Bỏ sổ hộ khẩu, sửa quy định với nhóm tham gia bảo hiểm y tế hộ gia đình

Từ ngày 1/4, nhóm tham gia bảo hiểm y tế theo hộ gia đình gồm toàn bộ người có tên trong cùng một hộ gia đình đăng ký thường trú, tạm trú, trừ năm nhóm đối tượng cụ thể. Trước đó, theo quy định cũ với nhóm này là toàn bộ người có tên trong sổ hộ khẩu.
Lọc máu nhân tạo tại Bệnh viện C Thái Nguyên. (Ảnh: Nguyễn Thắng)
Lọc máu nhân tạo tại Bệnh viện C Thái Nguyên. (Ảnh: Nguyễn Thắng)

Bảo hiểm xã hội Việt Nam vừa ban hành Quyết định 490/QĐ-BHXH, trong đó có việc sửa đổi, bổ sung quy định nhóm tham gia bảo hiểm y tế theo hộ gia đình, nhằm đáp ứng yêu cầu triển khai Đề án 06 và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về bỏ sổ hộ khẩu trong giải quyết thủ tục hành chính.

Từ ngày 1/4/2023, nhóm tham gia bảo hiểm y tế theo hộ gia đình bao gồm toàn bộ người có tên trong cùng một hộ gia đình đăng ký thường trú, tạm trú (quy định cũ là toàn bộ người có tên trong sổ hộ khẩu), trừ một số đối tượng.

Cụ thể, Quyết định 490/QĐ-BHXH của Bảo hiểm xã hội Việt Nam về việc sửa đổi, bổ sung Quy trình thu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; quản lý sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế, đã sửa đổi, bổ sung quy định về nhóm tham gia bảo hiểm y tế theo hộ gia đình tại điểm 5.1, 5.2 khoản 5 Điều 17 Quyết định 595/QĐ-BHXH năm 2017.

Theo đó, từ ngày 1/4/2023, nhóm tham gia bảo hiểm y tế theo hộ gia đình bao gồm toàn bộ người có tên trong cùng một hộ gia đình đăng ký thường trú, tạm trú (quy định cũ là toàn bộ người có tên trong sổ hộ khẩu), trừ các đối tượng sau.

Thứ nhất là nhóm do người lao động và đơn vị đóng.

Thứ hai là nhóm do tổ chức bảo hiểm xã hội đóng.

Thứ ba là nhóm do ngân sách Nhà nước đóng.

Thứ tư là nhóm được ngân sách nhà nước hỗ trợ mức đóng.

Thứ năm là người đã được người sử dụng lao động đóng bảo hiểm y tế (quy định mới bổ sung) gồm: Thân nhân của công nhân, viên chức quốc phòng đang phục vụ trong Quân đội; Thân nhân của công nhân công an đang phục vụ trong Công an nhân dân; Thân nhân của người làm công tác khác trong tổ chức cơ yếu.

Theo quy định hiện hành, người tham gia bảo hiểm y tế hộ gia đình bao gồm toàn bộ những người cùng thường trú hoặc tạm trú tại 1 địa chỉ hợp pháp, trừ người đã được cấp thẻ bảo hiểm y tế ở các nhóm khác.

Tham gia bảo hiểm y tế theo hình thức hộ gia đình sẽ được giảm dần mức đóng từ thành viên thứ hai trở đi.

Cụ thể, người thứ nhất đóng bằng 4,5% mức lương cơ sở. Người thứ hai đóng bằng 70% mức đóng của người thứ nhất. Người thứ ba đóng bằng 60% mức đóng của người thứ nhất. Người thứ tư đóng bằng 50% mức đóng của người thứ nhất. Người thứ năm trở đi đóng 40% mức đóng của người thứ nhất.

Từ ngày 1/7/2023, mức lương cơ sở được điều chỉnh tăng lên 1,8 triệu đồng/tháng. Do đó, mức đóng bảo hiểm y tế hộ gia đình từ ngày 1/7/2023 cũng tăng. Người thứ nhất đóng 972.000 đồng/năm; người thứ hai đóng 680.400 đồng/năm; người thứ ba đóng 583.200 đồng/năm; người thứ tư đóng 486.000 đồng/năm; từ người thứ năm đóng 388.800 đồng/năm.

Từ ngày 1/7/2023, mức lương cơ sở được điều chỉnh tăng lên 1,8 triệu đồng/tháng. Do đó, mức đóng bảo hiểm y tế hộ gia đình từ ngày 1/7/2023 cũng tăng.
Người thứ nhất đóng 972.000 đồng/năm; người thứ hai đóng 680.400 đồng/năm; người thứ ba đóng 583.200 đồng/năm; người thứ tư đóng 486.000 đồng/năm; từ người thứ năm đóng 388.800 đồng/năm.

Người tham gia bảo hiểm y tế hộ gia đình được lựa chọn hình thức đóng định kỳ 3 tháng, 6 tháng hoặc 12 tháng một lần thông qua các tổ chức dịch vụ thu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế.

Trước đó, ngày 23/2/2023, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ký ban hành Chỉ thị số 05/CT-TTg chỉ đạo tiếp tục đẩy mạnh triển khai Đề án "phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử, phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022-2025, tầm nhìn đến năm 2030" (Đề án 06). Chỉ thị yêu cầu các bộ, ngành, địa phương phải quán triệt, chỉ đạo cụ thể các cơ quan, tổ chức trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính không yêu cầu người dân phải xuất trình, nộp sổ hộ khẩu; không yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp giấy tờ, kết quả giải quyết thủ tục hành chính đã được số hóa theo đúng quy định.

Thực hiện chỉ đạo này, thời gian qua, Bảo hiểm xã hội Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, triển khai Đề án 06, tái cấu trúc các quy trình nghiệp vụ, hoàn thành tích hợp, cung cấp thành công các dịch vụ công trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia và của ngành; trong đó có việc bỏ việc sử dụng sổ hộ khẩu trong giải quyết các thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người tham gia, thụ hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp.

Có thể bạn quan tâm

Quang cảnh buổi làm việc giữa Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội và Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội, tháng 8/2026. (Ảnh HSS)

Thu hồi hơn 396 tỷ đồng tiền chậm đóng, trốn đóng các chế độ bảo hiểm

Đến hết tháng 9/2026, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã ban hành quyết định kiểm tra tại 7.553 đơn vị, yêu cầu truy thu gần 180 tỷ đồng cho 60.710 lao động chưa tham gia hoặc đóng thiếu các chế độ bảo hiểm. Số tiền chậm đóng, trốn đóng thu hồi được trong thời gian kiểm tra là hơn 396 tỷ đồng trên tổng số gần 649 tỷ đồng, đạt hơn 61%.

Sản xuất thiết bị điện công nghệ cao tại Công ty cổ phần Kỹ thuật công nghiệp Á Châu tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc. (Ảnh: nhandan.vn)

Người tham gia nhận sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế điện tử như thế nào?

Từ ngày 6/10/2026, Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội cấp sổ bảo hiểm xã hội điện tử cho người tham gia để giải quyết các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp theo quy định. Sau đây là hướng dẫn cụ thể cách nhận và sử dụng sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế điện tử.

Tra cứu thông tin thẻ bảo hiểm y tế bằng căn cước công dân gắn chip được triển khai tại 100% cơ sở khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế ở thành phố Hải Phòng. (Ảnh: THANH NGA)

Đề xuất kéo dài thời gian hỗ trợ 70% mức đóng bảo hiểm y tế lên 72 tháng

Từ những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn và yêu cầu đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, Bộ Y tế đang đề xuất sửa đổi, bổ sung 21 khoản thuộc 15 điều của Nghị định số 188/2025/NĐ-CP. Đáng chú ý, Bộ Y tế đề xuất kéo dài thời gian hỗ trợ tối thiểu 70% mức đóng bảo hiểm y tế từ 36 tháng lên 72 tháng với một số đối tượng.

