Bến đò Cố Xin - Địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng

Bến đò mang tên vợ chồng người chèo đò ngang đưa khách qua sông Lam, thuộc xóm Hưng Xuân 1, xã Hưng Nguyên Nam, tỉnh Nghệ An. Khi phà Bến Thủy bị đế quốc Mỹ đánh phá ác liệt, bến đò nhỏ sau lũy tre làng trở thành nơi tiếp nối đường chi viện cho chiến trường miền nam.

Tấm biển chỉ dẫn mang dòng chữ “Di tích lịch sử cấp tỉnh: Bến đò Cố Xin” được đặt ở phía ngoài con đường đê ven sông Lam.
Tấm biển chỉ dẫn mang dòng chữ “Di tích lịch sử cấp tỉnh: Bến đò Cố Xin” được đặt ở phía ngoài con đường đê ven sông Lam.

Mặc dù hiểm nguy, Cố Xin vẫn kiên trì bám trụ, chèo thuyền để đưa bộ đội vượt sông. Từ đây, các đoàn tiếp tục theo hướng đường 15A, qua phà Linh Cảm, Ngã ba Đồng Lộc, nối vào đường mòn Hồ Chí Minh.

Mặc cho mưa bom, bão đạn

Cố Xin tên thật là Lưu Xuân Khuồi (sinh năm 1910), vợ là Phạm Thị Diện (sinh năm 1915), có năm người con (hai gái, ba trai), dựng nhà ở cạnh bến sông Lam, xã Hưng Xuân, huyện Hưng Nguyên cũ (nay là xã Hưng Nguyên Nam). Khi đế quốc Mỹ đánh phá các tuyến giao thông trọng điểm nhằm cắt đứt tuyến đường chi viện từ miền bắc vào miền nam, vợ chồng Cố Xin được xã giao nhiệm vụ chở bộ đội vượt sông.

Không kể ngày đêm, mặc cho mưa bom bão đạn, Cố Xin luôn vững tay chèo để đưa bộ đội qua sông an toàn. Nắm được nguồn tin bộ đội qua sông ở đoạn này, địch cho máy bay tăng cường đánh phá, phá tan nhà cửa, làng mạc, làm chết nhiều dân thường.

Những tư liệu được ghi lại trong cuốn sách về lịch sử đảng bộ địa phương phần nào nói lên sự ác liệt ở bến đò nhỏ này: “Ngày 20/5/1967, một chiếc ca-nô quân đội kéo hai xà-lan vận chuyển đạn trong đêm bị trúng thủy lôi của địch chìm tại bến đò Cố Xin. Toàn bộ 800 tấn đạn cao xạ 100 ly bị nhấn chìm dưới lòng sông. Được lệnh của cấp trên, lực lượng dân quân và nhân dân địa phương tổ chức trục vớt xà-lan và số đạn nói trên. Mấy tháng liền, hàng trăm người dân tập trung từ 18 giờ tối đến 4 giờ sáng ngày hôm sau để trục vớt, đẩy xà-lan vào bờ và bốc dỡ đạn pháo, lau chùi, cất giữ vào các nhà dân. Ngày 16/6/1967, máy bay Mỹ đánh vào khu vực ga và cầu Yên Xuân làm ba người chết, đốt cháy cửa hàng mua bán xã Hưng Xuân. Ngày 4/3/1968, máy bay Mỹ đánh vào bến đò Cố Xin trong lúc nhân dân vượt sông sang vùng bên để sản xuất, làm bốn người chết, bảy người bị thương...”.

Bà Hoàng Thị Dung, nguyên Xã đội trưởng xã Hưng Xuân cũ nhớ lại, thời điểm đó, bà được giao phụ trách đưa bộ đội vượt sông. Có ngày, máy bay giặc ném bom đến ba, bốn lần.

Mặc dù vậy, cố Khuồi vẫn kiên cường, dùng bèo tây, lá cây đùng đình để ngụy trang thuyền. Ngày 19/3/1968, sau khi thuyền chở bộ đội qua sông, trên đường quay về thì máy bay Mỹ đột ngột đến dội bom, khiến cố và một người phụ chèo ngã xuống. Trận bom ấy cũng khiến vợ cố Khuồi bị thương nặng, một thời gian sau cũng qua đời.

Ngày cha mất, ông Lưu Văn Tín (sinh năm 1949, con trai cả của cố Lưu Xuân Khuồi) đang làm ở Công ty đường sông Nghệ An. Khi nhận được tin, ông trở về chăm lo cho các em và tiếp tục thay cha mình chèo thuyền chở bộ đội vượt sông.

“Khi cha mẹ mất, cuộc sống mấy anh em rất khốn khó, bơ vơ. Lúc đó, em gái tôi mới 5 tuổi phải đi ở cho nhà người ta; còn chú Tâm (ông Lưu Văn Tâm, sinh năm 1956, em trai ông Tín) sau đó cũng xin đi bộ đội để diệt giặc, trả thù cho cha mẹ”, ông Tín nghẹn ngào kể.

