Bờ sông ở Cà Mau sạt lở bất thường

Mới vào cao điểm mùa mưa, bão nhưng tình hình sạt lở bờ sông ở Cà Mau diễn biến phức tạp, khó lường. Sạt lở liên tiếp xảy ra, nhiều đến mức lãnh đạo địa phương luân phiên đi kiểm tra hiện trường vẫn không xuể…
Sạt lở làm hư hỏng hơn 100 m lộ về trung tâm xã Nguyễn Huân, huyện Ðầm Dơi làm ách tắc giao thông rạng sáng 7/7.
Sạt lở làm hư hỏng hơn 100 m lộ về trung tâm xã Nguyễn Huân, huyện Ðầm Dơi làm ách tắc giao thông rạng sáng 7/7.

Rạng sáng 7/7, trở lại nhà sau khi ra thăm đồng tôm, ông Phạm Văn Quân (ấp Thuận Thành, xã Tân Tiến, huyện Ðầm Dơi, Cà Mau) định chợp mắt nhưng phát hiện âm thanh lạ. Ra ngoài xem thử mới tá hỏa khi con lộ ngang nhà ông phút chốc thành vũng nước dưới tuyến sông Cây Tàng.

Thấp thỏm vì sạt lở

Vụ sạt lở xảy ra vào khoảng 3 giờ sáng, lúc người dân đang ngon giấc. Tuy không ảnh hưởng nhiều về tài sản nhưng khoảng 110 m lộ ô-tô về trung tâm xã Nguyễn Huân (huyện Ðầm Dơi) đã bị phá hủy hoàn toàn khiến giao thông ách tắc. Ðó cũng là tuyến đường ô-tô độc đạo về xã ven biển Nguyễn Huân, để từ đó lưu thông qua xã Tam Giang, Tam Giang Ðông (huyện Năm Căn, tỉnh Cà Mau).

Ông Quân cho biết, căn nhà ông cất tạm để hành nghề sửa xe cách vị trí sạt lở chừng 2 m xuất hiện nhiều vết nứt cho nên toàn bộ tài sản đã di dời lên căn nhà chính. "Mấy bữa nay có ngủ được đâu, cứ phập phồng sạt lở tái diễn làm hư nhà. Mà cũng lạ lắm, khu vực sạt lở trước đó có gia cố bằng kè bê-tông nhưng không hiểu sao con lộ sụp xuống, chìm nghỉm dưới nước", ông Quân thắc mắc.

Ngay trong sáng 7/7, lãnh đạo huyện Ðầm Dơi và đơn vị chức năng địa phương có mặt tại hiện trường chỉ đạo khoanh vùng sạt lở, huy động phà tạm để giải quyết lượng xe bị "mắc kẹt", đồng thời cho tạm ngừng lưu thông xe ô-tô tuyến đường về trung tâm xã Nguyễn Huân kể từ ngày 7/7 cho đến khi có thông báo mới. Trưởng phòng Kinh tế và Hạ tầng huyện Ðầm Dơi Lê Tấn Phát cho biết: Trong lúc đơn vị chức năng đang nỗ lực bằng mọi giá để khắc phục nhanh sự cố vụ sạt lở tuyến đường về trung tâm xã Nguyễn Huân thì ngay hôm sau, thêm bốn vụ sạt lở khác xảy ra dọc tuyến sông Trưởng Ðạo, kênh Khai Hoang ở các xã Thanh Tùng, Ngọc Chánh, Quách Phẩm. Cả bốn vụ đều xảy ra vào rạng sáng 8/7, làm hư hỏng hoàn toàn 62 m lộ bê-tông nông thôn, 60 m lộ đất đen hoàn chỉnh chuẩn bị làm lộ bê-tông, một cống xổ tôm của người dân, với tổng thiệt hại hơn 125 triệu đồng.

