Tục Kiêng gió - Nét văn hóa tâm linh đặc sắc của đồng bào Dao Thanh Phán ở Quảng Ninh

Mỗi dịp 4/4 (Âm lịch) hằng năm, bản làng người Dao Thanh Phán ở xã Đồng Văn, huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh lại rộn ràng trong sắc màu của lễ hội Kiêng gió, một nghi lễ dân gian đậm đà bản sắc văn hóa, thể hiện niềm tin sâu sắc của đồng bào Dao vào sự giao hòa giữa con người với thiên nhiên. Không chỉ là ngày hội văn hóa tâm linh, lễ hội Kiêng gió còn là điểm hẹn của cộng đồng, nơi người dân các dân tộc cùng nhau gặp gỡ, vui chơi và lan tỏa tinh thần đoàn kết.
Người dân tham gia thi giã bánh dày - một hoạt động truyền thống trong ngày hội Kiêng gió.
Người dân tham gia thi giã bánh dày - một hoạt động truyền thống trong ngày hội Kiêng gió.

Theo tín ngưỡng của đồng bào Dao Thanh Phán, vào ngày 4/4 âm lịch, nếu trong nhà có người thì thần gió sẽ không thể vào. Vì thế, cả gia đình sẽ rời nhà từ sáng sớm, để khi thần gió đến sẽ cuốn đi những rủi ro, phiền muộn của năm cũ, đồng thời mang theo điều lành, sự ấm no, may mắn đến cho gia chủ.

Thiếu nữ Dao Thanh Phán chuẩn bị đi chơi hội Kiêng gió với trang phục truyền thống rực rỡ sắc đỏ.
Thiếu nữ Dao Thanh Phán chuẩn bị đi chơi hội Kiêng gió với trang phục truyền thống rực rỡ sắc đỏ.

Người Dao quan niệm rằng, trong ngày này không nên khởi sự hay làm bất cứ công việc gì, từ việc làm nương đến dựng nhà đều có thể gặp điều chẳng lành.

Chính vì thế, vào ngày hội, cả bản cùng rủ nhau "mì sèng phẩy hêy dảo", tiếng Dao nghĩa là “đi chơi chợ mùng bốn tháng tư”.

Phiên chợ hội nơi vùng biên viễn bừng lên trong sắc đỏ rực của váy áo người Dao, xen lẫn sắc xanh của người Sán Chỉ, sắc chàm của người Tày.

Đông vui nhất là khi người người, nhà nhà tham gia vào chuỗi hoạt động thi văn nghệ, trò chơi dân gian như kéo co, đẩy gậy, đánh quay, giã bánh dày…

Những chiếc bánh dày, biểu tượng cho sự no đủ, gắn kết trong ngày hội Kiêng gió.
Những chiếc bánh dày, biểu tượng cho sự no đủ, gắn kết trong ngày hội Kiêng gió.
Không khí sôi nổi tại phần thi kéo co giữa các thôn, bản trong ngày hội.
Không khí sôi nổi tại phần thi kéo co giữa các thôn, bản trong ngày hội.

Anh Dường Phúc Thoan, thôn Khe Tiền, xã Đồng Văn, tự hào chia sẻ: “Hội Kiêng gió tuy chỉ diễn ra một lần mỗi năm, nhưng lại là dịp rất thiêng liêng và được chờ đón. Đây là cơ hội để các thế hệ, đặc biệt là thanh niên Dao gặp gỡ, kết bạn, hát giao duyên, đối đáp bằng các làn điệu truyền thống…”

Thi đẩy gậy, môn thể thao thể hiện sức mạnh và sự khéo léo của thanh niên người Dao.
Thi đẩy gậy, môn thể thao thể hiện sức mạnh và sự khéo léo của thanh niên người Dao.

Không chỉ thu hút người dân địa phương, lễ hội Kiêng gió còn hấp dẫn đông đảo du khách thập phương và cả bạn bè quốc tế. Họ tìm đến không chỉ để hòa mình vào không khí lễ hội, mà còn để tìm hiểu một phong tục độc đáo gắn liền với đời sống tâm linh vùng cao.

Đặc biệt, năm nay, lễ hội càng thêm ý nghĩa khi “Tục Kiêng gió của người Dao tại xã Đồng Văn” vinh dự được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Du khách nước ngoài hào hứng tham gia các hoạt động văn hóa cùng người dân địa phương tại lễ hội.
Du khách nước ngoài hào hứng tham gia các hoạt động văn hóa cùng người dân địa phương tại lễ hội.

Ngoài các hoạt động nghệ thuật và trò chơi dân gian, du khách còn được chiêm ngưỡng nét tinh xảo trong kỹ thuật thêu thùa, dệt vải trang phục truyền thống của người Dao.

