Bảo đảm an ninh mạng trong kỷ nguyên AI: Yêu cầu cấp thiết từ thực tiễn phát triển

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, trở thành động lực cốt lõi của nền kinh tế số, vấn đề bảo đảm an ninh mạng đang nổi lên như một yêu cầu cấp thiết, mang tính nền tảng đối với sự phát triển bền vững của mỗi quốc gia.

Tìm giải pháp cho vấn đề an ninh mạng và AI

Thực tiễn cho thấy, AI không chỉ thúc đẩy đổi mới sáng tạo, tối ưu hóa vận hành mà còn làm thay đổi sâu sắc cấu trúc của không gian mạng. Khi dữ liệu ngày càng được kết nối, chia sẻ và xử lý ở quy mô lớn, các rủi ro an ninh mạng cũng gia tăng cả về mức độ lẫn tính chất, đòi hỏi những cách tiếp cận mới trong quản trị và bảo vệ hệ thống.

Tại Việt Nam, hành lang pháp lý liên quan đến an ninh mạng và trí tuệ nhân tạo đang từng bước được hoàn thiện với Luật An ninh mạng, chiến lược quốc gia về AI đến năm 2030 cùng các định hướng quản lý mới. Những chính sách này nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm an toàn, minh bạch và trách nhiệm giải trình trong toàn bộ vòng đời công nghệ, đặc biệt khi AI ngày càng trở thành một phần quan trọng của hạ tầng số quốc gia.

4046141555715900219.jpg
Hội thảo chuyên đề “Bảo mật trong kỷ nguyên AI - Chiến lược hình thành tương lai số” diễn ra sáng 7/4 tại Hà Nội. (Ảnh: ĐỖ BẢO)

Từ góc độ quản lý lĩnh vực tài chính, ông Phạm Tiến Dũng, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước nhận định trí tuệ nhân tạo (AI) không chỉ là động lực thúc đẩy đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động mà còn đang làm thay đổi sâu sắc phương thức quản lý và vận hành của các tổ chức.Theo ông, trong lĩnh vực tài chính ngân hàng, AI đang được nghiên cứu và ứng dụng ở nhiều khâu như đánh giá tín dụng, chấm điểm khách hàng, phát hiện gian lận, tự động hóa quy trình và nâng cao chất lượng dịch vụ. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính cho người dân và doanh nghiệp.

Tuy nhiên, đi cùng với cơ hội là những rủi ro ngày càng rõ nét. Ông Phạm Tiến Dũng cho rằng, các công cụ AI ngày càng dễ tiếp cận có thể bị lợi dụng để tạo ra các hình thức tấn công tinh vi, giả mạo và thao túng thông tin, khiến môi trường an ninh mạng trở nên phức tạp và khó kiểm soát hơn.

bai-36-h4-cong-nghe-ai-1962.jpg
Doanh nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh giới thiệu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản lý. (Ảnh: THẾ ANH)

Không chỉ vậy, chính các hệ thống AI cũng có thể trở thành mục tiêu tấn công, làm gia tăng nguy cơ rò rỉ dữ liệu, sai lệch thông tin hoặc đưa ra các quyết định thiếu chính xác nếu không được kiểm soát chặt chẽ. Những phương thức bảo đảm an ninh truyền thống đang dần bộc lộ hạn chế trước các mối đe dọa mới. Điều này đòi hỏi một cách tiếp cận song hành: Vừa thiết kế, phát triển AI theo hướng an toàn, có kiểm soát, vừa tận dụng chính AI như một công cụ để nâng cao năng lực phòng thủ an ninh mạng.

Bài toán an ninh mạng toàn cầu

Từ góc nhìn quốc tế, bà Ruma Balasubramanian, Chủ tịch khu vực châu Á-Thái Bình Dương và Nhật Bản của Công ty Check Point Software Technologies cho rằng AI đang tái định hình cả đổi mới kinh doanh lẫn các rủi ro an ninh mạng, đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với việc xây dựng các chiến lược bảo mật tiên tiến, thích ứng. Những phương thức bảo đảm an ninh truyền thống đang dần bộc lộ hạn chế trước các mối đe dọa mới. Điều này đòi hỏi một cách tiếp cận song hành: Vừa thiết kế, phát triển AI theo hướng an toàn, có kiểm soát, vừa tận dụng chính AI như một công cụ để nâng cao năng lực phòng thủ an ninh mạng.

