Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Dưới sự trung gian không mệt mỏi của Pakistan, sự hỗ trợ của Thổ Nhĩ Kỳ, Qatar, Saudi Arabia, sau các cuộc đàm phán chuyên sâu giữa các bên, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận. Nếu được ký kết và triển khai đầy đủ, đây sẽ là bước ngoặt lớn, đánh dấu sự kết thúc chính thức của cuộc xung đột Mỹ, Israel với Iran.

Văn kiện hiện nay chỉ mang tính chất biên bản ghi nhớ (MoU), tạo khuôn khổ cho 60 ngày đàm phán tiếp theo giữa Mỹ và Iran. Theo một số thông tin được tiết lộ, trong dự thảo MoU 14 điểm sắp được ký kết giữa Iran và Mỹ, Iran tái khẳng định cam kết của mình đối với Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) và không phát triển vũ khí hạt nhân, tuy nhiên, chương trình tên lửa của Iran đã được đưa ra khỏi nội dung đàm phán.

Để đạt đồng thuận ở những vấn đề gai góc, Mỹ sẽ giải phóng 50% tổng số tài sản trị giá 24 tỷ USD của Iran bị đóng băng trước khi bắt đầu các cuộc đàm phán và toàn bộ số tài sản nêu trên sẽ được giải phóng trong thời gian đàm phán kéo dài 60 ngày. Các lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ của Iran và lệnh phong tỏa hàng hải của Mỹ cũng được dỡ bỏ. Hơn nữa, Washington cam kết không can thiệp vào công việc nội bộ và tôn trọng chủ quyền của Iran.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres hy vọng các bên sẽ tận dụng động lực mới này và tăng gấp đôi nỗ lực hướng tới một giải pháp cuối cùng cho cuộc xung đột. Thủ tướng Anh Keir Starmer nhấn mạnh, vấn đề quan trọng nhất hiện nay là bảo đảm khôi phục hoạt động hàng hải ở Eo biển Hormuz, nếu cần thiết, Anh và Pháp sẽ thành lập một phái bộ đa phương để tham gia bảo đảm an ninh ở Hormuz, bao gồm cả hỗ trợ rà phá bom mìn. Trong khi đó, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết, tại hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7) ở Pháp, các nhà lãnh đạo G7 sẽ thảo luận việc mở cửa trở lại Eo biển Hormuz lâu dài, cũng như việc đạt một thỏa thuận về các hoạt động hạt nhân và tên lửa của Iran.

Thỏa thuận Mỹ-Iran tạo động lực cho các nỗ lực giải quyết vấn đề hạt nhân của Iran khi một số quốc gia châu Âu như Anh, Pháp, Đức và Italia đã ra tuyên bố chung khẳng định sẽ tích cực hợp tác với Mỹ, Iran và các đối tác khu vực để đạt được một giải pháp ngoại giao lâu dài cho vấn đề hạt nhân Iran.

Thỏa thuận Mỹ-Iran tạo động lực cho các nỗ lực giải quyết vấn đề hạt nhân của Iran khi một số quốc gia châu Âu như Anh, Pháp, Đức và Italia đã ra tuyên bố chung khẳng định sẽ tích cực hợp tác với Mỹ, Iran và các đối tác khu vực để đạt được một giải pháp ngoại giao lâu dài cho vấn đề hạt nhân Iran.

Tin tức về việc Mỹ-Iran đạt thỏa thuận cũng khiến giá dầu thế giới hạ nhiệt ngay lập tức: dầu Brent giảm khoảng 4% xuống còn 83 USD/ thùng và dầu WTI giảm 4,8% xuống còn 80,8 USD/thùng. Một thỏa thuận hòa bình được hy vọng sẽ làm giảm áp lực lên giá dầu, khôi phục niềm tin của người tiêu dùng và tạo điều kiện cho các ngân hàng trung ương toàn cầu có nhiều không gian hơn để điều chỉnh chính sách tiền tệ.

Tuy nhiên, giữa Mỹ và Iran vẫn còn quá nhiều vấn đề cần giải quyết. Sau lễ ký chính thức dự kiến diễn ra ở Thụy Sĩ vào ngày 19/6 tới, hai bên sẽ bước vào giai đoạn đàm phán không kém phần cam go và nhiều khó khăn. Iran cho biết, cuộc đàm phán với Mỹ sẽ phụ thuộc vào việc thực hiện các cam kết sơ bộ của Washington, điều sẽ được Tehran xác minh từ nay cho đến khi diễn ra lễ ký kết MoU.

Dù vậy, cộng đồng quốc tế vẫn hy vọng thỏa thuận chấm dứt xung đột Mỹ-Iran sẽ được thực hiện một cách ổn định, hướng tới một thỏa thuận tốt đẹp.

Có thể bạn quan tâm

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là ưu tiên cấp bách toàn cầu

Môi trường số giúp trẻ em tiếp cận kiến thức, học tập, giao lưu và hội nhập cộng đồng một cách nhanh chóng, cũng như phát huy khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, giữa “biển” thông tin đó, trẻ em cần được hướng dẫn và trang bị kiến thức để có thể chọn lọc những gì bổ ích, tránh xa những nhân tố độc hại.

Người dân Iran tuần hành sau khi có lệnh ngừng bắn tại Tehran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Những “sứ giả hòa bình"

Khi thế giới chú tâm quan sát từng diễn biến trong quá trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran với câu hỏi liệu một thỏa thuận có thể được ký hay không, thì một số quốc gia như Qatar và Pakistan lựa chọn không đứng ngoài cuộc.

Nhân viên y tế chuyển thi thể một bệnh nhân Ebola tại Mongbwalu, tỉnh Ituri, Cộng hòa dân chủ Congo, ngày 25/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cuộc chiến chống Ebola

Dịch Ebola đang bùng phát ở mức đáng báo động từ Cộng hòa dân chủ Congo và lan nhanh sang các nước láng giềng ở khu vực Trung Phi, gây lo ngại cho cộng đồng quốc tế về một đợt dịch bệnh nguy hiểm.

Lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam tại Nam Sudan trao quà tặng người dân địa phương.

Hành trình “gieo hạt hòa bình”

Sau gần 80 năm hình thành và phát triển, Lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ghi dấu ấn quan trọng trong nỗ lực xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, tác động đa chiều từ tình trạng thiếu hụt tài chính, căng thẳng địa chính trị và sự suy giảm quân số đang đặt lực lượng này trước thách thức nghiêm trọng.