Cần được quan tâm đúng mức

Trải qua bao năm tháng đầy bi hùng, Bến đò Cố Xin năm xưa giờ là lạch nước nhỏ, trở thành nơi neo đậu những chiếc thuyền chài cư dân ven sông. Dù bến đò không còn hoạt động nữa, nhưng tên Bến đò Cố Xin vẫn vang vọng trong lòng người dân địa phương.

Còn về các con của vợ chồng Cố Xin, phần lớn đều sinh sống, làm ăn ở gần bến đò xưa, nơi gắn bó với cuộc đời các bậc sinh thành, và tuổi thơ đầy nhọc nhằn, lam lũ. Hiện gia đình còn lưu giữ tấm ván còn lại của chiếc thuyền bị bom đánh vỡ năm ấy. Giữa cảnh thiếu thốn thời chiến, anh em ông Tín dùng để kê chỗ nằm trong căn lều cũ.

Bến đò Cố Xin được xếp hạng Di tích lịch sử cấp tỉnh vào tháng 12/2024. Theo quyết định của Ủy ban nhân dân huyện Hưng Nguyên cũ về việc phê duyệt Quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500, Di tích Lịch sử Bến đò Cố Xin với tổng diện tích được quy hoạch gần 1.200 ha và gồm các hạng mục: Lối vào, bia dẫn tích, cây xanh, thảm cỏ, mặt nước...

Việc Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An xếp hạng Bến đò Cố Xin là Di tích lịch sử cấp tỉnh tiếp tục khẳng định giá trị lịch sử, khoa học của di tích; đồng thời, nhằm tri ân công lao to lớn của Cố Xin và nhân dân địa phương trong cuộc kháng chiến giành độc lập, tự do cho dân tộc; giáo dục truyền thống yêu nước, cách mạng hào hùng cho thế hệ trẻ.

Thế nhưng, hiện nay, ngoài tấm biển chỉ dẫn mang dòng chữ “Di tích lịch sử cấp tỉnh: Bến đò Cố Xin” được đặt ở phía ngoài con đường đê ven sông Lam, thì Di tích Bến đò Cố Xin hiện vẫn chỉ là một bãi sông nhỏ với vài bụi tre và lối xuống quanh co, trơn trượt bùn đất.

Trước thực trạng này, các con Cố Xin bày tỏ nguyện vọng các chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan sớm đầu tư xây dựng các hạng mục của di tích. Đây cũng chính là kiến nghị của bà Nguyễn Thị Hồng, Bí thư kiêm Trưởng thôn Hưng Xuân 1 và nhân dân địa phương.

Ông Cao Anh Đức, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Hưng Nguyên Nam cho biết: Việc tôn tạo, đầu tư các hạng mục thuộc Di tích Bến đò Cố Xin được địa phương xác định là việc làm ý nghĩa, cần thiết. Tuy nhiên, bên cạnh cần giải quyết các vướng mắc liên quan đất đai, công trình trên đất, công tác đầu tư còn phụ thuộc nguồn vốn đầu tư công hằng năm.

Trong điều kiện hiện nay, xã đang ưu tiên đầu tư các công trình cấp bách hơn và các công trình xây dựng nông thôn mới. Địa phương cũng đã có những dự tính về việc triển khai các hạng mục thuộc Di tích Bến đò Cố Xin thời gian tới nhằm tôn tạo, phát huy giá trị di tích trong giáo dục truyền thống cách mạng của quê hương.

Có thể bạn quan tâm

Cảng Mỹ Thủy luôn sôi động dù mới đưa vào khai thác.

Quảng Trị “vươn đông, tỏa tây”

Trong chiến lược phát triển không gian kinh tế-xã hội theo định hướng “vươn đông, tỏa tây” mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã gợi mở khi làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Trị mới đây, địa phương đang đứng trước vận hội lịch sử để chuyển mình mạnh mẽ.

Bí thư Thành ủy Huế Nguyễn Đình Trung phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc với Đảng ủy Đại học Huế.

Không để lãng phí chất xám của đội ngũ nhà khoa học

Với gần 77.000 sinh viên và gần 2.000 giảng viên cơ hữu, Đại học Huế là nguồn lực tri thức lớn của thành phố Huế. Phát huy nguồn lực này không chỉ là nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học mà còn đưa kết quả nghiên cứu tham gia giải quyết những vấn đề thực tiễn của địa phương.

Thành phố Huế được vinh danh tại Giải thưởng Chuyển đổi số Việt Nam năm 2026 ở hạng mục “Cơ quan nhà nước chuyển đổi số xuất sắc” qua nền tảng Hue-S và IOC (Ảnh HueIOC)

Dấu ấn chuyển đổi số, kiến tạo đô thị di sản thông minh

Được vinh danh tại Giải thưởng Chuyển đổi số Việt Nam 2026, cùng việc đưa ba nền tảng số phục vụ người dân, doanh nghiệp và nhà đầu tư vào hoạt động, thành phố Huế tiếp tục khẳng định hướng đi lấy dữ liệu làm nền tảng, công nghệ làm động lực, con người làm trung tâm, hướng đến chính quyền số hiện đại, đô thị di sản thông minh.

