Cân nhắc khi xuống giống vụ lúa thu đông

Dự báo hạn, mặn năm 2023-2024 sẽ diễn biến phức tạp, có khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến diện tích trồng lúa ở các địa phương trong vùng Ngọt hóa Gò Công của tỉnh Tiền Giang. Mặc dù tỉnh đã khuyến cáo, liên tục tuyên truyền, vận động, nhưng nhiều người dân vẫn “phá rào” xuống giống vụ lúa thu đông 2023 với diện tích khá lớn, ảnh hưởng chung đến lịch thời vụ của địa phương…
Nông dân xã Yên Luông, huyện Gò Công Tây, tỉnh Tiền Giang xuống giống vụ lúa thu đông 2023.
Nông dân xã Yên Luông, huyện Gò Công Tây, tỉnh Tiền Giang xuống giống vụ lúa thu đông 2023.

Triển khai sản xuất nông nghiệp phù hợp công tác phòng, chống và ứng phó hạn, xâm nhập mặn mùa khô năm 2023-2024, Ủy ban nhân dân tỉnh Tiền Giang đã có công văn gửi các huyện, thị xã trong vùng Ngọt hóa Gò Công kiên quyết cắt vụ lúa thu đông 2023 để tập trung xuống giống vụ lúa đông xuân 2023-2024. Đây được xem là một trong những giải pháp căn cơ để ứng phó với hạn, mặn cho khu vực phía đông của tỉnh trong những năm qua.

Trên thực tế, tại nhiều xã như: Long Bình, Bình Tân, Yên Luông, Thạnh Trị, Đồng Thạnh, Bình Phú, Thành Công (huyện Gò Công Tây); Phước Trung, Tăng Hòa, thị trấn Tân Hòa (huyện Gò Công Đông)…, nông dân đã tranh thủ xuống giống vụ lúa thu đông 2023 sau khi thu hoạch xong vụ hè thu, không tuân thủ khuyến cáo cắt vụ của tỉnh và địa phương.

Ông Nguyễn Văn Mười ở xã Đồng Thạnh, huyện Gò Công Tây vừa thu hoạch xong 0,3 ha lúa hè thu 2023, tranh thủ làm đất để xuống giống vụ lúa thu đông 2023. Ông Mười cho rằng, khu ruộng của ông nằm gần kênh dẫn nước nên gia đình tiếp tục gieo sạ vụ lúa thu đông mà không cắt vụ. Giống lúa OM 5451 là giống lúa ngắn ngày nên được ông chọn để trồng nhằm rút ngắn thời gian và bảo đảm kịp thời gian xuống giống vụ đông xuân 2023-2024.

Hiện nay, nguồn nước ở tuyến kênh 14 còn rất dồi dào nên gia đình bà Nguyễn Thanh Nhàn ở xã Yên Luông, huyện Gò Công Tây (Tiền Giang) quyết định tiếp tục xuống giống vụ lúa thu đông. Theo bà Nhàn, vụ thu đông năm nay, 0,4 ha đất được bà thuê lại sẽ gieo sạ giống lúa Đài Thơm 8.

Bà Nhàn cho biết: “Năm rồi, gia đình tôi cũng không cắt vụ lúa thu đông, sản xuất ba vụ/năm và không bị ảnh hưởng bởi hạn, mặn. Năm nay, dù chính quyền địa phương đã tuyên truyền nhiều nhưng tôi cũng như nhiều người dân nơi đây vẫn quyết gieo sạ vụ thu đông, bởi phần ruộng thuê này nằm cặp kênh 14, nguồn nước dồi dào nên đỡ lo thiếu nước hơn những khu vực khác. Làm ruộng một năm ba vụ nếu bỏ bớt một vụ sẽ thất thu”.