Từ đầu năm tới nay, toàn tỉnh Cà Mau đã xảy ra hơn 200 vụ sạt lở đất ven sông, cao gần gấp hai lần số vụ so với bình quân của những năm liền kề trước đó, làm hư hỏng nặng 78 nhà dân cùng nhiều công trình hạ tầng do Nhà nước đầu tư, tổng thiệt hại hơn 14 tỷ đồng. Nặng nhất là địa bàn huyện Ðầm Dơi với 145 vụ (tính đến 8/7), làm hư hỏng và thiệt hại 36 nhà dân, 12 cống xổ tôm, 265 m kè bê-tông, hơn 2,3 km lộ bê-tông, 180 m lộ nhựa, ba cây cầu nông thôn…, tổng thiệt hại ban đầu ước tính gần 11 tỷ đồng.

Chủ tịch UBND huyện Ðầm Dơi Lê Minh Hiền đánh giá, so với những năm trước, cường độ và số vụ sạt lở ven sông năm nay là quá nhiều. Nếu chia bình quân cho 16 đơn vị hành chính cấp xã thì trong những tháng đầu năm 2023, mỗi xã hứng chịu ít nhất chín vụ sạt lở đất. Sạt lở đất khiến người dân cảm thấy lo lắng, bất an và lãnh đạo địa phương cũng rất trăn trở. Dù đã rất nỗ lực và quyết tâm nhưng việc khắc phục tình trạng sạt lở hiện nay vô cùng nan giải, nhất là kinh phí bởi ngân sách huyện không bảo đảm cho việc này.

Cần ưu tiên hơn cho phòng, chống sạt lở

Giáp ranh với Ðầm Dơi, tình trạng sạt lở đất ven sông cũng đang "làm mưa làm gió" trên địa bàn huyện Năm Căn. Trong sáu tháng đầu năm 2023, huyện này xảy ra hơn 40 vụ sạt lở. Chia theo đơn vị hành chính thì bình quân, mỗi xã của huyện Năm Căn đã hứng chịu ít nhất ba vụ, xã nhiều nhất đến chín lần. "Có hôm sạt lở nhiều quá lãnh đạo huyện phải tạm hoãn một số cuộc họp để đi kiểm tra hiện trường, chỉ đạo khắc phục sự cố, thăm hỏi, hỗ trợ người dân… nhưng vẫn không xuể", Phó Chủ tịch UBND huyện Năm Căn Trần Ðoàn Hùng chia sẻ.

Cà Mau có hệ thống sông ngòi, kênh rạch dày đặc thuộc diện bậc nhất cả nước, với tổng chiều dài khoảng 10.000 km. Có ba mặt giáp biển và rất nhiều sông, rạch thông ra biển với dòng nước chảy mạnh, chênh lệnh biên độ triều cao cho nên tình hình sạt lở luôn trong tình trạng phức tạp, khó lường… Số liệu thống kê từ ngành nông nghiệp tỉnh cho thấy, trong giai đoạn từ năm 2011 đến 2021, toàn tỉnh có khoảng 425 km chiều dài sông, rạch trong tình trạng sạt lở. Ðã có hàng trăm vụ sạt lở đất xảy ra làm hư hỏng gần 28 km lộ giao thông, thiệt hại hơn 300 nhà dân cùng nhiều công trình hạ tầng do Nhà nước đầu tư với tổng thiệt hại ước tính khoảng hơn 1.000 tỷ đồng. Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi tỉnh Cà Mau Nguyễn Long Hoai cho biết, thời gian trước, sạt lở phần nhiều phương hại đến nhà cửa, tài sản của người dân thì hiện nay thiệt hại "nghiêng" về phía công trình do Nhà nước đầu tư. Như tại huyện Ðầm Dơi, trong hơn 140 vụ sạt lở đã xảy ra thì có đến hơn 50% số vụ gây hư hỏng đường sá, cầu, lộ giao thông nông thôn. "Nếu sạt lở trước đây thường tập trung tại những vị trí giao nhau của sông, rạch… thì hiện nay xuất hiện ngay cả những nơi không giao nhau nhưng nằm cặp sông, rạch-nơi có dòng nước chảy mạnh, chênh lệch biên độ thủy triều lớn", ông Hoai phân tích.

