Tết Mìn Loóng Phạt - Tết hoa mào gà hay mọi người vẫn thường hiểu đó là Tết kết thúc vụ mùa của người Cống.
Tết Mìn Loóng Phạt - Tết hoa mào gà hay mọi người vẫn thường hiểu đó là Tết kết thúc vụ mùa của người Cống.

Mìn Loóng Phạt – Tết kết thúc vụ mùa của người Cống ở Nậm Nhùn

Khi những bông hoa mào gà (Mìn Loóng Phạt) nở rộ trên nương, nhuộm hồng khắp các bản làng, cũng là lúc đồng bào dân tộc Cống ở xã Nậm Chà, huyện Nậm Nhùn (Lai Châu) nô nức đón Tết Mìn Loóng Phạt – Tết hoa mào gà hay mọi người vẫn thường hiểu đó là tết kết thúc vụ mùa của người Cống.

Cũng như nhiều gia đình ở bản Táng Ngá, xã Nậm Chà, ông Lý Văn Hạc, một người dân ở bản cho biết, năm nay cũng như mọi năm, gia đình ông và các hộ khác đang khẩn trương chuẩn bị cho tết truyền thống sau khi kết thúc mùa thu hoạch (thường là vào dịp tháng 11 âm lịch).

Bản của người Cống ở Táng Ngá, xã Nậm Chà, huyện Nậm Nhùn trong ngày Tết “Mìn Loóng Phạt”.

Bản của người Cống ở Táng Ngá, xã Nậm Chà, huyện Nậm Nhùn trong ngày Tết “Mìn Loóng Phạt”.

Dịp Tết này mùa màng đã xong, bản làng người Cống lại đông vui, mọi người có thời gian, gia đình và con cái tập trung, anh em họ hàng ở xa cũng có thời gian đến thăm nhau. Do đó Tết không chỉ ý nghĩa ở việc hoàn thành mùa vụ, mà cũng là dịp để mọi người ngồi lại cùng ăn bữa cơm sum vầy, xem lại kết quả lao động cả năm và cầu mong cho 1 năm lao động sản xuất mới sắp tới.

Tết là dịp mùa màng đã xong, người dân có thời gian nghỉ ngơi sau một năm lao động vất vả.
Tết là dịp mùa màng đã xong, người dân có thời gian nghỉ ngơi sau một năm lao động vất vả.

Dân tộc Cống ở xã Nậm Chà, huyện Nậm Nhùn (Lai Châu) là một trong những dân tộc rất ít người có dân số dưới 10 nghìn người ở nước ta. Người Cống nơi đây còn lưu giữ được những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc mình thể hiện rõ nét ở phong tục tập quán, nghi lễ, lễ hội, canh tác nông nghiệp.

Người Cống còn lưu giữ được những giá trị văn hóa truyền thống thể hiện rõ nét ở phong tục nghi lễ...

Người Cống còn lưu giữ được những giá trị văn hóa truyền thống thể hiện rõ nét ở phong tục nghi lễ...

Trước đây, Tết “Mìn Loóng Phạt” của người Cống xã Nậm Chà được tổ chức riêng ở mỗi gia đình. Ngày nay, Tết trở thành lễ hội chung của bản, đây là dịp để người Cống tạ ơn thần linh đã phù hộ cho mùa màng tươi tốt, bội thu, và cũng là dịp để vui chơi sau những tháng ngày vất vả, bận rộn vì việc mưu sinh và mùa màng…

Ngày nay, Tết Mìn Loóng Phạt đã trở thành lễ hội chung của bản.

Ngày nay, Tết Mìn Loóng Phạt đã trở thành lễ hội chung của bản.

Theo ông Lý A Chém, Trưởng bản Táng Ngá, đối với cái Tết này, cái gì có thể thiếu, riêng “hoa mào gà” là loại hoa không thể thiếu. Người Cống quan niệm là cây hoa này được ông bà tổ tiên và thần linh ban cho, để làm bạn với các loại cây trồng ở trên nương bảo vệ che chở cho các loại cây trồng khỏi sự phá hoại của sâu bệnh, chim chóc, chuột sóc, thú rừng phá hoại.

Hoa mào gà là loại hoa không thể thiếu, nó là biểu tượng linh thiêng của người Cống.

Hoa mào gà là loại hoa không thể thiếu, nó là biểu tượng linh thiêng của người Cống.

Đúng sáng sớm ngày đón Tết “Mìn Loóng Phạt”, mọi thành viên trong gia đình, dòng họ ai cũng dậy sớm ra suối gần bản để tắm hoặc gội đầu, vì người Cống quan niệm là làm như thế để gội đi những xui xẻo, bệnh tật, vất vả để chuẩn bị đón một ngày mới trong năm.

Ngày Tết mọi người đều dậy sớm ra suối tắm gội và lấy nước mang về.

Ngày Tết mọi người đều dậy sớm ra suối tắm gội và lấy nước mang về.

Mỗi thành viên mang về một ít nước sạch về nhà với hy vọng cầu mong cho sự may mắn, tiếp đó các thành viên người Cống chuẩn bị một mâm cơm để cúng tổ tiên kết thúc một mùa vụ. Khi dâng cúng tổ tiên tất cả mọi thành viên trong gia đình, dòng tộc phải có mặt đầy đủ. Và chỉ sau khi cúng tổ tiên xong thì các sản vật như lúa, ngô, khoai, sắn, gừng, bí mới được mang về sử dụng.

Mỗi người ra suối đều mang về một ít nước sạch với hy vọng cầu mong sự may mắn.

Mỗi người ra suối đều mang về một ít nước sạch với hy vọng cầu mong sự may mắn.

Trong phần nghi lễ, tất cả các lễ vật dâng cúng được bày lên mâm và đặt vào nơi thờ cúng tổ tiên. Lễ vật gồm có lợn, gà, hoa quả, bí xanh, bí đỏ, khoai sọ, gừng, khoai lang, củ đậu, cá suối nướng, xôi, rượu trắng… Và đặc biệt có cây tre đan phên hình mắt cáo, trên đó gắn trang trọng những bông hoa mào gà theo tầng lớp; cây hoa là biểu tượng linh vật của ngày lễ.

Lễ vật dâng cũng tổ tiên là sản vật do bà con lao động sản xuất mà ra.

Lễ vật dâng cũng tổ tiên là sản vật do bà con lao động sản xuất mà ra.

Chủ lễ phải là nam giới, người có uy tín trong cộng đồng. Khi chủ lễ cúng tất cả bà con trong bản lần lượt quỳ phía sau vái lễ. Sau khi chủ lễ đọc hoàn thành bài khấn, sẽ ra dấu bằng hoạt động cầm túm gừng gõ vào trống chiêng một hồi để báo hiệu phần lễ đã hoàn tất. Khi ấy cả bản sẽ hòa vào phần hội, cùng múa xòe, tham gia các trò chơi dân gian, cùng uống rượu cần, đánh trống, chiêng và múa hát.

Đặc biệt trong phần hội này mỗi người mang theo một ít gạo có thể ném vào nhau hoặc vung ra chung quanh để cảm tạ ông bà tổ tiên và các thần linh đã ban cho họ một vụ mùa no đủ và bội thu, con người khỏe mạnh, vạn vật phát triển… sau đó họ cùng ăn một bữa cơm chung mang tính chất đoàn kết cộng đồng.

Một số hình ảnh trong Tết hoa mào gà của người Cống:

Sau phần lễ mọi người cùng vui chơi, múa xòe.

Sau phần lễ mọi người cùng vui chơi, múa xòe.

Cùng nhau uống rượu cần.

Cùng nhau uống rượu cần.

Họ ném gạo vào nhau để lấy may.

Họ ném gạo vào nhau để lấy may.

Họ cùng ăn bữa cơm cộng đồng đoàn kết.

Họ cùng ăn bữa cơm cộng đồng đoàn kết.

