Chủ động, linh hoạt ứng phó với biến đổi khí hậu

Đồng bằng sông Cửu Long là vùng kinh tế trọng điểm của cả nước. Tuy nhiên, nơi đây luôn phải đối mặt nhiều thách thức do tác động của biến đổi khí hậu gây ra. Trước thực trạng này, các địa phương trong vùng có nhiều giải pháp nhằm hạn chế thiệt hại, thích ứng với điều kiện cực đoan của thiên nhiên.

Nhiều ngôi nhà ở Đồng Tháp bị đổ sụp xuống sông do sạt lở.
Nhiều ngôi nhà ở Đồng Tháp bị đổ sụp xuống sông do sạt lở.

Giúp người dân an tâm

Tỉnh Đồng Tháp có nhiều điểm sạt lở lớn, gây thiệt hại cho công trình của nhà nước và tài sản nhân dân. Khu vực bờ sông Tiền tại bến phà Mỹ Thuận (cũ) thuộc xã An Hữu, tỉnh Đồng Tháp xảy ra sạt lở rất nghiêm trọng. Mới đây, khu vực này đã xảy ra sạt lở, với chiều dài khoảng 300m, gây thiệt hại hoàn toàn sáu căn nhà. Hiện, khu vực này có nguy cơ tiếp tục sạt lở ăn sâu vào đường giao thông, nhà cửa, khiến người dân sống trong tâm trạng bất an.

Ông Ngô Văn Mến, ngụ ấp Khu Phố, xã An Hữu chia sẻ: “Từ năm 2023 đến nay, sạt lở ở khu vực này rất nghiêm trọng. Sống trong cảnh bất an, hơn chục hộ dân đã dời nhà đi nơi khác sinh sống, chỉ còn một số hộ buộc phải bám trụ. Người dân nơi đây rất mong được chính quyền đầu tư kè chống sạt lở để bảo vệ lâu dài, giúp an tâm trong cuộc sống”.

Trong thời gian qua, tình trạng sạt lở bờ kênh trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long cũng diễn ra phức tạp. Mới đây, 60m đường ở cồn Thanh Long, xã Quới Thiện đã sạt lở và đe dọa các ngôi nhà của người dân, vườn cây ăn trái. Gia đình bà Lê Thị Đông, 56 tuổi là một trong những trường hợp phải di dời khẩn cấp do ngôi nhà bị sạt lở đe dọa trực tiếp.

Bà Lê Thị Đông bộc bạch: “Sạt lở nguy hiểm, nhiều người không dám sống trong nhà. Chúng tôi mong muốn nhà nước có phương án làm đê bao chắc chắn, kiên cố hơn để bảo vệ cuộc sống người dân nơi đây”.

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long Lê Quang Răng, chín tháng năm 2025, địa phương đã xảy ra 124 tuyến/điểm sạt lở, làm mất gần 7,3 km bờ biển, bờ sông, kênh, rạch kèm theo các công trình đê bao, đường giao thông nông thôn; ảnh hưởng hơn 500 hộ dân, ước thiệt hại hơn 24 tỷ đồng.

Tìm giải pháp xử lý

Tình hình sạt lở, sụt lún tại các tỉnh, thành phố Đồng bằng sông Cửu Long diễn biến phức tạp, khó lường. Nhiều khả năng tiếp tục xảy ra trong thời gian tới, đặc biệt khi đang bước vào những tháng cao điểm của mùa mưa, nước nổi.

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long Lê Quang Răng: Thời gian qua, địa phương có nhiều điểm sạt lở, ảnh hưởng đến các công trình nhà nước, tài sản của nhân dân. Ngành đã ghi nhận một số điểm sạt lở lớn cần phải đầu tư khẩn cấp.

Ông Huỳnh Thanh Việt, Chi cục trưởng Thủy lợi thành phố Cần Thơ cho hay: “Từ đầu năm đến nay, thành phố Cần Thơ đã ghi nhận xảy ra 111 vụ sạt lở bờ sông trên địa bàn, với tổng chiều dài gần 3 km; làm 50 hộ dân bị ảnh hưởng, ước tổng thiệt hại khoảng 23 tỷ đồng...”.

Còn tại Đồng Tháp, theo ông Nguyễn Đức Thịnh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, từ đầu năm đến nay, trên địa bàn tỉnh xảy ra 100 vụ sạt lở, sụt lún, với khoảng 14,9 km. Trong đó, có 68 vị trí sạt lở đã đề xuất phương án, kinh phí xử lý và 30 vị trí sạt lở chưa đề xuất phương án, kinh phí xử lý.

Ngay sau khi xảy ra sạt lở, Ủy ban nhân dân xã, phường trên địa bàn tỉnh đã chỉ đạo Phòng Kinh tế-Hạ tầng và Đô thị phối hợp với khóm, ấp và các đơn vị liên quan tiến hành khảo sát thực tế vị trí, đặt biển cảnh báo sạt lở; biển báo cấm xe lưu thông qua đoạn sạt lở; vận động các hộ dân trong khu vực be bờ, đắp đất mở rộng mặt đường ở phía trong để lưu thông tạm thời, chỉ đạo các ngành liên quan gia cố, nhằm hạn chế tình trạng sạt lở tiếp tục lấn sâu vào bên trong. Tình trạng này thường diễn ra ở những khu vực các cù lao và nơi dòng sông phân nhánh, khu vực nhập lưu của các nhánh sông, đoạn sông có luồng lạch không ổn định, nơi dòng sông hẹp, thắt cổ chai.

Ông Nguyễn Đức Thịnh cho biết, trước mắt, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp yêu cầu Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các khu vực có vị trí sạt lở lập hồ sơ, đề xuất xử lý 46 vị trí sạt lở, chiều dài khắc phục khoảng 3,6 km, ước kinh phí khoảng 105 tỷ đồng trên các tuyến kênh lớn và vừa.

Về lâu dài, Sở Nông nghiệp và Môi trường kiến nghị Sở Tài chính tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp hướng dẫn quy trình, phân bổ sung có mục tiêu nguồn dự phòng ngân sách tỉnh về ngân sách cấp xã khoảng 4-6 tỷ đồng, nhằm giúp cho các địa phương chủ động trong công tác phòng ngừa, ứng phó khắc phục hậu quả thiên tai.

Có thể bạn quan tâm

Mô hình lúa-tôm thích ứng với biến đổi khí hậu tại xã An Qui, tỉnh Vĩnh Long.

Sống “thuận thiên” trước biến đổi khí hậu

Gần đây, hạn hán, xâm nhập mặn, sạt lở, sụt lún và thời tiết cực đoan ngày càng tác động rõ nét đến sản xuất và đời sống người dân tỉnh Vĩnh Long. Trước những thách thức đó, nhiều hộ dân đã chủ động thay đổi phương thức sản xuất, thuận theo tự nhiên để xây dựng sinh kế bền vững.

Tại các tuyến sông lớn ở Cà Mau, bùn nạo vét thường được tận dụng một phần để phục vụ mở rộng lộ nông thôn nhưng phần lớn đổ cặp mé sông, lâu ngày lại bị trôi rửa về sông.

Tìm giải pháp bền vững cho vùng ven biển Cà Mau

Chính quyền tỉnh Cà Mau cam kết tạo mọi điều kiện thuận lợi về cơ chế, chính sách để thí điểm các công nghệ gây bồi, tạo bãi bồi ven biển và thu hút nguồn lực đầu tư cho hạ tầng thủy lợi.

Người dân xã An Biên sử dụng nguồn nước sạch (Ảnh QUỐC TRINH)

An Giang nỗ lực cung ứng nước sạch cho người dân

Sự kết hợp giữa các giải pháp an sinh xã hội tức thời và quy hoạch hạ tầng cấp nước giai đoạn 2026-2030, tỉnh An Giang từng bước giải bài toán an ninh nguồn nước trên địa bàn, nhất là tại vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới và hải đảo, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Triều cường kết hợp mưa lớn gây sạt lở một đoạn giao thông trên tuyến kênh 28, nước tràn vào bên trong nhà và vườn cây ăn trái của Nhân dân ở xã Hội Cư, tỉnh Đồng Tháp.

Chung sức ứng phó triều cường

Những ngày qua, triều cường dâng cao kết hợp mưa lớn trên diện rộng, đe dọa nhiều vườn cây ăn trái, ruộng lúa của người dân tỉnh Đồng Tháp. Trước tình hình này, chính quyền và người dân ngày đêm túc trực tại các điểm có nguy cơ sạt lở, tràn nước, đồng thời đắp đập tạm nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại do thiên tai.