Ðặc điểm chung tại Cà Mau là lộ giao thông nằm dọc theo chiều dài của kênh, rạch… Vào những lúc triều cường dâng cao, nhiều nơi trong tỉnh, lộ nông thôn chìm ngập trong nước và khi triều rút xuống, chênh lệch mực nước so với lộ đến gần 3 m. Trong khi đó, vùng đất Cà Mau nền đất yếu, nơi gia tải nhiều cặp theo sông, rạch rất dễ bị sạt lở bởi tác động mạnh của dòng chảy. Ứng phó với tình trạng sạt lở ven sông, thời gian qua, Cà Mau áp dụng nhiều phương án khác nhau, trong đó có việc thuyết phục, vận động, di dời người dân vào các khu vực dân cư an toàn đồng thời với đầu tư công trình phòng chống sạt lở. Tuy nhiên, trở ngại lớn nhất của địa phương là tại các khu vực vùng sâu, vùng xa, nguồn thu ngân sách nhỏ, kinh phí dành cho phòng chống sạt lở có giới hạn.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Cà Mau Phan Hoàng Vũ cho biết, toàn tỉnh hiện có 356 vị trí sạt lở ven sông, tổng chiều dài hơn 424 km. Trong đó, nhiều nhất là huyện Năm Căn có hơn 146 km với 66 vị trí; huyện Ðầm Dơi hơn 91,6 km với 120 vị trí. Ðể triển khai các công trình ứng phó sạt lở ven sông, ven biển, gần đây UBND tỉnh tiếp tục cập nhật và trình xin Trung ương hỗ trợ theo Quyết định số 957/QÐ-TTg (ngày 6/7/2020) của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Ðề án phòng, chống sạt lở bờ sông, bờ biển đến năm 2030, với tổng nhu cầu vốn hơn 13.000 tỷ đồng (bao gồm luôn nguồn vốn ODA). Trong đó, tổng kinh phí hỗ trợ để triển khai các phần việc liên quan đến phòng chống sạt lở bờ sông là hơn 9.000 tỷ đồng. Khi có nguồn vốn hỗ trợ của Trung ương, tỉnh ưu tiên triển khai các công trình cấp thiết cho hơn 47 km chiều dài sạt lở ven sông tại các vị trí đặc biệt nguy hiểm nhằm bảo vệ dân cư và hạ tầng bên trong do Nhà nước đầu tư, đồng thời xúc tiến thêm tám khu tái định cư để di dời gần 1.400 hộ dân đang sinh sống trong các khu vực sạt lở vào nơi an toàn.

Có thể bạn quan tâm

Chiến lược đột phá của ngành thủy sản Cần Thơ

Hiện nay, tình hình biến đổi khí hậu gây ra thời tiết cực đoan như bão, lũ lụt, hạn hán, xâm nhập mặn và thiếu nước ngọt, khiến diện tích nuôi trồng thủy sản ở Đồng bằng sông Cửu Long ngày càng giảm. Thành phố Cần Thơ, vùng trọng điểm nuôi cá tra cũng đang phải đối mặt tình trạng xâm nhập mặn nghiêm trọng.

Người dân xã Vĩnh Thành chủ động trữ nước ngọt phục vụ sản xuất, sinh hoạt.

Chủ động kịch bản ứng phó hạn mặn

Trước nguy cơ El Nino làm gia tăng hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn trong mùa khô 2026-2027, tỉnh Vĩnh Long yêu cầu ngành chức năng và các địa phương chủ động xây dựng kịch bản ứng phó theo từng cấp độ rủi ro, chuẩn bị nguồn nước cho sản xuất và dân sinh, không để bị động khi hạn mặn xuất hiện.

Tập trung phòng trừ sâu bệnh hại lúa

Thời gian gần đây, các loại sâu bệnh đã và đang gây hại trên diện tích lúa thu đông ở nhiều địa phương của tỉnh Đồng Tháp. Nguyên nhân chủ yếu do thời tiết mưa, nắng đan xen và sự chủ quan của một số hộ nông dân. Vì vậy, người dân cần chủ động thăm đồng thường xuyên, phòng ngừa sớm các loại sâu bệnh gây hại trên lúa.