Ở vùng ven thị xã Gò Công, nông dân tại các xã như: Bình Xuân, Tân Trung, Long Chánh… đang tiến hành xuống giống vụ lúa thu đông rất nhiều. Ông Trần Văn Thanh ở xã Long Chánh, thị xã Gò Công đang bón phân cho ruộng lúa vụ thu đông gieo sạ được năm ngày. Gia đình ông đã được chính quyền tuyên truyền, vận động cắt vụ lúa thu đông do dự báo xâm nhập mặn mùa khô tới đây sẽ gay gắt. Tuy nhiên, ông cũng như nhiều người dân chung quanh không đồng thuận. Theo ông Thanh, giá lúa đang tăng cao, nếu cắt vụ lúa thu đông thì những tháng đất nghỉ cũng không gieo trồng cây gì khác. Cỏ mọc lên lại phải tốn tiền phun thuốc diệt cỏ. Trong khi đó, tiền hỗ trợ chỉ có 200.000 đồng/công đất (1.000 m2)…

Qua tìm hiểu, chúng tôi nhận thấy, mặc dù địa phương đã và đang đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân cắt vụ lúa thu đông để tránh ảnh hưởng bởi hạn, mặn, nhưng nhiều nông dân chưa đồng thuận cao. Các địa phương đang tiến hành rà soát và yêu cầu nông dân cam kết nếu xuống giống vụ lúa thu đông 2023 thì không xuống giống vụ lúa đông xuân 2023-2024.

Huyện Gò Công Tây là một trong những địa phương đã xuống giống vụ lúa thu đông 2023 hàng nghìn héc-ta dù địa phương đã tuyên truyền, vận động người dân cắt vụ rất nhiều lần. Theo lãnh đạo Ủy ban nhân dân huyện Gò Công Tây, nông dân vẫn kiên quyết xuống giống và chấp nhận rủi ro. Năm nay, giá lúa tăng cao, thêm vào đó, những ngày qua mưa nhiều, nguồn nước phục vụ ổn định nên nhiều nông dẫn đã gieo sạ vụ lúa thu đông.

Chi cục trưởng Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Tiền Giang Võ Văn Men cho biết: Đến nay, nông dân các huyện, thị xã vùng phía đông của tỉnh đã xuống giống vụ thu đông hơn 4.000 ha. Ngành nông nghiệp đã tham mưu lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành văn bản yêu cầu địa phương nào để nông dân xuống giống vụ lúa thu đông 2023 sẽ chịu trách nhiệm trước Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh. Bởi nếu nông dân vẫn gieo sạ vụ lúa thu đông thì vụ lúa đông xuân 2023-2024 phải xuống giống vào thời điểm tháng 12/2023 sẽ không bảo đảm cho công tác phòng, chống hạn, mặn mùa khô năm 2023-2024.

Những năm gần đây, hầu hết thông tin dự báo của các cơ quan khí tượng thủy văn rất chính xác. Năm nay, dự báo mưa sẽ ít, kết thúc sớm và không có mưa trái mùa. Như vậy, mùa khô năm sau, theo dự báo của cơ quan khí tượng thủy văn, khả năng mặn đến sớm hơn, có thể tương đương năm 2015-2016, thậm chí có thể bằng 2019-2020. Do đó, để sản xuất vụ lúa đông xuân hiệu quả phải kiên quyết cắt vụ lúa thu đông. Vì thế, việc người dân xuống giống vụ lúa thu đông khá nhiều đang tiềm ẩn nhiều rủi ro và ảnh hưởng chung đến lịch mùa vụ của địa phương...

Có thể bạn quan tâm

Cánh đồng lúa-tôm được giới chuyên gia đánh giá là mô hình canh tác sinh thái đặc thù tại đồng đất Cà Mau, cho ra những sản phẩm gạo hữu cơ đạt nhiều chứng nhận quốc tế và thân thiện với môi trường.

Liên kết bền vững, đưa gạo Cà Mau vươn xa

Sau hợp nhất tỉnh, diện tích đất canh tác tại Cà Mau tăng lên gần gấp đôi so với trước, trong đó, canh tác lúa có hơn 185.000 ha, gieo trồng 2 vụ mỗi năm, với tổng sản lượng khoảng 1,8 triệu tấn. Sản lượng này giúp Cà Mau không chỉ bảo đảm an ninh lương thực tại chỗ mà còn có điều kiện để xuất khẩu.

