Do đó, các bộ, ngành, chính quyền địa phương cần tiếp tục triển khai đồng bộ nhiều giải pháp trong công tác hậu kiểm thuộc các lĩnh vực được phân công.
Theo Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương về an toàn thực phẩm, trong năm 2025, hoạt động hậu kiểm về an toàn thực phẩm được triển khai từ Trung ương đến địa phương đã kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý nhiều vụ vi phạm với nhiều hình thức khác nhau, bảo đảm đúng pháp luật, công khai, kịp thời.
Cụ thể, Bộ Y tế đã kiểm tra 334.764 cơ sở, phát hiện 20.791 cơ sở vi phạm an toàn thực phẩm; xử lý 6.057 cơ sở, trong đó phạt tiền 4.995 cơ sở với số tiền phạt là 33,83 tỷ đồng, đình chỉ hoạt động 40 cơ sở; có 315 cơ sở bị tiêu hủy 635 loại thực phẩm do không bảo đảm chất lượng an toàn thực phẩm (thực phẩm chứa chất cấm, không rõ nguồn gốc xuất xứ, hết hạn sử dụng).
Trong khi đó, trong 11 tháng đầu năm 2025, Bộ Công thương đã kiểm tra khoảng 6.750 vụ việc, xử lý khoảng 5.330 vụ việc vi phạm; xử phạt xấp xỉ 36 tỷ đồng, trị giá hàng hóa tịch thu xấp xỉ 59 tỷ đồng; rà soát, ngăn chặn và yêu cầu các nền tảng thương mại điện tử gỡ bỏ 10.425 gian hàng và 1.868 sản phẩm liên quan thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm chức năng giả, sữa kém chất lượng…
Đáng chú ý, Bộ Công an đã phát hiện tổng số 7.411 vụ, với 7.616 đối tượng vi phạm; xử phạt hành chính 6.763 vụ với tổng số tiền phạt là gần 44 tỷ đồng. Cơ quan chức năng khởi tố 141 vụ với 412 bị can về các tội danh liên quan an toàn thực phẩm; trong đó, khởi tố 93 vụ, 335 bị can về tội sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm; khởi tố 48 vụ, 77 bị can về tội vi phạm quy định về an toàn thực phẩm…
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, nhà quản lý, hiện công tác quản lý an toàn thực phẩm ở nước ta còn nhiều khó khăn, hạn chế.
Đáng chú ý, hàng hóa phong phú về chủng loại, mẫu mã, thậm chí nhiều thực phẩm không có nguồn gốc xuất xứ; việc xuất hiện hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng lưu thông trên thị trường ngày càng gia tăng; nhân lực thực hiện công tác quản lý an toàn thực phẩm còn mỏng, nhất là khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp (từ ngày 1/7/2025) đội ngũ này chủ yếu là công chức kiêm nhiệm.
Mặt khác, việc thiếu các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với các loại thực phẩm cũng đang gây khó khăn cho cơ sở sản xuất tự công bố sản phẩm; đây cũng là rào cản đối với cơ quan quản lý nhà nước trong hoạt động giám sát, kiểm tra, hậu kiểm việc tự công bố sản phẩm.
Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan, Phó Trưởng ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương về an toàn thực phẩm cho biết: Để nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý, bảo đảm an toàn thực phẩm cho người dân, góp phần phát triển kinh tế-xã hội, trong năm 2026, Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương sẽ tập trung chỉ đạo các bộ, ngành, chính quyền các cấp tăng cường trách nhiệm quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm. Đặc biệt, cần thông qua hoạt động hậu kiểm để kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý các trường hợp vi phạm, hạn chế ngộ độc thực phẩm và các bệnh truyền qua thực phẩm; đánh giá việc chấp hành pháp luật về an toàn thực phẩm của các cơ sở sản xuất, kinh doanh, quảng cáo, nhập khẩu, bảo quản, vận chuyển thực phẩm; kiểm soát hoạt động sản xuất, chế biến, kinh doanh, nhập khẩu thực phẩm và quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thịt và các sản phẩm từ thịt, bia, rượu, nước giải khát, bánh kẹo, rau, củ, quả, thủy sản, sản phẩm thủy sản, phụ gia thực phẩm… và các sản phẩm thực phẩm theo sự phân công trách nhiệm quản lý của các Bộ Y tế, Nông nghiệp và Môi trường, Công thương. Trên cơ sở đó, hướng dẫn các cơ sở sản xuất, kinh doanh bảo đảm an toàn thực phẩm đúng theo quy định của pháp luật.
Công tác hậu kiểm cần tập trung vào các nhóm sản phẩm/sản phẩm thuộc diện tự công bố, đăng ký bản công bố sản phẩm, bản công bố hợp quy, sản phẩm nhập khẩu thuộc diện miễn kiểm tra hoặc kiểm tra giảm và kiểm soát an toàn thực phẩm tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ ăn uống đã được cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm đạt yêu cầu Thực hành sản xuất tốt (GMP) thực phẩm bảo vệ sức khỏe; các cơ sở đã được cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm.
Công tác hậu kiểm phải từ hồ sơ tự công bố sản phẩm, đăng ký bản công bố sản phẩm, bản công bố hợp quy/bản công bố tiêu chuẩn áp dụng đến hậu kiểm về quảng cáo thực phẩm, nhất là quảng cáo trên các báo, đài truyền hình, internet và môi trường mạng; tổ chức lấy mẫu kiểm nghiệm về chất lượng, an toàn, trong đó tập trung lấy mẫu các sản phẩm thực phẩm có nguy cơ pha trộn chất cấm thuộc các nhóm sản phẩm hỗ trợ sức khỏe.
Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương về an toàn thực phẩm giao Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) phối hợp các Viện: Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia, Dinh dưỡng, Y tế công cộng Thành phố Hồ Chí Minh, Pasteur Nha Trang… và các đơn vị có liên quan triển khai hậu kiểm về công bố, sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe; chú trọng nhóm thực phẩm bổ sung, thực phẩm tăng cường vi chất dinh dưỡng. Đồng thời, yêu cầu các cơ quan chức năng thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố hậu kiểm về tự công bố sản phẩm/đăng ký bản công bố sản phẩm/đăng ký bản công bố hợp quy, sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, quảng cáo...