Bảo vệ các loài chim hoang dã

Tại tỉnh Đồng Tháp, các hành vi săn bắt, nuôi nhốt, mua bán chim hoang dã, chim di cư diễn ra ở nhiều nơi; có thời điểm diễn biến phức tạp, đe dọa đa dạng sinh học và làm mất cân bằng hệ sinh thái. Địa phương đã đề ra nhiều giải pháp nhằm bảo vệ các loài chim hoang dã, chim di cư.

Sạt lở đê bao tại ấp Lân Nam (xã Vĩnh Thành, tỉnh Vĩnh Long) ảnh hưởng lớn đến đời sống và sản xuất của người dân.

Vĩnh Long tập trung ứng phó sạt lở

Những năm gần đây, trước tác động của biến đổi khí hậu, tình trạng sạt lở bờ sông, bờ biển trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long đang gia tăng, đe dọa trực tiếp đến tính mạng và tài sản của người dân. Địa phương đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm từng bước kiểm soát tình trạng sạt lở.

Nông dân xã Thạnh Hải (tỉnh Vĩnh Long) phát triển mô hình nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao.

Hoàn thiện hạ tầng nuôi trồng thủy sản

Thời gian qua, cùng với việc tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, tỉnh Vĩnh Long tập trung đầu tư hoàn thiện hạ tầng phục vụ nuôi trồng thủy sản, nhất là vùng nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao.

Nhờ nuôi tôm sú ứng dụng công nghệ cao, kinh tế gia đình của nhiều nông dân vùng ven biển tỉnh Vĩnh Long ổn định.

Sản xuất nông sản sạch, thân thiện môi trường

Ngành nông nghiệp tỉnh Vĩnh Long đang chuyển đổi theo hướng xanh, minh bạch và bền vững. Tỉnh quyết liệt đẩy nhanh tái cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng phát triển nông nghiệp sinh thái, hữu cơ, tuần hoàn; khuyến khích áp dụng VietGAP, GlobalGAP, mở rộng mã số vùng trồng, vùng nuôi và truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Thi công kè phòng chống sạt lở khu vực sông Cái Côn ở đô thị Ngã Bảy.

Quyết tâm đưa Ngã Bảy trở thành đô thị xanh

Sau gần một năm khởi công, dự án phát triển đô thị xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu tại Ngã Bảy (thành phố Cần Thơ) đang tập trung nguồn lực tài chính và đẩy nhanh thi công để sớm về đích đúng tiến độ.

Người dân mang pin cũ đến cân đổi quà tại “Ngày hội sống xanh An Giang 2026”.

Lan tỏa “sống xanh” trong cộng đồng

Từ không gian mở đầy ắp tính tương tác của “Ngày hội sống xanh An Giang 2026”, đến các hoạt động tình nguyện trong nhà trường hay dọc các tuyến đường ven biển, thông điệp “Phân loại là khởi đầu-Tuần hoàn là tương lai” tại An Giang đang trở thành hành động thực tế, dần thấm sâu vào nếp sinh hoạt hằng ngày của người dân.

Cánh đồng lúa-tôm được giới chuyên gia đánh giá là mô hình canh tác sinh thái đặc thù tại đồng đất Cà Mau, cho ra những sản phẩm gạo hữu cơ đạt nhiều chứng nhận quốc tế và thân thiện với môi trường.

Liên kết bền vững, đưa gạo Cà Mau vươn xa

Sau hợp nhất tỉnh, diện tích đất canh tác tại Cà Mau tăng lên gần gấp đôi so với trước, trong đó, canh tác lúa có hơn 185.000 ha, gieo trồng 2 vụ mỗi năm, với tổng sản lượng khoảng 1,8 triệu tấn. Sản lượng này giúp Cà Mau không chỉ bảo đảm an ninh lương thực tại chỗ mà còn có điều kiện để xuất khẩu.

Hệ sinh thái rừng đước lâu năm tại xã Long Thành, tỉnh Vĩnh Long.

Vĩnh Long phục hồi hệ sinh thái rừng ven biển

Từ các dự án khôi phục và phát triển rừng, tỉnh Vĩnh Long đã thiết lập một vành đai xanh khu vực ven biển với gần 18.000 ha rừng ngập mặn, rừng chắn sóng, bảo vệ sản xuất nông nghiệp. Thời gian tới, tỉnh sẽ phát triển lâm nghiệp sinh thái, thích ứng biến đổi khí hậu và nước biển dâng, gắn với du lịch biển.

