Bước lùi ở xứ sở Samba

Số người thiếu ăn ở Brazil tăng 73% trong hai năm qua. Con số biết nói này cho thấy bước lùi tại xứ sở Samba, bởi quốc gia sản xuất lương thực lớn nhất Nam Mỹ này từng được đánh giá là điểm sáng trong cuộc chiến chống đói nghèo.

Bà Ana Maria Nogueira và chồng, ông Eraldo, trong căn nhà của họ tại Jardim Keralux, một khu phố nghèo ở phía đông Sao Paulo. Các chuyên gia cho biết tỷ lệ nghèo đói và mất an ninh lương thực đã tăng lên ở Brazil trong vài năm gần đây. Ảnh: Al Jazeera
Bà Ana Maria Nogueira và chồng, ông Eraldo, trong căn nhà của họ tại Jardim Keralux, một khu phố nghèo ở phía đông Sao Paulo. Các chuyên gia cho biết tỷ lệ nghèo đói và mất an ninh lương thực đã tăng lên ở Brazil trong vài năm gần đây. Ảnh: Al Jazeera

Mạng lưới nghiên cứu an ninh lương thực Brazil công bố số liệu thống kê cho thấy, Brazil hiện có khoảng 33,1 triệu người sống trong cảnh thiếu ăn, tăng hơn 1,7 lần năm 2020, tương đương 15,5% số gia đình ở quốc gia 213 triệu dân. Ðây là thống kê không mong muốn tại quốc gia Nam Mỹ từng được ghi nhận đạt nhiều tiến bộ trong công cuộc chống đói nghèo.

Theo nhận định của giới chuyên gia, bước lùi này là hệ quả của việc Chính phủ Brazil tiếp tục xóa bỏ các chính sách an sinh xã hội, tác động của cuộc khủng hoảng kinh tế và dịch Covid-19. Tình trạng mất an ninh lương thực cũng được ghi nhận ngay cả với những người được hưởng lợi từ chương trình an sinh xã hội Auxilio Brazil do Tổng thống Jair Bolsonaro (G.Bôn-xô-na-rô) triển khai từ đầu năm 2022. Các chuyên gia chỉ rõ rằng, khoản trợ cấp trung bình 500 real (khoảng 100 USD) từ chương trình Auxilio Brazil không thể giúp bù đắp những tác động của lạm phát, vốn lên đến 12,13%.

"Tác động ngược" từ một số chính sách chưa phù hợp cùng các áp lực khách quan đã đẩy hơn 50% gia đình ở các vùng nông thôn và 27,4 triệu người sống ở thành thị của Brazil rơi vào tình trạng mất an ninh lương thực. Tỷ lệ đói ăn đã tăng gần gấp đôi, đè nặng lên vai 18,1% số gia đình có con dưới 10 tuổi. Người da màu và người lai các chủng tộc bị ảnh hưởng nặng nề nhất trong công cuộc mưu sinh với 18,1% số gia đình thường xuyên lâm vào cảnh "đứt bữa", so mức 10,6% của người da trắng.

Tình trạng mất an ninh lương thực ở Brazil thời gian qua không những không thuyên giảm mà còn gia tăng lên mức đáng báo động. Quỹ Getulio Vargas (FGV) thuộc Viện nghiên cứu kinh tế Brazil (IBRE) công bố kết quả khảo sát cho thấy, quốc gia Mỹ Latin đang phải đối mặt nguy cơ mất an ninh lương thực nghiêm trọng, khi tỷ lệ người dân không đủ khả năng đáp ứng nhu cầu thực phẩm cho bản thân và gia đình vào một số thời điểm trong vòng 12 tháng đã tăng cao kỷ lục 36% năm 2021, vượt mức trung bình toàn cầu.

Giám đốc Trung tâm chính sách xã hội của FGV, chuyên gia kinh tế Marcelo Neri (M.Nê-ri) lo lắng cho biết, giá lương thực đã tăng vọt do dịch Covid-19, xung đột ở Ukraine và tình trạng hạn hán ở nhiều khu vực trên thế giới. Những tác động này đã làm gia tăng tỷ lệ mất an ninh lương thực trong nhóm 20% người nghèo nhất ở Brazil từ 53% năm 2019 lên 75% năm 2021, gần bằng tỷ lệ ở Zimbabwe, quốc gia ghi nhận mức độ mất an ninh lương thực cao nhất thế giới với tỷ lệ 80%. Ðây là sự so sánh không hề "tự hào" đối với xứ sở Samba, quốc gia sản xuất lương thực lớn nhất Nam Mỹ và hàng đầu thế giới.

Tuy nhiên, Brazil không phải là quốc gia duy nhất ở Mỹ Latin và Caribe rơi vào tình trạng mất an ninh lương thực, trong bối cảnh khu vực này vẫn đang trầy trật khắc phục hậu quả của đại dịch Covid-19. Chương trình Lương thực thế giới (WFP) đưa ra thông tin đáng báo động, số người sống trong tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng đã tăng hơn nửa triệu người trong giai đoạn từ tháng 12/2021 đến tháng 3/2022. Các quốc đảo Caribe, vốn phải nhập khẩu phần lớn lương thực để đáp ứng nhu cầu trong nước, giờ lại phải gánh thêm sự gia tăng của chi phí vận chuyển hàng hóa bằng đường biển.

