngừa.

Dịch vụ sạc xe máy điện nở rộ ở Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh THẾ ANH)

Cần khung pháp lý thực hiện giảm phát thải carbon

Nhằm triển khai Chỉ thị số 20/ CT-TTg ngày 12/7/2025 của Thủ tướng Chính phủ về một số nhiệm vụ cấp bách, quyết liệt ngăn chặn, giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh;