Đại lễ cấp sắc 12 đèn cho 62 cặp vợ chồng ở xã Mỏ Vàng, huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái (Ảnh: VŨ LINH)
Đại lễ cấp sắc 12 đèn cho 62 cặp vợ chồng ở xã Mỏ Vàng, huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái (Ảnh: VŨ LINH)

Lễ cấp sắc 12 đèn thiêng liêng nơi “Mỏ Vàng” vùng cao

Giữa không gian núi rừng của xã Mỏ Vàng, huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái, nhiều nét văn hóa truyền thống của đồng bào Dao đỏ vẫn được gìn giữ và truyền lại, tiêu biểu là lễ cấp sắc - nghi lễ quan trọng đánh dấu sự trưởng thành của người đàn ông. Đây còn là biểu tượng sức sống bền bỉ của bản sắc văn hóa giữa nhịp sống hiện đại.

Lễ cấp sắc là nghi lễ tâm linh bắt buộc trong đời của người Dao đỏ, đặc biệt đối với nam giới từ 10 tuổi trở lên. Theo tín ngưỡng dân gian, chỉ sau khi được cấp sắc, người đàn ông mới được công nhận là con cháu của Bàn Vương - Thủy tổ người Dao, đủ điều kiện lập bàn thờ tổ tiên, thực hành nghi lễ, làm thầy cúng và giữ vai trò tâm linh trong cộng đồng.

Lễ cấp sắc là nghi lễ truyền thống, có tính lâu đời. (Ảnh: VŨ LINH)

Lễ cấp sắc là nghi lễ truyền thống, có tính lâu đời. (Ảnh: VŨ LINH)

Đầu năm nay, tại thôn Khe Hóp (xã Mỏ Vàng), lần đầu tiên lễ cấp sắc 12 đèn được tổ chức quy mô cho 62 cặp vợ chồng, thể hiện tinh thần đoàn kết, ý thức gìn giữ văn hóa của cả cộng đồng.

Không chỉ là nghi lễ cá nhân, lễ cấp sắc ở đây mang tính tập thể, dòng họ nào cũng có người tham gia, tạo thành một không gian lễ hội lớn, kéo dài 3 ngày đêm với đầy đủ các nghi thức truyền thống được phục dựng nguyên bản.

Lần đầu tiên tổ chức lễ cấp sắc 12 đèn cho 62 đôi vợ chồng. (Ảnh: VŨ LINH)

Lần đầu tiên tổ chức lễ cấp sắc 12 đèn cho 62 đôi vợ chồng. (Ảnh: VŨ LINH)

Để chuẩn bị cho lễ cấp sắc, từ nhiều tháng trước, người thụ lễ cùng gia đình phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định kiêng kị: không sát sinh, không chặt phá cây rừng, ăn chay tịnh. Gia chủ sẽ tìm mời các thầy cúng là những người cao tuổi, giàu kinh nghiệm và thông thạo hệ thống nghi lễ truyền thống để đảm nhiệm vai trò dẫn lễ. Theo quy định khắt khe, lễ cấp sắc 12 đèn phải có 13 thầy tượng trưng cho sự cân bằng âm dương, dẫn dắt người thụ lễ đi qua mọi tầng lớp không gian linh thiêng.

Thầy cúng là những người am hiểu các bước hành lễ. (Ảnh: VŨ LINH)

Thầy cúng là những người am hiểu các bước hành lễ. (Ảnh: VŨ LINH)

Không gian hành lễ được tổ chức tại một khu đất rộng, nhà lễ dựng lớn, trang trọng. Chính giữa là bàn thờ Bàn Vương, chung quanh là các bức tranh dân gian khắc họa các vị thần bảo hộ của người Dao. Mỗi bức tranh mang một thần thái riêng. Những hình ảnh này không chỉ thể hiện thế giới quan tâm linh phong phú mà còn là di sản nghệ thuật dân gian đặc sắc, lưu truyền bằng hình họa qua nhiều thế hệ.