Hệ sinh thái rừng đước lâu năm tại xã Long Thành, tỉnh Vĩnh Long.

Vĩnh Long phục hồi hệ sinh thái rừng ven biển

Từ các dự án khôi phục và phát triển rừng, tỉnh Vĩnh Long đã thiết lập một vành đai xanh khu vực ven biển với gần 18.000 ha rừng ngập mặn, rừng chắn sóng, bảo vệ sản xuất nông nghiệp. Thời gian tới, tỉnh sẽ phát triển lâm nghiệp sinh thái, thích ứng biến đổi khí hậu và nước biển dâng, gắn với du lịch biển.

Nông dân xã Hòa Tú, thành phố Cần Thơ chăm sóc ruộng lúa kết hợp với nuôi tôm.

Cần quy hoạch cụ thể vùng sản xuất tôm-lúa

Trước đây, mô hình sản xuất tôm-lúa phát triển rất mạnh ở vùng ven biển Sóc Trăng (cũ) đã giúp hàng nghìn hộ dân nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống và được đánh giá là bền vững về môi trường. Thế nhưng, do thiếu quy hoạch và chưa có chiến lược phát triển ổn định, những năm gần đây, mô hình sản xuất này phát sinh nhiều bất cập và có dấu hiệu bị chững lại…

Một đoạn kênh Xáng Cùng nhưng bờ bên trái thuộc tỉnh An Giang đã có nước kéo đến tận nhà, còn bờ bên ấp Thanh Tùng (xã Biển Bạch, tỉnh Cà Mau), người dân vẫn mỏi mòn chờ nước sinh hoạt.

Mỏi mòn cơn “khát” nước sạch

Xã Biển Bạch là vùng ngọt của tỉnh Cà Mau, nhưng bao đời nay vẫn phải "oằn mình" trong cơn khát mùa khô, mọi sinh hoạt của người dân đều phải trông chờ những cơn mưa. Hạn về, nguồn dự trữ vơi cạn, người dân lại chật vật tìm nước ngọt để giải cơn khát.

Nông dân xã Mỹ Thành, tỉnh Đồng Tháp sử dụng máy bay không người lái, để chăm sóc đồng ruộng.

Cơ hội và thách thức trong chuyển đổi số nông nghiệp

Chuyển đổi số đang trở thành xu thế tất yếu và nông nghiệp Việt Nam cũng không đứng ngoài cuộc. Tuy nhiên, giữa rất nhiều công nghệ và mô hình được giới thiệu, câu hỏi quan trọng vẫn là: Bắt đầu từ đâu để chuyển đổi số đi vào thực chất?

Điện gió góp phần tăng trưởng kinh tế của tỉnh Vĩnh Long.

Khát vọng vươn mình từ năng lượng xanh

Vĩnh Long được thiên nhiên ưu ái ban tặng những điều kiện lý tưởng để phát triển năng lượng sạch. Địa phương này sở hữu chiều dài khoảng 130 km bờ biển, tổng diện tích mặt biển hơn 10.000 km², thuận lợi để triển khai các dự án điện gió.

Mô hình lúa hữu cơ, kết hợp nuôi tôm càng xanh xã Long Hòa, tỉnh Vĩnh Long.

Vĩnh Long trồng lúa sạch, thân thiện môi trường

Những mô hình sản xuất lúa, gạo hữu cơ Long Hòa-Hòa Minh, trồng lúa phát thải thấp, gắn với liên kết chuỗi giá trị của tỉnh Vĩnh Long đã góp phần nâng cao đời sống nhân dân, bảo vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu.

Hệ thống thủy lợi giúp ngăn mặn, trữ ngọt cho vùng trọng điểm sản xuất cây giống, cây ăn quả tại tỉnh Vĩnh Long.

Vùng sản xuất hoa, cây cảnh chủ động ứng phó hạn mặn

Những ngày đầu tháng ba, tình hình xâm nhập mặn trên các tuyến sông chính vào nội đồng tại tỉnh Vĩnh Long diễn biến phức tạp. Người dân cùng chính quyền địa phương, ngành nông nghiệp đang tập trung các giải pháp để trữ nước ngọt phục vụ sản xuất và bảo vệ vườn cây.

Dừa được trồng mới tại xã Phú Cần, tỉnh Vĩnh Long.

Trồng dừa phát thải thấp, giá trị cao

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng, thị trường quốc tế đang siết chặt tiêu chuẩn môi trường, ngành dừa tỉnh Vĩnh Long đứng trước yêu cầu chuyển đổi theo hướng xanh, minh bạch và bền vững.

Diêm dân vùng ven biển xã Vĩnh Hậu (Cà Mau) đang vào cao điểm vụ sản xuất muối. (Ảnh THANH CƯỜNG)

Khát vọng làm giàu, đi lên từ biển

Những ngày đầu năm 2026, chúng tôi trở lại vùng ven biển thuộc các xã Vĩnh Hậu, Long Điền, Đông Hải, Gành Hào (tỉnh Bạc Liêu trước đây), nay thuộc tỉnh Cà Mau.

Khi thương mại hóa được tín chỉ carbon, Cà Mau sẽ có thêm nguồn thu khoảng hơn 3.500 tỷ đồng nhờ “kho báu xanh” ở đại ngàn rừng ngập mặn.

Đánh thức “kho báu xanh” giữa rừng đước Cà Mau

Bao đời nay, người dân vùng Đất Mũi-Cà Mau vẫn xem những cánh rừng ngập mặn là “mái nhà” che chắn bão dông. Tuy nhiên, ít ai biết rằng, ẩn sâu dưới những tán rừng bạt ngàn ấy là một “cỗ máy” vĩ đại đang ngày đêm thực hiện sứ mệnh “khóa chặt” khí thải nhà kính cho hành tinh.

Cơ giới hóa trong trồng lúa chất lượng cao ở Hợp tác xã Tiến Thuận, thành phố Cần Thơ.

Chuyển đổi sản xuất theo hướng xanh, tuần hoàn

Sau sáp nhập, thành phố Cần Thơ có hơn 640 hợp tác xã nông nghiệp. Nhiều hợp tác xã hoạt động hiệu quả nhờ đa dạng hóa sản phẩm, mở rộng thị trường, liên kết với doanh nghiệp để tiêu thụ, tăng thu nhập cho xã viên.

Nông dân xã Long Bình, tỉnh Đồng Tháp thu hoạch lúa hè thu 2025.

Trồng lúa chất lượng cao, giảm phát thải

Trong những năm qua, nông dân tỉnh Đồng Tháp đã tích cực tham gia trồng lúa chất lượng cao, giảm phát thải. Nhờ sản xuất theo quy trình tiên tiến, thân thiện với môi trường, liên kết đầu vào, đầu ra chặt chẽ cho nên chi phí giảm, lợi nhuận tăng…, nông dân rất phấn khởi.

Màu xanh của các loại cây rau, trong đó có lục bình bên dòng sông Cái Lớn, đoạn qua TP Cần Thơ.

Sinh kế từ lục bình

Cái Lớn, Cái Bé (tỉnh An Giang) là dòng sông cặp đôi duy nhất ở Đồng bằng sông Cửu Long. Nơi đây, người dân bền bỉ bám đất, bám sông để mưu sinh đầy sáng tạo, trong đó có nghề đan lục bình đem lại thu nhập ổn định và cuộc sống bình yên.

Sạt lở nhấn chìm nhiều nhà dân xuống sông Hậu.

Nỗi lo lắng sạt lở ở cù lao

Trên địa bàn xã Mỹ Hòa Hưng, tỉnh An Giang gần đây xảy ra nhiều vụ sạt lở, sụp lún đất ven bờ sông Hậu với diễn biến nhanh và phức tạp, ảnh hưởng đời sống, tài sản và sinh hoạt của nhiều hộ dân.