Những bàn tay khéo léo của các thiếu nữ tái hiện sinh động một phần đời sống văn hóa đã ăn sâu vào tiềm thức của người dân.

Cô gái Dao Thanh Phán chăm chút từng đường kim mũi chỉ trong phần thi thêu hoa văn
Cô gái Dao Thanh Phán chăm chút từng đường kim mũi chỉ trong phần thi thêu hoa văn

Lễ hội Kiêng gió cũng là dịp để quảng bá, kết nối và phát triển du lịch văn hóa cộng đồng. Ông Tằng Vằn Dào, Phó Chủ tịch UBND xã Đồng Văn, chia sẻ: “Tục Kiêng gió không chỉ là nghi lễ tâm linh, mà còn là thông điệp sâu sắc về sự gắn bó cộng đồng. Việc được công nhận là di sản quốc gia vừa là vinh dự, vừa là trách nhiệm để tiếp tục bảo tồn, phát huy truyền thống quý báu của cha ông”.

Hội Kiêng gió năm nay diễn ra từ ngày 30/4 đến 4/5, với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch đặc sắc. Đây được xem là sự kiện mở đầu cho mùa du lịch hè năm 2025, góp phần đưa Bình Liêu từng bước trở thành điểm đến du lịch văn hóa và sinh thái hấp dẫn của khu vực Đông Bắc.

Có thể bạn quan tâm

Vương Thị Trang (bên trái) học nghề dệt vải, nhuộm chàm từ mẹ và các chị em trong bản.

Giữ sắc chàm bản địa trên trang phục truyền thống

Bao đời nay, sắc chàm đen huyền trên trang phục truyền thống là một vẻ đẹp riêng của người Nùng An - một nhánh của dân tộc Nùng ở Cao Bằng. Khi nghề dệt vải, nhuộm chàm đứng trước nguy cơ mai một, dự án Nùng Indigo của những người trẻ Cao Bằng đang nỗ lực tạo thêm không gian để gìn giữ và lan tỏa các giá trị văn hóa dân tộc.

Đại diện Ban tổ chức, Ban Giám khảo chụp ảnh kỷ niệm cùng các thí sinh tham gia cuộc thi. (Ảnh: Khánh Lan)

Hơn 700 thiếu nhi Việt Nam và quốc tế tham gia Cuộc thi vẽ tranh “Em yêu Hà Nội - Thành phố vì hòa bình”

Cuộc thi vẽ tranh quốc tế góp phần quảng bá hình ảnh Hà Nội - Thành phố vì hòa bình, Thành phố sáng tạo, “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”, đồng thời giáo dục thiếu nhi về tình yêu quê hương, đất nước, tình yêu hòa bình và tinh thần đoàn kết, hữu nghị giữa thiếu nhi Việt Nam với bạn bè quốc tế.

Di tích quốc gia đặc biệt Tháp Pô Klong Garai (phường Đô Vinh) - nơi diễn ra nghi thức chính của Lễ hội Katê hằng năm. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Khánh Hòa: Sẵn sàng vui đón Lễ hội Katê 2026

Những ngày đầu tháng 10, không khí đón Lễ hội Katê đã rộn ràng khắp các làng Chăm ở phía nam tỉnh Khánh Hòa. Từ những con đường làng rực rỡ sắc màu đến các đền, tháp cổ kính, mọi công việc chuẩn bị đang khẩn trương hoàn tất. 

Kể chuyện phố phường và con người Hà Nội qua triển lãm “Mơ về nơi bắt đầu”

Kể chuyện phố phường và con người Hà Nội qua triển lãm “Mơ về nơi bắt đầu”

Ba họa sĩ, ba phong cách nghệ thuật, nhưng có một điểm chung là tình yêu và những miền ký ức gắn với Hà Nội. Triển lãm chung mang tên “Mơ về nơi bắt đầu” tại Trung tâm Nghệ thuật Area 75 – Art & Auction là nơi các họa sĩ Bùi Tuấn Thanh, Đỗ Doãn Châu và Doãn Hoàng Lâm kể chuyện về con người và thành phố qua hội họa.

Hàng chục nghìn người dân Lai Châu tham dự đêm nhạc Viettel Y-Fest vào tối 3/10 tại Quảng trường nhân dân tỉnh Lai Châu.

Một đêm nhạc, nhiều điểm chạm ở Lai Châu

Chương trình Viettel Y-Fest 2026 lần đầu tiên được tổ chức tại Lai Châu không chỉ mang đến một đêm nhạc sôi động, mà còn mở ra không gian kết nối văn hóa, cảnh quan, ẩm thực và sản phẩm địa phương, góp phần lan tỏa hình ảnh Lai Châu đến với nhiều du khách.