Ngăn chặn xuất, nhập cảnh trái phép

Hoạt động xuất, nhập cảnh trái phép trên tuyến biên giới tỉnh Quảng Trị diễn biến phức tạp, với các đường dây móc nối giữa đối tượng trong nước và nước ngoài, tổ chức đưa người qua biên giới bằng nhiều thủ đoạn tinh vi.

Các đơn vị ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác về du lịch y tế, chăm sóc sức khỏe. (Ảnh: BTC)

Huế định hình hệ sinh thái du lịch, mở hướng tăng trưởng mới

Trước yêu cầu đổi mới sản phẩm, mở rộng thị trường và nâng cao sức cạnh tranh điểm đến, thành phố Huế đang triển khai nhiều giải pháp kích cầu, cơ cấu lại hoạt động du lịch. Trong đó, phát triển du lịch y tế, chăm sóc sức khỏe cùng những sản phẩm sáng tạo gắn với di sản được kỳ vọng tạo động lực tăng trưởng mới.

Phường Nam Sầm Sơn sử dụng rô-bốt hướng dẫn công dân đăng ký, giải quyết hồ sơ hành chính trực tuyến. (Ảnh: Trung tâm Cung ướng dịch vụ công tỉnh Thanh Hóa)

Dịch vụ công lưu động ở Thanh Hóa

Lấy người dân làm trung tâm, các tổ dịch vụ công lưu động ở Thanh Hóa đã chủ động tiếp cận, giải quyết yêu cầu hành chính của công dân. Hiệu quả của mô hình chính là thước đo của nền hành chính nhân văn, phụng sự.

Khu lưu niệm Đại tướng Võ Nguyên Giáp ở thôn An Xá, xã Lệ Thủy. (Ảnh: HP)

Quảng Trị đầu tư 360 tỷ đồng làm đường nối Quốc lộ 1 đến Nhà lưu niệm Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Chiều 30/10, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị ban hành quyết định phê duyệt chủ trương đầu tư dự án đường từ Quốc lộ 1 đến Nhà lưu niệm Đại tướng Võ Nguyên Giáp kết nối đường Hồ Chí Minh nhánh đông. Dự án góp phần hoàn thiện hệ thống đường ngang kết nối trục đông-tây phục vụ phát triển kinh tế-xã hội khu vực huyện Lệ Thủy (cũ).

Những tiết mục nghệ thuật mở đầu chương trình khai mạc DACC 2026. (Ảnh: TÙNG LÂM)

Khai mạc sự kiện Kết nối nghệ thuật sáng tạo Đà Nẵng: Đánh thức không gian di sản

Ngày 30/10, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Đà Nẵng chính thức khai mạc sự kiện Kết nối nghệ thuật sáng tạo Đà Nẵng (DACC 2026) với chủ đề “Lịch sử của Ngày mai”. Sự kiện diễn ra từ nay đến hết ngày 8/11 tại hai bảo tàng lớn của thành phố là Bảo tàng Đà Nẵng và Bảo tàng Điêu khắc Chăm.

(Ảnh người dân cung cấp)

Thanh Hóa xử lý lái xe ô-tô lắp đèn gây chói phía sau

Qua phản ánh của người dân trên ứng dụng VNeTraffic về việc xe ô-tô lắp thêm đèn phía sau gây chói mắt, ảnh hưởng đến an toàn giao thông, Phòng Cảnh sát giao thông (Công an tỉnh Thanh Hóa) đã khẩn trương xác minh, làm rõ và lập biên bản vi phạm hành chính đối với người điều khiển phương tiện.

Đơn vị thi công san gạt mặt bằng để xây dựng Trường nội trú liên cấp xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị tại bản Rào Tràng. (Ảnh: HG)

Quảng Trị nghiên cứu phương án bổ sung điện mặt trời mái nhà tại các trường nội trú liên cấp

Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị vừa có văn bản chỉ đạo việc đẩy nhanh tiến độ triển khai thực hiện 11 trường phổ thông nội trú tiểu học và trung học cơ sở thuộc giai đoạn 2. Trong đó đề nghị nghiên cứu phương án bổ sung điện mặt trời mái nhà nhằm tận dụng nguồn năng lượng tái tạo tại các trường nội trú liên cấp. 

Đại úy Nguyễn Mạnh Cường tham gia hỗ trợ hiến máu. (Ảnh: Công an tỉnh Thanh Hóa)

Kịp thời hiến máu cứu bệnh nhân nguy kịch trong đêm

Trước tình trạng bệnh nhân nguy kịch cần truyền máu, tiểu cầu khẩn cấp, các thành viên Câu lạc bộ Ngân hàng máu sống Công an tỉnh Thanh Hóa đã nhanh chóng có mặt tại bệnh viện, kịp thời hỗ trợ công tác cấp cứu, điều trị.