Tục Kiêng gió - Nét văn hóa tâm linh đặc sắc của đồng bào Dao Thanh Phán ở Quảng Ninh

Mỗi dịp 4/4 (Âm lịch) hằng năm, bản làng người Dao Thanh Phán ở xã Đồng Văn, huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh lại rộn ràng trong sắc màu của lễ hội Kiêng gió, một nghi lễ dân gian đậm đà bản sắc văn hóa, thể hiện niềm tin sâu sắc của đồng bào Dao vào sự giao hòa giữa con người với thiên nhiên. Không chỉ là ngày hội văn hóa tâm linh, lễ hội Kiêng gió còn là điểm hẹn của cộng đồng, nơi người dân các dân tộc cùng nhau gặp gỡ, vui chơi và lan tỏa tinh thần đoàn kết.
Người dân tham gia thi giã bánh dày - một hoạt động truyền thống trong ngày hội Kiêng gió.
Người dân tham gia thi giã bánh dày - một hoạt động truyền thống trong ngày hội Kiêng gió.

Theo tín ngưỡng của đồng bào Dao Thanh Phán, vào ngày 4/4 âm lịch, nếu trong nhà có người thì thần gió sẽ không thể vào. Vì thế, cả gia đình sẽ rời nhà từ sáng sớm, để khi thần gió đến sẽ cuốn đi những rủi ro, phiền muộn của năm cũ, đồng thời mang theo điều lành, sự ấm no, may mắn đến cho gia chủ.

Thiếu nữ Dao Thanh Phán chuẩn bị đi chơi hội Kiêng gió với trang phục truyền thống rực rỡ sắc đỏ.
Thiếu nữ Dao Thanh Phán chuẩn bị đi chơi hội Kiêng gió với trang phục truyền thống rực rỡ sắc đỏ.

Người Dao quan niệm rằng, trong ngày này không nên khởi sự hay làm bất cứ công việc gì, từ việc làm nương đến dựng nhà đều có thể gặp điều chẳng lành.

Chính vì thế, vào ngày hội, cả bản cùng rủ nhau "mì sèng phẩy hêy dảo", tiếng Dao nghĩa là “đi chơi chợ mùng bốn tháng tư”.

Phiên chợ hội nơi vùng biên viễn bừng lên trong sắc đỏ rực của váy áo người Dao, xen lẫn sắc xanh của người Sán Chỉ, sắc chàm của người Tày.

Đông vui nhất là khi người người, nhà nhà tham gia vào chuỗi hoạt động thi văn nghệ, trò chơi dân gian như kéo co, đẩy gậy, đánh quay, giã bánh dày…

Những chiếc bánh dày, biểu tượng cho sự no đủ, gắn kết trong ngày hội Kiêng gió.
Những chiếc bánh dày, biểu tượng cho sự no đủ, gắn kết trong ngày hội Kiêng gió.
Không khí sôi nổi tại phần thi kéo co giữa các thôn, bản trong ngày hội.
Không khí sôi nổi tại phần thi kéo co giữa các thôn, bản trong ngày hội.

Anh Dường Phúc Thoan, thôn Khe Tiền, xã Đồng Văn, tự hào chia sẻ: “Hội Kiêng gió tuy chỉ diễn ra một lần mỗi năm, nhưng lại là dịp rất thiêng liêng và được chờ đón. Đây là cơ hội để các thế hệ, đặc biệt là thanh niên Dao gặp gỡ, kết bạn, hát giao duyên, đối đáp bằng các làn điệu truyền thống…”

Thi đẩy gậy, môn thể thao thể hiện sức mạnh và sự khéo léo của thanh niên người Dao.
Thi đẩy gậy, môn thể thao thể hiện sức mạnh và sự khéo léo của thanh niên người Dao.

Không chỉ thu hút người dân địa phương, lễ hội Kiêng gió còn hấp dẫn đông đảo du khách thập phương và cả bạn bè quốc tế. Họ tìm đến không chỉ để hòa mình vào không khí lễ hội, mà còn để tìm hiểu một phong tục độc đáo gắn liền với đời sống tâm linh vùng cao.

Đặc biệt, năm nay, lễ hội càng thêm ý nghĩa khi “Tục Kiêng gió của người Dao tại xã Đồng Văn” vinh dự được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Du khách nước ngoài hào hứng tham gia các hoạt động văn hóa cùng người dân địa phương tại lễ hội.
Du khách nước ngoài hào hứng tham gia các hoạt động văn hóa cùng người dân địa phương tại lễ hội.

Ngoài các hoạt động nghệ thuật và trò chơi dân gian, du khách còn được chiêm ngưỡng nét tinh xảo trong kỹ thuật thêu thùa, dệt vải trang phục truyền thống của người Dao.

Những bàn tay khéo léo của các thiếu nữ tái hiện sinh động một phần đời sống văn hóa đã ăn sâu vào tiềm thức của người dân.

Cô gái Dao Thanh Phán chăm chút từng đường kim mũi chỉ trong phần thi thêu hoa văn
Cô gái Dao Thanh Phán chăm chút từng đường kim mũi chỉ trong phần thi thêu hoa văn

Lễ hội Kiêng gió cũng là dịp để quảng bá, kết nối và phát triển du lịch văn hóa cộng đồng. Ông Tằng Vằn Dào, Phó Chủ tịch UBND xã Đồng Văn, chia sẻ: “Tục Kiêng gió không chỉ là nghi lễ tâm linh, mà còn là thông điệp sâu sắc về sự gắn bó cộng đồng. Việc được công nhận là di sản quốc gia vừa là vinh dự, vừa là trách nhiệm để tiếp tục bảo tồn, phát huy truyền thống quý báu của cha ông”.

Hội Kiêng gió năm nay diễn ra từ ngày 30/4 đến 4/5, với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch đặc sắc. Đây được xem là sự kiện mở đầu cho mùa du lịch hè năm 2025, góp phần đưa Bình Liêu từng bước trở thành điểm đến du lịch văn hóa và sinh thái hấp dẫn của khu vực Đông Bắc.

Có thể bạn quan tâm

Nhiều ca sĩ được giới trẻ yêu thích sẽ tham gia chương trình Đón Tết Nguyên đán Toàn cầu 2026 tại Hà Nội và Hải Phòng.

Chương trình giao lưu văn hóa nghệ thuật đặc sắc Việt Nam-Trung Quốc chào Xuân Bính Ngọ 2026

Trong không khí hân hoan đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, chương trình giao lưu văn hóa nghệ thuật Việt Nam-Trung Quốc “Đón Tết Nguyên đán toàn cầu 2026 (Global Youth Spring Festival Gala - Bạn đồng hành của tuổi thanh xuân)” sẽ diễn ra tại Hà Nội và Hải Phòng với chuỗi hoạt động sôi động và đặc sắc.

Hòa nhạc Ánh sáng: Khi nghệ thuật “hòa chung nhịp đập” của đất nước.

Hòa nhạc Ánh sáng: Khi nghệ thuật “hòa chung nhịp đập” của đất nước

Tối 31/1, tại Quảng trường Cách mạng Tháng Tám, phía trước Nhà hát Lớn Hà Nội, chương trình nghệ thuật “Hòa nhạc Ánh sáng – Chào năm mới 2026” sẽ chính thức diễn ra. Chương trình được kỳ vọng trở thành một dấu mốc văn hóa mang ý nghĩa biểu tượng trong thời khắc đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới.

Không gian trưng bày các tác phẩm nổi bật do Nhà xuất bản Quân đội nhân dân ấn hành.

Ra mắt sách của Đại tướng Phan Văn Giang về xây dựng Quân đội trong kỷ nguyên mới

Ngày 27/1, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân phối hợp Cục Tuyên huấn ra mắt cuốn sách "Xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới" của Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Quốc phòng.

Cẩm nang tra cứu thông tin về đơn vị hành chính trước và sau sắp xếp

Cẩm nang tra cứu thông tin về đơn vị hành chính trước và sau sắp xếp

Nhằm cung cấp cho cán bộ, đảng viên và nhân dân một cách hệ thống thông tin về các đơn vị hành chính trong cả nước sau sáp nhập, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản cuốn sách "Đơn vị hành chính Việt Nam sau sắp xếp và vận hành chính quyền địa phương hai cấp" của hai tác giả Nguyễn Thái Bình và Trương Hải Long.

Hình tượng chú Tễu được tiếp cận như một biểu tượng văn hóa, kết tinh giữa nghệ thuật ẩm thực và những giá trị gắn với tình thân gia đình.

Kể câu chuyện văn hóa ẩm thực Việt từ hình ảnh chú Tễu

Trong kho tàng văn hóa dân gian Việt Nam, chú Tễu của nghệ thuật múa rối nước là một hình tượng quen thuộc và giàu ý nghĩa. Tên gọi “Tễu” được cho là bắt nguồn từ chữ “Tiếu”, nghĩa là cười. Nụ cười của chú Tễu mộc mạc, hóm hỉnh nhưng ẩn chứa trí tuệ dân gian, tinh thần lạc quan và khát vọng an hòa của người Việt.

Công chúng thưởng thức các tác phẩm tại triển lãm "Chào xuân Bính Ngọ 2026". (Ảnh: CHIÊU ANH)

Bản giao hưởng rực rỡ, nồng nàn của mùa xuân

Triển lãm "Chào xuân Bính Ngọ 2026" giới thiệu đến công chúng gần 100 tác phẩm của các họa sĩ Nguyễn Ngọc Bình, Đặng Thanh Dương, Nguyễn Quý Dương, Nguyễn Ngọc Phương. Sự hội ngộ của 4 cá tính khác biệt này đã tạo nên không gian nghệ thuật, nơi những rung cảm trước thềm năm mới được chuyển hóa thành mảng màu nồng nàn, sống động.

Đoàn công tác UNESCO khảo sát thực địa tại Tháp Nhạn, Tuy Hòa. (Ảnh: UNESCO)

UNESCO hỗ trợ khẩn cấp cho Việt Nam sau các thảm họa thiên tai năm 2025

Trước những thiệt hại nặng nề do chuỗi bão lũ gây ra vào cuối năm 2025, Tổng Giám đốc UNESCO Khaled El-Enany chính thức công bố khoản hỗ trợ khẩn cấp nhằm bảo vệ di sản văn hóa và duy trì hoạt động giáo dục tại các cộng đồng bị ảnh hưởng với tổng ngân sách huy động khoảng 740.000 USD (tương đương khoảng 19,4 tỷ đồng).