Bảo hiểm xã hội cơ sở Gia Lâm (Hà Nội) truyền thông chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế tại Phiên giao dịch việc làm cụm xã Gia Lâm-Phù Đổng-Thuận An-Bát Tràng năm 2026. (Ảnh: HSS)

Hà Nội xây dựng đơn vị học tập và điểm hỗ trợ kỹ năng số tại bảo hiểm xã hội cơ sở

Một trong những nội dung trọng tâm trong Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2026 của Bảo hiểm xã hội Hà Nội là xây dựng mô hình “Đơn vị học tập” và “Điểm hỗ trợ kỹ năng số” tại bảo hiểm xã hội cơ sở. Theo đó, viên chức, người lao động trực tiếp hỗ trợ người dân thực hiện các giao dịch bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế điện tử.

Trạm Y tế xã Hoàng Hoa Thám, tỉnh Hưng Yên khám sức khỏe định kỳ cho học sinh trong xã. (Ảnh: PHẠM HÀ)

Tháo gỡ nhiều vướng mắc về khám sức khỏe miễn phí toàn dân

Bộ Y tế hướng dẫn bác sĩ xem xét nếu tại thời điểm khám sức khỏe định kỳ, các kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh còn giá trị tham khảo cho chẩn đoán thì không chỉ định thực hiện lại nhằm tránh lãng phí... Đồng thời, cho phép khám tại nhà đối với người cao tuổi, người khuyết tật nặng, người bệnh nặng, người nằm một chỗ.

Tài xế lái xe công nghệ hoạt động trên đường phố Hà Nội. (Ảnh: ĐĂNG ANH)

Mở rộng diện bao phủ bảo hiểm xã hội với lao động nền tảng số

Sự phát triển của kinh tế số đang tạo ra thị trường việc làm mới với hàng triệu người tham gia thông qua các nền tảng vận tải, giao nhận, thương mại điện tử và dịch vụ… Việc mở rộng diện bao phủ bảo hiểm xã hội đối với lao động nền tảng số đang đặt ra những yêu cầu mới về thiết kế chính sách và phương thức tổ chức thực hiện

Trạm Y tế xã Ô Diên, Hà Nội khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho người dân. (Ảnh: DIỆU THƯƠNG)

Nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế từ tuyến y tế cơ sở

Bộ Y tế đang tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định về điều kiện hoạt động khám bệnh, chữa bệnh, danh mục kỹ thuật, thuốc, thiết bị y tế và cơ chế khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế tại Trạm y tế cấp xã. Đồng thời phối hợp các bộ, ngành, địa phương triển khai các giải pháp nâng cao năng lực y tế cơ sở.

Khám, chữa bệnh tại Bệnh viện đa khoa Đống Đa, Hà Nội. (Ảnh LÊ TẤN)

Tám tháng đầu năm 2026, Hà Nội ghi nhận hơn 9,7 triệu lượt khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế

Trong 8 tháng đầu năm 2026, Hà Nội ghi nhận hơn 9,7 triệu lượt khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế, với tổng chi phí bảo hiểm y tế thanh toán hơn 22.000 tỷ đồng. Đáng chú ý, bệnh nhân ngoại tỉnh đến khám, chữa bệnh tại Hà Nội đạt tỷ trọng lớn, chiếm tới 50,9% tổng chi phí khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế toàn thành phố.

Người dân khám, chữa bệnh tại Bệnh viện Hữu Nghị. (Ảnh: THU TRANG)

Tự đi khám bảo hiểm y tế trái tuyến: 50% mức hưởng được tính thế nào, thuốc có được thanh toán?

Sau hơn 2 tháng triển khai chính sách mới, người tự đi khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế ngoại trú vẫn còn băn khoăn về mức quyền lợi được hưởng, đặc biệt là cách tính 50% mức hưởng bảo hiểm y tế. Ngoài khám, xét nghiệm được hưởng trái tuyến theo quy định, thuốc có được hưởng không?