Mất an ninh lương thực và chi phí vận tải gia tăng đã khiến hoạt động nhân đạo của các tổ chức quốc tế, trong đó có WFP gặp nhiều khó khăn tại Brazil và khu vực Mỹ Latin và Caribe. Giám đốc WFP tại khu vực này, bà Lola Castro (L.Ca-xtrô) cho biết, hoạt động hỗ trợ tiền mặt trực tiếp cho các nhóm người dễ bị tổn thương cũng bị ảnh hưởng, trong bối cảnh nguồn tài chính của tổ chức này đang cạn kiệt do nhu cầu hỗ trợ lương thực nhân đạo cho người nghèo ngày càng tăng. Bà Castro nhấn mạnh, WFP cần khẩn cấp 315 triệu USD để trang trải chi phí hoạt động nhân đạo trên toàn khu vực trong sáu tháng tới.

Ðể có thể đối phó tình trạng mất an ninh lương thực, theo giới chuyên gia của các tổ chức quốc tế, Brazil nói riêng và khu vực Mỹ Latin và Caribe nói chung, ngoài nỗ lực nội tại, còn cần sự chung tay giúp sức từ các nguồn lực bên ngoài.

Có thể bạn quan tâm

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lại thêm cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trở ngại cho lộ trình hòa bình tại Dải Gaza

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.

Trụ sở Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi tại Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bài toán khó về tiềm năng tự chủ

Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) vừa ký thỏa thuận hỗ trợ xây dựng cơ sở sản xuất vaccine mới tại Nam Phi. Dự án đánh dấu bước tiến mới nhất của Lục địa Đen trên hành trình giảm phụ thuộc vào nguồn vaccine nhập khẩu từ bên ngoài.

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

Chỉ sau một năm tại nhiệm, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko bất ngờ rời ghế dù vẫn được Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đằng sau quyết định tưởng như khó hiểu này không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chính trị, mà có thể là bước đi chiến lược của chính quyền Kiev.

EU đang thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Phép thử nguồn cung năng lượng

Lượng dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn và giá cả leo thang. Thực trạng này đang đe dọa làm đình trệ hoạt động sản xuất công nghiệp của EU.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: TTXVN)

Tự chủ và kiên cường hơn

Nền kinh tế Canada vừa ghi nhận mức tăng trưởng thấp nhất trong năm cầm quyền đầu tiên của một thủ tướng, trong đó hai quý tăng trưởng âm liên tiếp - biểu hiện của suy thoái kỹ thuật, do bối cảnh bất ổn toàn cầu. Tuy nhiên, người dân vẫn ủng hộ mạnh mẽ cách tiếp cận của Thủ tướng Mark Carney trong quản lý kinh tế.

Nông dân thu hoạch vụ mùa ở Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Giải pháp tận gốc cho vấn đề mất an ninh lương thực

Các chính sách thương mại phù hợp cùng sự phối hợp quốc tế chặt chẽ sẽ đóng vai trò quyết định trong việc nâng cao khả năng chống chịu của thị trường lương thực toàn cầu trước các “cú sốc” ngày càng thường xuyên và nghiêm trọng. 

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov. (Ảnh: Quang Vinh/TTXVN)

Quan hệ bình đẳng, cùng có lợi

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov vừa thực hiện chuyến công du 4 nước châu Phi, gồm Ethiopia, Niger, Mozambique và Burundi, gửi đi thông điệp mạnh mẽ về việc Moskva tiếp tục hỗ trợ Lục địa Đen bảo đảm an ninh, phát triển kinh tế, tăng cường vị thế quốc tế.

Một tòa nhà bị hư hỏng tại quận Shevchenkivskyi ở Thủ đô Kiev, Ukraine ngày 21/7/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngã rẽ nguy hiểm trong xung đột tại Ukraine

Cuộc xung đột tại Ukraine bước vào ngã rẽ mới đầy sóng gió, với những đòn tấn công của Nga và Ukraine với cường độ và quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu chiến lược của nhau. Cùng với đó, khoảng trống ngoại giao giữa lúc xung đột leo thang đang gây lo ngại làm chậm nỗ lực tìm kiếm hòa bình.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron (bên phải) và Tổng thống lâm thời Syria Ahmed al-Sharaa trước cuộc gặp tại Cung điện Nhân Dân ở Syria. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Pháp và Syria hướng đến giai đoạn hợp tác mới

Trong chuyến thăm được đánh giá là mang tính lịch sử đến Syria mới đây, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tái khẳng định cam kết hỗ trợ Syria xây dựng lại đất nước sau xung đột. Bắc thêm nhịp cầu giúp Damascus tái thiết và hội nhập quốc tế sau nhiều năm bị cấm vận, điều Paris nhận lại cũng rất đáng giá.