Ngày nay ngoài dân bản thì người dân ở nơi khác cũng đến dự, xem lễ và chung vui.

Ngày nay ngoài dân bản thì người dân ở nơi khác cũng đến dự, xem lễ và chung vui.

Có thể bạn quan tâm

Đại biểu ấn nút khai mạc Festival nông sản, OCOP, làng nghề gắn kết du lịch Tuyên Quang năm 2026. (Ảnh: Đức Thắng)

Khai mạc Festival nông sản, OCOP, làng nghề gắn kết du lịch

Tối 18/9, tại đường Chiến thắng Sông Lô, Sở Công thương tỉnh Tuyên Quang tổ chức khai mạc Festival nông sản, OCOP, làng nghề gắn kết du lịch-Tuyên Quang năm 2026. Dự khai mạc có lãnh đạo Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh Tuyên Quang; lãnh đạo Sở Công thương 17 tỉnh, thành phố.

Hiện gia đình ông Binh có 30 ha đất sản xuất, trong đó 27 ha cây ăn quả đã cho thu hoạch.

Dựng cơ nghiệp từ đôi bàn tay trắng

Hơn 30 năm trước, từ Hưng Yên lên Sơn La khai hoang với đôi bàn tay trắng, ông Nguyễn Văn Binh từng bước biến những triền đất dốc, sản xuất kém hiệu quả ở bản Hua Đán, xã Chiềng Hặc thành vùng cây ăn quả rộng 30 ha. Mỗi năm, mô hình mang lại lợi nhuận hàng tỷ đồng, tạo việc làm cho hàng chục lao động.

Lãnh đạo Trung ương Hội Nông dân Việt Nam và lãnh đạo Hội Nông dân tỉnh Điện Biên thăm vùng trồng cà-phê tại xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên.

Phát triển vùng nguyên liệu gắn với chế biến

Với mục tiêu đến năm 2030 toàn tỉnh có 40 nghìn ha cây mắc-ca và hơn 20 nghìn ha cà-phê, tỉnh Điện Biên đã ban hành chính sách hỗ trợ trồng, thu hút chế biến sâu nâng giá trị sản phẩm từ hai loại cây chủ lực này.

Lãnh đạo xã Bạch Thông kiểm tra, chỉ đạo công tác khắc phục sạt lở trên địa bàn (Ảnh MINH NGUYỆT)

Chủ động phòng ngừa nguy cơ sạt lở đất, đá ở vùng cao

Khu vực phía bắc tỉnh Thái Nguyên do đặc thù địa hình chia cắt mạnh, nhiều núi cao, khe sâu cho nên nguy cơ sạt lở đất, đá vào mùa mưa rất lớn. Trong những tháng qua, khi xảy ra mưa nhiều, tình trạng này liên tục tái diễn đe dọa an toàn, đặt ra yêu cầu phải chủ động cao trong công tác phòng ngừa.

Gia đình ông Vũ Đình Sơn, thôn An Thịnh, xã Tân An phát triển nuôi cầy và dúi cho thu nhập cao.

Đa dạng sinh kế từ vật nuôi đặc sản

Những năm qua, nhiều hộ dân ở tỉnh Tuyên Quang đã mạnh dạn đầu tư các mô hình nuôi vật nuôi đặc sản, động vật có giá trị cao. Các mô hình đang mở ra hướng chăn nuôi phù hợp điều kiện miền núi, góp phần đa dạng hóa sinh kế, nâng cao thu nhập.

Chuyển đổi số góp phần thay đổi diện mạo nông thôn ở Sơn Hà.

Đưa công nghệ số đến người dân vùng cao

Mô hình “Thôn số” đang mở ra những thay đổi trong đời sống của người dân thôn Sơn Hà, xã Bát Xát (Lào Cai). Dù hạ tầng còn nhiều khó khăn, việc từng bước đưa các tiện ích số vào đời sống đã giúp người dân tiếp cận thông tin, ứng dụng khoa học-công nghệ và giải quyết công việc thuận lợi hơn.