Trước thực tế đó, yêu cầu đặt ra là phải thay đổi cách tiếp cận trong phát triển và ứng dụng AI. Theo ông Phạm Tiến Dũng, việc triển khai các hệ thống AI cần dựa trên đánh giá mức độ rủi ro và tác động. Những hệ thống có ảnh hưởng trực tiếp đến thị trường cần được giám sát nghiêm ngặt, có cơ chế kiểm soát và can thiệp kịp thời. Đối với các hệ thống hỗ trợ ra quyết định, cần bảo đảm độ chính xác, tính minh bạch và khả năng giải trình nhằm bảo vệ quyền lợi của khách hàng. Trong khi đó, các ứng dụng AI phục vụ phát hiện và phòng chống gian lận cần được phát triển theo hướng vừa nâng cao hiệu quả, vừa bảo đảm an toàn, bảo mật thông tin.

pha00534.jpg
Bà Ruma Balasubramanian, Chủ tịch khu vực châu Á-Thái Bình Dương và Nhật Bản của Công ty Check Point Software Technologies. (Ảnh: ĐỖ BẢO)

Việc xây dựng một hệ sinh thái AI an toàn vì vậy cần được triển khai một cách toàn diện, từ quản trị dữ liệu, quản trị rủi ro đến bảo đảm an ninh trong suốt quá trình thiết kế, phát triển và vận hành hệ thống. Đồng thời, theo các chuyên gia, cần tăng cường sự phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước, cộng đồng doanh nghiệp và các tổ chức chuyên môn nhằm hoàn thiện chính sách, cơ chế quản trị và tiêu chuẩn kỹ thuật, tiệm cận với các chuẩn mực quốc tế.

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá. Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả cơ hội này, việc xây dựng một nền tảng an ninh mạng vững chắc, nơi đổi mới sáng tạo đi đôi với an toàn và kiểm soát rủi ro, sẽ là điều kiện tiên quyết, bảo đảm cho sự phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên số.

Có thể bạn quan tâm

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi trình bày Báo cáo thẩm tra về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2027. (Ảnh: DUY LINH)

Kịch bản điều hành năm 2027: Cần tính đến độ trễ của các cú sốc năm 2026

Về dự kiến Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2027, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội lưu ý kịch bản điều hành năm 2027 cần tính đến độ trễ của các cú sốc năm 2026, nhất là khả năng giá năng lượng tiếp tục ở mức cao, lạm phát “dồn nén” khi các biện pháp hỗ trợ thuế, phí được điều chỉnh.

Đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công, bảo đảm tiến độ thực hiện các công trình, dự án. (Ảnh: MP)

Gắn xếp loại giải ngân với tiến độ thực hiện kế hoạch vốn

Từ kỳ báo cáo tháng 10/2026, việc chấm điểm giải ngân vốn đầu tư công được áp dụng chính thức với điều kiện xếp loại cao nhất gắn với tỷ lệ giải ngân thực tế. Bộ Tài chính đồng thời điều chỉnh thời hạn cập nhật dữ liệu, cách đánh giá chấp hành chế độ báo cáo để thống nhất quá trình thực hiện.

Một góc thành phố Quảng Ninh. (Ảnh: PHƯƠNG TRÀ)

Động lực tăng trưởng mới của thành phố trẻ Quảng Ninh

Với tinh thần gần dân, sát dân, để người dân được hưởng thụ những thành quả phát triển kinh tế-xã hội, thời gian qua, Quảng Ninh đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách, nghị quyết sát với thực tiễn, đời sống Nhân dân, coi đây là động lực tăng trưởng bền vững và phát triển kinh tế-xã hội của thành phố trong giai đoạn mới.