Nông dân xã Hòa Tú, thành phố Cần Thơ chăm sóc ruộng lúa kết hợp với nuôi tôm.

Cần quy hoạch cụ thể vùng sản xuất tôm-lúa

Trước đây, mô hình sản xuất tôm-lúa phát triển rất mạnh ở vùng ven biển Sóc Trăng (cũ) đã giúp hàng nghìn hộ dân nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống và được đánh giá là bền vững về môi trường. Thế nhưng, do thiếu quy hoạch và chưa có chiến lược phát triển ổn định, những năm gần đây, mô hình sản xuất này phát sinh nhiều bất cập và có dấu hiệu bị chững lại…

Một đoạn kênh Xáng Cùng nhưng bờ bên trái thuộc tỉnh An Giang đã có nước kéo đến tận nhà, còn bờ bên ấp Thanh Tùng (xã Biển Bạch, tỉnh Cà Mau), người dân vẫn mỏi mòn chờ nước sinh hoạt.

Mỏi mòn cơn “khát” nước sạch

Xã Biển Bạch là vùng ngọt của tỉnh Cà Mau, nhưng bao đời nay vẫn phải "oằn mình" trong cơn khát mùa khô, mọi sinh hoạt của người dân đều phải trông chờ những cơn mưa. Hạn về, nguồn dự trữ vơi cạn, người dân lại chật vật tìm nước ngọt để giải cơn khát.

Nông dân xã Mỹ Thành, tỉnh Đồng Tháp sử dụng máy bay không người lái, để chăm sóc đồng ruộng.

Cơ hội và thách thức trong chuyển đổi số nông nghiệp

Chuyển đổi số đang trở thành xu thế tất yếu và nông nghiệp Việt Nam cũng không đứng ngoài cuộc. Tuy nhiên, giữa rất nhiều công nghệ và mô hình được giới thiệu, câu hỏi quan trọng vẫn là: Bắt đầu từ đâu để chuyển đổi số đi vào thực chất?

Điện gió góp phần tăng trưởng kinh tế của tỉnh Vĩnh Long.

Khát vọng vươn mình từ năng lượng xanh

Vĩnh Long được thiên nhiên ưu ái ban tặng những điều kiện lý tưởng để phát triển năng lượng sạch. Địa phương này sở hữu chiều dài khoảng 130 km bờ biển, tổng diện tích mặt biển hơn 10.000 km², thuận lợi để triển khai các dự án điện gió.

Mô hình lúa hữu cơ, kết hợp nuôi tôm càng xanh xã Long Hòa, tỉnh Vĩnh Long.

Vĩnh Long trồng lúa sạch, thân thiện môi trường

Những mô hình sản xuất lúa, gạo hữu cơ Long Hòa-Hòa Minh, trồng lúa phát thải thấp, gắn với liên kết chuỗi giá trị của tỉnh Vĩnh Long đã góp phần nâng cao đời sống nhân dân, bảo vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu.

Hệ thống thủy lợi giúp ngăn mặn, trữ ngọt cho vùng trọng điểm sản xuất cây giống, cây ăn quả tại tỉnh Vĩnh Long.

Vùng sản xuất hoa, cây cảnh chủ động ứng phó hạn mặn

Những ngày đầu tháng ba, tình hình xâm nhập mặn trên các tuyến sông chính vào nội đồng tại tỉnh Vĩnh Long diễn biến phức tạp. Người dân cùng chính quyền địa phương, ngành nông nghiệp đang tập trung các giải pháp để trữ nước ngọt phục vụ sản xuất và bảo vệ vườn cây.

Dừa được trồng mới tại xã Phú Cần, tỉnh Vĩnh Long.

Trồng dừa phát thải thấp, giá trị cao

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng, thị trường quốc tế đang siết chặt tiêu chuẩn môi trường, ngành dừa tỉnh Vĩnh Long đứng trước yêu cầu chuyển đổi theo hướng xanh, minh bạch và bền vững.