Nghệ sĩ Nhân dân Đồng Văn Minh biểu diễn đàn tre lắc tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam. (Ảnh nhân vật cung cấp)

Không gian âm nhạc dân tộc

Theo đề án được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phê duyệt thì đến năm 2031 Dàn nhạc Dân tộc quốc gia Việt Nam được định hướng trở thành một “không gian nghệ thuật âm nhạc truyền thống Việt Nam”, phục vụ các hoạt động văn hóa trong nước và quốc tế.

Sự kiện nằm trong chuỗi hoạt động của Lễ hội văn hóa thế giới tại Hà Nội lần thứ hai, diễn ra từ ngày 1-4/10 với chủ đề “Hội tụ di sản-Kiến tạo tương lai”. (Ảnh: MINH DUY)

[Ảnh] Gặp gỡ văn hóa, giao lưu nhân dân và kết nối quốc tế tại "Sắc màu năm châu"

Chiều 3/10, phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm trở thành không gian giao lưu văn hóa sôi động khi hàng nghìn nghệ sĩ, nghệ nhân và người dân cùng tham gia Lễ hội đường phố “Sắc màu năm châu”. Những trang phục truyền thống, tiết mục nghệ thuật và vũ điệu sôi nổi đến từ nhiều quốc gia đã tạo nên một bức tranh văn hóa đa dạng giữa lòng Thủ đô.

Một buổi dạy đàn Chapi của nghệ nhân xã Phước Hà, tỉnh Khánh Hòa cho học sinh Trường Phổ thông Dân tộc bán trú trung học cơ sở Phước Hà. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Khánh Hòa: Học sinh Raglai nối dài tiếng đàn Chapi giữa núi rừng

Từ năm học 2026-2027, đàn Chapi được đưa vào giảng dạy tại Trường phổ thông dân tộc bán trú trung học cơ sở Phước Hà, xã Phước Hà, tỉnh Khánh Hòa. Qua từng nhịp đàn còn vụng về của học trò, âm thanh mộc mạc của núi rừng đang được đánh thức, góp phần gìn giữ và trao truyền di sản văn hóa của đồng bào Raglai cho thế hệ mai sau.

Tổ đình Thiền Tôn đang lưu giữ nhiều di sản tư liệu Hán Nôm cổ. (Ảnh: PHÙNG QUỐC ANH)

Đánh thức tư liệu cổ từ di sản Phật giáo Huế

Giữa sương sớm núi Thiên Thai, tiếng chuông Tổ đình Thiền Tôn ngân lên từ không gian đã hơn ba thế kỷ. Trong ngôi cổ tự gắn với dòng thiền Liễu Quán, những mộc bản, kinh sách và tư liệu Hán Nôm vẫn âm thầm lưu giữ dấu tích Phật giáo Huế, vừa chứa đựng những lớp ký ức về lịch sử, văn hóa và văn hiến vùng đất Cố đô.

Đội biểu diễn Taekwondo quốc gia trực thuộc Hiệp hội Taekwondo Hàn Quốc. (Ảnh: Ban tổ chức cung cấp)

Ngày văn hóa Việt Nam-Hàn Quốc tại Phú Quốc năm 2026

Hướng tới kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Hàn Quốc (1992-2027) và Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại đặc khu Phú Quốc, Đại sứ quán Hàn Quốc tại Việt Nam và Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang đồng chủ trì tổ chức chương trình “Ngày văn hóa Việt Nam-Hàn Quốc tại Phú Quốc năm 2026” từ ngày 3-4/10.

Các đại biểu và diễn giả tại Hội thảo. (Ảnh: Ban tổ chức)

Đưa di sản, tài nguyên văn hóa trở thành tài sản sở hữu trí tuệ

Hội thảo “Culture Tech 2026: From Culture to IP” trong khuôn khổ iTECH EXPO 2026 đã đặt ra những gợi mở về việc đưa di sản, tài nguyên văn hóa trở thành những tài sản sở hữu trí tuệ mang giá trị kinh tế cao, theo định hướng của Nghị quyết 80-NQ/TW, chuyển văn hóa thành nguồn lực, đóng góp vào phát triển kinh tế.

Rước kiệu vua Lê Thái Tổ và Trung Túc vương Lê Lai về sân điện Lam Kinh. (Ảnh: MAI LUÂN)

Khai hội Lam Kinh 2026

Sáng 2/10, tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh ở xã Lam Sơn, tỉnh Thanh Hóa long trọng tổ chức kỷ niệm 608 năm Khởi nghĩa Lam Sơn, 598 năm vua Lê Thái Tổ đăng quang, 593 năm ngày mất của Anh hùng dân tộc Lê Lợi và khai hội Lam Kinh năm 2026.