Bà Bàn Minh Toan cùng các phụ nữ Dao Lù Gang quây quần bên bếp lửa thực hiện công đoạn sơn đầu, trong không gian sinh hoạt đậm chất cộng đồng.
Bà Bàn Minh Toan cùng các phụ nữ Dao Lù Gang quây quần bên bếp lửa thực hiện công đoạn sơn đầu, trong không gian sinh hoạt đậm chất cộng đồng.

[Ảnh] Giữ nếp sống Dao qua mái tóc sơn

Trên đỉnh Mẫu Sơn, bà Bàn Minh Toan, người Dao Lù Gang ở xã Công Sơn, huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn, vẫn bền bỉ gìn giữ tục sơn đầu bằng sáp ong, nét đẹp văn hóa đang dần mai một.

Theo lời kể của bà Toan, từ thuở còn là thiếu nữ, bà đã được mẹ hướng dẫn tỉ mỉ từng công đoạn: từ việc nhổ lông tơ bằng “mù chẳn”, một loại nhíp đặc trưng, đến cách chải sáp ong nóng bằng chiếc lược làm từ lông nhím, và vấn tóc thành từng búi tròn đều đặn.

“Con gái mà không biết sơn đầu, không biết vấn khăn là chưa lớn”, bà cười hiền, ánh mắt đầy hoài niệm.

ndo_br_dsc0115.jpg
Bà Toan khéo léo se từng lọn tóc đã thấm sáp, trong khi một phụ nữ khác nhẹ nhàng giữ nếp để tóc vào đúng dáng.
ndo_br_083a9527.jpg
Hong tóc bên bếp lửa, công đoạn quan trọng giúp sáp thấm đều vào tóc.
ndo_br_dsc0299.jpg
Chiếc lược lông nhím và dụng cụ phết sáp, những vật dụng tuy giản dị nhưng mang đậm giá trị truyền thống.

Quy trình sơn đầu đòi hỏi sự tỉ mỉ, kiên nhẫn và hiểu biết sâu sắc. Tóc được làm sạch quanh trán bằng mù chẳn. Sau đó dùng dùng lược nhúng sáp rồi chải đều lên từng lọn tóc. Tóc phải được hong ngay trên ngọn lửa để sáp không bị khô cứng, giữ được độ dẻo khi tạo kiểu. Từng lọn nhỏ được se chặt, cuộn tròn từ đỉnh đầu rồi vấn thành búi gọn ghẽ. Cuối cùng, một chiếc khăn truyền thống phủ lên trên, hoàn thiện cho mái tóc sơn.

ndo_br_dsc0223.jpg
Phụ nữ trong bản quây quần trò chuyện, truyền dạy cách chải tóc, vừa để làm đẹp, vừa để giữ gìn ký ức bản làng.

Hiện nay, tục sơn đầu không còn phổ biến như trước. Theo bà Toan, chỉ trong những dịp đặc biệt như lễ hội, Tết bản, người dân mới thực hiện phong tục này. Thế hệ trẻ ít người còn biết cách chải tóc bằng sáp ong, phần vì thiếu thời gian, phần vì không còn ai truyền dạy. “Giờ muốn làm tóc cũng phải rủ nhau, chứ một mình thì khó lắm. Tôi biết được là nhờ mẹ dạy, rồi tự làm, tự nhớ”, bà trải lòng.

ndo_br_dsc9877.jpg
Bà Toan cẩn thận phết sáp lên tóc, động tác nhuần nhuyễn từng là biểu tượng và nề nếp của người phụ nữ Dao xưa.
ndo_br_dsc0250.jpg
Mái tóc sau khi sơn xong, bóng như quánh sáp, kết quả của sự khéo léo và công phu.
ndo_br_dsc0347.jpg
Bà Bàn Minh Toan với mái tóc đã hoàn thiện, phủ khăn, một biểu tượng bình dị mà sâu sắc của vẻ đẹp truyền thống.

Mái tóc sơn giờ không còn là thước đo trưởng thành như xưa nhưng qua đôi tay cần mẫn của những người phụ nữ như bà Toan, nếp cũ vẫn được nâng niu giữ gìn, từ gian bếp nhỏ giữa núi rừng Mẫu Sơn đến ký ức của bản làng.

Có thể bạn quan tâm

Sự kiện “Chào đón Gà lôi lam mào trắng trở về quê hương” diễn ra chiều 4/8, tại bản Bang, xã Kim Ngân, tỉnh Quảng Trị.

Đưa 10 cá thể Gà lôi lam mào trắng trở về Quảng Trị

Chiều 4/8, tại bản Bang, xã Kim Ngân, Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên Việt phối hợp Ban quản lý Khu dự trữ thiên nhiên Đông Châu-Khe Nước Trong tổ chức sự kiện “Chào đón Gà lôi lam mào trắng trở về quê hương”. Việc làm này có ý nghĩa đặc biệt đối với công tác bảo tồn thiên nhiên và bảo tồn đa dạng sinh học của tỉnh Quảng Trị.

Dự án Trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở xã Hạnh Lâm dự kiến hoàn thành vào giữa tháng 8/2026.

Quyết tâm hoàn thành trường nội trú liên cấp cho năm học mới

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về đẩy nhanh tiến độ các công trình phục vụ giáo dục vùng khó khăn, tỉnh Nghệ An đang quyết liệt triển khai “Chiến dịch 90 ngày đêm cao điểm” tại các dự án trường nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở ở khu vực biên giới, kịp thời phục vụ năm học mới cho học sinh vùng sâu, vùng xa

Người dân xã Đan Hải được tiếp cận nhiều tiện ích từ môi trường số thông qua nỗ lực nâng cao hiệu quả công việc của cán bộ các phòng, ban chuyên môn.