Những vị thần theo quan niệm của người Dao đỏ ở xã Mỏ Vàng. (Ảnh: VŨ LINH)

Những vị thần theo quan niệm của người Dao đỏ ở xã Mỏ Vàng. (Ảnh: VŨ LINH)

Trong những ngày diễn ra lễ cấp sắc, những người đàn ông ngồi một bên và phụ nữ một bên, mặc trang phục truyền thống đẹp nhất do chính họ tự tay thêu thùa, chuẩn bị từ nhiều tháng trước.

Nam, nữ ngồi riêng trong lễ cấp sắc. (Ảnh: VŨ LINH)

Nam, nữ ngồi riêng trong lễ cấp sắc. (Ảnh: VŨ LINH)

Đây không chỉ là dịp đánh dấu sự trưởng thành của người chồng mà còn là lúc khẳng định sự gắn bó suốt đời giữa vợ chồng. Khi hoàn tất nghi lễ, về phần âm, họ chính thức được công nhận là đôi lứa có duyên phận, gắn kết hạnh phúc, có trách nhiệm với tổ tiên và gia đình hai bên.

Người phụ nữ mặc trang phục truyền thống trong lễ cấp sắc. (Ảnh: VŨ LINH)

Người phụ nữ mặc trang phục truyền thống trong lễ cấp sắc. (Ảnh: VŨ LINH)

Lễ cấp sắc không chỉ đơn thuần là một nghi lễ tôn giáo mà còn là biểu hiện sinh động của hệ thống tri thức văn hóa bản địa, kết tinh trong từng bài cúng, từng điệu múa, từng động tác nghi lễ, từng tấm vải thêu, nghệ thuật tranh cắt giấy...

Các điệu nhảy múa trong lễ cấp sắc. (Ảnh: VŨ LINH)
Các điệu nhảy múa trong lễ cấp sắc. (Ảnh: VŨ LINH)

Lễ cấp sắc 3 đèn và 7 đèn được tổ chức thường xuyên, trong phạm vi dòng họ nhưng lễ cấp sắc 12 đèn dành cho nhiều dòng họ cùng tổ chức, là bậc cao nhất đối với nghi lễ cấp sắc của người Dao đỏ.

Lễ cấp sắc 12 đèn diễn ra với các nghi thức tuần tự: lễ đón thầy, lễ khai đàn, lễ treo tranh, lễ trình Ngọc Hoàng, lễ cúng tổ tiên, lễ cấp đèn, lễ cấp binh mã, lễ đọc pháp danh, lễ truyền phép làm thầy, lễ kết duyên vợ chồng… Đặc biệt, mỗi người được cấp sắc sẽ nhận hai đạo sắc về “10 điều cấm” và “10 điều nguyện” mang nội dung giáo huấn sống nhân ái, biết kính trên nhường dưới, giữ gìn nề nếp gia phong, là lời răn dạy cho cả đời.

Hệ thống nghi lễ đều mang tính kế thừa. (Ảnh: VŨ LINH)

Hệ thống nghi lễ đều mang tính kế thừa. (Ảnh: VŨ LINH)

Đặc biệt, trong quá trình thực hành nghi lễ, người thụ lễ được truyền dạy phép làm thầy, tiếp nhận các kiến thức dân gian ghi trong sách cổ, những văn bản chữ Nôm Dao quý hiếm, ghi lại kinh nghiệm sống, ứng xử, triết lý nhân sinh. Qua đó, thế hệ trẻ không chỉ được tiếp nối vai trò trong cộng đồng mà còn mang trên vai sứ mệnh bảo tồn văn hóa tộc người.

Người thụ lễ được truyền dạy phép làm thầy. (Ảnh: VŨ LINH)

Người thụ lễ được truyền dạy phép làm thầy. (Ảnh: VŨ LINH)

Giữa dòng chảy đổi thay của cuộc sống hôm nay, lễ cấp sắc ở Mỏ Vàng là minh chứng rõ nét cho một di sản sống động, nơi con người không chỉ giữ gìn văn hóa bằng ký ức mà còn thực hành, trao truyền bằng lòng thành kính và sức mạnh cộng đồng bền chặt. Đây là di sản văn hóa phi vật thể mang giá trị nhân văn sâu sắc, phản ánh rõ nét cách người Dao đỏ lý giải mối quan hệ giữa con người-vũ trụ-thần linh-tổ tiên.