Tỉnh Thái Nguyên giao chỉ tiêu cho các xã tiêm vắc-xin phòng dại cho chó, mèo đạt ít nhất từ 70% tổng đàn trở lên.

Nâng cao hiệu quả phòng bệnh dại cho vật nuôi

Bệnh dại do vi-rút dại lây truyền chủ yếu từ chó, mèo sang người. Khi phát bệnh, hầu hết trường hợp đều tử vong. Tuy nhiên, tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên, người dân vẫn chủ quan, chưa thực hiện đầy đủ việc tiêm vắc-xin phòng dại cho chó, mèo, tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm.

Đồng chí Trịnh Xuân Trường, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy trình bày diễn văn tại buổi lễ. (Ảnh: THẾ BÌNH)

Kỷ niệm 90 năm thành lập cơ sở Đảng Cộng sản đầu tiên của tỉnh Thái Nguyên

Sáng 18/9, tỉnh Thái Nguyên long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 90 năm thành lập cơ sở Đảng Cộng sản đầu tiên của tỉnh (1936-2026). Nguyên Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh, lãnh đạo tỉnh Thái Nguyên qua các thời kỳ, đại diện Mẹ Việt Nam anh hùng, Anh hùng Lao động, Anh hùng Lực lượng vũ trang, lãnh đạo các cấp ủy trực thuộc tham dự.

Chương trình “Biên cương - Đêm hội trăng rằm” mang đến cho các em học sinh Trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học và trung học cơ sở Cốc Mỳ không khí vui tươi, đầm ấm. (Ảnh: Đồn Biên phòng Trịnh Tường cung cấp)

Lào Cai: Gần 1.000 suất quà Trung thu đến với học sinh biên giới Trịnh Tường

Tối 17/9, không khí Trung thu rộn ràng đến với học sinh Trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học và trung học cơ sở Cốc Mỳ trong chương trình “Biên cương - Đêm hội trăng rằm” do Đồn Biên phòng Trịnh Tường (Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai) phối hợp Ủy ban nhân dân xã Trịnh Tường và Công ty cổ phần công nghệ SOTA Việt Nam tổ chức.

Các cháu thiếu nhi ở khu vực biên giới Huổi Luông xã Phong Thổ biểu diễn văn nghệ tại Chương trình Biên cương-Đêm hội trăng rằm.

Đêm hội trăng rằm đến với 860 thiếu nhi ở biên giới Phong Thổ

Tối 17/9, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Lai Châu, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh, Hội liên hiệp Phụ nữ tỉnh, Tỉnh Đoàn, xã Phong Thổ, VietinBank Lai Châu và Viettel Lai Châu phối hợp tổ chức Chương trình “Biên cương-Đêm hội trăng rằm” năm 2026 dành cho thiếu niên, nhi đồng trên địa bàn xã biên giới Phong Thổ.

Mưa lớn gây sạt lở nhiều nơi tại phường Cầu Thia. (Ảnh: Ủy ban nhân dân phường Cầu Thia)

Lào Cai tiếp tục chủ động ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai

Nhằm bảo đảm an toàn cho người dân trước diễn biến phức tạp của mưa lũ, ngày 17/9, Ủy ban nhân dân tỉnh Lào Cai yêu cầu các sở, ngành, địa phương tiếp tục chủ động ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai; đồng thời khẩn trương rà soát, kiên quyết di dời người dân ra khỏi những khu vực không bảo đảm an toàn.

Đồng chí Nguyễn Tuấn Anh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh trao thưởng 200 triệu đồng cho Ban chuyên án. (Ảnh: THANH SƠN)

Lào Cai khen thưởng Ban chuyên án triệt phá băng nhóm tội phạm xuyên quốc gia

Công an tỉnh Lào Cai phối hợp Cục Cảnh sát hình sự, Cơ quan đại diện Bộ Công an Việt Nam tại Lào, Tổng cục Cảnh sát Bộ Công an Lào, triệt phá băng nhóm tội phạm “Sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản” hoạt động xuyên quốc gia trên không gian mạng.