Đưa tiện ích số đến với người dân

Những ngày đầu thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, khi nhiều người dân phải đến từ sáng sớm để chờ làm thủ tục hành chính, anh Trần Viết Hồng - công chức phụ trách công nghệ thông tin xã Đan Hải (tỉnh Hà Tĩnh) đã trăn trở tìm lời giải.

Rừng đặc dụng ở Nam Quảng Trị xanh tốt ngút ngàn.

Nguồn lực mới từ những cánh rừng xanh Quảng Trị

Hơn 402 tỷ đồng tiền chuyển nhượng kết quả giảm phát thải đã về Quảng Trị. Từ nguồn lực mới này, hàng chục tỷ đồng tiếp tục được phân bổ cho chủ rừng, cộng đồng và lực lượng bảo vệ rừng, mở ra hướng phát triển kinh tế rừng gắn với thị trường tín chỉ carbon.

Khu du lịch sinh thái Sài Gòn-Bảo Ninh ở phường Đồng Hới thi công dang dở rồi bỏ hoang nhiều năm.

Gỡ khó cho dự án đầu tư ngoài ngân sách

Tại tỉnh Quảng Trị, nguồn vốn đầu tư ngoài ngân sách nhà nước đã khẳng định vai trò là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Bên cạnh các dự án đã hoàn thành và đi vào hoạt động, vẫn còn hàng trăm dự án chậm tiến độ chưa được xử lý dứt điểm dẫn tới lãng phí đất đai và nguồn lực phát triển.

Phường Trúc Lâm đầu tư thiết bị hỗ trợ công dân chứng thực điện tử, đăng ký giải quyết đề xuất hành chính.

Thanh Hóa nỗ lực xây dựng chính quyền số

Chính quyền số ở tỉnh Thanh Hóa hiện thúc đẩy dịch chuyển quản lý hành chính truyền thống sang quản trị dựa trên dữ liệu số, nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Hội nghị biểu dương các điển hình tiên tiến năm 2026 của Hội Cựu chiến binh xã Hương Phố, tỉnh Hà Tĩnh (ảnh Văn Định)

Ấm áp nghĩa tình đồng đội

Phát huy phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ, thời gian qua, hội viên Hội Cựu chiến binh xã Hương Phố (tỉnh Hà Tĩnh) luôn gương mẫu đi đầu trong phong trào thi đua yêu nước. Các hội viên tích cực tham gia làm kinh tế, giữ gìn an ninh trật tự địa phương, chung sức xây dựng nông thôn mới.

Người lao động tìm hiểu việc làm tại ngày hội giới thiệu, tư vấn việc làm ở Khu Công nghiệp WHA.

Hơn 7.200 lao động ở Nghệ An được hưởng trợ cấp thất nghiệp trong 6 tháng đầu năm

Theo báo cáo của Trung tâm Dịch vụ việc làm Nghệ An, trong 6 tháng đầu năm 2026, đơn vị đã tiếp nhận 7.904 hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp. Trung tâm đã tham mưu Sở Nội vụ ban hành 7.272 quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp, tổng kinh phí gần 179,8 tỷ đồng, tăng 12,34% so cùng kỳ năm trước.

Dòng chữ "Bác Hồ sống mãi" trên núi Nhón được tôn tạo bằng vôi trắng từ những năm trước đây.

Gìn giữ dòng chữ “Bác Hồ sống mãi” trên núi Nhón

Hơn nửa thế kỷ sau ngày được dựng trên sườn núi Nhón, dòng chữ “Bác Hồ sống mãi” vẫn đang được bảo tồn bằng sự chung sức của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân Nghệ An. Việc làm ấy không chỉ gìn giữ một biểu tượng lịch sử, mà còn tiếp nối truyền thống cách mạng, góp phần bồi đắp thế trận lòng dân từ cơ sở.

Hơn 200.000 học sinh Nghệ An sẽ được ưu tiên sử dụng sách giáo khoa miễn phí trong năm học mới.

Hơn 200.000 học sinh Nghệ An sẽ được ưu tiên sử dụng sách giáo khoa miễn phí trong năm học mới

Ngày 1/8, thông tin từ Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An cho biết, địa phương vừa hoàn thành việc rà soát nhu cầu sử dụng sách giáo khoa của hơn 1.000 trường học trong toàn tỉnh để chuẩn bị cho năm học 2026-2027. Qua đó, có hàng chục nghìn học sinh thuộc đối tượng cần được ưu tiên để mượn, sử dụng sách giáo khoa.

Tuyên truyền pháp luật cho học sinh Trường trung học phổ thông Lê Lợi, xã Tân Phú, tỉnh Nghệ An. (Ảnh: CÔNG AN NGHỆ AN)

Hiệu quả từ mô hình "3 cùng với thanh thiếu niên" ở Nghệ An

Nhằm góp phần nâng cao nhận thức pháp luật, hỗ trợ thanh thiếu niên hoàn thiện nhân cách, ổn định cuộc sống, phòng ngừa vi phạm pháp luật ngay từ cơ sở, Công an tỉnh Nghệ An và Tỉnh đoàn Nghệ An phối hợp triển khai mô hình “3 cùng với thanh, thiếu niên”. Sau gần một năm triển khai, mô hình bước đầu phát huy hiệu quả rõ nét.