Mỗi động tác nghi lễ là biểu hiện của hệ tri thức văn hóa bản địa. (Ảnh: VŨ LINH)

Mỗi động tác nghi lễ là biểu hiện của hệ tri thức văn hóa bản địa. (Ảnh: VŨ LINH)

Có thể bạn quan tâm

Trường nội trú liên cấp Thanh Nưa hiện có tiến độ xây dựng bảo đảm, sẵn sàng bàn giao, đưa vào sử dụng phục vụ học sinh biên giới trong năm học mới.

Điện Biên phân công các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy theo dõi, kiểm tra, đôn đốc ngành kinh tế cấp I trong thực hiện kịch bản tăng trưởng

Bảo đảm thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Điện Biên đã phân công các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ phụ trách địa bàn, ngành kinh tế cấp I; đồng thời gắn trách nhiệm cá nhân với kết quả tăng trưởng của ngành do cá nhân phụ trách.

Nhà đầu tư Khu đô thị hồ Xương Rồng mong muốn giải phóng mặt bằng hết diện tích theo quy hoạch để hoàn thiện hạ tầng.

Xử lý vướng mắc tại các dự án tồn đọng kéo dài

Thời gian vừa qua, tỉnh Thái Nguyên tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, tồn đọng kéo dài cho 82 dự án, trong đó có những dự án được triển khai từ hàng chục năm trước. Công tác này sẽ góp phần tránh thất thoát, lãng phí nguồn lực, tạo dư địa phát triển, đóng góp vào tăng trưởng hai con số trong năm 2026 và những năm tiếp theo.

Bát Xát là địa phương đầu tiên tại tỉnh Lào Cai áp dụng mô hình “Thôn số” vào diễn tập phòng, chống thiên tai. (Ảnh: CÔNG HẢI)

Chủ động phòng, chống thiên tai ngay từ cơ sở

Chiều 3/8, xã Bát Xát (Lào Cai) tổ chức diễn tập phòng thủ dân sự ứng phó lũ ống, lũ quét, ngập lụt năm 2026. Cuộc diễn tập nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo, chỉ đạo của chính quyền địa phương, đồng thời rèn luyện khả năng phối hợp giữa các lực lượng, góp phần chủ động xử lý các tình huống thiên tai có thể xảy ra trên địa bàn.

Phòng tin học của Trường tiểu học Minh Cầm, xã Nhữ Khê, tỉnh Tuyên Quang được đầu tư hiện đại.

Tuyên Quang sắp xếp giảm 485 cơ sở giáo dục

Thực hiện phương án tổng thể sắp xếp mạng lưới các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên công lập phù hợp mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tỉnh Tuyên Quang đang khẩn trương tinh gọn hệ thống trường học.

Bản đồ tâm chấn trận động đất mạnh 3,2 tại xã Bảo Lạc, tỉnh Cao Bằng. (Ảnh: Viện Các Khoa học Trái đất)

Liên tiếp xảy ra các trận động đất tại tỉnh Cao Bằng

Theo Trung tâm Báo tin và Cảnh báo sóng thần (Viện Các Khoa học Trái đất, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam), từ ngày 30/7-3/8 tại tỉnh Cao Bằng liên tục xảy ra ba trận động đất có độ lớn từ 3,2-3,6. Các trận động đất này đều có cấp độ rủi ro thiên tai: 0.

Người có tài năng về giáo dục và đào tạo là một trong những lĩnh vực mà tỉnh Thái Nguyên thu hút, trọng dụng.

Thái Nguyên thu hút, trọng dụng người có tài năng một số ngành, lĩnh vực

Hội đồng nhân dân tỉnh Thái Nguyên ban hành Nghị quyết số 66/2026/NQ-HĐND, quy định ngành, lĩnh vực ưu tiên sử dụng nguồn lực chất lượng cao và chính sách thu hút, trọng dụng người có tài năng làm việc trong cơ quan, tổ chức của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị-xã hội giai đoạn 2026-2030.

Lãnh đạo xã Minh Đài kiểm tra diện tích chè trên địa bàn xã.