Chiến lược đột phá của ngành thủy sản Cần Thơ

Hiện nay, tình hình biến đổi khí hậu gây ra thời tiết cực đoan như bão, lũ lụt, hạn hán, xâm nhập mặn và thiếu nước ngọt, khiến diện tích nuôi trồng thủy sản ở Đồng bằng sông Cửu Long ngày càng giảm. Thành phố Cần Thơ, vùng trọng điểm nuôi cá tra cũng đang phải đối mặt tình trạng xâm nhập mặn nghiêm trọng.

Người dân xã Vĩnh Thành chủ động trữ nước ngọt phục vụ sản xuất, sinh hoạt.

Chủ động kịch bản ứng phó hạn mặn

Trước nguy cơ El Nino làm gia tăng hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn trong mùa khô 2026-2027, tỉnh Vĩnh Long yêu cầu ngành chức năng và các địa phương chủ động xây dựng kịch bản ứng phó theo từng cấp độ rủi ro, chuẩn bị nguồn nước cho sản xuất và dân sinh, không để bị động khi hạn mặn xuất hiện.

Tập trung phòng trừ sâu bệnh hại lúa

Thời gian gần đây, các loại sâu bệnh đã và đang gây hại trên diện tích lúa thu đông ở nhiều địa phương của tỉnh Đồng Tháp. Nguyên nhân chủ yếu do thời tiết mưa, nắng đan xen và sự chủ quan của một số hộ nông dân. Vì vậy, người dân cần chủ động thăm đồng thường xuyên, phòng ngừa sớm các loại sâu bệnh gây hại trên lúa.

Bảo vệ các loài chim hoang dã

Tại tỉnh Đồng Tháp, các hành vi săn bắt, nuôi nhốt, mua bán chim hoang dã, chim di cư diễn ra ở nhiều nơi; có thời điểm diễn biến phức tạp, đe dọa đa dạng sinh học và làm mất cân bằng hệ sinh thái. Địa phương đã đề ra nhiều giải pháp nhằm bảo vệ các loài chim hoang dã, chim di cư.

Sạt lở đê bao tại ấp Lân Nam (xã Vĩnh Thành, tỉnh Vĩnh Long) ảnh hưởng lớn đến đời sống và sản xuất của người dân.

Vĩnh Long tập trung ứng phó sạt lở

Những năm gần đây, trước tác động của biến đổi khí hậu, tình trạng sạt lở bờ sông, bờ biển trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long đang gia tăng, đe dọa trực tiếp đến tính mạng và tài sản của người dân. Địa phương đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm từng bước kiểm soát tình trạng sạt lở.

Nhờ nuôi tôm sú ứng dụng công nghệ cao, kinh tế gia đình của nhiều nông dân vùng ven biển tỉnh Vĩnh Long ổn định.

Sản xuất nông sản sạch, thân thiện môi trường

Ngành nông nghiệp tỉnh Vĩnh Long đang chuyển đổi theo hướng xanh, minh bạch và bền vững. Tỉnh quyết liệt đẩy nhanh tái cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng phát triển nông nghiệp sinh thái, hữu cơ, tuần hoàn; khuyến khích áp dụng VietGAP, GlobalGAP, mở rộng mã số vùng trồng, vùng nuôi và truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Thi công kè phòng chống sạt lở khu vực sông Cái Côn ở đô thị Ngã Bảy.

Quyết tâm đưa Ngã Bảy trở thành đô thị xanh

Sau gần một năm khởi công, dự án phát triển đô thị xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu tại Ngã Bảy (thành phố Cần Thơ) đang tập trung nguồn lực tài chính và đẩy nhanh thi công để sớm về đích đúng tiến độ.

Người dân mang pin cũ đến cân đổi quà tại “Ngày hội sống xanh An Giang 2026”.

Lan tỏa “sống xanh” trong cộng đồng

Từ không gian mở đầy ắp tính tương tác của “Ngày hội sống xanh An Giang 2026”, đến các hoạt động tình nguyện trong nhà trường hay dọc các tuyến đường ven biển, thông điệp “Phân loại là khởi đầu-Tuần hoàn là tương lai” tại An Giang đang trở thành hành động thực tế, dần thấm sâu vào nếp sinh hoạt hằng ngày của người dân.

Nông dân xã Hòa Tú, thành phố Cần Thơ chăm sóc ruộng lúa kết hợp với nuôi tôm.

Cần quy hoạch cụ thể vùng sản xuất tôm-lúa

Trước đây, mô hình sản xuất tôm-lúa phát triển rất mạnh ở vùng ven biển Sóc Trăng (cũ) đã giúp hàng nghìn hộ dân nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống và được đánh giá là bền vững về môi trường. Thế nhưng, do thiếu quy hoạch và chưa có chiến lược phát triển ổn định, những năm gần đây, mô hình sản xuất này phát sinh nhiều bất cập và có dấu hiệu bị chững lại…

Một đoạn kênh Xáng Cùng nhưng bờ bên trái thuộc tỉnh An Giang đã có nước kéo đến tận nhà, còn bờ bên ấp Thanh Tùng (xã Biển Bạch, tỉnh Cà Mau), người dân vẫn mỏi mòn chờ nước sinh hoạt.

Mỏi mòn cơn “khát” nước sạch

Xã Biển Bạch là vùng ngọt của tỉnh Cà Mau, nhưng bao đời nay vẫn phải "oằn mình" trong cơn khát mùa khô, mọi sinh hoạt của người dân đều phải trông chờ những cơn mưa. Hạn về, nguồn dự trữ vơi cạn, người dân lại chật vật tìm nước ngọt để giải cơn khát.

Nông dân xã Mỹ Thành, tỉnh Đồng Tháp sử dụng máy bay không người lái, để chăm sóc đồng ruộng.

Cơ hội và thách thức trong chuyển đổi số nông nghiệp

Chuyển đổi số đang trở thành xu thế tất yếu và nông nghiệp Việt Nam cũng không đứng ngoài cuộc. Tuy nhiên, giữa rất nhiều công nghệ và mô hình được giới thiệu, câu hỏi quan trọng vẫn là: Bắt đầu từ đâu để chuyển đổi số đi vào thực chất?

Điện gió góp phần tăng trưởng kinh tế của tỉnh Vĩnh Long.

Khát vọng vươn mình từ năng lượng xanh

Vĩnh Long được thiên nhiên ưu ái ban tặng những điều kiện lý tưởng để phát triển năng lượng sạch. Địa phương này sở hữu chiều dài khoảng 130 km bờ biển, tổng diện tích mặt biển hơn 10.000 km², thuận lợi để triển khai các dự án điện gió.

Mô hình lúa hữu cơ, kết hợp nuôi tôm càng xanh xã Long Hòa, tỉnh Vĩnh Long.

Vĩnh Long trồng lúa sạch, thân thiện môi trường

Những mô hình sản xuất lúa, gạo hữu cơ Long Hòa-Hòa Minh, trồng lúa phát thải thấp, gắn với liên kết chuỗi giá trị của tỉnh Vĩnh Long đã góp phần nâng cao đời sống nhân dân, bảo vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu.

Hệ thống thủy lợi giúp ngăn mặn, trữ ngọt cho vùng trọng điểm sản xuất cây giống, cây ăn quả tại tỉnh Vĩnh Long.

Vùng sản xuất hoa, cây cảnh chủ động ứng phó hạn mặn

Những ngày đầu tháng ba, tình hình xâm nhập mặn trên các tuyến sông chính vào nội đồng tại tỉnh Vĩnh Long diễn biến phức tạp. Người dân cùng chính quyền địa phương, ngành nông nghiệp đang tập trung các giải pháp để trữ nước ngọt phục vụ sản xuất và bảo vệ vườn cây.

Dừa được trồng mới tại xã Phú Cần, tỉnh Vĩnh Long.

Trồng dừa phát thải thấp, giá trị cao

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng, thị trường quốc tế đang siết chặt tiêu chuẩn môi trường, ngành dừa tỉnh Vĩnh Long đứng trước yêu cầu chuyển đổi theo hướng xanh, minh bạch và bền vững.

Diêm dân vùng ven biển xã Vĩnh Hậu (Cà Mau) đang vào cao điểm vụ sản xuất muối. (Ảnh THANH CƯỜNG)

Khát vọng làm giàu, đi lên từ biển

Những ngày đầu năm 2026, chúng tôi trở lại vùng ven biển thuộc các xã Vĩnh Hậu, Long Điền, Đông Hải, Gành Hào (tỉnh Bạc Liêu trước đây), nay thuộc tỉnh Cà Mau.