Hội nghị thường niên của IMF và WBG năm 2026 diễn ra tại Bangkok, Thái Lan. (Ảnh: XUÂN SƠN)

Hội nghị IMF-WBG định hướng hợp tác quốc tế thúc đẩy tăng trưởng bền vững

Ngày 16/10, Phiên toàn thể Hội nghị thường niên của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) và Nhóm Ngân hàng Thế giới (WBG) năm 2026 diễn ra tại Bangkok, Thái Lan. Triển vọng kinh tế toàn cầu, những thách thức và định hướng hợp tác quốc tế nhằm thúc đẩy tăng trưởng bền vững, bao trùm là các vấn đề được quan tâm hàng đầu tại sự kiện.

Tỉnh Sơn La tổ chức họp bàn giải pháp thực hiện kịch bản tăng trưởng quý IV năm 2026. Hội nghị được kết nối trực tuyến đến 75 điểm cầu xã, phường trong tỉnh. (Ảnh: QUỐC TUẤN)

Sơn La dồn lực tháo gỡ điểm nghẽn, tạo đột phá tăng trưởng cuối năm

Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) 9 tháng năm 2026 của tỉnh Sơn La đạt 5,59%, thấp hơn kịch bản đề ra, tạo áp lực lớn đối với mục tiêu tăng trưởng cả năm. Trong hơn 2 tháng còn lại, Sơn La đang tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn, quyết tâm hoàn thành cao nhất các chỉ tiêu phát triển kinh tế-xã hội.

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Chứng khoán ngày 16/10: Cổ phiếu ngân hàng nâng đỡ thị trường, VN-Index phục hồi hơn 7 điểm

Phiên giao dịch ngày 16/10, thị trường chứng khoán Việt Nam ghi nhận sự phục hồi tích cực. VN-Index tăng 0,45%, lên 1.705,91 điểm, nhờ lực đỡ từ nhóm ngân hàng cùng diễn biến tích cực của cổ phiếu bán lẻ và bảo hiểm. Dù sắc xanh chiếm ưu thế, thanh khoản giảm và nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục bán ròng hơn 559 tỷ đồng.

Ngành phân bón Việt Nam đẩy mạnh đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng, phát triển các dòng phân bón hữu cơ, sinh học và thân thiện với môi trường.

Siết quản lý, ngăn chặn phân bón giả

Tình trạng phân bón giả, kém chất lượng gây thiệt hại cho người nông dân, ảnh hưởng đến doanh nghiệp chân chính và sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp. Hoàn thiện pháp luật, nâng cao hiệu quả kiểm tra, xử lý và tăng cường phối hợp giữa các bên là những giải pháp cần thiết để làm sạch thị trường.

Những con số ấn tượng sau các phiên đối thoại địa phương của Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam năm nay. (Ảnh: Ban Tổ chức VPFS cung cấp)

Cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết 68 qua đối thoại chính quyền-doanh nghiệp-chuyên gia

Sau 34 phiên đối thoại tại các địa phương trên khắp mọi miền đất nước và tại Singapore, Diễn đàn Kinh tế Tư nhân Việt Nam (VPFS) 2026 đã hình thành cách tiếp cận mới nhằm đưa các vấn đề thực tế trong sản xuất, kinh doanh vào phân tích, sàng lọc, tổng hợp và đề xuất giải pháp ở cấp vùng, cấp cao.

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: BẢO HÂN)

Tăng cường chuỗi giá trị cây trồng an toàn

Ngày 16/10, Trung tâm Khuyến nông quốc gia (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) tổ chức hội nghị tổng kết dự án “Tăng cường chuỗi giá trị cây trồng an toàn tại các tỉnh phía bắc Việt Nam”.

Đại biểu chụp ảnh lưu niệm. (Ảnh: ULAW)

Từ thành tựu đổi mới đến yêu cầu phát triển mới

40 năm là khoảng thời gian đủ dài để kiểm nghiệm một đường lối phát triển, đồng thời cho phép giới nghiên cứu đánh giá những giá trị đã được khẳng định, những vấn đề còn bỏ ngỏ và những yêu cầu mới đang đặt ra.