Để cây chè trở thành động lực phát triển bền vững ở Minh Đài

Sở hữu những vùng chè xanh trải dài, từ lâu xã Minh Đài, tỉnh Phú Thọ được biết đến là vùng đất có khí hậu, thổ nhưỡng đặc biệt phù hợp với loại cây này. Do vậy, trong những năm qua, cây chè luôn được xã Minh Đài khai thác hiệu quả, tạo động lực phát triển kinh tế, xã hội và từng bước thay đổi diện mạo địa phương.

Khu vực I mỏ đất xã Tân Thành đang được khai thác để làm vật liệu san lấp trong và ngoài tỉnh Thái Nguyên.

Thái Nguyên: Cải thiện đời sống người dân nơi có hoạt động khoáng sản

Thái Nguyên là tỉnh có nhiều hoạt động khai thác, chế biến khoáng sản góp phần phát triển kinh tế, hạ tầng, giải quyết việc làm và tăng thu ngân sách. Tuy nhiên, địa phương và người dân ở nơi có hoạt động khoáng sản chưa được hưởng lợi thỏa đáng, đồng thời còn phải chịu tác động tiêu cực. 

Mùa hoa tam giác mạch và cảnh sắc thiên nhiên hoang sơ, hùng vĩ thu hút khách du lịch tìm đến Tuyên Quang.

Hành trình mới trên miền di sản

Việc hợp nhất hai tỉnh Tuyên Quang và Hà Giang đã mở rộng đáng kể không gian du lịch của tỉnh Tuyên Quang (mới), đồng thời tạo nên một hệ thống tài nguyên đa dạng, trong đó có nhiều giá trị độc đáo mang tầm vóc toàn cầu. 

Chè Pà Thẻn, xã Tri Phú đạt chứng nhận OCOP 3 sao cấp tỉnh.

Tạo sinh kế bền vững thông qua Chương trình mục tiêu quốc gia

Phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số là chiến lược lâu dài nhằm củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ vững quốc phòng, an ninh. Những năm qua, tại Tuyên Quang, các Chương trình mục tiêu quốc gia được triển khai đồng bộ đã trở thành động lực quan trọng giúp nhiều địa phương đổi thay.

Anh Triệu Văn Nam, Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Nà Tu, xã Cẩm Giàng cùng đoàn viên, thanh niên vệ sinh Đài tưởng niệm liệt sĩ xã (Ảnh TUẤN SƠN)

Khi người trẻ tiên phong

Không gian các tổ dân phố, thôn, bản ở Thái Nguyên rộng lớn hơn, việc nhiều hơn, đặt ra thách thức mới đối với đội ngũ cán bộ không chuyên trách. Nhiều thanh niên trẻ xung phong, sẵn sàng nhận nhiệm vụ đã “thổi” làn gió mới vào hoạt động của thôn, bản vùng cao.

Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Chiến Thắng.

“Tổ ứng cứu” hỗ trợ tiếp cận dịch vụ công

Từ thực tế ứng dụng công nghệ số trong vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Ủy ban nhân dân xã Chiến Thắng (Lạng Sơn) đã thành lập mô hình “Tổ ứng cứu Công nghệ và Nghiệp vụ hỗ trợ, nhằm tạo thuận lợi trong giải quyết các thủ tục hành chính cho người dân”.

Xã Long Cốc đang tập trung hỗ trợ phát triển vùng chè gắn với du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng.

Nâng cao giá trị chè đất Tổ

Thời gian qua, tỉnh Phú Thọ đã phát triển và xây dựng thương hiệu chè, đưa cây chè trở thành ngành hàng có giá trị cao, đóng góp nhiều hơn cho tăng trưởng kinh tế và nông nghiệp bền vững của tỉnh.

Công ty Trách nhiệm hữu hạn Dowooinsys Vina (Tập đoàn NP, Hàn Quốc) khởi công nhà máy thứ 2 tại Khu công nghiệp Sông Công II.

Cải cách thủ tục hành chính để thu hút FDI

Sáu tháng đầu năm nay, các khu công nghiệp tỉnh Thái Nguyên thu hút hơn 8 tỷ USD vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), bằng khoảng 32% tổng vốn FDI đầu tư vào Việt Nam. Đây là kết quả từ sự nỗ lực, đổi mới phương thức lãnh đạo, cách thu hút đầu tư, nhất là việc phân cấp, ủy quyền cho Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh.